V SA/Wa 496/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: przewodniczący – Sędzia WSA – Irena Jakubiec – Kudiura (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi: A.I. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...]listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie: odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności dla udzielenia zgody na pobyt tolerowany p o s t a n a w i a: - wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji W dniu [...]stycznia 2011r. A.I., dalej "skarżący" złożył skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...]listopada 2010 r., nr [...]w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy, odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności dla udzielenia zgody na pobyt tolerowany. W skardze skarżący zwrócił się o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji stwierdzając, że wykonanie decyzji w przedmiocie nakazu opuszczenia terytorium RP może spowodować nieodwracalne skutki. W razie powrotu do C. zagrożone jest jego życie i bezpieczeństwo osobiste ze względu na możliwe prześladowania. Ponadto, opuszczenie terytorium Polski przed zakończeniem postępowania sądowego spowoduje, że postępowanie i ewentualnie orzeczenie wydane przez Sąd będzie bezprzedmiotowe, ponieważ skarżący nie będzie w stanie skorzystać z uprawnień, jakie będą się z nimi wiązały. Skarżący argumentował, że wykonanie nakazu opuszczenia terytorium RP przed wydaniem ostatecznego orzeczenia przez Sąd, będzie zaprzeczeniem istoty postępowania w sprawach o udzielenie ochrony osobom zagrożonym prześladowaniem w kraju pochodzenia. W jego ocenie, nie jest zasadne żądać, aby osoba ubiegająca się o nadanie statusu uchodźcy wracała do kraju pochodzenia przed ostatecznym rozstrzygnięciem, czy rzeczywiście istnieją przesłanki ku temu, aby stwierdzić, że jest ona zagrożona prześladowaniami. Skarżący powołał również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II OZ 1330/05 oraz postanowienie WSA w Warszawie wydane w sprawie V SA/Wa 98/06. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "p.p.s.a." wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej może mieć miejsce wyłącznie w przypadku zaistnienia przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma charakter fakultatywny, a zatem wydanie przedmiotowego postanowienia zależy od uznania Sądu. Zaznaczyć przy tym należy, że obowiązek wykazania przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji spoczywa na wnioskodawcy. Sąd administracyjny nie dokonuje żadnych ustaleń faktycznych w sprawie o wstrzymanie wykonania skarżonego aktu. Uwzględnione na tym etapie postępowania mogą zostać jednakże tylko te argumenty, które odnoszą się do zasadności złożonego wniosku. W ocenie Sądu, skarżący uprawdopodobnił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i wykazał, że wykonanie decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki oraz, że w przypadku wydalenia cudzoziemca istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Na akceptację zasługują zarówno argumenty dotyczące zagrożenia zdrowia i życia po powrocie skarżącego do kraju pochodzenia, jak i argumenty z zakresu standardów rzetelnej procedury sądowej. Sąd podziela ocenę wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 grudnia 2005 r. sygn. akt II OZ 1330/05, powołanym przez skarżącego we wniosku, zgodnie z którym wyjazd cudzoziemca z Polski przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd pozbawia go nie tylko możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym, ale także sprawia, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona cudzoziemcowi ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego udzielenie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji nakazującej cudzoziemcowi opuszczenie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie decyzji w przedmiocie wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest związane ze standardami rzetelnej procedury i realizacją prawa do sądu. Sąd stwierdza, iż wyjazd cudzoziemca z Polski przed rozpoznaniem sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, pozbawi go nie tylko możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym, a tym samym skorzystania w pełnym zakresie z prawa do sądu, ale także sprawi, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona cudzoziemcowi ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Dlatego też, w ocenie Sądu zasadne jest pozostanie skarżącego w Polsce do czasu zakończenia niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.