V SA/Wa 498/19
WyrokWSA w Warszawie2019-11-07
Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Tomasz Zawiślak, Marek Krawczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo obciążył wierzyciela (PARP) kosztami postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy postępowanie zostało umorzone z powodu braku możliwości ściągnięcia należności od zobowiązanego, a naliczone opłaty (manipulacyjna i za zajęcie rachunku bankowego) nie przekroczyły maksymalnych stawek wyliczonych przez organ odwoławczy w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, ponieważ zgodnie z art. 64c § 4 u.p.e.a. wierzyciel pokrywa koszty, gdy nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego. Organ odwoławczy, mimo braku ustawowego określenia maksymalnych stawek opłat egzekucyjnych i manipulacyjnych, prawidłowo wyliczył te koszty, uwzględniając wytyczne wynikające z wyroku Trybunału Konstytucyjnego (SK 31/14) i stosując proporcjonalne ograniczenia, które nie zostały przekroczone. W konsekwencji, skarga jako niezasadna, podlegała oddaleniu.Stan faktyczny
Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) jako wierzyciel wszczęła postępowanie egzekucyjne wobec A. sp. z o.o. na podstawie tytułu wykonawczego. Po bezskutecznych próbach egzekucji, postępowanie zostało umorzone. Naczelnik Urzędu Skarbowego obciążył PARP kosztami postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił postanowienie organu I instancji i orzekł o obciążeniu PARP kosztami w niższej kwocie, uznając, że organ I instancji błędnie wyliczył odsetki i nie uwzględnił zaokrągleń. PARP zaskarżyła postanowienie Dyrektora IAS, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym kwestionując wysokość naliczonych kosztów egzekucyjnych w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Marek Krawczak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 listopada 2019 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Przedmiotem skargi Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej jako: "skarżąca", "strona", "wierzyciel" lub "PARP") jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej jako: "Dyrektor IAS", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji"), z (...) lutego 2019 r. nr (...)uchylające postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-T. (dalej jako: "Naczelnik US" lub "organ I instancji") z (...)grudnia 2018 r. nr (...) i orzekające o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 24.071,10 zł.
Zaskarżone postanowienie zostało wydana w następującym stanie faktycznym.
Naczelnik US prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na podstawie wystawionego przez PARP tytułu wykonawczego nr (...)z 21 listopada 2017 r. obejmującego zobowiązanie z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków w łącznej wysokości należności głównej 320.640,10 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w kwocie 73.445,60 zł naliczonymi na dzień wystawienia tytułu wykonawczego.
W toku postępowania egzekucyjnego zawiadomieniem z 6 grudnia 2017 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w A. S.A. Przedmiotowe zawiadomienie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności w 6 grudnia 2017 r., natomiast zobowiązanej spółce wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego 2 stycznia 2018 r. w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej jako: "k.p.a."). Pismem z 16 stycznia 2018 r. A. S.A. poinformował organ egzekucyjny o zaistnieniu przeszkód w realizacji zajęcia z uwagi na brak środków na rachunku oraz zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej.
Następnie zawiadomieniem z 21 marca 2018 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w I. S.A. Przedmiotowe zawiadomienie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności 21 marca 2018 r., natomiast zobowiązanej spółce 11 kwietnia 2018 r. w trybie art. 44 k.p.a. Pismem z 18 maja 2018 r. I. S.A. poinformował organ egzekucyjny o zaistnieniu przeszkód w realizacji zajęcia z uwagi na brak środków na rachunku.
Postanowieniem z (...)lipca 2018 r. nr (...), wydanym w trybie art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm., dalej jako: "u.p.e.a."), organ I instancji umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec A. sp. z o.o. na podstawie tytułu wykonawczego nr (...)w związku ze stwierdzeniem, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Przedmiotowe postanowienie doręczono wierzycielowi 16 lipca 2018 r., natomiast zobowiązanej spółce 16 sierpnia 2018r. w trybie art. 44 k.p.a. i nie zostało zaskarżone, zatem stało się postanowieniem ostatecznym w administracyjnym toku instancji.
Następnie zawiadomieniem z 13 sierpnia 2018r. Naczelnik US poinformował wierzyciela o wysokości obciążających go kosztów postępowania egzekucyjnego przeprowadzonego wobec zobowiązanej spółki na podstawie tytułu wykonawczego nr (...)w kwocie 25.319.14 zł.
Pismem z 21 sierpnia 2018 r. skarżąca wystąpiła do organu egzekucyjnego o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych.
Postanowieniem z (...)września 2018 r. nr (...), wydanym w trybie art. 64c § 4 i 7 u.p.e.a. Naczelnik US obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego przeprowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr (...) wobec A. sp. z o.o. w kwocie 25.319,14 zł. Wierzyciel otrzymał ww. postanowienie 24 września 2018 r. i zaskarżył je pismem z 28 września 2018 r.
Dyrektor IAS postanowieniem z (...)listopada 2018 r. nr (...) uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji ze względu na brak ustaleń faktycznych istotnych dla określenia wysokości opłat i wydatków egzekucyjnych składających się na określone przez organ koszty egzekucyjne.
Postanowieniem z (...)grudnia 2018 r. nr (...)Naczelnik US, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec A. sp. z o.o. na podstawie tytułu wykonawczego nr (...)w kwocie 25.319,14 zł. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, iż w toku prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanej spółki organ egzekucyjny dokonał skutecznych zajęć rachunków bankowych (6 grudnia 2017 r. w A. S.A. i 21 marca 2018 r. w I. S.A.), a także, że odpis przedmiotowego tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanej spółce 2 stycznia 2018 r. w trybie art. 44 k.p.a. Równocześnie organ egzekucyjny wskazał, iż w wyniku zastosowanych środków egzekucyjnych powstały koszty egzekucyjne w tym: opłata manipulacyjna w wysokości 4.153,09 zł (po zaokrągleniu 4.153,10 zł) co stanowi 1% kwoty egzekwowanej należności, tj. należności głównej w wysokości 320.640,10 zł wraz z odsetkami w wysokości 94.669,26 zł naliczonymi na dzień wpływu tytułu wykonawczego do organu egzekucyjnego, a także opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, w postaci zajęć rachunków bankowych, w A. S.A. w wysokości 20.797,09 zł, co stanowi 5% kwoty egzekwowanej należności, tj. należności głównej w wysokości 320.640.10 zł wraz z odsetkami w wysokości 95.301,75 zł naliczonymi na dzień dokonania zajęcia oraz w I. S.A. w wysokości 368,96 zł (po zaokrągleniu 369,00 zł.), co stanowi 5% kwoty egzekwowanej należności, tj. należności głównej w wysokości 320.640,10 zł wraz z odsetkami w wysokości 102.680,86 zł naliczonymi na dzień dokonania zajęcia pomniejszone o koszty wcześniejszego zajęcia, tj. kwotę 20.797,09 zł. Ponadto Naczelnik US wskazał, iż zgodnie z art. 64c § 1 u.p.e.a. koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego z zastrzeżeniem wynikającym z § 2-4 w/w przepisu, a z kolei w myśl § 4 ww. artykułu koszty egzekucyjne pokrywa wierzyciel, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. Równocześnie organ I instancji wskazał, iż w przedmiotowej sprawie, postanowieniem z 9 lipa 2018 r. postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec A. sp. z o.o. zostało umorzone na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., a równocześnie nie wniesiono zażalenia na powyższe postanowienie i wobec powyższego zgodnie z art. 64c § 4 u.p.e.a. koszty egzekucyjne w wysokości 25.319,14 zł powstałe w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego obciążają wierzyciela.
Pismem 20 grudnia 2018 r. strona wniosła zażalenie na ww. postanowienie Naczelnika US wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Postanowieniem z (...) lutego 2019 r. Dyrektor IAS uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji w całości i orzekł o obciążeniu wierzyciela - PARP kosztami egzekucyjnymi powstałymi w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr (...) w kwocie 24.071,10 zł.
Organ II instancji w uzasadnieniu skarżonego postanowienia podzielił stanowisko Naczelnika US, iż w niniejszej sprawie brak było możliwości obciążenia kosztami egzekucyjnymi zobowiązanej spółki (A. sp. z o.o.) oraz, że zaistniała konieczność obciążenia nimi wierzyciela (PARP), niemniej jednak postanowił uchylić zaskarżone postanowienie w całości i orzec co do istoty sprawy z uwagi na fakt, iż organ I instancji w swym postanowieniu dokonując wyliczenia wysokości opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a. oraz wysokości opłat za dokonane czynności egzekucyjne, o których mowa w art. 64 § I pkt 4 i § 5 u.p.e.a. błędnie wskazał wysokość odsetek z tytułu niezapłacenia w terminie należności objętych przedmiotowym tytułem wykonawczym, bowiem jak wynika z analizy akt przedmiotowego postępowania egzekucyjnego przeprowadzonej przez organ nadzoru, Naczelnik US dokonując wyliczenia wysokości odsetek na moment wszczęcia postępowania egzekucyjnego oraz na moment dokonania poszczególnych czynności egzekucyjnych nie uwzględnił przerw w naliczaniu odsetek (od 8 sierpnia 2016 r. do 14 lutego 2017 r. i od 7 kwietnia 2017 r. do 20 lipca 2017 r.) wskazanych przez skarżącą w piśmie z 21 listopada 2017 r., przy którym tytuł wykonawczy nr (...)został przekazany organowi I instancji celem wszczęcia postępowania egzekucyjnego i uwzględnionych w kwotach należnych odsetek wskazanych w przedmiotowym tytule wykonawczym. Zdaniem organu odwoławczego konsekwencją powyższego było obciążenie wierzyciela kwotą kosztów egzekucyjnych w zawyżonej wysokości. Dyrektor IAS podkreślił ponadto, iż organ I instancji wskazując w sentencji postanowienia z 12 grudnia 2018 r. wysokość kosztów egzekucyjnych obciążających wierzyciela nie uwzględnił zasady wyrażonej w art. 27a § 1 i § 2 u.p.e.a. zgodnie, z którą koszty egzekucyjne wykazuje się po zaokrągleniu do pełnych dziesiątek groszy.
Dyrektor IAS wskazał, iż czynności egzekucyjne podjęte w niniejszej sprawie wygenerowały koszty egzekucyjne w łącznej kwocie 24.071,10 zł (z uwzględnieniem zaokrągleń do pełnych dziesiątek groszy, zgodnie z art. 27a § 1 i § 2 u.p.e.a.). Wyjaśnił, iż ww. kwota należności wynika:
- z opłaty manipulacyjnej naliczonej w następujący sposób: 1% z kwoty 394.507,36 zł (320.640,10 zł kwota należności głównej + 73.867,26 zł kwota odsetek naliczonych na dzień 27 listopada 2017r., tj. na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego) = 3.945,10 zł;
- z opłaty za dokonaną czynność egzekucyjną w postaci zajęcia rachunku bankowego w A. S.A., powstałej na dzień 6 grudnia 2017r., naliczonej w następujący sposób: 5% z kwoty 395.139,86 zł (320.640,10 zł kwota należności głównej + 74.499,76 zł kwota odsetek naliczonych na dzień 6 grudnia 2017 r.) = 19.757,00 zł;
- z opłaty za dokonaną czynność egzekucyjną w postaci zajęcia rachunku bankowego w I. S.A., powstałej na dzień 21 marca 2018 r., naliczonej w następujący sposób: 5% z kwoty 402.518,97 zł (320.640.10 zł kwota należności głównej + 81.878.87 zł kwota odsetek naliczonych na dzień 21 marca 2018r.), tj. kwota 20.126,00 zł pomniejszoną o opłatę za wcześniej dokonaną czynność egzekucyjną w kwotę 19.757.00 zł = 369,00 zł.
Odnosząc się do zarzutów strony organ II instancji wyjaśnił ponadto, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu i bez znaczenia dla faktu dokonania czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego pozostaje stan zgromadzonych na tym rachunku środków nadających się do zrealizowania w dniu zajęcia.
Zauważył następnie, że brak jest podstaw do rozstrzygania w niniejszym postępowaniu o prawidłowości czy też celowości wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Niemniej jednak podkreślił, iż organ egzekucyjny przystępując do egzekucji, w przypadku jeżeli wcześniej nie prowadził egzekucji wobec danego zobowiązanego, z reguły nie dysponuje wiedzą w zakresie posiadanego przez tegoż zobowiązanego majątku, która to wiedza umożliwiałaby mu stwierdzenie, iż w toku egzekucji nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Dopiero bowiem zastosowanie konkretnych środków egzekucyjnych, tak jak w przedmiotowej sprawie dokonanie zajęć rachunków bankowych i uzyskanie na tej podstawie odpowiedzi od dłużników zajętych wierzytelności, pozwala organowi egzekucyjnemu ma stwierdzenie czy w toku egzekucji uzyska się kwotę przewyższającą wydatki egzekucyjne czy też nie.
Odnosząc się do treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016r., sygn. akt SK 31/14 wskazał, iż w rzeczonym wyroku nie sprecyzowano rzędu wielkości jakiego miałoby dotyczyć ograniczenie kosztów egzekucyjnych czy też opłaty manipulacyjnej, a zatem, w ocenie organu odwoławczego, przyjąć należało, iż do czasu uchwalenia przez ustawodawcę zmian w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zakresie wskazanym przez powyższe orzeczenie, należy stosować zakwestionowane przepisy w kształcie obecnym.
Zdaniem Dyrektora IAS wysokość kosztów egzekucyjnych obciążających w przedmiotowej sprawie skarżącą, na które składają się opłata manipulacyjna w wysokości 3.945,10 zł, a także opłata za dokonane w toku przedmiotowego postępowania egzekucyjnego czynności egzekucyjne w postaci zajęć rachunków bankowych w łącznej wysokości 20.126,00 zł, nie pozostaje w oderwaniu od poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych, jak również nie przekracza maksymalnego rozsądnego pułapu poszczególnych opłat składających się na koszty egzekucyjne.
Organ odwoławczy wskazał też, że w art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a. ustawodawca określił wysokość opłaty za zajęcie nieruchomości w wysokości 8% kwoty egzekwowanej należności, nie więcej jednak niż 34.200 zł., zatem dla określenia pozostałych maksymalnych opłat za czynności egzekucyjne zasadne jest, jego zdaniem, odwołanie się do tego przepisu. Jednocześnie zauważył, iż zastosowanie środka egzekucyjnego polegającego na egzekucji z nieruchomości, w porównaniu do pozostałych środków egzekucyjnych, jest bardziej skomplikowane i czasochłonne, natomiast w zależności od stopnia skomplikowania czynności ustawodawca określił odmiennie wysokość opłat: 4% za zajęcie świadczeń z ubezpieczenia społecznego i wynagrodzenia za pracę, 5% za pobranie pieniędzy i zajęcie innej wierzytelności, 6% za zajęcie ruchomości i 8% za zajęcie nieruchomości. Mając na uwadze różnice w wysokości opłat przyjętych przez ustawodawcę w u.p.e.a. pomiędzy 4% a 8%, to zachowując ustawową proporcję zasadne jest, zdaniem organu odwoławczego, przyjęcie, że skoro opłata procentowa od 8% została ograniczona do 34.200 zł., to wypełnieniem standardów określonych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28.06.2016r. sygn. akt SK 31/14 będzie przyjęcie proporcji od tej maksymalnej stawki z uwzględnieniem stawki procentowej dla poszczególnego zajęcia np. za zajęcie rachunku bankowego maksymalna opłata będzie wynosiła 21.375 zł., natomiast maksymalna wysokość opłaty manipulacyjnej wg 1% stawki procentowej będzie wynosiła 4.275 zł. dla każdego tytułu wykonawczego. Wielkości te nie zostały przekroczone w niniejsze sprawie.
Pismem z 1 marca 2019 r. strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. postanowienie organu II instancji wnosząc o jego uchylenie w całości.
Dyrektorowi IAS skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a., poprzez błędne przyjęcie przez organ odwoławczy, że dokonane przez organ egzekucyjny obciążenie skarżącej opłatą egzekucyjną i opłatą manipulacyjną w maksymalnej wysokości 24.071,10 zł jest zgodne z prawem i znajduje odzwierciedlenie w faktycznie poniesionych przez organ egzekucyjny nakładach pracy, w sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r. (SK 31/14) stwierdził niezgodność przepisów art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. z prawem w zakresie, w jakim nie określają one maksymalnej wysokości tych opłaty;
- art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zw. z art. 80 § 2 u.p.e.a. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że przepisy u.p.e.a. przewidują opłatę egzekucyjną za samo zajęcie rachunku bankowego, podczas gdy zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. podstawa prawna naliczenia opłaty egzekucyjnej zachodzi wyłącznie w wypadku zajęcia wierzytelności pieniężnych, a tym samym, ponieważ w przedmiotowej sprawie nie doszło faktycznie do zajęcia wierzytelności pieniężnej nie zaistniała podstawa prawna do naliczania opłaty egzekucyjnej w łącznej wysokości 20.126,00 zł;
- art. 64 § 4 u.p.e.a. w zw. z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. poprzez dwukrotne naliczenie opłaty na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w toku tego samego postępowania egzekucyjnego podczas gdy opłaty za zajęcia o których mowa w art. 64 § 1 pkt 2-6 u.p.e.a. pobiera się tylko raz w toku postępowania egzekucyjnego, chociażby takie same czynności były następnie ponawiane;
naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. oraz w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez nierozpoznanie sprawy w sposób wyczerpujący i wszechstronny, nierozważnie i nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącej, niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia, przede wszystkim poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia okoliczności faktycznych świadczących o poziomie skomplikowania dokonanych czynności egzekucyjnych oraz o poniesionym nakładzie pracy organu egzekucyjnego, jak również nie uwzględnienie wytycznych, jakie dla możliwości zastosowania uznanych za niezgodne z prawem art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. ma wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. (SK 31/14);
- art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a. i 64c § 7 u.p.e.a. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy i nieuprawnione przyjęcie przez organ, że nie posiadał wiedzy przed wszczęciem egzekucji, ze spółka nie posiada majątku podczas gdy wobec posiadania dostępu do systemów takich jak : "JPK, "e-ORUS", "Egapoltax", "Poltax", w które standardowo wyposażone są organy egzekucyjne, organ przez prostą czynność materialnotechniczną mógł ustalić, że zobowiązany nie posiada majątku a tym samym naruszenie zasady odpowiedzialnego wszczynania i prowadzenia egzekucji wyrażonej w art. 29 § 2 pkt 2 u.p.e.a., której celem jest racjonalizowanie kosztów tak aby postanowienie w sprawie kosztów nie było nacechowane jedynie chęcią uzyskania opłat egzekucyjnych;
- art. 29 § 2 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 64 c § 7 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, że art. 29 § 2 pkt 2 u.p.e.a. nie jest w żaden sposób związany z przedmiotowym rozstrzygnięciem dotyczącym ustalenia wysokości kosztów bezskutecznej egzekucji i zasad ich ponoszenia, w sytuacji, gdy postanowienie "w sprawie kosztów egzekucyjnych" powinno wyjaśnić, czy w świetle zasad ogólnych wszczęcie postępowania nie było nacechowane jedynie chęcią uzyskania opłat egzekucyjnych;
- art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w w zw. z art. 64c § 7 u.p.e.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia, które nie koresponduje z treścią zarzutów i jest wewnętrznie niespójne w kontekście jego weryfikacji, w szczególności poprzez brak odniesienia się do zasadności ustalenia wysokości opłaty manipulacyjnej w oparciu o wytyczne z wyroku Trybunału Konstytucyjnego przy jednoczesnym nie uwzględnieniu konieczności uzależnienia wysokości przywołanych opłat od takich czynników jak: efektywność i skuteczność egzekucji, poziom skomplikowania poszczególnych czynności czy nakład pracy organu egzekucyjnego, a w konsekwencji naruszenie także - art. 11 k.p.a. i obciążenie skarżącej rażąco wysoką kwotą kosztów bezskutecznej egzekucji niepoddającą się kontroli;
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia wydanego z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1032 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Warunki rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym ustawodawca określił w art. 119 p.p.s.a, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w postępowaniu egzekucyjnym.
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi, z zastrzeżeniem art. 57a. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a, sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności sąd wskazuje, że przedmiotem sporu jest prawidłowość ustalenia kosztów egzekucyjnych wynikających z prowadzenia postępowania egzekucyjnego przeciwko A. sp. z o.o. w Warszawie na podstawie tytułu wykonawczego nr (...)z 21 listopada 2017 r. wystawionego przez wierzyciela będącego skarżącą w sprawie.
W ocenie sądu stanowisko organu zajęte w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowe.
Kwestia kosztów egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym uregulowana jest w Rozdziale 6 Działu I ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny pobiera zgodnie z art. 64 § 1 i 6 u.p.e.a opłaty za dokonane czynności egzekucyjne i opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych w wysokości określonej w tych przepisach.
W art. 64c § 1 u.p.e.a została ustanowiona generalna zasada, że opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a u.p.e.a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny, stanowią koszty egzekucyjne, które obciążają zobowiązanego. Te koszty egzekucyjne podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dopuszcza jednak wyjątki od tej zasady polegające na tym, że koszty będzie ponosił wierzyciel lub organ egzekucyjny (art. 64c § 2 - 4 ustawy egzekucyjnej). Art 64c § 4 u.p.e.a stanowi, że wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 4b oraz art. 64e § 4a u.p.e.a.
W sprawie taki wyjątek nastąpił i organ egzekucyjny obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w postaci opłaty manipulacyjnej oraz opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, w postaci zajęć wierzytelności w A. S.A. i w I. S.A.
Zgodnie z art. 64 § 6 u.p.e.a organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności pieniężnych objętych tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr. W podstawie obliczenia opłaty uwzględnia się również odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie przypadające w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Przewidziana art. 64 § 6 u.p.e.a oplata manipulacyjna stanowi szczególny rodzaj opłaty pobieranej z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych i jak wskazuje powołany przepis wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednali niż 1 zł 40 gr. Obowiązek uiszczenia ww. opłaty manipulacyjnej powstaje, co do zasady, z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Natomiast zgodnie z art. 64 § 10 zdanie drugie u.p.e.a., jeżeli pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie.
W sprawie na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy ustawodawca nie uzależnił możliwości naliczenia opłaty manipulacyjnej od faktycznego wyegzekwowania wierzytelności.
Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy wydając zaskarżone postanowienie i obciążając stronę (wierzyciela) opłatą manipulacyjną uwzględnił w nim ocenę odnoszącą się do konstytucyjności art. 64 § 6 u.p.e.a. wyrażoną przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku sygn. SK 31/14 i skutek jaki wyrok ten wywiera w odniesieniu do możliwości określenia kosztów egzekucyjnych w myśl tych przepisów.
W odniesieniu do art. 64 § 6 u.p.e.a, jak również art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 28 czerwca 2016 r. sygn. SK 31/14 orzekł m. in., że:
1. Art. 64 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599) w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
2. Art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
3. Art. 64 § 8 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości obniżenia opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 tej ustawy i opłaty manipulacyjnej w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
4. Art. 64 § 1 pkt 1-5, 7, 11, 12 i art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim przepisy te nie określają maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych i opłaty manipulacyjnej, nie są niezgodne z art. 217 Konstytucji.
TK w uzasadnieniu wyroku wyjaśnił, że: "dla właściwej realizacji wyroku Trybunału w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 upea oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 upea, ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w niniejszej sprawie. Ustawodawca powinien nadto określić sposób obliczania wysokości tych opłat w razie umorzenia postępowania w związku z dobrowolną zapłatą egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych. Trybunał Konstytucyjny, jako "ustawodawca negatywny", nie ma w tym zakresie kompetencji." Dodać także należy, że wyrok TK zapadł w sprawie, w której doszło do umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na uregulowanie należności przez zobowiązanego poza postępowaniem egzekucyjnym. W sprawie tej określono koszty egzekucyjne na kwotę 34.860.238,10 zł.
Należy wskazać, że w wyroku SK 31/14, nie była kwestionowana sama możliwość pobierania opłaty manipulacyjnej (czy też egzekucyjnej) w razie bezskuteczności egzekucji ani też możliwość obciążania nią wierzyciela - w sytuacji, gdy nie można ich ściągnąć od zobowiązanego a jedynie fakt braku określenia górnej granicy tych opłat.
Podkreślenia również wymaga, że w odniesieniu do charakteru wyroku TK o sygn. akt SK 31/14 i jego skutków w zakresie dalszego stosowania zakwestionowanych przepisów u.p.e.a, wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 marca 2018r. sygn. II FSK 2206/17. NSA wskazał, że "Powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest bowiem wyrokiem zakresowym, co wyraźnie wynika z jego sentencji. Wyrok ten - w przeciwieństwie do klasycznego wyroku uznającego zaskarżony przepis za niezgodny z Konstytucją - nie powoduje utraty mocy zaskarżonego przepisu. Przepis ten nadal obowiązuje w systemie prawa, nie traci mocy, jednakże od chwili orzeczenia musi być traktowany jako niezgodny z Konstytucją, ale tylko w granicach (w zakresie) określonych w wyroku Trybunału. W pozostałym zakresie może, a nawet - musi być nadal stosowany przez adresatów tego przepisu. Jednakże aby nie narazić się na zarzut naruszenia Konstytucji, przepis ten musi być stosowany i interpretowany (w szczególności przez organy i sądy) zgodnie ze wskazówkami zawartymi w wyroku Trybunału".
Organ egzekucyjny w przedmiotowej sprawie zastosował art. 64 § 1 pkt.4 i § 6 u.p.e.a. Przepisy te, jak wynika z powyższego wyroku TK, zostały uznane za niekonstytucyjny w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty egzekucyjnej za zajęcie innych niż wymienione w pkt. 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych oraz maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej. W rezultacie ustawodawca winien określić maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art 64 § 1 pkt.4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o jakiej mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a.
Podkreślić należy, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, w tym opłat. Uwzględniając obiektywny wymiar danej opłaty co do zasady nie bierze się pod uwagę sytuacji indywidualnego podmiotu, który te opłaty uiszcza. Stawki stosunkowe są obciążeniem proporcjonalnym do wysokości kwoty podlegającej egzekucji, toteż nie zawsze tak określona opłata będzie w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań. Niemniej jednak, jest to sytuacja konstytucyjnie dopuszczalna. Co więcej, z samej istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego.
Trybunał Konstytucyjny wskazał, że brak określenia górnej granicy opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. i opłaty manipulacyjnej powoduje, że w wypadku należności o znacznej wartości następuje zachwianie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością opłat ponoszonych z tego tytułu, które stają się niejako "sankcją" pieniężną. Mechanizm ustalania opłaty stosunkowej ze wskazaną jej górną granicą chroni przed tego typu sytuacjami. Trybunał wskazał na konieczność interwencji ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku TK, określić nie tylko maksymalną wysokość opłat będących przedmiotem skargi konstytucyjnej, ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych. Jednakże do czasu ewentualnej nowelizacji ustawy należy stosować ten przepis w taki sposób, by można było uznać go za konstytucyjny w świetle powołanego wyroku.
Wobec powyższego, należało sprawdzić, czy koszty ustalone przez organ odwoławczy w oparciu o nadal obowiązujące przepisy prawa nie pozostają w rażącej dysproporcji do rzeczywistych kosztów poniesionych w drodze egzekucji. Wobec braku górnej granicy opłat, o których mowa w art. 64 § 1 pkt 4 oraz w § 6 u.p.e.a. organ dokonał analizy, w której porównał poszczególne wysokości opłat mających przewidziane górne granice, tj.: 4% kwoty egzekwowanej należności za zajęcie świadczeń z ubezpieczenia społecznego i wynagrodzenia za pracę; 5% za pobranie pieniędzy i zajęcie innej wierzytelności; 6% za zajęcie ruchomości; 8% za zajęcie nieruchomości. Organ podniósł, że różnice w wysokości opłat wiążą się ze stopniem skomplikowania i czasochłonnością zastosowania poszczególnych środków egzekucyjnych. Opierając się na tym przeświadczeniu i zastosowanym przez ustawodawcę proporcjonalnym uszeregowaniu opłat z poszczególnych tytułów, organ przyjął, że maksymalna opłata za zajęcie rachunku bankowego powinna stanowić 21.375,00 zł, zaś maksymalna opłata manipulacyjna w wysokości 1% egzekwowanej należności, w myśl art. 64 § 6 u.p.e.a., nie może być wyższa niż 4.275,00 zł. Wyliczenia tego dokonał w odniesieniu do górnej granicy opłaty wskazanej przez ustawodawcę za zajęcie nieruchomości ( 8% kwoty egzekwowanej należności, nie więcej jednak niż 34.200 zł.,
Opłata egzekucyjna naliczona przez organ za zajęcie rachunków bankowych w celu wyegzekwowania należności objętej tytułem wykonawczym to kwota 20.126,00 zł a naliczona opłata manipulacyjna to kwota 3.945,00 zł.
Kwoty te nie przekraczają ww. kwoty 21.375,00 zł (opłaty egzekucyjne) i maksymalnej kwoty opłat manipulacyjnych w wysokości 4.275,00 zł.
Wbrew zarzutom skargi wyliczenia tych kwot, dokonane przez organ odwoławczy, odpowiadają prawu.
Sąd nie podziela twierdzenia skarżącej, że opłata egzekucyjna może być naliczana tylko w przypadku zajęcia rachunku bankowego posiadającego zgromadzone na nim środki pieniężne. Zgodnie z art 64 § 1 pkt.4 u.p.e.a. opłata egzekucyjna jest pobierana za zajęcie wierzytelności pieniężnych ( innych niż zajęcie ze świadczenia z ubezpieczenia społecznego i z wynagrodzenia za pracę) oraz za zajęcie innych praw majątkowych, a takim innym prawem majątkowym będzie zajęcie przyszłej wierzytelności pieniężnej na rachunku bankowym. Bowiem zgodnie z treścią art 80 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Ponieważ do zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego dochodzi z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, to zapis prawny odnoszący się do skutecznego zajęcia przyszłych wpłat na to konto obejmuje tym samym to " inne prawo majątkowe", o którym mowa w art. 64 § 1 pkt.4 u.p.e.a.
Wobec powyższego zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 64 § 1 pkt.4 i art 80 § 2 u.p.e.a. nie są zasadne.
Nie ma też usprawiedliwienia zarzut dotyczący nieprawidłowego, podwójnego naliczenia opłaty egzekucyjnej. Opłata egzekucyjna została wyliczona przez organ odwoławczy z uwzględnieniem faktu, że zajęto wierzytelności z rachunków bankowych zobowiązanego prowadzonych w dwóch bankach, tj. w A. S.A. i w I. S.A. Zatem została spełniona przesłanka przewidziana art. 64 § 5 u.p.e.a. stanowiącym, że "Jeżeli w celu wyegzekwowania tej samej należności pieniężnej dokonano czynności egzekucyjnych, o których mowa w § 1 pkt 2-6, za dokonanie kolejnej czynności egzekucyjnej pobiera się opłatę egzekucyjną pomniejszoną o opłatę za wcześniej dokonaną czynność egzekucyjną, nie mniej jednak niż 6 zł 80 gr." Organ prawidłowo wyliczył dwie kwoty składające się na całość opłaty egzekucyjnej, tj. 19.757,00 zł za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w A. S.A. i 369,00 zł za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w I. S.A., co łącznie dało kwotę 20.126,00 zł.
Prawidłowo też została wyliczona przez organ opłata manipulacyjna. Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 64 § 6 u.p.e.a. Przypomnieć należy, ze opłata manipulacyjna wynosi 1 % kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej niż 1 zł 40 gr. Przy czym zgodnie z art. 64 § 10 u.p.e.a. obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Jeżeli pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności, obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie.
Zatem w sprawie spełnione zostały wszystkie wymagania przepisu.
Podsumowując, zdaniem sądu, pomimo braku uregulowania ustawowo maksymalnych kwot opłaty egzekucyjnej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. i opłaty manipulacyjnej w art. 64 § 6 u.p.e.a., organ odwoławczy prawidłowo ustalił koszty egzekucyjne, z uwzględnieniem wytycznych ujętych w powołanym wyżej wyroku TK. Należy stwierdzić, że między naliczonymi opłatami a rzeczywistymi kosztami postępowania egzekucyjnego nie zachodzi rażąca dysproporcja, a zestawiając wysokość naliczonych opłat z wysokością należności należy dojść do wniosku, że nie doszło do naruszenia równowagi między interesem państwa, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem państwa.
Sąd nie stwierdził aby postępowanie w sprawie zawierało naruszenie, zarzucanych przez skarżącą, przepisów procesowych w sposób mogący istotnie wpłynąć na wynik sprawy. Wbrew zarzutom skargi zaskarżone postanowienie zawiera pełne ustalenia faktyczne w sprawie, zawiera szczegółowe uzasadnienie zastosowanych przepisów prawa materialnego.
Sąd nie stwierdził aby w sprawie doszło też do naruszenia art. 29 § 2 pkt.2 u.p.e.a.
Wymieniony przepis stanowi, że organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji i zawiadamia wierzyciela o przyczynach nieprzystąpienia do egzekucji, jeżeli organ ten uprawdopodobni, że nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Takie uprawdopodobnienie wymaga posiadania wiedzy na temat istniejącego majątku dłużnika. Zgodnie z twierdzeniem organu nie prowadził on wcześniej egzekucji zatem nie znał on stanu majątku dłużniczki. Skarżąca nie wykazała aby było inaczej.
Zatem skoro organ nie prowadził wcześniej egzekucji i nie znał sytuacji majątkowej spółki to nie mógł on wobec tego odstąpić od egzekucji i zawiadomić skarżącej jako wierzyciela, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Ma rację organ, że sama wiedza o rachunku bankowym nie jest tożsama z wiedzą o wysokości posiadanych na nim środków pieniężnych. Brak wiedzy organu na temat majątku dłużnika w pełni usprawiedliwia wszczęcie egzekucji, które należy uznać za celowe i zgodne z prawem. Dopiero w toku postępowania egzekucyjnego organ podejmował działania mające na celu ustalenie składników majątkowych dłużniczki i ich zajęcie celem wyegzekwowania należności objętej tytułem wykonawczym. Akta administracyjne wykazują, że organ egzekucyjny zwracał się o informacje o podmiocie, dokonywał zajęć wierzytelności z rachunków bankowych spółki, zwracał się do Biura Rachunkowego Bilans + w Sanoku o przedstawienie wskazanych dokumentów, w tym 20 ostatnio wystawionych faktur, wskazania stałych kontrahentów z ostatnich 6 miesięcy, bezskutecznie zwracał się do podmiotu współpracującego z dłużniczką (Fortum Sprzedaż Sp. z o.o. W Warszawie) celem zajęcia wierzytelności, zwracał się do ZUS o podanie danych, ustalał dane dotyczące podatków i danych w księgach wieczystych, podejmował działania poprzez poborcę skarbowego.
Sąd stwierdził, że organ podjął wszelkie czynności niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W ocenie sądu postępowanie prowadzone było w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, z uwzględnieniem zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Skarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Organ odwoławczy rozpatrzył wszystkie zarzuty zawarte w zażaleniu. Wbrew twierdzeniom skarżącej, w sprawie nie znajduje zastosowania zasada rozstrzygania wątpliwości prawnych i faktycznych na korzyść strony (art. 7a, art. 81a § 1 k.p.a.), nie można bowiem mówić o niejasności przepisów art. 64e u.p.e.a. czy wątpliwościach co do faktów zaistniałych w realiach niniejszej sprawy. Trzeba podkreślić, że organ w pełnym stopniu wyjaśnił okoliczności prawne i faktyczne będące podstawą rozstrzygnięcia, wskazał na ich interpretację oraz dokładnie opisał tok rozumowania przeprowadzony przy ustalaniu kosztów egzekucyjnych z uwzględnieniem powoływanego wyżej wyroku TK.
Wydanym postanowieniem nie naruszono również art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Wyrażone w rozstrzygnięciu stanowisko zostało właściwie i szczegółowo uzasadnione, z odwołaniem się do stanu faktycznego wynikającego z materiału dowodowego jak i powołaniem stanu prawnego.
W sprawie nie doszło też do naruszenia art 138 § 1 pkt 1 k.p.a. bowiem organ odwoławczy nie wydał postanowienia o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji tylko uchylał orzeczenie pierwszoinstancyjne i orzekał w sprawie, czyli orzekał na podstawie art art 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ odwoławczy dał temu wyraz w treści wskazanej podstawy rozstrzygnięcia.
Podkreślić należy, że przepisy regulujące koszty egzekucyjne wskazują na odpowiedzialność wierzyciela za ponoszenie kosztów egzekucyjnych w sytuacji, gdy nie mogą one być ściągnięte od zobowiązanego. Postępowanie egzekucyjne wszczynane jest na wniosek wierzyciela i nie może on uchylić się od obowiązku pokrycia kosztów tego postępowania. Wbrew zarzutom skargi skarżąca również posiadała uprawnienia do sprawdzenia wypłacalności dłużniczki np. przez zażądanie przed sadem cywilnym wyjawienia majątku.
Organ dokonał określenia kosztów egzekucyjnych zgodnie z prawem i wskazaniami zawartymi w wyroku Trybunału Konstytucyjnego, toteż ustalone w ten sposób koszty należy uznać za konstytucyjne w świetle tego wyroku. Pomimo kwestionowania ich wysokości przez skarżącą, sąd nie dopatrzył się w zaskarżonym rozstrzygnięciu żadnych naruszeń uprawniających do jego uchylenia.
W tym stanie rzeczy skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło