V SA/Wa 499/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2012 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... grudnia 2011 r. nr ... w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosków o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych; oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez S. Sp. z o.o. z siedzibą w R. jest postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... grudnia 2011 r. nr ... utrzymujące w mocy postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia ... sierpnia 2011 r. nr ... odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosków o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące: ... 2009 r. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia ... marca 2010 r. S. Sp. z o.o. z siedzibą w R. zwrócił się do Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych o przywrócenie terminu do złożenia wniosków o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące ... 2009 r. W uzasadnieniu wniosku strona podnosiła, iż uchybienie terminu było niezawinione i wynikało z wątpliwości prawnych co do stosowania przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, wyjaśnionych ostatecznie pismem z dnia ... stycznia 2010 r., którym poinformowano Stronę o nadaniu numeru w rejestrze PFRON ... . W piśmie z dnia ... kwietnia 2010 r. S. w R. Sp. z o.o. z siedzibą w R. wskazał, iż wniosek o przywrócenie terminu z ...marca 2010 r. jest uzasadniony bowiem z przyczyn niezawinionych przez S. w R. lecz leżących wyłącznie po stronie PFRON, termin do złożenia przedmiotowych wniosków nie został dochowany. S. w R. pismem z dnia... kwietnia 2009 r. poinformował PFRON, iż z dniem ... lutego 2009 r. zakończył działalność S. w R. w likwidacji, a w jego miejsce od ... marca 2009 r. wstąpił podmiot – S. w R. Sp. z o.o. Przesłano wówczas PFRON odpis z KRS, numer NIP, REGON S. W tym samym czasie dokonano rejestracji S. w PFRON, fakt rejestracji potwierdzono nadaniem numeru w rejestrze PRFON: ..., pismem z dnia ... kwietnia 2009 r. S. w R. Sp. z o.o. przesłał do PFRON wszystkie dokumenty niezbędne do zarejestrowania pracodawcy jako beneficjenta PFRON, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Pomimo powyższych okoliczności od miesiąca lipca 2009 r. pozbawiono S.klucza dostępu do systemu obsługi dofinansowań i refundacji, co uniemożliwiło składanie wniosków Wn-D w formie elektronicznej – zgodnie z procedurą składania dokumentów. Dopiero w piśmie z dnia ... stycznia 2010 r. PFRON potwierdził uprzednie nadanie numeru w rejestrze oraz udostępnił identyfikator i hasło dostępu do systemu. Strona niezwłoczne przesłała informacje oraz wnioski WN-D za okres od ... 2009 r. w formie elektronicznej, zgodnie z procedurą składania dokumentów. Decyzją z dnia ... czerwca 2010 r. Prezes Zarządu PFRON odmówił wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres ... 2009 r. Na skutek złożonego odwołania Minister Pracy i Polityki Społecznej uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na błędne rozpoznanie wniosku strony przez organ I instancji. Pismem z dnia ... czerwca 2011 r. S. w R. Sp. z o.o. podtrzymał wszystkie zgłoszone dotychczas zarzuty. Ponadto wyjaśnił, iż wniosek rejestracyjny został złożony ... maja 2009 r., PFRON zażądał dodatkowo przedłożenia oświadczenia, które zostało przekazane w dniu ... lipca 2009 r. Obowiązek przedłożenia tego oświadczenia nie wynika z wykazu, procedury rejestracji i certyfikacji pracodawcy. Odmowa rejestracji w systemie obsługi dofinansowań z tego względu, że wnioskodawca nie złożył oświadczenia o źródłach finansowania wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, była bezprawna. Ponadto Strona zarzuciła PFRON, iż mimo bogatej korespondencji nie poinformował o możliwości składania wniosków Wn-D w formie pisemnej. Postanowieniem z dnia ... sierpnia 2011 r. Prezes Zarządu PFRON odmówił przywrócenia stronie terminu do złożenia wniosków o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące: ... 2009 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż wnioskodawca, aby otrzymać dofinansowanie za ww. miesiące musiałby złożyć wnioski za okres ... 2009 r. w terminie określonym w §5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz.U. z 2009 r. Nr 8, poz. 43). Powodem, dla którego beneficjent nie otrzymywał dofinansowania za poszczególne okresy rozliczeniowe był brak oświadczenia pracodawcy dotyczącego środków z jakich były finansowane wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w firmie. Fundusz uzależnił wypłatę dofinansowania od przekazania oświadczenia potwierdzającego, iż wynagrodzenia pracowników nie są finansowane ze środków publicznych. Ponieważ beneficjent nie przekazał ww. oświadczenia oraz nie składał wniosków WN-D za ww. miesiące, nie otrzymywał wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych. Organ zauważył jednak, iż nie informował Strony, iż nie może przekazywać wniosków Wn-D za poszczególne okresy rozliczeniowe. Wnioski, wysłane z zachowaniem terminu zostałyby wprowadzone do systemu niezwłocznie po dokonaniu ustaleń, o których wnioskodawca został poinformowany pismem znak: ... z dnia ... stycznia 2010 r. Organ podkreślił również, iż strona będąc przeświadczona, iż spełnia warunki, by otrzymywać dofinansowanie za okres ... 2009 r. powinna pomimo braku możliwości przekazywania dokumentów za pośrednictwem systemu SODiR, złożyć wnioski w formie dokumentu pisemnego za pośrednictwem Poczty Polskiej. Wnioskodawca jako podmiot ubiegający się o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych powinien zapoznać się z treścią przepisów regulujących zasady wypłaty dofinansowania tj. ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (T.j. Dz.U. z 2011 r., Nr 127, poz. 721) oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz.U. z 2009 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Organ wskazał, iż analiza treści korespondencji wnioskodawcy z Funduszem pozwoliła stwierdzić, iż ... S.w R. u Sp. z o.o. znał treść ww. przepisów. Za niezasadny zatem należało uznać argument, iż wnioskodawca nie wiedział o możliwości składania dokumentów Wn-D w postaci dokumentów pisemnych skoro poddał wnikliwej analizie brzmienie przepisów dotyczących dofinansowania. Ponadto niewiedza strony w zakresie przepisów regulujących zasady przyznawania świadczenia, z którego wnioskodawca korzysta nie może być przesłanką świadczącą za przywróceniem terminu. Podane przez stronę wyjaśnienia nie spełniają przesłanki wymienionej w art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, umożliwiającej przywrócenie wnioskowanego terminu. Okoliczności przedstawione przez Stronę w toku postępowania nie spełniają bowiem obiektywnego kryterium przeszkody "nie do przezwyciężenia", gdyż strona miała możliwość dokonania czynności warunkujących przyznanie dofinansowania. Ponadto samo wniesienie prośby przez stronę nie stanowi przesłanki umożliwiającej przywrócenie wnioskowanego terminu, koniecznym jest także uprawdopodobnienie, że niedochowanie terminu nastąpiło bez winy beneficjenta. Na skutek złożonego zażalenia postanowieniem z dnia ... grudnia 2011 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji z dnia ... sierpnia 2011 r. W uzasadnieniu swojego postanowienia organ odwoławczy całkowicie podzielił argumentację organu I instancji. Wskazał, że strona wykazała brak dbałości przy dokonaniu czynności związanych z dofinansowaniem, gdyż mając świadomość upływającego terminu do złożenia stosownej dokumentacji oczekiwała na zawiadomienie z Funduszu odnośnie loginu i hasła do systemu SODiR. Natomiast niezbędne dokumenty WN-D można było przesłać w formie papierowej za pośrednictwem poczty, co wynika jasno z przepisów prawa. Organ zauważył, że przepisy ustawy o rehabilitacji i rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej nie wskazują posiadania loginu i hasła jako warunku koniecznego do uzyskania dofinansowania. W przedmiotowej sprawie usunięcie przeszkody zależne było wyłącznie od staranności beneficjenta i powinno nastąpić niezwłocznie, po ustaleniu braku możliwości zalogowania się w systemie przy świadomości upływającego terminu do złożenia wniosków. Interpretacja, że przeszkoda ustała dopiero w dniu otrzymania loginu i hasła do systemu SODiR jest niedopuszczalna, gdyż przeszkoda w świetle prawa nie istniała, z uwagi na możliwość składania wymaganych dokumentów w formie papierowej za pośrednictwem poczty. Przytoczone przez stronę argumenty, w tym brak numeru rejestracyjnego, czy też uchybienia organu I instancji polegające na przewlekłym rozpatrywaniu spraw nie zwalniają strony z obowiązku dochowania terminu, gdyż zgodnie z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, pracodawca chcąc uzyskać dofinansowanie ma obowiązek złożenia wniosków o symbolu Wn-D w wymaganym terminie. W ocenie organu odwoławczego nie istniała przyczyna "tamująca" możliwość terminowego złożenia wniosków. Organ wskazał również, że gdyby przyjąć najkorzystniej dla strony, jakoby ewentualna przyczyna istniała (wątpliwości PFRON co do źródeł finansowania) to ustała ona najpóźniej w dniu ... stycznia 2010 r., kiedy to strona otrzymała pismo PFRON z dnia ... stycznia 2010 r. informujące ją o zachowaniu terminu do złożenia pierwszych wniosków. Zatem podanie o przywrócenie terminu do złożenia ww. wniosków strona winna była złożyć w nieprzywracalnym terminie 7 dni od ustania przyczyny uniemożliwiającej terminowe złożenie wniosków Wn-D , a więc najpóźniej w dniu ... lutego 2010 r. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. w R. Sp. z o.o. w R. u (dalej: Skarżący) wniósł m.in. o uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra Pracy i Polityki Społecznej oraz poprzedzającego go postanowienia Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia ... sierpnia 2011 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 58 §1, art. 7, art. 77 §1, art. 107 §3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz §5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz.U. nr 8, poz. 43 ze zm), które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, iż organ administracji bezpodstawnie uznał, iż nie wykazał on przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu do złożenia wniosków o dofinansowanie, o których mowa w art. 58 i art. 59 K.p.a. Z okoliczności sprawy wynika, iż wnioskodawca zawiadomił PFRON, iż zamierza składać wnioski i informacje w formie elektronicznej. Organ winien w ciągu 14 dni przekazać wnioskodawcy identyfikator i hasło dostępu, czego nie uczynił, żądając od skarżącego – bez podstawy prawnej - dodatkowych informacji. W związku z powyższym Skarżący nie mógł składać stosownych wniosków Wn-D o wypłatę dofinansowania, zatem uchybił terminowi bez swojej winy. Ponadto zdaniem Skarżącego organ administracji wydając zaskarżone postanowienie nie wyjaśnił w sposób dostateczny okoliczności, na które Skarżący powoływał się we wniosku o przywrócenie terminu. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 Nr 0, poz. 270), w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania prowadzącego do oceny, czy zaskarżone akty lub czynności z zakresu administracji publicznej odpowiadają prawu i czy postępowanie poprzedzające ich wydanie nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji. Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Skarżący wnioskiem z ... marca 2010 r. wystąpił do Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych o przywrócenie terminu do złożenia wniosków o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Wn-D) za miesiące ... 2009 r. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż przedmiotowe wnioski zostały przesłane w formie elektronicznej do systemu PFRON w dniu ... marca 2010 r., a więc z uchybieniem terminu. W myśl bowiem § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 9 stycznia 2009 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 8 poz. 43 ze zm.) pracodawca składa do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania wraz z informacją do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego wniosek dotyczy. Przechodząc do rozpoznania wniosku Skarżącego z ... marca 2010 r. o przywrócenie ww. terminu należy wskazać, iż czynność procesowa podjęta w postępowaniu administracyjnym przez zainteresowanego po upływie terminu o charakterze procesowym jest bezskuteczna. Jednakże właściwy w sprawie organ, na wniosek zainteresowanego, który nie dokonał w terminie czynności bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 58 § 1, 59 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (T.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej: k.p.a.). We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu, ponadto prośbę należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a jednocześnie z wniesieniem wniosku należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (art. 58 § 1 i 2 k.p.a.). W tym miejscu wskazać należy, że brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Od strony postępowania można bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. Dopuszczenie się przez zainteresowanego choćby lekkiego niedbalstwa daje podstawę do przyjęcia jego zawinienia w uchybieniu terminu i odmowy przywrócenia terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2006r., sygn. akt I SAB/Wa 78/05, Lex nr 192260). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy przypomnieć, iż organy orzekające w sprawie uznały wniosek o przywrócenie terminu za niezasadny z powodu niespełnienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu, a ponadto wskazały, iż został on złożony z uchybieniem terminu, który nie podlega przywróceniu (art. 58 § 3 K.p.a.). Najpóźniej bowiem w dniu... lutego 2010 r. Skarżący winien wystąpić z wnioskiem o przywrócenie terminu, gdyby uznać - najkorzystniej dla Strony - że przeszkoda nie do przezwyciężenia, uniemożliwiająca zachowanie terminu ustała z dniem doręczenia Skarżącemu pisma z dnia ... stycznia 2010 r. (data przekazania przez PFRON loginu i hasła pierwszego logowania do Systemu Obsługi Dofinansowań i Refundacji). Poglądy te należy podzielić. Po pierwsze wskazać należy, iż rację ma organ, że Skarżący nie zachował terminu określonego w art. 58 § 2 K.p.a. zgodnie z którym prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Skoro zdaniem Skarżącego przyczyną uchybienia terminu do złożenia wniosków o wypłatę dofinansowania był wyłącznie brak dostępu do Systemu Obsługi Dofinansowań i Refundacji, wniosek o przywrócenie terminu winien zostać złożony na najpóźniej do dnia ... lutego 2010 r. Rozpatrując natomiast kwestie braku winy w uchybieniu terminu wskazać należy, iż Strona podnosiła, że ze względu na brak dostępu do systemu PFRON (brak loginu i hasła), którego nie uzyskała nie od PFRON, w sposób niezawiniony, nie mogła przesłać do PFRON wniosków o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych za miesiące ... 2009 r. Dopiero po uzyskaniu dostępu do systemu, który został potwierdzony w piśmie PFRON z dnia ... stycznia 2010 r., Skarżący uzyskał ww. dostęp i mógł złożyć w formie elektronicznej ww. wnioski. Twierdzenia Skarżącego nie uzasadniają jednak braku jego winy w uchybieniu terminu. Słusznie podnosiły organy rozpoznające wniosek, iż w przypadku Skarżącego, kiedy nie posiadał on dostępu do systemu PFRON (brak loginu i hasła) mógł skorzystać z drogi przewidzianej w art. 26c ust. 1a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych( Dz.U. z 2008r. Nr 14, poz. 92) i wysłać wnioski ze stosowną informacją za pośrednictwem poczty. Przepis ten wyraźnie bowiem stanowi, iż informacje i wniosek, o których mowa w ust. 1, pracodawca przekazuje w formie dokumentu elektronicznego przez teletransmisję danych oraz pobiera drogą elektroniczną potwierdzenie wysłanej informacji lub wniosku. Pracodawca może przekazać informacje i wniosek również w formie dokumentu pisemnego. Skorzystanie w takim wypadku z drogi wysłania wniosku papierowego za pośrednictwem poczty nie jest uwarunkowane, jak błędnie sądzi strona, uprzednim uzyskaniem dostępu do systemu i możliwością korzystania z formy elektronicznego przesyłania wniosków o wypłatę refundacji, o której mowa w § 6 ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Wysłanie wniosków w formie papierowej celem zachowania terminu było jak najbardziej dopuszczalne – nawet w sytuacji gdy PFRON miał wątpliwości co do zasadności wypłaty przedmiotowego dofinansowania i opóźniał się z wydaniem Skarżącemu zgody na dostęp do elektronicznego systemu przesyłania wniosków. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, iż bez znaczenia dla wyniku niniejszego postępowania pozostają zatem argumenty Skarżącego, iż to organ pozostawał w zwłoce przy przekazaniu mu dostępu do systemu i wina w uchybieniu terminu leży wyłącznie po jego stronie. Dlatego też sąd uznał, że organy orzekające w sprawie wniosku Skarżącego o przywrócenie terminu właściwie oceniły stan faktyczny i prawidłowo wskazały, iż nie wykazał on braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosków o wypłatę dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych. Zatem z przyczyn niespełnienia przesłanek z art. 58 § 1 k.p.a. przywrócenie terminu nie mogło nastąpić i dlatego też skarga jako niezasadna, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. podlegała oddaleniu.