V SA/Wa 511/11

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. w I. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia ... grudnia 2010 r. Nr ... w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę 500 zł; Skarżąca wystąpiła - na urzędowym formularzu PPPr – z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę 500 zł, wskazując iż posiada ograniczoną możliwość pokrycia kosztów sądowych do 500 zł. W uzasadnieniu wniosku podała, iż od kwietnia 2010 r. zawiesiła działalność produkcyjną na skutek niekorzystnej koniunktury na rynku ... oraz wysokich cen surowca produkcyjnego. Zatrudnienie w spółce zredukowano do niezbędnego minimum, aby maksymalnie ograniczyć koszty stałe w firmie. Przychód ze sprzedaży niewielkiej ilości ... jaka pozostała z ostatniego okresu produkcyjnego, przeznaczany jest na pokrycie podstawowych kosztów związanych z utrzymaniem spółki. Do czasu wznowienia produkcji spółka nie ma możliwości wygenerowania niezbędnych środków finansowych na pokrycie opłaty sądowej w pełnej wysokości. Rok 2009 zamknął się stratą ... mln zł, strata za rok 2010 szacowana jest na poziomie ... mln zł. Obecnie trwają działania zmierzające do zawarcia z kredytującym spółkę bankiem umowy dotyczącej restrukturyzacji kredytów, co pozwoli na zwiększenie sprzedaży skierowanego na rynek spożywczy i chemiczny ... oraz sprzedaży ... jako produktu energetycznego. Realizacja tych planów wymaga jednak czasu i wzmożonych działań handlowych. Skarżąca posiada dwa rachunki bankowe, których łączny stan wynosi ... zł. Ponadto w oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, iż wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi ... zł, a wartość środków trwałych według bilansu za 2009 r. – ... zł. Wartość zysku za ostatni rok obrotowy (2009) wyniosła ... zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawa p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Analiza podanych przez skarżącą okoliczności dotyczących jej sytuacji finansowej dokonana w związku z przepisami ustawy przy jednoczesnym uwzględnieniu wysokości kosztów sądowych, do których poniesienia będzie zobowiązana w toku postępowania sądowego uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jej wniosku. Oddalając wniosek kierowano się tym, iż skarżąca jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą w dużych rozmiarach i posiadającym majątek znacznej wartości. Jako podmiot tego rodzaju – korzystający dodatkowo z pomocy profesjonalnego pełnomocnika - powinien w procedurze planowania wydatków uwzględnić również potrzebę gromadzenia środków na prowadzenie ewentualnych postępowań sądowych i liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów na ten cel. Z odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień 21 marca 2011 r. wynika, iż skarżąca nie znajduje się w stanie upadłości, ani nie jest prowadzone postępowanie układowe. Z oświadczenia wynika, iż skarżąca posiada środki trwałe znacznej wartości, uzyskuje dochody ze sprzedaży produktów ..., pomimo czasowego zawieszenia produkcji i zatrudnia pracowników. Skarżąca nie utraciła zatem płynności finansowej. Na marginesie wskazać tylko należy, iż skarżąca nie wskazała ani stanu zatrudnienia ani uzyskiwanych dochodów, ograniczając się wyłącznie do stwierdzenia, iż dochody te przeznaczane są na pokrycie podstawowych kosztów związanych z utrzymaniem spółki. W tym miejscu wskazać należy, iż wpis sądowy jako wydatek wiąże się z bieżącą działalnością, wpływa na wysokość strat finansowych ogółem, zatem winien być traktowany na równi z innymi wydatkami, które powinny zostać pokryte z bieżących dochodów. Pokrywanie strat z bieżącej działalności nie jest argumentem przemawiającym za zwolnieniem od kosztów sądowych. W tej sytuacji nie sposób uznać, iż skarżąca nie jest w stanie zgromadzić wystarczających środków na pokrycie kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości ... zł (brakująca kwota wpisu ... zł). Skarżąca winna zatem, jeżeli dysponuje jakimikolwiek środkami majątkowymi, partycypować w kosztach postępowania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest bowiem formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Ponadto stwierdzić należy, iż za zwolnieniem skarżącej od kosztów sądowych we wskazanym zakresie nie przemawiają również argumenty, iż skarżąca ponosi straty podatkowe. Strata podatkowa powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, co skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania – brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powyższe pozwala przyjąć, że – mimo wskazanych trudności – skarżąca jest w stanie uiścić należny wpis sądowy i to tym bardziej, że z obowiązkiem jego uiszczenia powinna się liczyć od dłuższego czasu. Powyższą ocenę potwierdza również okoliczność, że skarżąca korzysta z pomocy profesjonalnego pełnomocnika "z wyboru", co daje podstawę do stwierdzenia, że dysponuje środkami na pokrycie jego wynagrodzenia. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.