V SA/Wa 511/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2014 r. sprawy ze skargi S. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez Spółdzielnię Inwalidów "L." w likwidacji z siedzibą w L. jest decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej (zwanego dalej: "Ministrem") z dnia [...] stycznia 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (zwanego dalej: "Prezesem PFRON") o odmowie wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące czerwiec i lipiec 2013 r. Organy orzekały w następującym stanie faktycznym: Skarżąca wystąpiła do PFRON – za pośrednictwem Systemu Obsługi Dofinansowań i Refundacji z wnioskami o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące czerwiec i lipiec 2013 r. W złożonych formularzach informacji, przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc inną niż pomoc w rolnictwie lub rybołówstwie, pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (formularz Inf-oPP), Spółdzielnia nie złożyła oświadczenia wskazującego na jego trudną sytuację ekonomiczną. Pismami z dnia [...] sierpnia 2013 r. oraz [...] września 2013 r. Prezes PFRON poinformował stronę o ustaleniach poczynionych w oparciu o przekazane przez Spółdzielnię sprawozdania finansowe za lata 2010-2012 oraz wezwał do nadesłania: - aktualnego zaświadczenia o niezaleganiu w płatnościach wobec Urzędu Skarbowego i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jeśli strona posiada zaległości proszę podać ich wielkość, - potwierdzenia opłacenia składek ZUS za miesiące czerwiec i lipiec 2013 r. (wraz z deklaracją DRA), - listy płac wraz z potwierdzeniem wypłat wynagrodzeń za miesiące czerwiec i lipiec 2013 r., - wyniku finansowego za pierwsze półrocze 2013 r., - bilansu i rachunku zysków i strat sporządzonych na dzień 30 czerwiec 2013 r. Spółdzielnia nie udzieliła odpowiedzi na powyższe pisma Prezesa PFRON, doręczone jej w dniach [...] sierpnia 2013 r. oraz [...] września 2013 r. W toku postępowania, Prezes PFRON zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o udzielenie informacji czy strona posiada zaległości wobec ZUS i kiedy opłaciła składki za miesiące maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2013 r., a także czy wystąpiła o udzielenie układu ratalnego. W odpowiedzi ZUS poinformował, iż na dzień 30 września 2013 r. strona posiadała zaległości z tytułu nieopłacenia składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych w kwocie 1.421.579,14 zł, na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego w kwocie 417.267,22 zł, a na FP i FGŚP w kwocie 71.592,92 zł. Płatnik nie opłacił również składek za lipiec i sierpień 2013 r., nie złożył także wniosku o udzielenie układu ratalnego, ponadto zalegał z opłatą składek zarówno na dzień [...] sierpnia 2013 r., jak i [...] września 2013 r. Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. o numerze [...] Prezes PFRON odmówił Skarżącej wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za wnioskowane miesiące. W podstawie prawnej decyzji powołano przepisy art. 104 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; zwanej dalej: "k.p.a.") oraz art. 26a ust. 1a1 pkt 3 i art. 45 ust. 3a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t. j. Dz. U. z 2011 r., Nr 127, poz. 721 ze zm.; zwanej dalej: "ustawą o rehabilitacji"). Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, iż strona nie przedstawiła potwierdzenia opłacenia składek ZUS, a jak wynika z informacji ZUS składki za czerwiec i lipiec 2013 r. nie zostały opłacone do dnia [...] września 2013 r. Stan prawny i faktyczny ustalony przez organ na podstawie art. 26a ust. 1a1 pkt. 3 ustawy o rehabilitacji oraz art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm.; zwanej dalej: "u.s.u.s."), wskazują na brak możliwości udzielenia stronie pomocy publicznej w postaci dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za czerwiec i lipiec 2013 r. Na powyższą decyzję Spółdzielnia złożyła odwołanie z dnia [...] listopada 2013 r., wnosząc o jej zmianę poprzez przywrócenie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych za miesiące czerwiec i lipiec 2013 r. W uzasadnieniu przedstawiono sytuację majątkową Spółdzielni podnosząc, iż organ nie zbadał tego, czy znajduje się ona w trudnej sytuacji ekonomicznej. W ocenie skarżącej, Spółdzielnia nie znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej gdyż: straty maleją, rośnie obrót, maleją odsetki, zwiększa się wartość aktywów netto, pokrywane są straty z lat poprzednich udziałami członkowskimi. Odwołująca się zarzuciła, iż nie jest prawdą, że nie opłacała składek ZUS od 2004 r. w całości, gdyż podpisała układ ratalny, z którego wywiązała się terminowo i kwotowo, zatem składki zostały pokryte w całości. Nie jest również prawdą, że nie opłaca składek ZUS od 2009 r., gdyż w miarę przypływu środków reguluje swoje zobowiązania. W ocenie skarżącej, należało – działając dla dobra osób zatrudnionych w Spółdzielni – uwzględnić w sprawie wszelkie czynniki przemawiające za udzieleniem dofinansowania oraz dać wiarę wyjaśnieniom skarżącej w tym zakresie. Po rozpatrzeniu odwołania, zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. o numerze [...], Minister utrzymał w mocy decyzję I instancji. Uzasadniając decyzję odwoławczą Minister przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy oraz uznał, iż postępowanie administracyjne I instancji zostało przeprowadzone prawidłowo, a wynik rozstrzygnięcia odpowiada dokonanym w nim ustaleniom. W ocenie Ministra, w sprawie wystąpiła sytuacja opisana w art. art. 26a ust. 1a1 pkt. 3 ustawy o rehabilitacji, bowiem przekroczony został 14-dniowy termin na poniesienie przez pracodawcę kosztów płacy. Powyższe obligowało organ I instancji do wydania decyzji odmownej w przedmiocie wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za ten okres. Minister podniósł przy tym, iż wydana w sprawie decyzja nie jest decyzją uznaniową, a decyzją zapadającą w okolicznościach ściśle określonych przepisami ustawy o rehabilitacji. Wystąpienie powyższej ustawowej przesłanki zobligowało organy zarówno I jak II instancji do wydania decyzji odmawiającej wypłaty dofinansowania. Odnosząc się do twierdzeń odwołania, organ zauważył, iż z uwagi na wystąpienie przesłanki uniemożliwiającej wypłatę dofinansowania, bez wpływu na zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie pozostają informacje dotyczące sytuacji ekonomicznej strony, które również są jednym z elementów badanych w procesie podejmowania decyzji w kwestii wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Ponadto, bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia pozostają również informacje strony dotyczące stanu likwidacji, jak również opłacenia w całości składki do ZUS za grudzień 2010 r. oraz opłacania składek w miarę przypływu środków. Informacje te mogłyby mieć znaczenie w przypadku analizy sytuacji ekonomicznej strony, jednakże w sytuacji nieponiesienia kosztów płacy za ujęty w zaskarżonej decyzji okres nie mogą zostać uwzględnione. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółdzielnia wniosła o uchylenie decyzji Ministra z dnia [...] stycznia 2014 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa PFRON, jako naruszających prawo. Skarżąca w pełni podtrzymała wszystkie argumenty zawarte w odwołaniu. Dodatkowo stwierdziła, iż z decyzją Ministra nie można się zgodzić, bowiem narusza ona art. 26a ustawy o rehabilitacji. Stanowisko organu odwoławczego nie jest przekonywujące i nie rozpatruje wszystkich poniesionych w odwołaniu argumentów. Zdaniem skarżącej organ nie uwzględnił – co jest istotne w sprawie – że Spółdzielnia jest zakładem, który nie tylko tworzy produkcję przydatną dla gospodarki państwowej ale jest także jedyną szansą dla osób niepełnosprawnych, by prowadzić "w miarę normalne życie". Minister w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 26a ust. 1 ustawy o rehabilitacji, pracodawcy przysługuje ze środków Funduszu miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, o ile pracownik ten został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych, o której mowa w art. 26b ust. 1. Od powyższej generalnej zasady ustawodawca przewidział wyjątki, których zaistnienie powoduje, że dofinansowanie nie przysługuje, mimo tego, że pracodawca spełnia inne przesłanki do niego uprawniające. Jeden z takich wyjątków został określony w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji. Zgodnie z tym przepisem, miesięczne dofinansowanie nie przysługuje jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni. Definicja "kosztów płacy" zawarta została w art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji, przez które rozumie się wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Z kolei, zgodnie z art. 47 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s., płatnik składek – niebędący osobą fizyczną opłacającą składkę wyłącznie dla siebie, ani jednostką budżetową czy samorządowym zakładem budżetowym – przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc nie później niż do 15 dnia następnego miesiąca. Przenosząc powyższe regulacje na grunt niniejszej sprawy zauważyć należało, iż z informacji udzielonej przez ZUS wynika, że Spółdzielnia posiada zaległości w opłacaniu składek, w tym: - na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres od października 2009 r. do lipca 2013 r. w wysokości 1.388.458.68 zł, - na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego za okres od listopada 2009 r. do lipca 2013 r. w wysokości 406.767.71 zł, oraz - na Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od października 2010 r. do lipca 2013 r. w wysokości 69.170,33 zł, a nadto zalega z opłatą składek za czerwiec i lipiec 2013 r. Zatem stwierdzić należy, iż skarżąca przekroczyła 14-dniowy termin na poniesienie kosztów płacy przez pracodawcę. Uzyskanie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych nie jest możliwe, gdy nie zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od wynagrodzenia brutto i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, co wprost wynika z powołanego na wstępie przepisu art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji. Sąd w pełni podziela stanowisko organów obu instancji, iż w sprawie zaistniała sytuacja określona w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji. Oznacza to, że dofinansowanie nie może zostać udzielone Spółdzielni, bez względu na wykazywaną w odwołaniu i skardze sytuację ekonomiczną. Podkreślić raz jeszcze należy, iż zaistnienie omawianej sytuacji z mocy samego prawa obliguje organ administracyjny do odmowy udzielenia dofinansowania. Dodatkowo wskazać trzeba, iż odmowa jest niezależna od tego, czy pracodawca wypełnia ustawowe przesłanki, uprawniające do skorzystania z dofinansowania. Odnosząc się do twierdzeń skargi, stwierdzić należy, iż polega ona na nieporozumieniu, zaś argumenty prezentowane przez skarżącą są całkowicie chybione i nie przystają do omówionego wyżej stanu prawnego. W sytuacji bowiem zaistnienia przesłanki określonej w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, nie ma znaczenia czy strona spełnia inne ustawowe przesłanki do udzielenia dofinansowania. Powoduje to z kolei, iż badanie przez organ sytuacji ekonomicznej Spółdzielni jest bezprzedmiotowe. Z tych względów za niezasadny uznać należało zarzut naruszenia art. 26a ustawy o rehabilitacji. Sąd nie dopatrzył się także innych naruszeń przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu organy obu instancji prowadziły przedmiotowe postępowanie zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami postępowania. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę oddalił.