V SA/Wa 514/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Jakubiec-Kudiura po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi N. C. na informację Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2009r. nr [...] w przedmiocie zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi postanawia: odrzucić skargę N. C. i A. S. pismem z [...] lutego 2009r. zwrócili się do Dyrektor Biura Organizacji Ośrodków dla Cudzoziemców Ubiegających się o Nadanie Statusu Uchodźcy (w skrócie: Dyrektor Biura) o wydanie zgody na pokrycie kosztów rehabilitacji na rzecz N. C. Jednak z uwagi na fakt, iż do wniosku nie została załączona niezbędna dokumentacja medyczna, pismem z [...] marca 2009r. Dyrektor Biura poinformował zainteresowanych, iż do rozpatrzenia złożonego wniosku niezbędne jest określenie rodzaju i ilości zabiegów zaleconych przez rehabilitanta wraz z wyceną oraz skierowaniem od lekarza Ośrodka na rehabilitację do konkretnej placówki medycznej. Zainteresowani w dniu [...] kwietnia 2009r. złożyli kolejne pismo z wnioskiem o wydanie zgody na pokrycie kosztów rehabilitacji na rzecz N. C. w kwocie [...] zł. dołączając część niezbędnych zaświadczeń medycznych. W odpowiedzi Dyrektor Biura pismem z [...] maja 2009r. poinformował, iż do rozpatrzenia złożonego wniosku niezbędne jest stosowne skierowanie od lekarza Ośrodka na rehabilitację do konkretnej placówki medycznej. W dniu [...] lipca 2009r. wnioskodawczyni reprezentowana przez pełnomocnika A. S. skierowała do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji skargę dotyczącą braku zgody na pokrycie przez Urząd do Spraw Cudzoziemców kosztów zabiegów rehabilitacyjnych w kwocie [...] zł. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji - w ramach prowadzonego nadzoru nad działaniami Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców - ocenił prawidłowość prowadzonego przez Szefa Urzędu postępowania w przedmiotowej sprawie. Zawiadomieniem z [...] listopada 2009r. o sposobie załatwienia skargi Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji poinformował wnioskodawczynię, iż skarga została załatwiona poprzez zwrócenie się do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z prośbą o wyjaśnienia, także poprzez ocenę prawidłowości prowadzenia postępowania administracyjnego przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w ramach nadzoru sprawowanego przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nad Szefem Urzędu, a także nakazanie temu organowi bardziej przejrzystego prowadzenia postępowań i skutecznego informowania zainteresowanych o warunkach realizacji ich praw i obowiązków. Minister w treści uzasadnienia zawiadomienia wskazał, iż cudzoziemiec przed przystąpieniem do zabiegów, powinien wystąpić z pismem do Dyrektora Biura o wyrażenie zgody na wykonanie usługi z zakresu rehabilitacji, dołączając opinię lekarza specjalisty w zakresie niezbędności przeprowadzenia zabiegów, z podaniem rodzaju, ilości i kosztów zabiegów oraz uzyskać skierowanie od lekarza Ośrodka na odpowiednie leczenie rehabilitacyjne. Bez dopełnienia tychże formalności, co podkreślił organ koszty leczenia pozostają po stronie pacjenta, jak w sytuacji leczenia prywatnego. N. C. działając poprzez swojego pełnomocnika A. S. złożyła za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. informację Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] listopada 2009r. Pełnomocnik skarżącej w treści skargi zarzucił rozstrzygnięciu przyjętemu przez Ministra naruszenie prawa osoby niepełnosprawnej, jaką jest skarżąca do medycznego ubezpieczenia i kontynuacji podjętego leczenia. Ponadto autor skargi domaga się uchylenia rozstrzygnięcia Ministra z [...] listopada 2009r. i wyrażenia zgody na pokrycie kosztów rehabilitacji N. C. przez Urząd do Spraw Cudzoziemców. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na jej niedopuszczalność, gdyż skarga na zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi nie mieści się w katalogu spraw rozpatrywanych przez sądy administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga pełnomocnika cudzoziemki podlega odrzuceniu. Cudzoziemcom zgodnie z treścią art. 70 ustawy z 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2006r. nr 234 poz. 1695 ze zm.) zapewnia się pomoc socjalną i opiekę medyczną. Z brzmienia art. 74 ust. 1 tejże ustawy wynika, iż zapewnia się taką pomoc i opiekę w okresie postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy przez okres 2 miesięcy od dnia doręczenia ostatecznej decyzji w sprawie, a w przypadku gdy postępowanie w sprawie nadania statusu uchodźcy zostało umorzone - przez okres 14 dni od dnia doręczenia decyzji ostatecznej o umorzeniu postępowania. Dyspozycja art. 72 ww. ustawy, nakłada na Szefa Urzędu obowiązek wydania decyzji w sprawie udzielania świadczeń, jednak tylko odnośnie środków z pomocy socjalnej w postaci świadczenia pieniężnego, nie nakłada ona obowiązku wydania decyzji w zakresie pomocy medycznej, o którą zabiega skarżąca. Art. 85 cytowanej wyżej ustawy stanowi, iż koszty pomocy socjalnej, opieki medycznej, z wyłączeniem kosztów określonych w przepisach ustawy z 6 września 2001r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach (Dz.U. nr 126, poz. 1384 z późn.zm.), zasiłku pogrzebowego, pomocy w dobrowolnym powrocie i prowadzenia ośrodków są - finansowane z budżetu państwa - z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw wewnętrznych, ze środków będących w dyspozycji Szefa Urzędu. Stosownie do art. 73 tejże ustawy, opieka medyczna obejmuje świadczenia opieki zdrowotnej w zakresie, w jakim osobom objętym obowiązkowym lub dobrowolnym ubezpieczeniom zdrowotnym przysługuje prawo do świadczeń na podstawie ustawy z 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. nr 210 poz. 2135 z późn.zm.), z wyłączeniem leczenia uzdrowiskowego. Opieka medyczna jest wykonywana na podstawie umów cywilnoprawnych zawartych pomiędzy Szefem Urzędu, a świadczeniodawcami w rozumieniu ustawy wyżej wskazanej. Usługi z zakresu rehabilitacji, o których zgodę wystąpiła cudzoziemka nie są objęte postanowieniami ww. umowy, jednak lekarz zatrudniony w Ośrodku pobytowym jako lekarz pierwszego kontaktu jest upoważniony do wystawiania skierowań na usługi rehabilitacyjne. W przedmiotowej sprawie, mimo skierowania z [...] marca 2009r. wystawionego przez lekarza z Ośrodka na rehabilitację N. C. do [...] Szpitala, Dyrektor Biura nie wyraził zgody na zabieg, z uwagi na niedopełnienie przez cudzoziemkę obowiązku dostarczenia stosownych dokumentów. N. C., co Sąd podkreśla posiadała uprawnienie do złożenia wniosku o refundację kosztów rehabilitacji, w okresie objęcia procedurą ubiegania się o nadanie statusu uchodźcy, jednak z uwagi na braki jakie zawierała złożona przez nią dokumentacja nie uzyskała ona niezbędnej zgody. Złożona przez wnioskodawczynię skarga z [...] lipca 2009r. do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w ramach nadzoru powierzonego Ministrowi nad Szefem Urzędu do Spraw Cudzoziemców, obejmowała zbadanie czy jego działania mieszczą się w granicach prawa i kompetencji przysługujących ww. organowi, czemu Minister dał wyraz w wydanym w dniu [...] listopada 2009r. zawiadomieniu o sposobie załatwienia skargi. Zatem w pierwszej kolejności ustalenia wymaga czy przedmiotowe zawiadomienie podlega kognicji sądów administracyjnych tj. czy przepisy przewidują możliwość wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na pismo Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] listopada 2009r. w przedmiocie zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm. zwana dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Ponadto zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. p.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę. W takich przypadkach sądy stosują środki przewidziane w owych ustawach szczególnych, do których odsyła art. 3 § 3 p.p.s.a. Zatem z ww. przepisów wynika, iż skarga dopuszczalna jest jedynie w granicach w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia lub inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej. Słusznie zatem wskazał Minister, iż skarga na zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi nie mieści się w katalogu spraw rozpatrywanych przez sądy administracyjne. Zawiadomienie to nie zawiera rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie, stąd nie można uznać go za postanowienie. Pismo Ministra nie jest też czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających przepisów prawa, bowiem nie rodzi żadnych uprawnień czy obowiązków po stronie wnioskodawców. Działanie organu zatem, jak trafnie przyjął Minister nie wywołuje żadnych skutków prawnych, więc nie może być zakwalifikowane jako czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa jest w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Ważnym podkreślenia jest fakt, iż zawiadomienie o sposobie załatwienia sprawy nie może zawierać jakichkolwiek władczych rozstrzygnięć (nie stanowi decyzji) w przedmiocie przyznania lub odmowy praw, gdyż w tym trybie - skargowym - tego typu rozstrzygnięcia nie mogą zostać wydane. Pismo Ministra z [...] listopada 2009r. o sposobie załatwienia skargi N. C. stanowi w istocie rzeczy wyłącznie informację, że skarga zainteresowanej została załatwiona poprzez dokonanie konkretnych czynności. Na tym polega instytucja skargi powszechnej, nie odnosi się ona bezpośrednio do praw skarżącej, czy jej obowiązków, a jedynie stanowi rodzaj informacji o sposobie załatwienia wcześniej złożonej skargi. Z uwagi na fakt, iż zaskarżonemu pismu nie można przypisać cech aktu administracyjnego, a tym samym nie mieści się w granicach kognicji sądu administracyjnego (vide: wyrok WSA w Krakowie z 9 lipca 2009r. o sygn. akt: III SA/Kr 772/09, wyrok WSA w Gliwicach z 24 czerwca 2009r. o sygn. akt: III SA/Gl 944/09) to skarga wniesiona na takie rozstrzygnięcie podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.