V SA/Wa 515/09

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi E. H. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2009r. Nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistych omyłek pisarskich; postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi E. H. wystąpił z wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z 22 maja 2009 r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wraz [...] dzieci, utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości [...] złotych, zasiłku rodzinnego w wysokości [...] złotych i dochodów z gospodarstwa rolnego. Oświadczył, iż posiada dom o powierzchni [...] m2, mieszkanie o powierzchni [...], stodołę, chlew oraz jest właścicielem nieruchomości rolnej o pow. [...] ha. Wnioskodawca stwierdził, iż nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z 27 maja 2008 r. wezwano skarżącego do złożenia dodatkowych informacji poprzez udzielenie odpowiedzi na konkretne pytania, w terminie siedmiu dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 9 czerwca 2009 r. skarżący nadesłała dodatkowe oświadczenie, w którym podała, iż jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, natomiast wnosił o dopłaty do gruntów o powierzchni [...] ha, gdyż je uprawia, jednakże stanowią one własność [...] i [...], z którymi się następnie rozlicza. Wskazał, iż uzyskuje dopłaty do gruntów, jednakże wysokości ich nie ujawnił. Sprostował również oświadczenie w ten sposób, iż posiada dom o powierzchni [...] m2 w ramach którego lokal mieszkalny zajmuje [...] m2. Wyjaśnił również, iż nie pracuje zarobkowo oraz nie uzyskuje żadnych dodatkowych dochodów z wynajmu sprzętu rolnego. Stwierdził, iż [...] obecnie zdaje maturę. Wnioskodawca mimo wezwania nie ujawnił zarówno wysokości posiadanych oszczędności, otrzymywanej pomocy i stanu rachunku oraz nie nadesłał wyciągu z rachunku bankowego, odcinka renty, zaświadczenia wskazującego wysokość uzyskiwanych dochodów z gospodarstwa rolnego, odpisu zeznania podatkowego. Wskazał także, iż miesięcznie ponosi wydatki w kwocie 700 złotych. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. – prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Jednocześnie, zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku skarżącego złożonym na urzędowym formularzu PPF, było niewystarczające do oceny czy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie skarżącego do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jego sytuacji majątkowej. Mając zatem na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawcę wykonane w zakreślonym terminie, uznać należy, iż nie wykazał on, że ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jego osoby wystąpiła. Skarżący mimo wezwania zarówno nie złożył wystarczających oświadczeń, np. odnoszących się do wielkości posiadanych oszczędności, jak i również nie złożył żądanych dokumentów. Natomiast z treści dodatkowego oświadczenia wynika, iż posiada oszczędności, których wysokości nie ujawnił W tym stanie rzeczy nastąpił brak możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi wnioskodawca powinien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W konsekwencji, brak ten wykluczył dokonanie oceny czy zaistniały przesłanki uprawniające do udzielenia skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.