V SA/Wa 515/19
WyrokWSA w Warszawie2019-11-22
Skład orzekający: Andrzej Kania, Bożena Zwolenik, Marek Krawczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może obciążyć wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego (w tym opłatą za zajęcie rachunku bankowego), jeśli postępowanie egzekucyjne okazało się bezskuteczne z powodu braku środków na rachunku bankowym zobowiązanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ egzekucyjny ma prawo obciążyć wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, w tym opłatą za zajęcie rachunku bankowego, nawet jeśli egzekucja okazała się bezskuteczna z powodu braku środków na rachunku zobowiązanego. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie uzależniają możliwości naliczenia opłaty od faktycznego wyegzekwowania wierzytelności, a jedynie od dokonania czynności egzekucyjnej. W przypadku niemożności ściągnięcia kosztów od zobowiązanego, obciążają one wierzyciela.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o obciążeniu wierzyciela (Prezesa Zarządu PFRON) kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie ponad 4000 zł. Postępowanie egzekucyjne wobec E. sp. z o.o. było prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących należności wobec PFRON. W toku postępowania organ egzekucyjny dokonał zajęć rachunków bankowych spółki, jednak banki poinformowały o zbiegu egzekucji i braku środków. Postępowanie egzekucyjne zostało umorzone jako bezskuteczne. Wierzyciel kwestionował naliczenie opłat egzekucyjnych, argumentując, że skoro nie doszło do faktycznego zajęcia wierzytelności, opłaty te nie powinny być naliczane. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 listopada 2019 r. sprawy ze skargi P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z (...) stycznia 2019 r. nr (...), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] - (...) z (...) grudnia 2018 r. nr (...), o obciążeniu wierzyciela - Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z [...] listopada 2013 r. od nr (...)do nr (...), obejmujących należności z tytułu obowiązkowych wpłat na rzecz PFRON za okres od maja 2009 r. do września 2010 r. wobec E.(...) sp. z o.o. w kwocie 4 043,90 zł.
Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym:
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego [...] - (...) prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku E.(...) sp. z o.o. na podstawie ww. tytułów wykonawczych z [...] listopada 2013 r., wystawionych przez Prezesa Zarządu Państwowego Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.
W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny dokonał czynności egzekucyjnych w postaci zajęć wierzytelności z rachunków bankowych zawiadomieniami:
1) z 18 grudnia 2013 r. nr (...)organ dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Spółki w Banku [...] S.A. Niniejsze zawiadomienie wraz z odpisami przedmiotowych tytułów wykonawczych zostało doręczone Zobowiązanej Spółce w trybie zastępczym w dniu 6 stycznia 2014 r., natomiast dłużnik zajętej wierzytelności odebrał zawiadomienie o zajęciu w dniu 18 grudnia 2013 r. W odpowiedzi na zajęcie Bank [...] S.A. poinformował organ egzekucyjny o zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej do rachunku bankowego Zobowiązanej Spółki, oraz o braku środków na rachunku.
2) z 18 grudnia 2013r. nr (...) organ dokonał zajęcia rachunku bankowego Spółki w Banku [...] S.A. Niniejsze zawiadomienie doręczono Spółce w trybie zastępczym w dniu 6 stycznia 2014 r., z kolei dłużnikowi zajętej - wierzytelności w dniu 18 grudnia 2013 r. W odpowiedzi na zajęcie Bank [...] S.A. poinformował organ egzekucyjny o zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej do rachunku bankowego Zobowiązanej Spółki, oraz że wypłata zajętych wierzytelności będzie możliwa po zawiadomieniu Banku o podjęciu przedmiotowych egzekucji przez organ egzekucyjny uprawniony do ich łącznego prowadzenia.
Ponadto w dniu 11 lutego 2014 r. poborca skarbowy [...] Urzędu Skarbowego [...] - (...) sporządził raport z którego wynika, iż E.(...) Sp. z o.o. nie prowadzi działalności przy ul. [...].
Postanowieniem z (...) października 2018 r. nr (...), Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego [...] - (...), na podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.), dalej: "u.p.e.a.", umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku E.(...) Sp. z o.o. na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych.
Zawiadomieniem z 18 października 2018 r. nr (...) , Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego [...] - (...) poinformował wierzyciela o wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec E.(...) Sp. z o.o. w kwocie 4 043,85 zł. Niniejsze zawiadomienie zostało doręczone Wierzycielowi w dniu 26 października 2018 r.
Pismem z 29 października 2018 r., Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wystąpił do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] – [...] z wnioskiem o wydanie postanowienia w sprawie kosztów postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec E.(...) Sp. z o.o.
Postanowieniem z [...] grudnia 2018 r. nr (...) , Naczelnik (...)Urzędu Skarbowego [...] - (...)obciążył Wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec E.(...) Sp. z o.o. w kwocie 4 043,90 zł.
Pismem z 15 grudnia 2018 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wniósł zażalenie na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] – [...] z [...] grudnia 2018 r. W uzasadnieniu Wierzyciel podniósł, iż w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do naliczenia i pobrania opłaty egzekucyjnej za dokonanie czynności egzekucyjnych, albowiem wskutek dokonanych przez organ egzekucyjny zajęć nie doszło de facto do zajęcia jakiejkolwiek wierzytelności. Skoro na zajętym rachunku bankowym nie było środków, którymi dłużnik mógł dysponować, nie istniała tym samym wierzytelność wobec banku, w związku z czym organ egzekucyjny nie mógł dokonać zajęcia wierzytelności, której nie było. Wierzyciel dodał, że organ egzekucyjny orzekając o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego winien kierować się wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r. sygn. akt I SK 31/14, który uznał art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. za niezgodny z Konstytucją RP w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne. W ocenie Wierzyciela, opłaty egzekucyjne powinny odpowiadać nakładowi pracy podczas wykonywanych czynności egzekucyjnych, a organ egzekucyjny winien zachować racjonalną zależność między wysokością opłat w egzekucji, a czynnościami, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone w taki sposób, aby opłaty obciążające wierzyciela nie były swoistą sankcją pieniężną. W konsekwencji w/w okoliczności Wierzyciel wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia lub o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Postanowieniem z [...] stycznia 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał postanowienie organu I instancji w mocy.
Organ podał, że przedmiotowe postępowanie nie mogło być kontynuowane wobec Zobowiązanej z uwagi na jego bezskuteczność oraz fakt, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Oznacza to, iż skoro koszty egzekucyjne nie mogły zostać ściągnięte od Zobowiązanego, w myśl art. 64c § 4 u.p.e.a., obciążają one wierzyciela. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, iż w toku przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego podjął czynności egzekucyjne, które zgodnie z art. 64 § 1 i § 6 u.p.e.a. spowodowały powstanie kosztów egzekucyjnych. Do tych czynności należy zaliczyć czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu rachunku bankowego Zobowiązanej Spółki w Banku [...] S.A. oraz w Banku [...] S.A. Koszty egzekucyjne powstałe za pierwsze skuteczne zajęcie egzekucyjne nalicza się uwzględniając należność główną wraz z odsetkami. Z kolei w przypadku kolejnych zajęć koszty egzekucyjne nalicza się wyłącznie od narosłych odsetek za okres pomiędzy poszczególnymi zajęciami. Z uwagi na fakt, że zachodzi przesłanka niemożności uzyskania kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego, należało obciążyć nimi wierzyciela.
Równocześnie odnosząc się do podnoszonych przez Wierzyciela okoliczności, iż nie ma podstaw do naliczenia opłaty w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w sytuacji, w której w toku egzekucji nie doszło do zajęcia wierzytelności skoro na zajętych rachunkach bankowych nie było żadnych środków pieniężnych. Dyrektor IAS zauważył, iż zgodnie z art. 64 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny w egzekucji należności pieniężnych za dokonane czynności egzekucyjne, w tym za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, pobiera opłaty w wysokości odpowiadającej określonemu procentowi kwoty egzekwowanej należności. Z kolei sposób dokonania czynności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego należy rozpatrywać na podstawie regulacji zawartych w przepisie art. 80 u.p.e.a., który w § 2 wskazuje, iż zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Zatem, co podkreślił organ odwoławczy zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu i bez znaczenia dla faktu dokonania czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego pozostaje stan zgromadzonych na tym rachunku środków nadających się do zrealizowania w dniu zajęcia.
Nadto organ odwoławczy wskazał, że skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie jest wyeliminowanie z porządku prawnego podstawy prawnej do orzekania o wysokości kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. z zastosowaniem procentowego sposobu obliczania opłaty za dokonanie czynności egzekucyjnej i opłaty manipulacyjnej w odniesieniu do kwoty egzekwowanych należności. Trybunał Konstytucyjny wyraźnie wskazał, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. W związku z powyższym oraz z uwagi na fakt, iż w rzeczonym wyroku nie sprecyzowano rzędu wielkości jakiego miałoby dotyczyć ograniczenie kosztów egzekucyjnych czy też opłaty manipulacyjnej, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przyjął, iż do czasu uchwalenia przez ustawodawcę zmian w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zakresie wskazanym przez powyższe orzeczenie, należy stosować zakwestionowane przepisy w kształcie obecnym. Zdaniem organu odwoławczego naliczone dla tytułów wykonawczych tytuły wykonawcze nie pozostają w oderwaniu od poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych, jak również nie przekraczają maksymalnego rozsądnego pułapu poszczególnych opłat składających się na takie koszty.
Od przedmiotowego postanowienia Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W skardze wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego oraz zarzucił naruszenie:
1) art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. poprzez ich błędne zastosowanie i ustalenie przez organ kosztów egzekucyjnych od zajęcia rachunku bankowego pomimo, iż nie doszło w istocie do zajęcia wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych, albowiem na rachunku bankowym nie było żadnych środków, co oznacza, iż organ nie zajmując żadnej wierzytelności przysługującej stronie skarżącej wobec banku nie powinien ustalić z tego tytułu kosztów egzekucyjnych,
2) art. 138 § 1 w zw. z art. 144 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego [...]-(...)z [...] grudnia 2018 r. znak: (...) pomimo, iż organ winien był na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Wierzyciel w uzasadnieniu skargi podkreślił, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r. został opublikowany 16 sierpnia 2016 r. tym samym postanowienie organu I instancji w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego jak i postanowienie wydane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] powinno uwzględniać stanowisko Trybunału dotyczące treści art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. W wyroku z 28 czerwca 2016 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł bowiem, że art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Odnośnie art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem sporu jest prawidłowość ustalenia kosztów egzekucyjnych wynikających z prowadzenia postępowania egzekucyjnego przeciwko E.(...) Sp. z o.o. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela będącego Skarżącym w sprawie.
W ocenie Sądu stanowisko organu zajęte w wydanym postanowieniu, jest prawidłowe.
Na wstępie należy wskazać, że Skarżący, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. SK 31/14, kwestionuje
możliwość obciążenia Wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w sytuacji, gdy przeprowadzone czynności egzekucyjne, tj. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanej Spółki, nie pozwalało na skuteczne ich wyegzekwowanie.
Odnosząc się do tego stanowiska Sąd uznaje, że organy w związku z umorzeniem postępowania przeciwko zobowiązanej Spółce miały prawo, co do zasady obciążyć Wierzyciela powstałymi opłatami egzekucyjnymi, jak również opłatą manipulacyjną, które to opłaty składają się na koszty egzekucyjne.
Sąd nie uznaje za trafny poglądu, że naliczanie opłat egzekucyjnych jest możliwe tylko wówczas, gdy z zajętego rachunku bankowego organ przeprowadzi skutecznie egzekucję i podziela w tym zakresie stanowisko zajęte w tej kwestii przez: WSA w Gliwicach w wyroku z 21 maja 2018 r. I Sa/GI 221/18, WSA w Opolu w wyroku z 21 marca 2018 r. I SA/Op 33/18. Zdaniem Sądu stanowisko takie jak zajmuje Skarżący, nie znajduje potwierdzenia w treści przepisów u.p.e.a., które nie uzależniają możliwości naliczenia opłaty od efektywności przeprowadzonej czynności egzekucyjnej.
Stosownie bowiem do treści art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny w egzekucji należności pieniężnych pobiera za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych - 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr.
Natomiast § 9 pkt 2 ww. przepisu stanowi, że obowiązek uiszczenia opłaty za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych u dłużnika zajętej wierzytelności powstaje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Zgodnie z art. 80 § 1 zd. pierwsze u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Zgodnie zaś z art. 80 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia.
Odnosząc się do treści art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. zdaniem Sądu użycie określenia "egzekwowanej" a nie "wyegzekwowanej" należności wskazuje, że ustawodawca, nie uzależnił możliwości naliczenia opłaty egzekucyjnej od faktycznego wyegzekwowania wierzytelności.
Sąd podziela stanowisko co do tego, że wydając swoje rozstrzygnięcie organ II instancji powinien uwzględnić w nim ocenę odnoszącą się do konstytucyjności art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. wyrażoną przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku sygn. SK 31/14 i skutek jaki wyrok ten wywiera w odniesieniu do możliwości określenia kosztów egzekucyjnych w myśl tych przepisów.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z treścią art. 64c § 1 u.p.e.a. opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. Jak wynika z § 4 tego przepisu, wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego.
W odniesieniu do art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. jak również art. 64 § 6 u.p.e.a Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 28 czerwca 2016 r. sygn. SK 31/14 orzekł m.in., że:
1) art. 64 § 1 pkt 4 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r. poz. 599) w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji,
2) art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji,
3) art. 64 § 8 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości obniżenia opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 tej ustawy i opłaty manipulacyjnej w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji,
4) art. 64 § 1 pkt 1-5, 7, 11, 12 i art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim przepisy te nie określają maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych i opłaty manipulacyjnej, nie są niezgodne z art. 217 Konstytucji."
TK w uzasadnieniu wyroku wyjaśnił, że: "dla właściwej realizacji wyroku Trybunału w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w niniejszej sprawie. Ustawodawca powinien nadto określić sposób obliczania wysokości tych opłat w razie umorzenia postępowania w związku z dobrowolną zapłatą egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych. Trybunał Konstytucyjny, jako "ustawodawca negatywny", nie ma w tym zakresie kompetencji."
Dodać także należy, że wyrok TK zapadł w sprawie, w której doszło do umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na uregulowanie należności przez zobowiązanego poza postępowaniem egzekucyjnym. W sprawie tej określono koszty egzekucyjne na kwotę 34 860 238,10 zł.
Należy wskazać, że w wyroku SK 31/14, nie była kwestionowana sama możliwość pobierania opłaty egzekucyjnej, czy manipulacyjnej w razie bezskuteczności egzekucji ani też możliwość obciążania nią wierzyciela - w sytuacji, gdy nie można ich ściągnąć od zobowiązanego, a jedynie fakt braku określenia górnej granicy tych opłat.
Podkreślenia również wymaga, że w odniesieniu do charakteru wyroku TK SK 31/14 i jego skutków w zakresie dalszego stosowania zakwestionowanych przepisów u.p.e.a., wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 marca 2018 r. sygn. II FSK 2206/17. NSA wskazał, że "Powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest bowiem wyrokiem zakresowym, co wyraźnie wynika z jego sentencji. Wyrok ten – w przeciwieństwie do klasycznego wyroku uznającego zaskarżony przepis za niezgodny z Konstytucją - nie powoduje utraty mocy zaskarżonego przepisu. Przepis ten nadal obowiązuje w systemie prawa, nie traci mocy, jednakże od chwili orzeczenia musi być traktowany jako niezgodny z Konstytucją, ale tylko w granicach (w zakresie) określonych w wyroku Trybunału. W pozostałym zakresie może, a nawet - musi być nadal stosowany przez adresatów tego przepisu. Jednakże aby nie narazić się na zarzut naruszenia Konstytucji, przepis ten musi być stosowany i interpretowany (w szczególności przez organy i sądy) zgodnie ze wskazówkami zawartymi w wyroku Trybunału".
Organ egzekucyjny w przedmiotowej sprawie zastosował art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. Przepisy te jak wynika z powyższego wyroku TK, zostały uznane za niekonstytucyjne w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne. W rezultacie ustawodawca winien określić maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a jak również opłaty manipulacyjnej, o jakiej mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a.
Dopóki jednak ustawodawca nie wprowadzi stosownych zmian, organy egzekucyjne powinny każdorazowo analizować powstałe w sprawie koszty egzekucyjne oraz zasadność obciążenia nimi stron postępowania zgodnie z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego i w taki sposób, aby nie można było zarzucić im naruszenia zasad określonych w tym wyroku. Tak więc ustalając wysokość kosztów egzekucyjnych, które mają obciążyć wierzyciela, organy egzekucyjne powinny wziąć pod uwagę rzeczywiste wydatki i koszty związane z dokonaniem w toku postępowania egzekucyjnego poszczególnych czynności egzekucyjnych, przy uwzględnieniu ich pracochłonności i czasochłonności, mając na względzie, aby ustalone koszty nie pozostawały w oderwaniu od nakładów pracy organu. Zdaniem Sądu, dokonując oceny, czy koszty egzekucyjne są właściwe w danej sprawie, należy brać pod uwagę nie tylko faktycznie poniesione wydatki, ale uwzględnić również fakt, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego wymaga nakładu pracy i czasu.
Odnosząc wspomniane uwagi do zaskarżonego postanowienia, jak również postanowienia organu I instancji należy stwierdzić, że dokonano w nich takiej oceny, co skutkuje uznaniem braku naruszenia treści art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a.
Należy bowiem zgodzić się z organem odwoławczym, iż wysokość kosztów egzekucyjnych obciążających w przedmiotowej sprawie Wierzyciela, na które składają się opłata manipulacyjna za doręczenie poszczególnych tytułów wykonawczych w wysokości łącznej 674,00 zł, a także opłata za dokonane w toku przedmiotowego postępowania egzekucyjnego czynności egzekucyjne, w postaci zajęć rachunków bankowych, w łącznej wysokości 3 369,90 zł, nie pozostaje w oderwaniu od poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych, jak również nie przekracza maksymalnego rozsądnego pułapu poszczególnych opłat składających się na koszty egzekucyjne.
Mając zatem powyższe na względzie, Sąd skargę oddalił na postawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło