V SA/Wa 520/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-07-26

Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Nasiłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, powinien zostać uwzględniony, jeśli osoba fizyczna wykaże, że jej sytuacja materialna uniemożliwia jej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W sytuacji, gdy dochody dwuosobowego gospodarstwa domowego ledwo pokrywają podstawowe potrzeby życiowe, a brak jest oszczędności, przyznanie prawa pomocy jest uzasadnione w celu zapewnienia stronie prawa do sądu.
Stan faktyczny
Skarżąca B. H. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wskazała na niskie dochody i zły stan zdrowia jako powody niemożności pokrycia kosztów. Po analizie jej oświadczenia majątkowego, dochodów oraz wydatków, a także po uzupełnieniu informacji, sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącej jest trudna i uzasadnia przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, co obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi B. H. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie: odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego p o s t a n a w i a: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. 1. zwolnić od kosztów sądowych, 2. ustanowić radcę prawnego, o którego wyznaczenie zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy B. H. (dalej: "skarżąca" lub "strona") wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że ze względu na drastycznie niskie dochody oraz stan zdrowia nie jest w stanie zapłacić wpisu od skargi. Do prowadzenia sprawy niezbędne jest ustanowienie pełnomocnika. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, jest właścicielką nieruchomości o powierzchni [...] ha, a jej mąż posiada mieszkanie (50 m.kw.). Podstawą utrzymania rodziny są świadczenia rentowe w łącznej w wysokości 1580 zł (netto). Do wydatków skarżąca zaliczyła zakup opału (węgiel) wysokości 2000 zł rocznie, energię elektryczną – 150 zł miesięcznie, leki – 250 zł miesięcznie, wywóz śmieci – 100 zł miesięcznie. Ponieważ oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny stanu majątkowego skarżącej, wezwano ją do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia dodatkowych dokumentów. Odpowiadając na wezwanie skarżąca wyjaśniła, że nie prowadzi gospodarstwa rolnego, nie otrzymuje dopłat, oraz nie płaci podatku rolnego. Skarżąca przedstawiła zaświadczenie z urzędu gminy w sprawie przeznaczenia gospodarstwa rolnego, wyciągi z rachunków bankowych, odcinki renty jej męża, zaświadczenie miejsko - gminnego ośrodka pomocy społecznej oraz informacje o ponoszonych wydatkach. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej "p.p.s.a", Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a). Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Rozpoznanie skargi przez Sąd zależy od uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł. Jeśli skarżący, pomimo że przed sądem pierwszej instancji nie obowiązuje "przymus adwokacki", zdecyduje się zatrudnić profesjonalnego pełnomocnika koszty postępowania będą wyższe, podkreślić jednak należy, że strony mogą negocjować wysokość wynagrodzenia pełnomocnika. Mając na względzie przedstawione we wniosku okoliczności oraz złożone oświadczenia dotyczące posiadanego majątku oraz uzyskiwanych dochodów należało uznać, iż sytuacja materialna skarżącej jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wysokość dochodów dwuosobowego gospodarstwa domowego (około 1580 zł) - z uwzględnieniem wskazanych kosztów utrzymania do których skarżąca zaliczyła wydatki na opał, światło, gaz, leki oraz wyżywienie (około 1200 zł) - pozwala wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych rodziny składającej się z dwóch osób. Skarżąca nie posiada również oszczędności pieniężnych, które mogłaby przeznaczyć na koszty postępowania sądowego, co potwierdza nadesłany wyciąg z rachunku bankowego. Z tych względów oraz kierując się zapewnieniem mu prawa do sądu należało uznać, iż zarówno udział adwokata w sprawie jak i zwolnienie od kosztów sądowych jest uzasadnione. Mając na względzie powyższe postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło