V SA/Wa 522/14

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi (...) Sp. z o.o. na postanowienie Ministra Finansów z dnia (...) listopada 2013 r. Nr (...) w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych; Skarżąca spółka złożyła na urzędowym formularzu PPPr z dnia 23 kwietnia 2014 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, iż kapitał zakładowy wynosi 6.000.000,00 zł, natomiast wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok - 2.024.729,36 zł. Podano również, że wysokość straty za ostatni rok obrotowy wynosi 373.575,72 zł. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż Skarżącej zablokowano wszystkie konta bankowe, uniemożliwiając pozyskanie i dysponowanie środkami finansowymi. Ich brak uniemożliwia wniesienie wpisu. Wszystkie środki ruchome zostały zajęte przez komorników. Stan konta wynosi 0 zł. W sprawie m.in. o sygn. akt V SA/Wa 2299/13 w PPPr z dnia 7 stycznia 2014 r. Skarżąca wskazała, iż nie posiada aktywnych rachunków bankowych. Nie posiada nieruchomości i jeszcze nie jest w upadłości, a bieżącą działalność finansuje z pożyczek inwestora zewnętrznego. Z żądanych dokumentów nie będzie wynikał brak środków na opłaty sądowe. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (T.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Analiza podanych przez Skarżącą okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy przy jednoczesnym uwzględnieniu wysokości kosztów sądowych, do których poniesienia będzie zobowiązana w toku postępowania sądowego uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jej wniosku. Obecnie Skarżąca zainicjowała 11 postępowań sądowo-administracyjnych, w których łączna kwota wpisów od skarg wynosi 1100 zł. Należy podkreślić, za Naczelnym Sądem Administracyjnym (postanowienie NSA z 14 grudnia 2011r., sygn. akt I GZ 201/11 – www.orzeczenia.nsa.gov.pl), że cyt. "zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. rozstrzygnięcie sądu w zakresie prawa pomocy ma charakter uznaniowy. To oznacza, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, sąd nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu". Oddalając wniosek kierowano się tym, iż Skarżąca spółka jest podmiotem prowadzącym nadal, pomimo wskazywanych trudności finansowych, działalność gospodarczą. Z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień 21 marca 2014 r. wynika, iż Skarżąca nie znajduje się w stanie likwidacji. Z informacji podanych przez Skarżącą wynika, iż bieżąca działalność spółki jest finansowana przez inwestora zewnętrznego. W tym miejscu wskazać należy, iż wpis sądowy jako wydatek wiąże się z bieżącą działalnością, wpływa na wysokość strat finansowych ogółem, zatem winien być traktowany na równi z innymi wydatkami, które mogą być pokrywane ze środków finansowych uzyskiwanych przez wnioskodawcę z różnych źródeł, w tym od inwestora zewnętrznego. Należy również zauważyć, że w przypadku osób prawnych - wnoszących o przyznanie prawa pomocy, zasadnicze znaczenie ma fakt, iż sprawa ma ścisły związek z prowadzoną przez nie działalnością i możliwość prowadzenia takiej działalności nie powinna - z reguły, obciążać dochodów budżetowych Skarbu Państwa. Gdyby przyjąć odmienne stanowisko, budżet ten, a w konsekwencji całe społeczeństwo miałoby kredytować działania skarżącego, związane z dochodzeniem przed sądami określonych roszczeń, czy też – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, kwestionujące na drodze sądowej postanowienie organu administracji publicznej. W ocenie referendarza skarżąca będzie w stanie uiścić wpis sądowy w wysokości 100 zł i w związku z tym winna partycypować w kosztach postępowania. Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności stwierdzić należy, iż za zwolnieniem skarżącej od kosztów sądowych nie przemawiają również argumenty, iż skarżąca poniosła stratę, jak również fakt zajęcia rachunku bankowego Spółki. Wskazać również należy, iż identyczny wniosek o przyznanie prawa pomocy i sytuacja materialna Spółki była przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, który oddalił zażalenie na postanowienie Sądu I instancji (v. postanowienie NSA z 24.04.2014 r. sygn.. akt II GZ 171/14), wskazując iż zapewnienia strony o trudnej sytuacji majątkowej, ogólnikowe i nieudokumentowane - nie mogą stanowić podstawy oceny sytuacji majątkowej. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.