V SA/Wa 526/13
WyrokWSA w Warszawie2013-05-09
Skład orzekający: Dorota Mydłowska, Michał Sowiński, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo uznał za niezasadne zażalenie strony w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC, a następnie umorzył postępowanie egzekucyjne po wyegzekwowaniu należności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo ocenił, iż skarżący nie dopełnił obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC najpóźniej w dniu rejestracji pojazdu. Zastosowanie zniżonej opłaty z uwagi na nieprzekroczenie 14-dniowego terminu zwłoki było zgodne z prawem. Po wyegzekwowaniu należności i zwrocie nadwyżki, organ zasadnie umorzył postępowanie egzekucyjne, a zarzuty dotyczące naruszenia zasady czynnego udziału strony oraz niezrozumiałego obliczenia kwoty nie znalazły uzasadnienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. A. na postanowienie Rady Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego (RUFG) uznające za niezasadne jego zażalenie w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC. Skarżący zarzucił organowi naruszenie zasady czynnego udziału strony oraz niezrozumiałe obliczenie żądanej kwoty. Po wyegzekwowaniu należności i zwrocie nadwyżki, RUFG umorzyła postępowanie egzekucyjne.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant referent - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2013 r. sprawy ze skargi A. A. na postanowienie Rady Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w W. z dnia ... kwietnia 2012 r. nr ... w przedmiocie uznania za niezasadne zażalenia złożonego w postępowaniu egzekucyjnym. Oddala skargę.
Postanowieniem z dnia ... lutego 2012 r. Zarząd Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego uznał za niezasadny zarzut A. A. (zwanego dalej: skarżącym) z dnia ... stycznia 2012 r. dotyczący nieustosunkowania się do opinii i spostrzeżeń zawartych w jego opisie z dnia ... sierpnia 2011 r. oraz uznał za zasadne kontynuowanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr ... dotyczącego egzekucji należności pieniężnej w wysokości ... zł z tytułu opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC zgodnie z ogólnymi warunkami ubezpieczeń obowiązkowych.
W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, iż przepis art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2003 r., Nr 124, poz. 1152 ze zm.) nakłada na posiadacza pojazdu obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia Rejestracji pojazdu, niezależnie od jego stanu technicznego oraz okresu użytkowania. Z treści "zawiadomienia" nadesłanego przez Starostwo Powiatowe w K. wynika, że w dniu ... grudnia 2008 r., podczas dokonywania czynności kontrolnych ujawniono, iż skarżący zawarł umowę ubezpieczenia OC z tytułu posiadania pojazdu marki O. o nr rej. ... w dniu ... grudnia 2008 r. z T. T. przy czym nie udokumentował posiadania ochrony ubezpieczeniowej w zakresie odpowiedzialności cywilnej przed tą datą. Z uwagi na brak odpowiedzi na wezwanie organu do przedstawienia dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy ubezpieczenia OC, Fundusz w dniu ... sierpnia 2010 r. skierował do skarżącego upomnienie, które zostało odebrane w dniu ... grudnia 2008 r. W odpowiedzi na to skarżący nadesłał dokumenty, z treści których wynika, iż pojazd marki O. nr rej. ... został zarejestrowany na terytorium RP w dniu 24 listopada 2008 r. natomiast umowa ubezpieczenia OC została zawarta dopiero w dniu 2 grudnia 2008 r.
Wobec powyższego organ uznał, że skarżący nie zawarł umowy ubezpieczenia OC zgodnie z przepisami ustawy, a w szczególności z jej art. 29 ust. 1 pkt 1. Z uwagi jednak na fakt, iż zwłoka w zawarciu umowy ubezpieczenia obowiązkowego nie przekraczała 14 dni, w oparciu o art. 88 ust. 3 ustawy organ nałożył na skarżącego zmniejszoną do kwoty ... zł opłatę.
Na etapie egzekucyjnym, w piśmie z dnia ... maja 2011 r. skarżący zwrócił się z prośbą o umorzenie nałożonej opłaty argumentując to faktem pozostawania w trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej. W odpowiedzi na to pismo zwrócono się do skarżącego o nadesłanie dokumentów potwierdzających tę sytuację jednocześnie dołączając formularz wniosku o umorzenie, w celu jego odesłania do Funduszu, po jego uzupełnieniu.
Skarżący w/w dokumentów nie nadesłał wobec czego organ zaproponował zastosowanie ulgi w spłacie należności poprzez rozłożenie jej na miesięczne raty.
Skarżący nie skorzystał z propozycji Funduszu i pismem z dnia ... sierpnia 2011 r. zwrócił się o wskazanie wartości zaskarżonego przedmiotu oraz wyjaśnienie, jaką stratę poniósł Fundusz z tytułu zwłoki w zawarciu przez niego umowy ubezpieczenia OC. Oświadczył ponadto, że jeśli Fundusz nie znajduje podstaw do odstąpienia od dochodzenia opłaty, sprawa powinna być rozstrzygnięta przez sąd. W piśmie z dnia ... września 2011 r. Fundusz ponownie szczegółowo wyjaśnił podstawy faktyczne i prawne nałożenia opłaty oraz po raz kolejny zaproponował rozłożenie opłaty na raty, w przypadku nadesłania stosownej prośby.
Organ administracji w związku ze złożonym zarzutem i powtórnie dokonując analizy całości dokumentów nie znalazł podstaw do anulowania nałożonej opłaty. W ocenie organu skarżący niesłusznie podniósł, iż nie otrzymał odpowiedzi na opinie i spostrzeżenia zawarte w swoim piśmie z dnia ... sierpnia 2011 r. Wyjaśnił nadto, iż z uwagi na skierowanie pisma z dnia ... sierpnia 2011 r. bezpośrednio do wierzyciela tj. do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego nie wysłano jego kopii do urzędu skarbowego.
Rozpatrując złożone w sprawie zażalenie z dnia 24 lutego 2012 r. Rada Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego postanowieniem z dnia ... kwietnia 2012 r. uznała powyższe zażalenie za niezasadne i wobec wyegzekwowania dochodzonej należności wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr ...
W jego uzasadnieniu wyjaśniono, iż wobec nadesłania przez skarżącego dokumentu potwierdzającego zarejestrowanie pojazdu marki O. nr rej. ... na terytorium RP w dniu 24 listopada 2008 r. pozwoliło to na ustalenie, iż zwłoka w zawarciu umowy ubezpieczenia obowiązkowego nie przekroczyła 14 dni i w oparciu o art. 88 ust. 3 ustawy dochodzona opłata została zredukowana do wysokości 50% stawki podstawowej tj. do kwoty ... zł.
Dalej organ również wyjaśnił, iż wpłacona przez skarżącego nadwyżka z kwoty ... zł w dniu ... marca 2013 r. została zwrócona. Mając na uwadze wyegzekwowanie dochodzonej kwoty organ ponownie podkreślił zasadność umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie.
W dniu ... czerwca 2012 r. (data nadana) A. A. złożył skargę na postanowienie Rady Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego (dalej również jako: RUFG) z dnia ... kwietnia 2012 r. nr ... w przedmiocie uznania za niezasadne zażalenia złożonego w postępowaniu egzekucyjnym. Wnosząc o jego uchylenie zarzucił organowi naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie mu dostępu do dowodów wykorzystywanych w postępowaniu. W ocenie skarżącego organ administracji w sposób niezrozumiały dokonał obliczenia żądanej kwoty.
W odpowiedzi na skargę RUFG wniosła o odrzucenie skargi podnosząc, iż z uwagi na fakt, że Fundusz nie wydaje decyzji administracyjnych, właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest – na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego – sąd powszechny, nie zaś sąd administracyjny.
Orzekając w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia ... września 2012 r. odrzucił wniesioną skargę z uwagi na wniesienie jej po upływie ustawowego terminu podnosząc przy tym, iż skarżone do sądu administracyjnego postanowienie z dnia 13 kwietnia 2012 r. objęte jest kognicją sądów administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012, poz. 270) dalej: p.p.s.a.
Jednocześnie Sąd wyjaśnił, iż RUFG w zaskarżonym postanowieniu nie pouczyła skarżącego o przysługującej skardze do sądu administracyjnego, która to okoliczność może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
Rozpoznając złożony w sprawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 11 stycznia 2013 r., V SA/Wa 1700/12 orzekł o jego przywróceniu podnosząc, iż nie pouczenie skarżącego o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego ze wskazaniem terminu i sposobu wniesienia skargi jest zdarzeniem uprawdapadabniającym brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi.
Mając na uwadze uprawomocnienie się powyższego postanowienia zarządzeniem z dnia 28 lutego 2013 r. sprawę skierowano na rozprawę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że przedmiotem wniesionej przez A. A. skargi do Sądu jest postanowienie wydane przez Radę Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w przedmiocie uznania za niezasadne zażalenia złożonego w postępowaniu egzekucyjnym i umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr ....
Z akt sprawy wynika, że skarżący zawarł umowę ubezpieczenia OC z tytułu posiadania pojazdu marki O. o nr rej. ... w dniu ... grudnia 2008 r. z T. przy czym nie udokumentował posiadania ochrony ubezpieczeniowej w zakresie odpowiedzialności cywilnej przed tą datą. Powyższe wynika z przeprowadzonej przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny w dniu 24 grudnia 2008 r. kontroli mającej na celu ustalenie, czy posiadacz pojazdu przez cały okres posiadania pojazdu w roku kontroli był objęty ochroną ubezpieczeniową.
Zauważyć w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2003 r., nr 124, poz. 1152) posiadacz pojazdu jest obowiązany zawrzeć umowę ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych najpóźniej w dniu rejestracji pojazdu mechanicznego (...). W myśl natomiast art. 84 ust. 1 pkt 2 a ustawy spełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1-3, podlega kontroli wykonywanej m.in. przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, co miało miejsce w niniejszej sprawie (k. ... akt adm.).
W sytuacji zatem niespełnienia warunków z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy tj. w przypadku nie zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego, posiadacz pojazdu obowiązany jest wnieść opłatę w ubezpieczeniu OC - w przypadku samochodów osobowych - stanowiącą równowartość dwukrotności minimalnego wynagrodzenia za pracę (art. 88 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy). Jednocześnie z uwagi na nieprzekroczenie przez skarżącego 14 dniowego terminu zwłoki w zawarciu ubezpieczenia OC, organ administracji działając na podstawie art. 88 ust. 3 ustawy zredukował dochodzoną opłatę do wysokości 50% stawki podstawowej tj. do kwoty ... zł. Zmiana ta, jak podniesiono w odpowiedzi na skargę, spowodowana była brakiem przy wystawianiu "Wezwania" z dnia 23 stycznia 2009 r., przesłanek do wyliczenia opłaty w prawidłowej wysokości, adekwatnej do kresu pozostawania skarżącego bez ochrony ubezpieczeniowej. Mając dodatkowo na uwadze dobrowolne uregulowanie przez skarżącego należności kwoty w wysokości ... zł na konto Funduszu, nadwyżkę tej kwoty zwrócono skarżącemu w dniu ... marca 2012 r. i wniesiono o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
W ocenie Sądu nie można zatem stawiać organowi zarzutu niezrozumiałego dokonania obliczenia żądanej kwoty bowiem w zaskarżonej do Sądu decyzji z dnia ... kwietnia 2012 r. skarżący został poinformowany o zasadach obliczania kwoty ubezpieczenia OC, jego wysokości oraz skutkach zwłoki w tym ubezpieczeniu, co znalazło wyraz w przytoczonych w decyzji przepisach prawa.
W toku postępowania skarżący miał również zapewniony czynny udział w każdym stadium tego postępowania, o czym świadczy możliwość składania przez skarżącego stosownych wyjaśnień, wypowiadania się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, co potwierdza dokumentacja skarżącego zgromadzona w aktach administracyjnych sprawy, w tym przede wszystkim jego pisma kierowane do organu, na które skarżący otrzymywał stosowne wyjaśnienia. Uiszczenie natomiast przez skarżącego żądanej opłaty zasadnie organ doprowadziło do wniosku o konieczności umorzenia postępowania w sprawie.
Dodatkowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, iż materiał dowodowy, został zebrany i rozpatrzony wnikliwie - zgodnie z art. 77 k.p.a., co znalazło wyraz w uzasadnieniach decyzji obu instancji spełniających wymogi art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu, decyzje w niniejszej sprawie, wbrew zarzutom skargi, wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów i nietrafne są zarzuty niezrozumiałego obliczenia żądanej kwoty oraz zarzuty skierowane w stosunku do art. 10 k.p.a. statuującego zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu.
Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło