V SA/Wa 527/15

WyrokWSA w Warszawie2015-10-22

Skład orzekający: Piotr Piszczek, Barbara Mleczko-Jabłońska, Arkadiusz Tomczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy środki publiczne, w tym środki unijne, pobrane w ramach umowy o dofinansowanie projektu, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami, jeśli beneficjent nie zrealizował celu projektu (stworzenie systemu B2B) i naruszył procedury związane z wydatkowaniem środków, w tym zasady uczciwej konkurencji przy wyborze wykonawców?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że środki publiczne podlegają zwrotowi, jeśli beneficjent nie zrealizował celu projektu, jakim było stworzenie systemu B2B, co zostało potwierdzone opinią biegłego i ustaleniami organów. Ponadto, naruszenie zasad uczciwej konkurencji przy wyborze wykonawców stanowiło podstawę do żądania zwrotu środków na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o finansach publicznych. Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów proceduralnych ani materialnych, które miałyby wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Spółka U. Sp. z o.o. zawarła umowę o dofinansowanie na stworzenie platformy B2B. Kontrole wykazały nieprawidłowości w realizacji projektu, w tym niespełnienie wymogów systemu B2B, nieracjonalne koszty oraz naruszenie zasad uczciwej konkurencji przy wyborze wykonawców. PARP wypowiedziała umowę i zobowiązała Spółkę do zwrotu środków. Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 października 2015 r. sprawy ze skargi U. Sp. z o.o. w K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu; oddala skargę. W dniu 26 sierpnia 2009 r. U. Sp. z o.o. (dalej także: Spółka, Strona, Skarżąca) zawarła z Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej: PARP) umowę o dofinansowanie na realizację projektu "Stworzenie platformy B2B dla sieci sprzedaży produktów edukacyjnych". W dniach 21-22 lutego 2011 r. odbyła się kontrola realizacji projektu przez Stronę, przeprowadzona przez Regionalną Instytucję Finansującą – [...] Agencję Rozwoju Regionalnego S.A. (dalej także: RIF). W informacji pokontrolnej RIF wskazała zastrzeżenia co do realizacji projektu. RIF poinformowała PARP o dokonanych podczas kontroli ustaleniach, rekomendując rozwiązanie ze Stroną umowy o dofinansowanie. Na skutek przekazanych przez RIF informacji 20 lipca 2011 r. odbyła się kontrola projektu przeprowadzona przez PARP z udziałem ekspertów. Przeprowadzona kontrola potwierdziła wcześniejsze ustalenia RIF w zakresie powiązań osobowych, a także w zakresie postępowań ofertowych, w tym także w zakresie nieracjonalnego kosztowo ponoszenia wydatków w projekcie. Nadto, w trakcie kontroli zostało ustalone, że system przygotowany przez Stronę nie jest rozwiązaniem B2B. Ze względu na ustalenia dokonane przez RIF i PARP podczas kontroli projektu, nastąpiło wypowiedzenie przez PARP umowy o dofinansowanie. Pismem z [...] października 2012 r., znak: [...], PARP zawiadomiła Stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu środków pochodzących z umowy o dofinansowanie. W toku postępowania PARP złożyła oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia z dnia 5 marca 2012 r. o rozwiązaniu umowy o dofinansowanie i poinformowała Stronę o planowanej wizycie kontrolnej oraz o wznowieniu weryfikacji wniosków o płatność. PARP zastrzegła jednak, że cofnięcie oświadczenia woli o rozwiązaniu umowy o dofinansowanie nie jest równoznaczne z potwierdzeniem poprawności realizacji projektu. Przyjęcie oświadczenia PARP o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli o wypowiedzeniu umowy o dofinansowanie zostało potwierdzone pisemnie przez pełnomocnika Strony 19 marca 2013 r. W dniach 8-9 maja 2013 r. odbyła się kontrola projektu, podczas której dokonano oględzin przedmiotowego systemu B2B (Business-to-Business). Kontrola wykazała nieprawidłowości w projekcie, które zostały wskazane w Informacji pokontrolnej. Informacja pokontrolna została podpisana przez Stronę 5 czerwca 2013r., a 18 czerwca 2013 r. złożono zastrzeżenia i wyjaśnienia co do zawartych w niej ustaleń. W związku z nimi, PARP postanowiła dopuścić w sprawie dowód z opinii biegłego z zakresu informatyki i teleinformatyki, wpisanego na listę biegłych sądowych przy Sądzie Okręgowym w Warszawie. Po przeprowadzeniu wizyty kontrolnej biegły sądowy sporządził opinię z dnia 12 listopada 2013 r. Wyniki kontroli eksperta, jak również dokonane przez RIF i PARP wcześniejsze ustalenia w zakresie realizacji projektu, skutkowały ponownym wypowiedzeniem przez PARP umowy o dofinansowanie w piśmie z 9 kwietnia 2014 r. Decyzją z [...] września 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 9, ust. 11, art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 885 z późn. zm.; dalej: u.f.p.), w związku z art. 24 ustawy z dnia 24 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r. poz. 379) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. 2013 r. poz. 267; dalej: k.p.a.) PARP zobowiązał Stronę do zwrotu w terminie 14 dni środków pochodzących z umowy o dofinansowanie pobranych w formie zaliczki w łącznej wysokości 470.141,88 zł w tym kwotę 399 620, 59 zł ze środków unijnych zaś kwotę 70.521,29 zł ze środków z budżetu państwa - wraz z odsetkami W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przedmiotem zawartej umowy o dofinansowanie było stworzenie systemu informatycznego B2B dla sieci sprzedaży produktów edukacyjnych, gdzie B2B zdefiniowano jako relację usługowa oraz klasę systemów teleinformatycznych przeznaczonych do automatycznej komunikacji handlowej (wymiany danych) oraz koordynacji działań pomiędzy przedsiębiorcami, stanowiące niezbędne ogniwo procesów biznesowych tych przedsiębiorców, dotyczące różnego rodzaju współpracy pomiędzy nimi, w tym również z modelu wirtualnego przedsiębiorstwa, z zastosowaniem e-usług. Z dokonanej w toku postępowania oceny systemu stworzonego przez Stronę wynikło, że nie spełnia on wymogów systemu B2B, przez co nie zostały osiągnięte cele projektu. Zgodnie ze sporządzoną przez eksperta opinią, zastosowana w systemie metoda wymiany danych pomiędzy serwerami Strony, a serwerami partnerów nie umożliwia bezpośredniej wymiany pomiędzy poszczególnymi partnerami. W rzeczywistości realizowana jest jednokierunkowa replikacja baz danych Strony z pierwszym partnerem. Dodatkowo nie wszystkie moduły funkcjonujące w systemie wpisują się w założenia B2B. Ponadto z opinii wynikało, że koszty stworzenia systemu w formie, jaka została przedstawiona podczas przeprowadzania kontroli stanowi kwota 130.750,00 zł., co w znacznym stopniu przekracza przeznaczoną na ten cel kwotę 1.317.600,00 zł. Jednocześnie organ zauważył, że Strona w toku realizacji umowy naruszyła obowiązek zachowania zasad uczciwej konkurencji, bezstronności i przejrzystości w wyborze wykonawców przy ponoszeniu wydatków związanych z realizacją umowy. W wyniku ogłoszonego przez Stronę konkursu na wykonanie analiz przygotowawczych i usług doradczych została wybrana oferta firmy C. sp. z o.o., której wspólnikami są A. S. i P. M.. Natomiast w konkursie na wykonanie dostawy licencji programu komputerowego "Platforma B2B dla sieci sprzedaży produktów edukacyjnych" wybrana została firma M. sp. z o.o. sp. komandytowa. Komandytariuszem tej spółki jest Internet C. S.A., w którego zarządzie zasiadają A. S. i P. M.. Jednocześnie obaj wymienieni zostali w dniu 3 lutego 2010 r. zatrudnieni w Spółce. Zdaniem organów, takie działanie podważało bezstronność i obiektywność przy wyborze wykonawców projektu, ponieważ osoby będące odpowiedzialne z nadzór nad jego realizacją były jednocześnie doradcami ds. systemu, a także mieli wykonywać czynności niezbędne dla jego ukończenia, co wynikało z umów o pracę. Z powyższego wynika, zdaniem organu, że mieli oni dostęp do dokumentacji i budżetu projektu, a zatem byli uprzywilejowani w postępowaniach konkursowych. Wszystkie powyższe naruszenia spowodowały uznanie przez PARP, że w sprawie doszło do sytuacji wykorzystania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich w sposób niezgodny z przeznaczeniem i w sposób naruszający procedury określone w umowie o dofinansowanie. Spowodowało to konieczność zastosowania procedury określonej w art. 207 u.f.p. i po bezskutecznym wezwaniu Spółki do zwrotu środków nienależnie pobranych wydania decyzji zobowiązującej do uczynienia tego. U. Sp. z o.o. złożyła u Ministra Infrastruktury i Rozwoju (dalej także: Minister, organ II instancji) odwołanie od ww. decyzji PARP, w którym wniosła o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania, a ponadto, w oparciu o art. 136 k.p.a. o przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. W odwołaniu Strona zarzuciła decyzji organu I instancji: 1. naruszenie art. 207 ust. 1 ufp polegające na uznaniu, że środki finansowe wypłacone Beneficjentowi w ramach realizacji projektu zostały wykorzystane przez niego niezgodnie z przeznaczeniem; 2. naruszenie § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 13 sierpnia 2008 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej na wspieranie tworzenia i rozwoju gospodarki elektronicznej w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 - dalej: "Rozporządzenie", polegające na błędniej wykładni § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia polegającej na uznaniu, że projekt stworzony przez Beneficjenta nie spełnia cech systemu B2B; 3. błędną wykładnię zapisów umowy o dofinansowanie, a mianowicie § 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 2, § 6 ust. 1-3, § 8 ust. 2, § 12 ust. 2-5, prowadzącą do uznania, że Beneficjent naruszył procedurę wydatkowania środków przekazanych mu z funduszy unijnych; 4. naruszenie art. 184 ufp przez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że Beneficjent naruszył procedury wykorzystania środków finansowych, określone w umowie o dofinansowanie zawartej pomiędzy Beneficjentem, a PARP; 5. naruszenie art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady WE nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r., ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999, przez uznanie, że Beneficjent dopuścił się naruszenia przedmiotowego przepisu - dalej: "Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006"; 6. naruszenie art. 7 i 77 k.p.a., polegające na prowadzeniu postępowania przez PARP z naruszeniem zasady obiektywizmu i bezstronności PARP jako organu administracji publicznej oraz na zaniechaniu przeprowadzenia dowodu z opinii niezależnego biegłego co do posiadania przez system stworzony przez Beneficjenta cech systemu B2B; 7. naruszenie art. 8 i 11 k.p.a. polegające na braku udzielania Beneficjentowi wyjaśnień co do przesłanek, którymi kierowała się PARP przy wydawaniu decyzji; 8. naruszenie art. 82 ust. 1 Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, polegającej na jednoczesnym prowadzeniu u Beneficjenta dwóch kontroli przez ten sam organ, tj. PARP; 9. naruszenie przez PARP obowiązków umownych, wynikających z umowy o dofinansowanie, a mianowicie obowiązków lojalności kontraktowej i dobrych obyczajów. Decyzją nr [...] z [...] grudnia 2014 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. w związku z art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 61 ust. 3 pkt 2 oraz w związku z art. 67 u.f.p., w związku z art. 25 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. nr 84 poz. 712 z późn. zm.) oraz w związku z art. 24 ustawy z dnia 24 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r. poz. 379), Minister Infrastruktury i Rozwoju (dalej także: Minister, organ II instancji) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie , Minister wskazał, że w wyniku przeprowadzonych kontroli dotyczących realizacji programu objętego umową wykryto szereg nieprawidłowości: - podobieństwo pod względem wizualnym serwisu/portalu stworzonego przez Spółkę do serwisu/portalu stworzonego przez innego Beneficjenta POIG, tj. J. J. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Autoryzowany Przedstawiciel U. J. J.; w wyniku porównania kodów źródłowych serwisów realizowanych przez ww. beneficjentów stwierdzone zostało powielenie znacznej części tych kodów, jak również struktury katalogów i plików, a także przeszacowanie kosztów wytworzenia serwisu Strony; - powiązania osobowe pomiędzy pracownikami Spółki i firmami C. Sp. z o.o. oraz M. Sp. z o.o. Sp. K. - dostawcami towarów i usług w ww. projektach; we obydwu podmiotach funkcje decyzyjne sprawowali A. S. i P. M., zatrudniani jednocześnie przez Spółkę. Zaznaczono również, iż z pisma RIF z dnia [...] maja 2011 r. znak: [...] wynika, że A. S. i P. M. na podstawie umowy o pracę zatrudniani byli również przez ww. J. J., będącego jednocześnie Przedstawicielem Regionu w projekcie Spółki. Powyższe prowadzi do wniosku, że osoby, które z tytułu zajmowanych stanowisk w ww. spółkach nadzorują prace wykonywane przez te spółki na rzecz Spółki, są jednocześnie jej pracownikami, a ponadto te same osoby wykonywały jednocześnie pracę na rzecz Strony oraz zleceniobiorców. Okoliczności te zdaniem organu świadczą o naruszeniu zasad przejrzystości i racjonalności ponoszonych w ramach realizacji projektów wydatków. Odnosząc się do zarzutu nieuznania przedstawionego systemu jako systemu B2B Minister zaznaczył, że nie spełnia on wymogów, bowiem w przypadku tego systemu replikacja bazy danych polega na wykonaniu replikacji bazy serwera Beneficjenta jednokierunkowo do jednego partnera. Następnie dokonywana jest replikacja tych danych od pierwszego partnera do drugiego, zaś od drugiego - do trzeciego partnera itd. Nie ma zatem bezpośredniej replikacji danych od Strony do partnera drugiego, trzeciego itd. Tymczasem, ze schematu wymiany danych pomiędzy centralnym serwerem, a partnerami, zamieszczonego na str. 6 dokumentu pt. "Dokumentacja techniczna systemu informatycznego stworzonego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Działanie 8.2 Wspieranie wdrażania elektronicznego biznesu typu B2B dla firmy U. Sp. z o.o." wynika, iż replikacja bazy serwera Spółki powinna odbywać się do wszystkich partnerów bezpośrednio, a nie tylko do jednego partnera. Jednocześnie, w rzeczywistości odłączenie jednego z serwerów któregokolwiek z partnerów, powoduje przerwę w wymianie danych dla całego systemu, który miał być z założenia systemem B2B. Mając na uwadze powyższe, w świetle wskazanej definicji B2B, która wyraźnie stanowi, że chodzi o relację usługową pomiędzy przedsiębiorcami, należało uznać, że naruszono § 3 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, bowiem stworzony system nie spełnia cech systemu B2B. Replikacja bazy danych serwera Strony następuje tylko do jednego partnera, zaś z definicji B2B wynika, iż powinna następować do co najmniej dwóch partnerów. Dopiero wówczas można byłoby uznać, iż system wpisuje się w definicję B2B tworząc relację usługową pomiędzy przedsiębiorcami, tj. Beneficjentem i bezpośrednio dwoma lub więcej partnerami, a nie pomiędzy Beneficjentem i tylko jednym przedsiębiorcą - partnerem. Ponadto organ II instancji zaznaczył, iż ocena realizacji projektu może być dokonywana na każdym jej etapie. Powyższe wynika z § 6 umowy o dofinansowanie, który stanowi o kwalifikowalności wydatków i przejrzystości finansowej, jak również z § 10 "Kontrola, audyt oraz przechowywanie dokumentów". W niniejszym przypadku przeprowadzone u Strony przez RIF i PARP kontrole realizacji projektu oraz przeprowadzenie przez PARP, w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, dowodu z opinii biegłego, pozwoliły na ustalenie, iż w przygotowanym projekcie zaistniały nieprawidłowości, które skutkowały rozwiązaniem umowy o dofinansowanie. Tym samym, fakt, że na etapie aplikowania o dofinansowanie wniosek został pozytywnie oceniony nie oznacza, iż w trakcie realizacji projektu oraz na jej zakończenie uprawnione do tego instytucje nie mają prawa dokonać oceny, czy projekt został zrealizowany zgodnie z dokumentacją aplikacyjną, umową o dofinansowanie oraz obowiązującymi przepisami prawa. Powyższe naruszenia stanowiły według Ministra podstawę do rozwiązania przez PARP umowy o dofinansowanie , a w rezultacie konieczność dochodzenia, w trybie art. 207 u.f.p., zwrotu wypłaconych środków. W kwestii zarzutu dotyczącego pobrania dofinansowania nienależnie oraz w nadmiernej wysokości Minister wskazał, że decyzja została wydana na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p. (wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem oraz z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 uofp), a nie art. 207 ust. 1 pkt 3 u.f.p. Tym samym, zarzut powyższy jest niezasadny i nie zasługuje na uwzględnienie. Organ odwoławczy nie zgodził się również z zarzutem naruszenia przez PARP wskazanych w odwołaniu postanowień umowy o dofinasowanie Zdaniem Ministra rozwiązanie umowy o dofinansowanie powoduje konieczność zwrotu przez beneficjenta całości otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami, a nie jedynie jego części. Wskazano, że rozwiązanie umowy o dofinansowanie powoduje bowiem, iż brak jest podstawy do udzielenia dofinansowania, natomiast projekt nie zrealizuje zakładanego celu, który miał bezpośredni wpływ na realizacje celu Programu. Zatem bez umowy o dofinansowanie beneficjent nie ma żadnych podstaw do posiadania środków publicznych przekazanych mu pierwotnie na ten cel. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu cywilnego, Minister zaznaczył, że jeżeli Strona skarżąca uważa, że PARP dopuściła się naruszenia obowiązków umownych tj. lojalności kontraktowej i dobrych obyczajów, może dochodzić swoich praw w tym zakresie w toku odrębnego postępowania cywilnego. Natomiast, jak wskazano wszystkie wymienione naruszenia spowodowały uznanie przez organ II instancji, że zasadnym było wszczęcie procedur mających na celu doprowadzenie do zwrotu środków, które zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem. Organ odwoławczy nie zgodził się również z podniesionymi w odwołaniu zarzutami naruszenia przez PARP procedury administracyjnej określonej przepisami art. 7, art. 77, art. 8 i art. 11 kpa. Jego zdaniem oparcie rozstrzygnięcia o okoliczności związane z realizacją projektu i oceną realizacji sytemu B2B również w oparciu o opinię eksperta , który ma wystarczającą wiedzę do dokonania takiej oceny było prawidłowe gdyż w sprawie nie było dostatecznych argumentów przemawiających za kwestionowaniem ustaleń dokonanych w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. Organ odwoławczy podkreślił, że po pierwsze opinia powołanego przez organ eksperta potwierdziła wcześniejsze ustalenia RIF i PARP, które negował beneficjent, a po wtóre wobec tychże zastrzeżeń organ I instancji mógł swoje rozstrzygnięcia oprzeć na analizie i wnioskach eksperta specjalizującego się w dziedzinie informatyki i teleinformatyki. Również za niezasadne organ II instancji uznał zarzuty niewyjaśnienia przez PARP wszystkich okoliczności faktycznych w szczególności poprzez niewyjaśnienie rozbieżności i nieścisłości między wynikami kontroli przeprowadzonej w dniach 8-9 maja 2013r., a odmiennymi ustaleniami biegłego. Zdaniem Ministra PARP w wydanej przez siebie decyzji obszernie odniósł się i wyjaśnił powody, dla których uznano, że zrealizowany przez Spółkę system nie jest systemem B2B. W ocenie organu odwoławczego za niezasadny uznać należy też zarzut dotyczący nieustosunkowania się PARP do wniosków beneficjenta służących poprawie funkcjonowania systemu B2B. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 105 kpa organ II instancji nie zgodził się ze stroną, że prowadzone przez PARP postępowanie w przedmiocie zwrotu środków powinno zostać umorzone z powodu braku materialno- prawnych podstaw do jego wszczęcia i dalszego prowadzenia. Z uwagi na powyższe Organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie PARP. Decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju stała się przedmiotem skargi U. Sp. z o.o. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniesiono o uchylenie, w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucające jednocześnie naruszenie: – art. 15 k.p.a. wyrażające się w bezkrytycznym przyjęciu przez organ II instancji ustaleń organu I instancji i zaniechanie dokonania własnych ustaleń, – art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a., polegające na niewyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy i nie rozpatrzeniu wszystkich jej istotnych okoliczności oraz nieuwzględnieniu w toku postępowania słusznego interesu Skarżącej, – art. 78 k.p.a. poprzez oddalenie wniosku Skarżącej o przeprowadzenie dowodu, pomimo, że został on zgłoszony na okoliczności mające istotne znaczenie w sprawie, – art. 84 § 1 k.p.a. w zw. 75 k.p.a., poprzez uznanie za udowodnione okoliczności wykazane dowodem z opinii biegłego pomimo, że powołany biegły nie posiadał kompetencji do ich wydania, – art. 84 § 2 k.p.a. w zw. z art. 24 k.p.a., poprzez zaniechanie wyłączenia biegłego wyznaczonego przez organ I instancji ("eksperta"), pomimo wystąpienia ku temu przesłanek, – art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich przesłanek, którymi kierował się organ wydając decyzję i lakoniczność jej uzasadnienia, – art. 10 § 1 k.p.a.. w zw. z art. 79 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie przez Ministra w mocy decyzji z dnia 12 września 2014 roku, wydanej przez PARP w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków podczas, gdy decyzja ta została wydana z uchybieniem przepisów obowiązującego prawa; – art. 207 ust. 1 u.f.p. polegające na błędnej jego wykładni, prowadzącej do nietrafnego przyjęcia, że środki finansowe wypłacone Skarżącej w ramach realizacji projektu zostały wykorzystane przez niego niezgodnie z przeznaczeniem oraz na utrzymaniu w mocy decyzji nakazującej zwrot wypłaconych Beneficjentowi środków, pomimo braku podstaw do dochodzenia ich zwrotu od Beneficjenta; – art. 184 u.f.p. polegające na błędnej jego wykładni, skutkującej nietrafnym przyjęciem, że Skarżąca naruszyła procedury wykorzystania środków finansowych, określone umową o dofinansowanie; – naruszenie art. 2 pkt. 7 Rozporządzenia Rady WE nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r, ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 126-/1999, przez błędną jego wykładnię prowadzącą do przyjęcia, że Spółka dopuściła się naruszenia przepisu prawa na szkodę budżetu Unii Europejskiej, podczas gdy do nieprawidłowości w rozumieniu ww. przepisu może dojść wyłącznie w sytuacji naruszenia konkretnego przepisu prawa wspólnotowego, przy jednoczesnym spowodowaniu skutku w postaci szkody w budżecie ogólnym UE w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego; – § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 13 sierpnia 2008 roku w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej na wspieranie tworzenia i rozwoju gospodarki elektronicznej w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 (dalej: Rozporządzenie), polegające na jego błędnej wykładni, prowadzącej do nietrafnego przyjęcia, że projekt stworzony przez Beneficjenta nie spełnia cech systemu Business to Business (dalej "B2B"), pomimo niewykazania na czym polega niezgodność wytworzonego przez Beneficjenta systemu z prawną definicją systemu B2B; – § 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 Rozporządzenia, przez błędną jego wykładnię prowadzącą do nietrafnego przyjęcia, że wsparcie zostało udzielone niezgodnie z przeznaczeniem środków w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013, pomimo, że zgodnie z tym zapisem dofinansowanie ze środków unijnych może zostać udzielone na realizację projektów o charakterze technicznym, informatycznym i organizacyjnym, które prowadzą do realizacji procesów biznesowych w formie elektronicznej, a taki właśnie cel został zrealizowany przez Beneficjenta; – zapisów umowy o dofinansowanie nr UDA-PIG.08.02-12-061/09-00 (dalej "Umowa"), a mianowicie § 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 2, § 6 ust. 1 - 3, § 8 ust. 2, § 12 ust. 2- 5, przez błędną ich wykładnię, prowadzącą do nietrafnego przyjęcia, że Beneficjent naruszył procedurę wydatkowania środków przyznanych mu z funduszy unijnych; – art. 5 Kodeksu Cywilnego, polegające na wydaniu decyzji z naruszeniem zasad współżycia społecznego, a w szczególności zasady uczciwej gospodarki i zasady lojalności kontraktowej względem Beneficjenta; W obszernym uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej rozwinął poszczególne zarzuty skargi. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Ponadto jego uzupełnienie zawarł w piśmie z dnia 16 października 2015r. stanowiącym załącznik do protokołu rozprawy z dnia 8 października 2015r. Organ II instancji konsekwentnie stoi nim na stanowisku, że system stworzony przez Beneficjenta nie jest systemem B2B, a skoro skarżący nie zrealizował celu projektu jakim było stworzenie tego systemu i umowa o dofinansowanie została rozwiązana, to uzasadnione jest dochodzenie zwrotu środków finansowych od Beneficjenta. W ocenie Ministra w toku postępowania nie naruszone zostały ani zasady postępowania wynikające z przepisów k.p.a., ani przepisy prawa materialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy orzekające i stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie podziela zarzutów podniesionych w skardze, zarówno w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Przechodząc do wyjaśnienia motywów podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż istota sprawy sprowadza się do zbadania następujących kwestii. Po pierwsze prawidłowości prowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego, w świetle podniesionych w skardze zarzutów niewłaściwie ustalonego stanu faktycznego sprawy, a po drugie oceny zastosowanej przez organ wykładni zapisów procedur obowiązujących przy realizacji przedmiotowego projektu. Zdaniem Sądu we wskazanych wyżej zagadnieniach rację należało przyznać Ministrowi Infrastruktury i Rozwoju oceniającemu sprawę, czemu organ dał wyraz w zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu organy administracyjne podjęły niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Sąd nie dopatrzył się tutaj naruszenia wskazanych w skardze przepisów art. 7, 77 i 80 kpa. Organ administracyjny zebrał bowiem i rozpatrzył cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające ustosunkowując się przy tym szczegółowo do dokonanych na ich skutek ustaleń. Organ zobowiązany jest bowiem zakreślać granice postępowania wyjaśniającego, kierując się obowiązkiem wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego w oparciu o własne przekonanie co do konieczności udowodnienia pewnych faktów. Materiał dowodowy zebrany w sprawie, zdaniem Sądu obejmował całokształt badanej sprawy. Pamiętać tutaj należy, iż strona skarżąca nie kwestionuje faktu zawarcia w dniu 26 sierpnia 2009r. umowy o dofinansowanie na realizację projektu w ramach PO IG "Stworzenie platformy B2B dla sieci sprzedaży produktów edukacyjnych" oraz kwoty otrzymanego dofinansowania w formie zaliczki w łącznej wysokości 470.141,88 zł. w tym: kwoty 399.620,59 zł ze środków unijnych, a 70.524,29 zł ze środków budżetu państwa. Poza sporem pozostaje również, iż kolejne wnioski o płatność składane przez Beneficjenta nie były przedmiotem rozpoznania bowiem wstrzymano ich weryfikację oraz wypłatę dofinansowania do czasu potwierdzenia zgodności realizacji projektu z umową. Niekwestionowane jest również i to, że już pierwsza kontrola realizacji projektu przeprowadzona w dniach w dniach 21-22 lutego 2011 r. przez Regionalną Instytucję Finansującą – [...] Agencję Rozwoju Regionalnego S.A. - wykazała zastrzeżenia uzasadniające, zdaniem RIF rozwiązanie z Beneficjentem umowy o dofinansowanie. Następnie w dniu 20 lipca 2011 r. odbyła się kontrola projektu przeprowadzona przez PARP z udziałem ekspertów, która potwierdziła wcześniejsze ustalenia RIF w zakresie powiązań osobowych, a także w zakresie postępowań ofertowych, w tym także w zakresie nieracjonalnego kosztowo ponoszenia wydatków w projekcie. Nadto, w trakcie kontroli zostało ustalone, że system Beneficjenta nie jest rozwiązaniem B2B. Beneficjent podpisał Informacje pokontrolne (PARP i ekspertów), jednakże w dniu 1 grudnia 2011 r. zgłosił wyjaśnienia oraz zastrzeżenia co do dokonanych podczas kontroli ustaleń. Z kolei, pismem z dnia 29 grudnia 2011r. Beneficjent zwrócił się do RIF z prośbą o akceptację zmiany partnera Beneficjenta, w związku z wypowiedzeniem umowy współpracy pomiędzy Beneficjentem, a Jackiem Jurkiewiczem prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą Autoryzowany Przedstawiciel U.. Przedmiotowy wniosek został przekazany do PARP, która początkowo zaakceptowała proponowane przez Beneficjenta zmiany, jednakże pismem z dnia 13 lutego 2012 r. w związku ze wstrzymaniem weryfikacji wydatków ujętych we wnioskach o płatność ze względu na stwierdzone w projekcie zastrzeżenia, wycofała się z wcześniej udzielonej zgody. Pismem z dnia 2 marca 2012r. nastąpiło wypowiedzenie przez PARP umowy o dofinansowanie. W związku z wypowiedzeniem umowy o dofinansowanie - Spółka pismem z dnia 26 marca 2012r. odniosła się do zarzutu braku wdrożenia elektronicznego systemu B2B oraz do zarzutu braku bezstronności i obiektywności w wyborze wykonawcy projektu. W odpowiedzi na powyższe PARP podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, a następnie - wezwała Spółkę do zwrotu środków, informując jednocześnie, że ich niedokonanie spowoduje wszczęcie postępowania administracyjnego Pismem z dnia 2 października 2012 r., PARP zawiadomiła Stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu środków pochodzących z umowy o dofinansowanie. W odpowiedzi na powyższe pismem z 15 października 2012r. Spółka przedstawiła swoje stanowisko w sprawie W dniu 31 stycznia 2013 r. PARP udzieliła odpowiedzi na ww. pismo Beneficjenta , wskazując, iż system Beneficjenta oraz system Jacka Jurkiewicza prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Autoryzowany Przedstawiciel Uniwersytecka Szkoła Kształcenia Indywidualnego, który również otrzymał dofinansowanie w ramach POIG, nie stanowią odrębnych projektów B2B, jak również odnosząc się m.in. do kwestii powiązań osobowych, rozwiązania umowy o dofinansowanie oraz dowodu z opinii biegłego. W odpowiedzi, pismem z dnia 14 lutego 2013 r., pełnomocnik Strony złożył kolejne wyjaśnienia w sprawie w kwestii osiągnięcia przez Beneficjenta wskaźników realizacji projektu oraz podtrzymał wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu informatyki na okoliczność, że system B2B spełnia wymagania przedstawione we wniosku o dofinansowanie i funkcjonuje niezależnie od systemu B2B J. J. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Autoryzowany Przedstawiciel U.. Po ponownym przeanalizowaniu sprawy, pismem z dnia 5 marca 2013 r. PARP złożyła oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia z dnia 5 marca 2012 r. o rozwiązaniu umowy o dofinansowanie i - w związku z wnioskiem o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego - poinformowała Spółkę o planowanej wizycie kontrolnej oraz o wznowieniu weryfikacji wniosków o płatność zastrzegając jednocześnie, że cofnięcie oświadczenia o rozwiązaniu z Beneficjentem umowy o dofinansowanie nie jest równoznaczne z potwierdzeniem poprawności realizacji projektu. W toku postępowania, organ wydał następnie postanowienie z 30 kwietnia 2013 r. o przeprowadzeniu dowodu z oględzin systemu zrealizowanego przez Beneficjenta w ramach umowy o dofinansowanie. W dniach 8-9 maja 2013 r. odbyła się kolejna kontrola projektu, podczas której dokonano oględzin ww. systemu. Protokół z oględzin systemu z dnia 8 maja 2013 r. został dołączony do akt sprawy. Przeprowadzona kontrola wykazała nieprawidłowości w projekcie, które zostały wskazane w Informacji pokontrolnej. Informacja pokontrolna została podpisana przez Beneficjenta w dniu 5 czerwca 2013 r., jednakże, w dniu 18 czerwca 2013 r. Beneficjent złożył zastrzeżenia i wyjaśnienia co do zawartych w niej ustaleń. W związku z przekazanymi przez Beneficjenta zastrzeżeniami i wyjaśnieniami, PARP postanowiła dopuścić w sprawie dowód z opinii biegłego z zakresu informatyki i teleinformatyki, wpisanego na listę biegłych sądowych przy Sądzie Okręgowym w Warszawie. Po przeprowadzeniu wizyty kontrolnej biegły sądowy sporządził opinię z dnia 12 listopada 2013 r. W opinii biegły stwierdził , że: - zaimplementowana struktura systemu, z uwagi na sposób replikacji bazy danych nie jest zgodna z założeniami opisanymi w dokumentacji aplikacyjnej oraz dokumentacji technicznej. - system replikuje się z bazą danych tylko jednego partnera, - beneficjent zakupił ten sam utwór w rozumieniu prawa autorskiego co podmiot Autoryzowany Przedstawiciel U.. Dowodzą tego działania związane przenoszeniem praw autorskich do utworu oraz kody źródłowe - nie wszystkie moduły funkcjonujące w systemie, które zostały objęte dofinansowaniem wpisują się w założenia systemu B2B polegające na wymianie danych pomiędzy podmiotami gospodarczymi, -obecne zasady licencjonowania uniemożliwiają wymianę danych pomiędzy Beneficjentem , a jakimkolwiek podmiotem trzecim. Opinia eksperta jak również wcześniejsze ustalenia RIF oraz PARP doprowadziły w rezultacie do wypowiedzenia umowy pismem z dnia 9 kwietnia 2014r. oraz wezwaniem Spółki do zwrotu wypłaconych środków. Powyżej ustalony stan sprawy pozostaje poza sporem. Skarżąca nie zgadza się natomiast z wynikiem przeprowadzonej kontroli realizacji projektu oraz konsekwencjami jakie z tego tytułu wyprowadziły organy administracyjne orzekające w sprawie uznając, że środki finansowe wypłacone Beneficjentowi zostały wykorzystane przez niego niezgodnie z przeznaczeniem i z naruszeniem procedur, o których mowa w art 184 ufp, nakazując tym samym zwrot wypłaconej kwoty po uprzednim wypowiedzeniu umowy. Wbrew zarzutom skargi, w ocenie Sądu organ odwoławczy oceniając materiał dowodowy zgromadzony w sprawie dokonał własnej oceny i potwierdził prawidłowość dotychczasowego postępowania w tym zakresie. W uzasadnieniu decyzji obszernie opisał na jakich dowodach oparł swoje rozstrzygnięcie, w jakim zakresie i dlaczego podziela stanowisko organu I instancji, a także jakim dowodom odmówił wiary. W świetle powyższego, zarzut naruszenia przez Ministra art. 15 k.p.a. jest niezasadny . Odnosząc się do zarzutu naruszenia wskazanych w skardze przepisów procedury administracyjnej art. 7, art. 77, art. 80, 84 § 1 w zw. z art. 75, art. 84 § 2 w zw. z art. 24 kpa, art. 8 , art. 11 art. 103 kpa, co zdaniem skarżącej doprowadziło do wadliwie ustalonego stanu faktycznego, wskazać należy, że większość dotyczy zasadniczo treści oraz trybu przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego ds. informatyki i teleinformatyki W. C.. Zarzuty te, w ocenie Sądu również nie okazały się zasadne. Skarżąca zarzuca przede wszystkim, że organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzję z naruszeniem zasad obiektywizmu i bezstronności, w tym zwłaszcza powołując się na brak obiektywności i bezstronności eksperta W. C., autora opinii informatycznej z dnia 12 listopada 2013 r. Nie można zgodzić się z zarzutem, że dowód ten został przeprowadzony z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów kpa. Nie można zapominać, że stronę skarżącą łączyła umowa o dofinansowanie realizacji projektu, umowa o charakterze cywilnoprawnym. W ramach tej umowy beneficjent zobowiązał się do poddania kontroli m.in. w zakresie prawidłowości wydatkowania środków publicznych. Wobec wątpliwości co do prawidłowości wydatkowania środków w ramach wniosku o płatność i rozbieżnych stanowisk Instytucji Wdrażającej oraz Beneficjenta, PARP zleciła ekspertowi zewnętrznemu - biegłemu sądowemu z zakresu informatyki i teleinformatyki dokonanie oceny stworzonego przez Beneficjenta systemu, w tym pod kątem kosztowym. Zgodnie z § 7 ust. 7 umowy o dofinansowanie PARP miała prawo powołać eksperta zewnętrznego do oceny realizacji projektu i z tego prawa skorzystała. Nie można pomijać, że powołany przez PARP ekspert zewnętrzny jest biegłym sądowym z zakresu informatyki i teleinformatyki, który to zakres w pełni odpowiada przedmiotowi opinii. Również nie do zauważenia pozostaje, na co słusznie wskazuje Minister, że PARP dokonała wyboru eksperta zewnętrznego w toku postępowania ofertowego. Co więcej, o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu informatyki wnioskował sam Beneficjent jak wynika z jego pism składanych w toku postępowania w dniach 15 października 2012 r., 13 stycznia 2013 r. oraz 14 lutego 2013 r. O planowanej wizycie kontrolnej eksperta zewnętrznego Beneficjent został poinformowany pismem PARP z 30 października 2013 r. Sporządzona przez eksperta opinia z 12 listopada 2013 r. została włączona jako dowód do akt sprawy postanowieniem z 9 kwietnia 2014 r. Jednocześnie, w ocenie Sądu włączenie w kwietniu 2014 r. do akt sprawy przedmiotowej opinii biegłego z 12 listopada 2013 r. nie stoi w sprzeczności z art. 75 § 1 w związku z art. 77 § 1kpa. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Jak wspomniano wyżej ten tryb weryfikacji wydatków i realizacji umowy dokonanych przez skarżącego był całkowicie uzasadniony w świetle wiążącej go umowy o dofinansowanie. Instytucja Pośrednicząca miała prawo i obowiązek dokonać weryfikacji dokonywanych ze środków publicznych wydatków. Ponieważ budziła wątpliwości realizacja projektu - jej prawidłowość i weryfikację kosztową zlecono osobie posiadającej wiadomości specjalne z dziedziny informatyki. Zatem za bezzasadny należy uznać zarzut dot. nieadekwatności specjalizacji czy braku kompetencji W. C. do przedmiotu opinii. Osoba ta jest biegłym sądowym z zakresu najzupełniej odpowiadającego przedmiotowi opinii – tj. informatyki i teleinformatyki. Tym samym posiada zweryfikowane w toku wpisywania na listę biegłych sądowych wiadomości specjalne z tych dziedzin Należy też zauważyć, że w toku postępowania skarżąca miała możliwość zapoznania się z opinią, zgłoszenia do nich uwag, a także - zanim zostało wszczęte postępowanie administracyjne - przedłożyła opinię dotyczącą oprogramowania zakupionego w ramach projektu realizowanego na podstawie umowy o dofinansowanie nr UDA.POIG.08.02.00-12-061/09-00 oraz projektu realizowanego na podstawie umowy o dofinansowanie ńrUDA-POIG.08.02.00-12-060/09-00, sporządzoną przez dr inż. M. K., adiunkta w Katedrze Informatyki Wydziału Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Elektroniki Akademii Górniczo-Hutniczej im. St. Staszica w Krakowie, z którą to opinią zapoznał się również ekspert powołany przez PARP. Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego zaniechania odniesienia się organów do pisma skarżącej z 13 maja 2014 r., przekazanego przez skarżącą po sporządzeniu opinii biegłego, rację ma, zdaniem Sądu Minister wskazując, że PARP nie miała obowiązku odniesienia się odrębnym pismem do zastrzeżeń podniesionych przez Beneficjenta w powyższym piśmie, jednakże była obowiązana włączyć ww. dowód do akt sprawy i przedstawić swoje stanowisko co do ujętych w nim kwestii w wydanej decyzji. W wydanych decyzjach organy administracyjne obszernie wyjaśniły powody, dla których uznały, iż zrealizowany przez Beneficjenta system nie jest systemem B2B. Opinia biegłego sądowego umożliwiła PARP zweryfikowanie zajętego w Informacji pokontrolnej stanowiska, jak również umożliwiła ostateczne wyjaśnienie wątpliwości na temat tego, czy Beneficjent realizuje projekt zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie oraz, czy system Beneficjenta jest systemem B2B. Z kolei, z uzasadnienia decyzji PARP wynika, iż Organ I instancji rozstrzygając sprawę, brał pod uwagę treść ww. pisma Strony, podnosząc, iż "wyjaśnienia Strony dokonane w piśmie z 13 maja 2014 r., mające na celu wykazanie, że Beneficjent osiągnął cel projektu jakim było stworzenie systemu B2B, wobec postawionego przez eksperta zarzutu odmienności sposobu wymiany danych, sprzeczności architektury logicznej z dokumentacją aplikacyjną, nieprawidłowego przeniesienia praw autorskich do systemu na Beneficjenta oraz niemożności współpracy systemów partnerów z systemem Beneficjenta nie znajdują uzasadnienia i nie wpływają na zmianę stanowiska Organu". W ocenie Sądu stan faktyczny w sprawie ustalony został w sposób prawidłowy zgodny z regułami procedury administracyjnej zawartymi w kpa. Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji wyczerpał wszelkie przesłanki wskazane w przepisach art. 8 i art. 11 kpa. Dokonał szczegółowej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, wskazał na których dowodach oparł swoje rozstrzygnięcie, a także którym odmówił wiary, jak również poparł swoje stanowisko obowiązującymi przepisami prawa, odnosząc się również do regulacji zawartych w przepisach unijnych. Prawidłowe jest, w ocenie Sądu stanowisko Ministra co do uznania, że przyznane Spółce środki wykorzystane zostały niezgodnie z przeznaczeniem bowiem beneficjent nie zrealizował celu umowy jaką było stworzenie platformy B2B. Organ przedstawił swoje stanowisko wraz z należytą argumentacją co do uznania, że stworzony przez skarżącą system nie stanowi systemu B2B, a ponadto zasadnie też przyjęto, że zrealizowane w ramach projektu zakupy towarów i usług dokonane zostały z naruszeniem zasad uczciwej konkurencji. Podkreślić w tym miejscu należy, że z uzasadnienia skargi nie wynika by Spółka kwestionowała opinię i wnioski biegłego, iż z uwagi na sposób replikacji bazy danych zaimplementowana architektura systemu nie jest zgodna z założeniami opisanymi w dokumentacji aplikacyjnej oraz dokumentacji technicznej, a system replikuje się z bazą danych tylko jednego partnera. Zatem okoliczności te pozostają poza sporem. Natomiast skarżąca nie zgadza się z uznaniem, że tego rodzaju system jaki został przez nią stworzony i opisany przez biegłego w opinii informatycznej nie wpisuje się w normatywną definicję systemu B2B, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 13 sierpnia 2008 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej na wspieranie tworzenia i rozwoju gospodarki elektronicznej w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 (t Dz. U. z 2015 r. poz. 268). Sąd nie podziela w tym względzie argumentacji skarżącej. W myśl wskazanego wyżej przepisu pod pojęciem B2B (Business-to-Business) należy rozumieć "relację usługową między przedsiębiorcami realizowaną z wykorzystaniem systemów teleinformatycznych przeznaczonych do automatyzacji procesów biznesowych między tymi przedsiębiorcami". Podzielając w tym miejscu stanowisko wyrażone w powołanym przez skarżącą wyroku NSA z dnia 19 października 2011r. sygn. akt II GSK 2031/11, iż przepisy rozporządzenia nie definiują pojęcia systemu informatycznego jak również zwracającego uwagę na założony cel pomocy dla biznesu B2B w postaci realnej możliwości elektronicznej wymiany informacji oraz koordynacji działań pomiędzy podmiotami uczestniczącymi w projekcie Sąd zgadza się ze stanowiskiem Ministra, że system stworzony w ramach projektu przez Beneficjenta nie spełnia wymogów systemu B2B bowiem replikacja bazy danych polega na wykonaniu replikacji bazy serwera klienta jednokierunkowo do jednego partnera. Nie ma zatem bezpośredniej replikacji danych od Beneficjenta do partnera drugiego, trzeciego itd. Co istotne, powyższe nie jest zgodne z założeniami opisanymi w dokumentacji aplikacyjnej projektu objętego przyznaniem pomocy dla biznesu B2B, który miał zostać zrealizowany przez beneficjenta na podstawie zawartej umowy. Poza sporem pozostaje, bowiem skarżąca tego nie kwestionuje, że wymiana danych odbywa się w sposób odmienny od założeń wynikających z dokumentacji aplikacyjnej. Wg bowiem schematu wymiany danych pomiędzy centralnym serwerem, a partnerami, zamieszczonego w "Dokumentacji technicznej systemu informatycznego stworzonego w ramach PO IG Działanie 8.2 Wspieranie wdrażania elektronicznego biznesu typu B2B dla firmy U. Sp. z o.o." replikacja bazy serwera Beneficjenta powinna odbywać się do wszystkich partnerów bezpośrednio, a nie tylko do jednego partnera. W rzeczywistości odłączenie jednego z serwerów któregokolwiek z partnerów, powoduje przerwę w wymianie danych dla całego systemu, który miał być z założenia systemem B2B. Zasadnie zatem przyjmując, w świetle wskazanej wyżej definicji B2B, która wyraźnie stanowi, że chodzi o relację usługową pomiędzy przedsiębiorcami należało uznać, że Beneficjent naruszył § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, bowiem stworzony przez niego system nie spełnia cech systemu B2B i nie jest zgodny z założeniami opisanymi w dokumentacji aplikacyjnej i technicznej projektu. Zatem beneficjent nie zrealizował projektu do którego był zobowiązany na mocy umowy o dofinansowanie. Replikacja bazy danych serwera Beneficjenta następuje tylko do jednego partnera, zaś z definicji B2B wynika, iż powinna następować do co najmniej dwóch partnerów. Dopiero wówczas jak zasadnie wywodzi Minister można byłoby uznać, system Beneficjenta wpisuje się w definicję B2B tworząc relację usługową pomiędzy przedsiębiorcami, Beneficjentem i bezpośrednio dwoma lub więcej partnerami, a nie pomiędzy Beneficjentem i tylko jednym partnerem. Z opinii eksperta zewnętrznego - biegłego sądowego wynika, że stworzony przez Beneficjenta system został zbudowany w architekturze tzw. "cienkiego klienta", w którym po stronie serwera systemu Beneficjenta występują usługi związane z systemem operacyjnym, baza danych, serwerem aplikacji, serwerem PHP, natomiast od strony Klienta występują usługi związane z systemem operacyjnym oraz przeglądarką internetową. Taka architektura jak wskazano jest charakterystyczna dla systemów B2C (Business-to-Consumer). Ponadto istotne w sprawie pozostaje również, że zgodnie zawartą w dniu 26 sierpnia 2009r. umową skarżąca zobowiązała do stworzenia platformy B2B dla sieci sprzedaży produktów edukacyjnych. W tym celu dniu 2 kwietnia 2010r. podpisała ze Spółką M. Sp. z o.o. umowę na wytworzenie systemu B2B. Na podstawie tej umowy zapłata wykonawcy miała nastąpić za przeniesienie praw majątkowych do wykonanych programów komputerowych. W rezultacie, wobec zawarcia przez beneficjenta Autoryzowanego Przedstawiciela U. Sp. z o.o. również z M. sp. z o.o. umowy na wytworzenie systemu B2B, którego analiza dokonana prze z eksperta wykazała, że posiada cechy wspólne z systemem Skarżącej, na tyle charakterystyczne, iż stanowią ten sam utwór, w ostateczności doszło porozumień na podstawie których Spółka M. udziela obydwu podmiotom nieograniczonej terytorialnie licencji niewyłącznej na korzystanie z modułów aplikacji na ściśle określonych warunkach dla własnych potrzeb, bez możliwości udostępniania go lub odsprzedaży podmiotom trzecim. W tej sytuacji słuszne okazują się konkluzje eksperta zawarte w jego opinii informatycznej z 12 listopada 2013r., że zakupiony przez obydwa podmioty system informatyczny nie może legalnie współpracować, być udostępniany, integrowany na potrzeby podmiotów trzecich. Tym samym w ocenie Sądu realizacja umowy poprzez stworzenie Platformy B2B nie nastąpiła bowiem, w ramach umowy o dofinasowanie skarżąca zobowiązana była do zintegrowania stworzonego w ramach projektu systemu informatycznego z systemami informatycznymi swoich partnerów. Spółka nie określiła co prawda we wniosku na czym będzie polegała integracja systemów nie mnie jednak, jak zasadnie wskazano wychodząc z rozumienia pojęcia integracja chodzi o min o zespolenie i powiazanie ich ze sobą w taki sposób aby zintegrowane systemy mogły korzystać nawzajem ze swoich zasobów takich jak pliki lub urządzenia. Powyższe warunki niewyłącznej licencji uniemożliwiają, jak słusznie stwierdzono wymianę danych pomiędzy beneficjentem, a jakimkolwiek podmiotem trzecim, co wyklucza zakupione systemy z klasyfikacji systemów B2B. W tym zakresie zarzuty skargi skierowane pod adresem eksperta poza wnioskiem o odrzucenie opinii eksperckiej z powodu braku kompetencji biegłego do jej wydania innych merytorycznych kwestii, odnoszących się do powyższego zagadnienia nie zawierają co powoduje, w sytuacji wyżej dokonanej przez Sąd oceny kwalifikacji biegłego, ich nieuwzględnienie. Przedstawione wyżej wywody zdaniem Sądu czynią tym samym niezasadne zarzuty skargi naruszenia § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 13 sierpnia 2008 roku polegające na jego błędnej wykładni, prowadzącej do nietrafnego przyjęcia, że projekt stworzony przez Beneficjenta nie spełnia cech systemu B2B bowiem wbrew twierdzeniom skarżącej organy obu instancji wskazały, co Sąd w całości podziela , na czym polega niezgodność wytworzonego przez Beneficjenta systemu z prawną definicją systemu B2B oraz dokumentacją techniczną i aplikacyjna projektu. Niezasadny też pozostaje zarzut naruszenia § 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 Rozporządzenia, bowiem zgodnie z tym zapisem dofinansowanie ze środków unijnych może zostać udzielone na realizację projektów o charakterze technicznym, informatycznym i organizacyjnym, które prowadzą do realizacji procesów biznesowych w formie elektronicznej, nie mniej zapisany w umowie cel projektu jakim było stworzenie Platformy B2B w przewidziany umową sposób nie został przez Spółkę zrealizowany. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 885 z późn. zm.), w przypadku stwierdzenia przesłanek w nim określonych organy administracyjne mają obowiązek dochodzenia zwrotu środków od Beneficjenta. Przepis ten stanowi, że w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których jest mowa w art. 184, 3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem następuje przez zapłatę za zrealizowane zadania inne niż te, na które środki zostały przeznaczone. W tym przypadku chodzi o sfinansowane zadania będące poza zakresem rzeczowym projektu, na który zostały przeznaczone środki, wydatki niezwiązane bezpośrednio z realizowanym projektem, nieprzyczyniające się do osiągnięcia celu określonego w umowie o dofinansowanie, które nie mogą zostać uznane za wydatki kwalifikowalne. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu stwierdzone nieprawidłowości, dotyczące nieosiągnięcia przez Beneficjenta celu projektu, jakim było stworzenie platformy B2B świadczyły o wykorzystaniu przez Beneficjenta wypłaconych w formie zaliczki środków niezgodnie z przeznaczeniem (art. 207 ust. 1 pkt 1 uofp). Zawarta z Beneficjentem umowa o dofinansowanie, w § 14 ust. 2, stanowi, że: "W przypadku: 1) wykorzystania dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystania dofinansowania z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych, 3) pobrania dofinansowania nienależnie lub w nadmiernej wysokości, stosuje się art. 207 i następne ustawy o finansach publicznych". Natomiast § 14 ust. 3 i 4 określają odpowiednio: ust. 3 - "W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 2, Instytucja Wdrażająca/Instytucja pośrednicząca II stopnia, wzywa beneficjenta do: zwrotu środków lub wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych wypłat dofinansowania, zgodnie z art. 207 ust. 2 ustawy o finansach publicznych w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania", zaś ust. 4 - "Po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 3, właściwa instytucja wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków". W tej sytuacji, skoro na podstawie podpisanej umowy o dofinansowanie beneficjent zobowiązał się do wydatkowania środków zgodnie zawartą umową niezrealizowanie przedmiotu umowy (stworzenia Platformy B2B ) oznacza wykorzystanie dofinasowania niezgodnie z przeznaczeniem. Powyższe z kolei oznacza konieczność zwrotu pobranej kwoty dotacji w oparciu o art. 207 ust. 1 pkt 1 u.f.p. Jednocześnie, skoro na podstawie dokonanych ustaleń stwierdzone zostało zaistnienie przesłanek z art. 207 ust. 1 ufp, to tym samym doszło w sprawie do nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady WE nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r., ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju! Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999. Co do pozostałych zarzutów związanych ze, zdaniem skarżącej błędnym przyjęciem przez Ministra, że system stworzony został niezgodnie z zasadami racjonalnej uznać należy, że nie miały one zasadniczego i rozstrzygającego znaczenia w zakresie ustalenia kwoty podlegającej zwrotowi. Na zasadność bowiem decyzji w przedmiocie zwrotu dotacji nie wpływa dokonana przez biegłego wycena kosztów, które poniósł beneficjent, skoro zwrot środków uzasadniony został niezrealizowaniem celu umowy. Tym samym zarzut co do jak wskazano nieadekwatnej metody zastosowanej przez biegłego nie może mieć zasadniczego znaczenia w sprawie. Nawet jeżeli zastosowana przez biegłego metoda wyceny COOMOII nie znajduje uzasadnienia w przepisach Rozporządzenia wydatkowane przez beneficjenta środki nie mogą być uznane za zgodne z zasadami racjonalnej gospodarki skoro nie służyły realizacji celu projektu. Co do pozostałej kwestii kwalifikowalności wydatków i uznania , że dokonane zostały z naruszeniem zasad uczciwej konkurencji należy zgodzić się z organem wskazując, iż zgodnie art. 56 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006: "Zasady kwalifikowalności wydatków ustanawia się na poziomie krajowym, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w rozporządzeniach szczególnych dotyczących poszczególnych funduszy" Obejmują one całość wydatków zadeklarowanych w ramach programu operacyjnego, co na poziomie krajowym znalazło odzwierciedlenie m.in. w art. 35 ust. 3 pkt 4a ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. nr 84 poz. 712 z późn. zm.), na podstawie której Minister Rozwoju Regionalnego wydał Wytyczne w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach POIG - dalej: "Wytyczne", które Beneficjent zobowiązał się stosować na podstawie § 3 ust. 1 pkt 4 umowy o dofinansowanie. Zgodnie z rozdziałem 4.3 podrozdział 3 pkt 2 Wytycznych wydatki kwalifikowalne muszą być zgodne z postanowieniami prawa krajowego i unijnego oraz dokonane w sposób oszczędny, tj. poniesione przy zachowaniu zasady osiągnięcia założonego efektu przy jak najniższych kosztach. Na wniosek instytucji będącej stroną umowy o dofinansowanie, beneficjent jest zobowiązany przedstawić informacje poświadczające zgodność poniesionego wydatku ze wskazanymi przez tę instytucję przepisami prawa krajowego lub unijnego, jak również poświadczające efektywność poniesionego wydatku, w szczególności porównanie cen nabytych prac/usług/dostaw z cenami rynkowymi. Jednocześnie, zgodnie z art. 184 uofp: "Wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 uofp, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu". Natomiast zgodnie z art. 206 ust. 1 uofp: "Szczegółowe warunki dofinansowania projektu określa umowa o dofinansowanie projektu, o której mowa w art. 5 pkt 9 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (...)". W związku z powyższymi przepisami oraz postanowieniami umowy o dofinansowanie, procedurami, o których jest mowa w art. 184 uofp są m.in. procedury określone w umowie o dofinansowanie oraz Wytyczne. W ocenie Sądu ustalenia organów , że zrealizowane w ramach projektu zakupy towarów i usług zostały dokonane z naruszeniem zasady uczciwej konkurencji należy uznać za prawidłowe skoro w konkursie zakończonym w dniu 29 stycznia 2010r. na wykonanie usługi w postaci analiz przygotowawczych i usług doradczych beneficjent jako wykonawcę wybrał firmę C. Sp. z o.o., w której jedynymi wspólnikami i członkami zarządu byli A. S. i P. M. - będący jednocześnie od 3 lutego 2010r. pracownikami skarżącej, zaś w konkursie na wykonanie dostawy licencji programu komputerowego "Platforma B2B dla sieci sprzedaży produktów edukacyjnych" Beneficjent w dniu 30 marca 2010r wybrał wykonawcę M. Sp. z o.o. Sp. K., w której komandytariuszem jest podmiot w zarządzie którego zasiadają P. M. i A. S. - od 3 lutego 2010r. pracownicy Skarżącej . Powyższe, jak słusznie przyjęto podważyło bezstronność i obiektywność przy wyborze wykonawców, skoro ww. osoby, pozostające w stosunku pracy z Beneficjentem, będące odpowiedzialne za nadzór projektu integrację systemu reprezentowały również wykonawców. Wnioski organów, iż będąc zaznajomieni z dokumentacją programową oraz budżetem - firmy, w których posiadali udziały lub pełnili funkcje zarządcze były bezkonkurencyjne. Tym samym słusznie i zasadnie uznano, że zawarte z nimi umowy zakupu towarów i usług miały miejsce z naruszeniem zasad uczciwej konkurencji . Nie można zgodzić się w tym miejscu z zarzutem skargi, iż do ustalenia braku bezstronności i obiektywności przy wyborze wykonawców systemu organy winny mieć na uwadze definicję powiazań określoną w Załączniku I do Rozporządzenia Komisji WE 800/ 2008. Przepisy te dotyczą bowiem ustalenia warunków udzielania pomocy podmiotom gospodarczym i badania powiązań między nimi w celu sprawdzania warunku kwalifikującego dany podmiot do uzyskania pomocy. Nie odnoszą się natomiast do warunków współpracy miedzy beneficjentem Programu pomocy a innym współpracującym z nim podmiotem, który wykonuje dla niego usługę czy realizuje dostawę. Naruszenie warunków umowy i Wytycznych naruszenie Wytycznych oznacza naruszenie procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków europejskich tj. art. 184 ust. 1 u.f.p. Powyższe z kolei również oznacza konieczność zwrotu pobranych kwot dotacji w oparciu o art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. W związku z tym Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem ponieważ Skarżący po pierwsze nie realizując celu projektu jakim było stworzenie systemu B2B,a nadto ponosząc koszty z naruszeniem procedur, o jakich mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych wobec rozwiązania umowy o dofinansowanie obowiązany jest do zwrotu pobranych środków. Na koniec Sąd zwraca uwagę, że kontrolując legalność zaskarżonej decyzji brak jest podstaw do badania zasadności żądania zwrotu pobranych środków finansowych w kontekście wskazanego w skardze zarzutu naruszenia zasad współżycia społecznego gdyż zarówno wykładnia prawa, jak i orzecznictwo sądowe wskazują na niedopuszczalność oceny stosunków o charakterze publicznoprawnym pomiędzy osobami prawnymi, osobami fizycznymi, a organami administracji publicznej przez pryzmat art. 5 Kc Sąd nie stwierdził też naruszeń prawa, które powinien brać pod uwagę z urzędu, a których istnienie powodowałoby konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło