V SA/Wa 527/16
WyrokWSA w Warszawie2017-02-23
Skład orzekający: Michał Sowiński, Bożena Zwolenik, Beata Krajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie przyznania płatności na zalesianie może zostać utrzymana w mocy, gdy brak jest jednoznacznego dokumentu potwierdzającego zgodność zalesienia z planem zalesienia na dzień wydania decyzji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpoznając sprawę wznowienia postępowania, jest zobowiązany do ustalenia prawidłowego stanu faktycznego, w szczególności czy na dzień wydania decyzji o odmowie płatności na zalesianie uprawa leśna była zgodna z planem zalesienia. Brak jednoznacznych dowodów na potwierdzenie tego stanu faktycznego oraz dowolna ocena dowodów przez organ stanowią podstawę do uchylenia decyzji. Skarżący, który dochował wszelkiej staranności w uzyskaniu stosownych zaświadczeń, nie może ponosić negatywnych skutków błędów organów państwowych.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych w 2005 roku, który został odrzucony z powodu braku zgodności zalesienia z planem zalesienia. W toku postępowania wielokrotnie składano zaświadczenia i wnioski o wznowienie postępowania, a sprawa była rozpatrywana przez organy administracji i sądy administracyjne. Skarżący podnosił, że dochował wszelkiej staranności, a organy administracji błędnie oceniły dowody i dokumenty dotyczące zgodności zalesienia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2016 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o odmowie przyznania płatności na zalesianie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Protokolant specjalista - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2017 r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o odmowie przyznania płatności na zalesianie; uchyla zaskarżoną decyzję.
Przedmiotem skargi wniesionej przez K. N. (dalej "Skarżący", "Wnioskodawca") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej "Prezes ARiMR") z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej "Dyrektor Oddziału") z dnia [...] grudnia 2015 r. o odmowie uchylenia decyzji własnej z dnia [...] października 2006 r. utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. (dalej "Kierownik Biura") z dnia [...] lipca 2006 r., którą odmówiono Skarżącemu przyznania płatności na zalesienie.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Skarżący pismem z dnia 15 lipca 2005 r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w O. wniosek o przyznanie pomocy finansowej na zalesianie. Kierownik Biura postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 r. stwierdził, że Wnioskodawca spełniania warunki niezbędne do przyznania płatności gruntów rolnych.
Skarżący w dniu 19 maja 2006 r. złożył oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia. Pismem z dnia [...] czerwca 2006 r. Kierownik Biura wezwał go do usunięcia braków w oświadczeniu o wykonaniu zalesienia poprzez załączenie zaświadczenia nadleśniczego o zgodności zalesienia z planem zalesienia. W odpowiedzi Skarżący złożył pismo Nadleśniczego Nadleśnictwa O. z dnia [...] kwietnia 2006 r. dotyczące braku zgodności wykonanego zalesienia z planem zalesienia z dnia [...] lipca 2005 r. wraz z wyjaśnieniami dotyczącymi zakupu sadzonek oraz informacją o braku współpracy z nadleśnictwem.
Pismem z dnia [...] czerwca 2006 r. ponownie wezwano Skarżącego do dostarczenia zaświadczenia, które będzie jednoznacznie wskazywać, czy zalesienie określonych działek zostało wykonane zgodnie z planem zalesienia sporządzonym przez Nadleśniczego. W odpowiedzi Skarżący złożył pismo z dnia 9 maja 2006 r. wydane przez Nadleśniczego Nadleśnictwa O. z informacją, że żądane przez niego zaświadczenie nie może być wydane, gdyż zalesienie nie zostało dokonane zgodnie z planem zalesienia sporządzonym w dniu [...] lipca 2005 r.
Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Kierownik Biura odmówił przyznania płatności na zalesianie. Decyzję ta została następnie utrzymana w mocy przez Dyrektora Oddziału, na mocy decyzji z dnia [...] października 2006 r.
Pismem z dnia [...] lipca 2009 r. Skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie płatności na zalesienie. Do wniosku załączył zaświadczenie z Nadleśniczego Nadleśnictwa O. z dnia [...] czerwca 2009 r. wskazujące, iż aktualnie uprawa leśna jest zgodna z planem zalesienia sporządzonym dnia [...] lipca 2005 r. przez Nadleśniczego Nadleśnictwa O. oraz kopię wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O., sygn. akt [...] z dnia [...] marca 2009 r. uchylającego postanowienie Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych z dnia [...] czerwca 2006 r. Z treści uzasadnienia tego wyroku wynika, że zaświadczenie Nadleśniczego Nadleśnictwa O. z dnia [...] maja 2006 r. będące podstawą ustaleń faktycznych organów wydających decyzje z dnia [...] lipca 2006 r. i z dnia [...] października 2006 r., zostało zaskarżone przez K. N. w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Odwołanie od tego zaświadczenia zostało złożone do Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w O. Wymieniony Dyrektor pismem z dnia [...] czerwca 2006 r. uznał wniesiony środek zaskarżenia za niezasadny. Powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone przez K. N. skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. Rozpoznanie skargi odbyło się w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 838/08, zakończonej wyrokiem z dnia 11 marca 2009 r. Sąd stanął na stanowisku, iż zarówno pismo Nadleśniczego Nadleśnictwa O. jak i pismo Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych z dnia [...] czerwca 2006 r. są postanowieniami administracyjnymi, jednak nie spełniającymi wymogów określonych prawem dla postanowień.
Dyrektor Oddziału uznał, iż Skarżący pismem z dnia 6 lipca 2009 r. żąda wznowienia postępowania i w związku z tym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] października 2010 r. Jako podstawę wznowienia organ wskazał art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej "k.p.a."), czyli wyjście na jaw nowych, nieznanych organowi, istotnych okoliczności faktycznych lub dowodów istniejących w dniu wydania decyzji.
Dyrektor Oddziału decyzją z dnia [...] września 2009 r. odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia [...] października 2006 r.
Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., wydaną w wyniku złożonego odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] września 2009 r. W uzasadnieniu decyzji Prezes ARiMR nie zgodził się z organem I instancji w zakresie uznania załączonych dokumentów za nowe dowody, gdyż nie istniały one w dacie wydania decyzji Kierownika Biura z dnia [...] lipca 2006 r. o odmowie przyznania płatności na zalesianie. Zdaniem organu przedstawione przez Skarżącego dowody: wyrok WSA w O. z dnia [...] marca 2009r. oraz nowe zaświadczenie z dnia [...] czerwca 2009 r. powinny zostać rozpatrzone w odniesieniu do przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., a więc w sytuacji, gdy decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Jednakże organ podniósł, iż nowe zaświadczenie, wydane w wyniku wyroku WSA w O., dotyczy aktualnego stanu faktycznego, a nie roku 2006 i nie zmienia stanu faktycznego, który istniał w chwili wydawania decyzji z dnia [...] lipca 2006 r. o odmowie przyznania Skarżącemu płatności na zalesianie.
Prezes ARiMR stanął na stanowisku, iż zaświadczenie nadleśniczego potwierdzające fakt wykonania zalesienia zgodnie z planem zalesienia należało przedłożyć Kierownikowi Biura w terminie wynikającym z § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r., Nr 187 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem RM z 11 sierpnia 2004 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, K. N. wniósł o uchylenie decyzji Prezesa ARiMR z dnia [...] grudnia 2009 r. Skarżący w skardze przedstawił przebieg sprawy i stanął na stanowisku, iż Sąd wcześniejsze oględziny uznał za nieważne. Złożone zaświadczenie odnosi się do aktualnego stanu tego lasu, który jest zgodny z planem zalesienia. Skarżący przedstawił również postanowienie z dnia [...] maja 2009 r. Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w O. uchylające postanowienie Nadleśniczego Nadleśnictwa O. z [...] maja 2006 r.
W wyniku rozpoznania sprawy, wyrokiem z dnia 3 listopada 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 1413/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd przyznał, iż zaświadczenie z dnia [...] czerwca 2009 r. nie potwierdza stanu zgodności z planem zalesiania założonej uprawy leśnej na dzień wydania decyzji ostatecznej, co do której organ wznowił postępowanie. Jednakże z treści tego zaświadczenia nie wynika, czy stan zalesienia był badany w kontekście wniosku Skarżącego inicjującego wydanie pierwotnego zaświadczenia z dnia [...] maja 2006 r., które w następstwie wniesionych środków zaskarżenia zostało uchylone. Postanowienie z dnia [...] maja 2006 r. zostało uchylone, zaświadczenie z dnia [...] czerwca 2009 r. nie odnosi się do stanu sprawy na 2006 rok, a organ nie przeprowadził własnego postępowania dowodowego odnoszącego się do zgodności uprawy leśnej z planem zalesienia. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Prezesa ARiMR została wydana przedwcześnie. W aktach administracyjnych brak jest jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego zgodność (lub jej brak) założonej uprawy z planem zalesienia na datę decyzji, co do której nastąpiło żądanie wznowienia postępowania. Na obecnym etapie nie można zatem ustalić, czy decyzja odmawiająca przyznania płatności na zalesienie była prawidłowa.
Sąd wskazał, iż organ rozpoznając sprawę na nowo winien ustalić prawidłowy stan faktyczny sprawy. Wyjaśnienia wymaga okoliczność, czy na dzień wydania decyzji o odmowie przyznania płatności na zalesienie założona uprawa leśna była zgodna z planem zalesienia, czy też nie. Zaświadczenie jest tylko potwierdzeniem stanu rzeczy. Nie jest więc wyłączone podważenie okoliczności potwierdzonych zaświadczeniem. W związku z tym organ winien bądź wezwać skarżącego do przedłożenia zaświadczenia potwierdzającego zgodność uprawy leśnej z planem zalesienia na dzień wydania decyzji o odmowie przyznania płatności na zalesienie, bądź samemu dążyć poprzez inne środki dowodowe do jego ustalenia.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezes ARiMR decyzją, nr [...], z dnia [...] lipca 2012 r. uchylił decyzję organu I instancji.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Dyrektor Oddziału decyzją, nr [...], z dnia [...] listopada 2012 r. odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej. Swoje rozstrzygnięcie oparł o zaświadczenie z [...] września 2012 r., w którym Nadleśniczy Nadleśnictwa O. zaświadcza, że w oparciu o ustalenia oględzin na gruncie z dnia [...] czerwca 2009 r. uprawa leśna założona na działkach o numerach [...] położonych na terenie wsi Ł. jest zgodna z planem zalesienia sporządzonym przez Nadleśniczego Nadleśnictwa O. w dniu [...] lipca 2005 r. W ocenie organu z powyższego wynika, że wskazane dokumenty nie potwierdzają stanu faktycznego na dzień 11 lipca 2006 r.
W wyniku rozpoznania odwołania Prezes ARiMR decyzją, nr [...], z dnia [...] stycznia 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając jej słuszność pod względem faktycznym i prawnym. W uzasadnieniu podkreślił, że z wniosku o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych z dnia 15 lipca 2005 r. wynika, iż Strona posiada plan zalesienia z [...] grudnia 2004 r. Również w Oświadczeniu o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia z [...] maja 2006 r. K. N. oświadczył, że wykonał zalesienie zgodnie z planem zalesienia z dnia [...] grudnia 2004 r. Poza tym, jak podkreślił organ, we wskazanym powyżej wniosku Strona zobowiązała się do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa m. in. o każdym fakcie, który ma wpływ na przyznanie, pobieranie lub wypłacanie płatności na zalesianie gruntów rolnych. Z akt sprawy wynika jednak, że K. N. nie poinformował Agencji na piśmie o wykonaniu innego planu zalesienia. W korespondencji prowadzonej z Nadleśnictwem w O. i w dokumentach składanych do ARiMR Skarżący posługiwał się planem zalesienia z [...] grudnia 2004 r.
Po rozpoznaniu sprawy, w związku z wniesioną skargą, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 stycznia 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 903/13, uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego. Uzasadniając orzeczenie Sąd wskazał, że wyrokiem z dnia 3 listopada 2010 r., sygn.akt V SA/Wa 1413/10, organ został zobligowany nie tylko do zgromadzenia i oceny dowodów z dokumentów. Wskazano na potrzebę dążenia organu do ustalenia stanu faktycznego z wykorzystaniem innych środków dowodowych (o ile istniejące okażą się niewystarczające), podkreślając iż Skarżący nie ze swojej winy przedstawił określone dokumenty i dochował wszelkiej staranności w swoim zachowaniu. Podkreślono, że WSA w Warszawie wytknął szereg nieprawidłowości do jakich doszło wówczas, kiedy Skarżący domagał się potrzebnej mu w sprawie dokumentacji.
W ocenie Sądu, jeśli organ dysponował pismem z dnia [...] września 2012 r., w którym Nadleśniczy Nadleśnictwa O. zaświadcza, że w oparciu o ustalenia na gruncie z dnia [...] czerwca 2009 r. uprawa leśna założona na działkach Skarżącego jest zgodna z planem zalesienia z dnia [...] lipca 2005 r., to zaświadczenie to, o ile organ uznawał je za niewystarczające, powinno być argumentem przemawiającym za koniecznością przeprowadzenia dalszych dowodów. Te dowody powinny odnosić się także do ustaleń dotyczących tego, z jakich przyczyn nie doszło do zalesienia działek Skarżącego zgodnie z planem z [...] grudnia 2004 r. i czy leżały one wyłącznie po stronie Skarżącego.
Sąd wskazał, iż czyniąc ustalenia w powyższym zakresie organ powinien wziąć pod uwagę także i pozostałe rozważania Sądu w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1413/10, z których nie wynika jakoby ten Sąd w realiach sprawy niniejszej przesądził o konieczności uwzględnienia przy orzekaniu przez organ planu zalesienia z [...] grudnia 2004 r.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezes ARiMR decyzją, nr [...], z dnia [...] maja 2014 r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Dyrektor Oddziału decyzją, nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej. W uzasadnieniu wskazał, że ARiMR zobowiązana jest zbadać i ocenić załączniki do wniosku na dzień składania wniosku. Tylko one mogą stanowić podstawę do uzyskania pozytywnej decyzji o przyznaniu płatności na zalesienie gruntów rolnych. Zdaniem organu, żaden z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie potwierdza faktu, że w dniu wydania decyzji na zalesienie było wykonane zgodnie z planem (oprócz niespójnych oświadczeń Skarżącego), zaś występuje szereg dokumentów, które wprost wskazują na niezgodność dokonanego zalesienia z planem.
W wyniku rozpoznania odwołania Prezes ARiMR decyzją, nr [...], z dnia [...] czerwca 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu wskazano, że organ winien ustalić, stosując wszystkie dostępne środki dowodowe, czy na dzień wydania decyzji o odmowie przyznania płatności na zalesianie (tj. [...] lipca 2006 r.) założona uprawa leśna była zgodna z planem zalesienia, czy też nie.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Dyrektor Oddziału decyzją, nr [...], z dnia [...] grudnia 2015 r. odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej z dnia [...] lipca 2006 r.
W wyniku rozpoznania odwołania Prezes ARiMR decyzją, nr [...], z dnia [...] stycznia 2016 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ po raz kolejny podkreślił, że w jego opinii z dokumentacji zebranej w toku postępowania administracyjnego wynika, że na dzień wydania przez Kierownika Biura decyzji z dnia [...] lipca 2006 r. wykonane zalesienie nie było zgodne z planem zalesienia. Z zebranego materiału dowodowego wynika bowiem jedynie, że zalesienie zostało w chwili obecnej dostosowane do istniejącego planu zalesienia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a nadto o przyznanie mu płatności na zalesienie. W uzasadnieniu skargi podkreślił m. in. że w niniejszej sprawie doszło do daleko idącej biurokracji, bezduszności i ciągłych trudności, które piętrzą organy administracji. Postępowanie przed organami administracji i sądami administracyjnymi toczy się już nieprzerwanie od dziewięciu lat. W ocenie Skarżącego, organy starają się bezpodstawnie pozbawić go należnej płatności na zalesienie. Skarżący przypomniał, że Nadleśnictwo wydało decyzję niezgodną z prawdą i obowiązującymi przepisami. Decyzję wydaną przez Nadleśnictwo WSA w O. uznał za nierzetelną, a w konsekwencji dopiero po 6 latach od zalesienia i 3 latach od kontroli Nadleśnictwa Skarżący otrzymał decyzję stwierdzającą poprawność zalesienia. Wielokrotnym argumentem ARiMR jest zarzut dostosowywania lasu do pierwotnych planów. Organ zakłada, że możliwe jest przesadzanie sześcioletniego lasu celem dostosowywania go do określonych potrzeb. Skarżący podniósł, że stwierdzenie po ponad 9 latach, że sadzenie lasu było "dopasowane w późniejszym czasie" jest bezpodstawną insynuacją. Zarzut ten podważa uczciwość rolnika, a najlepszym dowodem w sprawie pozostaje wciąż rosnący las. Zdaniem Skarżącego, w momencie otrzymania zaświadczenia stosownej treści, ARiMR dostosowało się do sytuacji zmieniając argumentację i wciąż przedłuża postępowanie próbując pozbawić go należnej płatności. Skarżący nie jest winny przewlekłości postępowania administracyjnego i późnego wydania decyzji o poprawnym zalesieniu.
Skarżący podkreślił, iż w okresie od 2006 r. do momentu kontroli w 2009 r. informował ARiMR o wyjaśniającym postępowaniu i o braku współpracy z Nadleśnictwem, co zakończyło się rozprawą w WSA w O. Skarżący podniósł, że po wydaniu wyroku przez WSA w Warszawie w 2014 r. Prezes ARiMR zobowiązany był do zebrana dokumentów i wydania ostatecznej decyzji. Tymczasem, w ocenie Skarżącego, organ przepisuje decyzje, które były już uprzednio uchylone przez Sąd.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sprawa dotycząca odmowy K. N. przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uchylenia decyzji ostatecznej o odmowie przyznania mu płatności na zalesienie jest przedmiotem rozpoznawania przez tutejszy Sąd po raz trzeci.
Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego w O. odmówił K. N. przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych na 2005 r., o którą ubiegał się we wniosku z dnia15 lipca 2015 r. Przyczyną był brak zgodności uprawy leśnej z Planem zalesienia z dnia [...] lipca 2005 r.
Ponowny wniosek Strony, z dnia 6 lipca 2009 r., o tę samą płatność został przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. uznany za wniosek o wznowienie postępowania a zaświadczenie Nadleśnictwa O. z dnia [...] czerwca 2009 r. za podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 kpa.
Po wznowieniu postępowania (którego prawidłową podstawę stanowił art. 145 § 1 pkt 8 kpa) Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. decyzją z dnia [...] września 2009 r. odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia [...] października 2006 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z dnia [...] lipca 2006 r. o odmowie przyznania K. N. płatności na zalesianie. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Oba organy uznały, iż zaświadczenie Nadleśnictwa O. z dnia [...] czerwca 2009 r. nie wskazuje na stan upraw i ich zgodność z Planem zalesienia na dzień wydania decyzji ostatecznej o odmowie płatności.
Decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2009 r. podlegała kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 3 listopada 2010 r., sygn. akt 1413/10, uchylił ją stwierdzając, iż organ rozpoznając sprawę na nowo winien ustalić prawidłowy stan faktyczny sprawy, a mianowicie czy na dzień wydania decyzji o odmowie przyznania płatności na zalesienie założona uprawa leśna była zgodna z planem zalesienia. Sąd wskazał, iż zaświadczenie jest tylko potwierdzeniem stanu rzeczy, nie jest wyłączone podważenie okoliczności w nim potwierdzonych i dlatego organ winien bądź wezwać Stronę do przedłożenia zaświadczenia potwierdzającego zgodność uprawy leśnej z planem zalesienia na dzień wydania decyzji o odmowie przyznania płatności na zalesienie, bądź samemu dążyć - poprzez inne środki dowodowe - do ustalenia zgodności zalesienia z planem.
Sąd podkreślił, iż Skarżący w stosownym terminie wystąpił o wydanie zaświadczenia do właściwego nadleśniczego. Na podstawie tego wniosku uzyskał dokument, który następnie został uchylony, co oznacza, że nowy dokument powinien odnosić się również do daty złożenia wniosku. Skarżący nie ze swojej winy przedstawił określone dokumenty. To działanie organów państwa (podmiotów wykonujących określone zadania zlecone) doprowadziło do wydania nieprawidłowego postanowienia z dnia [...] maja 2006 r. K. N. dochował wszelkiej staranności w swoim zachowaniu a Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydając decyzję z dnia [...] lipca 2006r. ustalił w sposób nieprawidłowy stan faktyczny sprawy, gdyż oparł się wyłącznie na uchylonym postanowieniu z [...] maja 2006r., sam w żaden sposób nie przeprowadzając własnego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Dlatego też obecnie brak jest jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego zgodność (lub jej brak) założonej uprawy z planem zalesienia na datę decyzji, co do której nastąpiło żądanie wznowienia postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. II GSK 186/11, oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA z dnia 3 listopada 2010 r., sygn. akt 1413/10.
Stosownie do art. 153 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia.
Art. 170 p.p.s.a stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Oznacza to, iż w rozpoznawanej sprawie tutejszy Sąd oraz organy obu instancji, które podejmowały rozstrzygnięcia związane były oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu WSA w Warszawie z dnia 3 listopada 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 1413/10.
Mając na uwadze art. 153 i 170 p.p.s.a, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji na obecnym etapie postępowania, Sąd stwierdza, iż organ w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r., dążąc do ustalenia prawidłowego stanu faktycznego, wykonał wskazania z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2010 r., sygn. akt 1413/10 i przeprowadził wszelkie możliwe ze względu na upływ czasu środki dowodowe dla ustalenia zgodności upraw leśnych z planem zalesienia z 2005 r.
Sąd nie podzielił natomiast wniosków, które organ wysnuł w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. Zdaniem Sądu organowi można postawić zarzut dowolności w ocenie dowodów a więc naruszenia art. 80 kpa.
Znaczenie ma stanowisko WSA wyrażone w sprawie o sygn. akt 1413/10, iż Skarżącemu nie tylko nie można przypisać winy za niedołączenie do wniosku o płatność z dnia 15 lipca 2005 r. właściwego Zaświadczenia z Nadleśnictwa, ale K. N. dochował wszelkiej staranności w swoim zachowaniu zwracając się do Nadleśniczego Nadleśnictwa O. o wydanie stosownego zaświadczenia potwierdzającego zgodność zalesienia z planem zalesienia. Sąd ten zajął zaakceptowane przez NSA stanowisko, iż to działanie organów państwa (podmiotów wykonujących określone zadania zlecone) doprowadziło do wydania pisma, które uznane zostało przez WSA w O. w wyroku z dnia 11 marca 2009 r. za nieprawidłowe postanowienie z dnia [...] maja 2006 r.
W wiążącym wyroku WSA podniósł, iż Zaświadczenie Nadleśniczego Nadleśnictwa O. z dnia [...] czerwca 2009 r. wskazujące, że uprawa leśna założona na określonych działkach cyt. "aktualnie (wg protokołu oględzin z [...] czerwca 2009 r.) jest zgodna z planem zalesienia sporządzonym dnia [...] lipca 2005r." - nie potwierdza stanu zgodności z planem zalesiania założonej uprawy leśnej na dzień wydania decyzji ostatecznej, co do której organ wznowił postępowanie.
Organ rozpoznając sprawę na nowo zobowiązany został do ustalenia prawidłowego stanu faktycznego.
Przeprowadzone i szeroko opisane w zaskarżonej decyzji postępowanie nie doprowadziło do jednoznacznego wykazania przez organ, czy stan zalesienia na datę decyzji ostatecznej odmawiającej płatności ([...] lipca 2006 r.) był zgodny z planem zalesienia z 2005 r. Podmiot najbardziej kompetentny - Nadleśniczy Nadleśnictwa O. - w piśmie z dnia [...] września 2012 r., stanowiącym odpowiedź na zapytanie organu, wprost odpowiedział, iż obecnie (na bazie wszystkich zgromadzonych informacji) nie można stwierdzić jaki był stan działek na dzień 11 lipca 2006 r.
Pewne jest natomiast, iż stan lasu na datę oględzin poprzedzających wydanie Zaświadczenia z dnia [...] czerwca 2009 r., tj. [...] czerwca 2009 r., był zgodny z planem zalesienia z 2005 r.
Organ przyjął, iż Skarżący w okresie od dnia odmowy przyznania płatności tj. [...] lipca 2006 r. do dnia oględzin lasu w czerwcu 2009 r. "dostosował" stan zalesienia do wymogów planu z 2005 r. Mając na uwadze zarzuty organu dotyczące nieprawidłowego, nieodpowiadającemu planowi zalesienia to "dostosowanie" takie musiałoby prowadzić do wymiany gatunków drzew i zmiany miejsca ich rośnięcia. Zarzuty główne dotyczyły bowiem posadzenia brzozy 4/0 w miejsce brzozy brodawkowatej i utworzeniu kęp brzóz w miejscu sosny. Sąd podnosi, iż w sytuacji, gdy mamy do czynienia z kilkuletnim lasem trudno sobie wyobrazić, by takie "dostosowywanie" nie pozostawiło śladów. Zaświadczenie Nadleśnictwa O. z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...], o żadnych śladach mogących świadczyć o prowadzonych zmianach nie wspomina. Żadnych dowodów na te okoliczności nie przeprowadził także organ.
Dążąc do zrealizowania wytycznych Sądu organ poza pismem z dnia [...] września 2012 r. skierowanym do Nadleśniczego Nadleśnictwa O. zwrócił się także do Strony. K. N. w piśmie zatytułowanym "Wyjaśnienia", dla wykazania zgodności zalesienia według stanu z 2006 r. z planem z 2005 r. powołał się na protokół sadzenia lasu z dnia [...] kwietnia 2006 r. podpisany przez wykonujące tę pracę osoby oraz zeznania jednej z nich, pomiary geodezyjne i pomiar lasu, zarejestrowany wygląd gruntu po sadzeniu a nade wszystko wskazywał na stan rosnącego lasu.
W aktualnych realiach rozpoznawanej sprawy Sąd orzekający przyjął, iż organ dopełnił wszystkich możliwych czynności dla ustalenia prawidłowego stanu faktycznego. Brak bezpośrednich dowodów organ zastąpił rozumowaniem opartym na analizie całokształtu materiału dowodowego i przyjął, iż stan lasu w lipcu 2006 r. nie był zgodny z planem zalesienia z 2005 r.
W ocenie Sądu, organ - naruszając art. 80 kpa - brak bezpośrednich dowodów wyinterpretował na niekorzyść Skarżącego. Natomiast, zdaniem Sądu, las w naturze rosnący zgodnie z planem zalesienia z 2005 r. z jednej strony oraz z drugiej wiążące Sąd orzekający przesądzenie przez sądy obu instancji, że K. N. dochował wszelkiej staranności przy wystąpieniu w 2006 r. do Nadleśniczego Nadleśnictwa O. o wydanie stosownego zaświadczenia potwierdzającego zgodność zalesienia z planem zalesienia z 2005 r. i to nieprawidłowe działanie organów państwa doprowadziło wówczas do nie uzyskania przez niego prawidłowego dokumentu – daje podstawę do przyjęcia, iż w oparciu o całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie zasadny jest wniosek, iż w lipcu 2006 r. stan lasu odpowiadał planowi zalesienia.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję. Skarżący został w piśmie z dnia 23 stycznia 2017 r. informującym o terminie rozprawy prawidłowo pouczony o treści art. 210 § 1 p.p.s.a, jednakże do czasu zamknięcia rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosił wniosku o przyznanie mu kosztów postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło