V SA/Wa 531/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant: specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2011 r. sprawy ze skargi C. K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy; 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. W. P. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Przedmiotem skargi wniesionej przez C. K. – obywatela I. – (zwanego dalej: skarżącym), jest decyzja Rady do Spraw Uchodźców z [...] grudnia 2010 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] września 2010 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy w RP wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Wniosek o nadanie statusu uchodźcy skarżący złożył [...] lipca 2010 r. We wniosku oświadczył, że "nie chcę wracać do mojego kraju. Nie mam tam domu, biznesu. Cały dobytek, który posiadam ja, mój ojciec, matka, brat został skonfiskowany przez Urząd Podatkowy, dlatego że nie płaciliśmy podatków. Jeżeli wrócę do kraju, to będę osadzony wraz z ojcem i bratem, którzy byli współudziałowcami w firmie. Chcę zostać w Polsce, ponieważ mam kuzyna w W., który jest mężem obywateli Polski. On teraz studiuje. Po zakończeniu studiów zamierzamy otworzyć wspólnie firmę w W." Był to drugi wniosek skarżącego, złożony po otrzymaniu decyzji ostatecznej Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] czerwca 2010 r. nr [...] o odmowie nadania statusu uchodźcy z powodu oczywistej bezzasadności wniosku, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Skarżący odwołał się od powyższej decyzji do Rady do Spraw Uchodźców. W toku poprzedniej procedury na nadanie statusu uchodźcy skarżący wskazując zasadnicze okoliczności i przyczyny, dla których ubiega się o nadanie statusu uchodźcy, wskazał, że w kraju pochodzenia ma długi wobec Urzędu Skarbowego, wskazał we wniosku: "nie mogą wrócić do I. ze względu na moją mamę. Mamy ogromne długi. Musimy spłacić ok. [...] podatku od dochodu. Jeżeli wróciłbym do I., to mój ojciec na peno zostawi wtedy mamę i ucieknie do J. Ucieknie żeby nie płacić długu i poza tym ma tam kochankę (...). Nie miałem żadnych innych problemów w I.". Decyzją z [...] września 2010 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców – wydanej na podstawie na art. 40 ust 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2009 r. nr 189, poz. 1472; zwana dalej: ustawą o ochronie) – postanowił umorzyć postępowanie w sprawie wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. Szef Urzędu stwierdził, że wskazane przez skarżącego okoliczności nie mogą być uznane za podstawę do nadania statusu uchodźcy, tym bardziej, że w sprawie zostały już szczegółowo zbadane okoliczności wskazane podczas pierwotnego postępowania o nadanie statusu uchodźcy. Skarżący [...] kwietnia 2010 r. wskazywał na zagrożenia tożsame z deklarowanymi podczas składania kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy tj. znaczne zadłużenie w kraju pochodzenia. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w którym podkreślił, że nie zgadza się z wydaną decyzją. Decyzji Szefa Urzędu zarzucił naruszenie prawa materialnego, poprzez odmowę udzielenia ochrony międzynarodowej na terytorium RP, jak również przepisów postępowania administracyjnego mających wpływ na wynik sprawy. Skarżący ponownie powołał się na kwestie finansowe związane z koniecznością uregulowania zadłużenia wobec organu podatkowego i podniósł, że repatriacja będzie warunkowała orzeczenie kary pozbawienia wolności. W uzupełnieniu odwołania skarżący stwierdził, że we wrześniu 2010 r. w N. doszło do zaistnienia problemu terroryzmu. Ponadto oświadczył, że w przypadku ewentualnego zwolnienia ze SOC nie zamierza pobierać świadczeń pieniężnych. W kolejnym uzupełnieniu odwołania skarżący stwierdził, że nie może powrócić do kraju pochodzenia, zaś najlepiej jego sytuację znają mieszkający aktualnie w W. jego bracia. Rada do Spraw Uchodźców decyzją z [...] grudnia 2010 r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Rada podzieliła pogląd organu I instancji, że przedmiotowej sprawie nie zostały przedstawione przez skarżącego nowe elementy lub informacje, znacznie zwiększające prawdopodobieństwo spełnienia przez wnioskodawcę warunków do nadania statusu uchodźcy. Rada podkreśliła, iż założenie, że w sprawie nie zachodzą żadne nowe okoliczności organ przyjął na podstawie oświadczeń skarżącego zawartych w kolejnym wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Następnie Rada wyjaśniła, że przepis art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie, nie nakłada na organ prowadzący postępowanie obowiązku przeprowadzenia w takiej sytuacji przesłuchania strony. Obowiązkiem organu jest zbadanie podstaw, na których oparty jest kolejny wniosek i wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w przypadku stwierdzenia, że po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach. Rada podzieliła pogląd organu I instancji, że wskazane przez skarżącego okoliczności są tożsame z podnoszonymi w podczas postępowania pierwotnego, a zatem nie mogą stanowić przesłanki do zmiany rozstrzygnięcia, bowiem były już faktycznie rozpatrywane podczas postępowania o nadanie statusu uchodźcy. W tej sytuacji Rada uznała, że wskazywane przez skarżącego okoliczności nie stanowią przesłanki do zmiany decyzji Szefa Urzędu. Zdaniem Rady w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka opisana w przepisie art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie. Od powyższej decyzji, pismem z [...] lutego 2011 r. uzupełnionym pismem sporządzonym przez pełnomocnika z urzędu z [...] maja 2011 r., skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Domagał się w niej uchylenia zaskarżonej decyzji. Zarzucił ww. decyzji : 1. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie; 2. naruszenie przepisów postępowania poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie na mocy art. 7, art. 77, art. 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; zwanej dalej: k.p.a.). W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców podtrzymała stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: skarga nie jest zasadna. Na wstępie rozważań wskazać należy, iż stan faktyczny sprawy w zasadzie jest pomiędzy stronami niesporny. Skarżący po wydaniu w jego sprawie (wszczętej wnioskiem z [...] kwietnia 2010 r.) decyzji ostatecznej z [...] czerwca 2010 r. nr [...], ponownie [...] lipca 2010 r. wystąpił z wnioskami o nadanie statusu uchodźcy opierając je na tych samych okolicznościach (tj. znaczne zadłużenie w kraju pochodzenia), które okoliczności stanowiły już przedmiot rozpoznania w postępowaniu zakończonym decyzją z [...] czerwca 2010 r. Na etapie odwołania dodał, że w ostatnim czasie w N. doszło do wybuchu samochodu osobowego taksówki, wskutek podłożenia bomby, co oznacza, że kraju pochodzenia zaistniał problem terroryzmu. Ponadto wciąż aktualny jest problem konfliktu pomiędzy [...]. Sąd dokonując oceny przeprowadzonego przez organy administracyjne postępowania zauważa, że przy rozpoznaniu sprawy organ administracji obowiązany jest z urzędu ustalić, czy sprawa nie była już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Stosownie do przepisu art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Zgodnie natomiast z art. 40 ust. 1 ustawy o ochronie, jeżeli organ prowadzący postępowanie stwierdzi, że wniosek jest niedopuszczalny, wydaje decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. Jak wynika z treści przepisu art. 40 ust. 2 ustawy o ochronie, wniosek jest niedopuszczalny, gdy: 1) wnioskodawca uzyskał status uchodźcy w innym państwie członkowskim; 2) po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach; 3) małżonek, który uprzednio wyraził zgodę na złożenie wniosku przez wnioskodawcę w jego imieniu, złożył odrębny wniosek, podczas gdy nie zachodzą okoliczności dotyczące tego małżonka uzasadniające taki wniosek. Z akt sprawy wynika, że decyzją Szefa Urzędu z [...] czerwca 2010 r. odmówiono skarżącemu nadania statusu uchodźcy, odmówiono udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalono z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Wydanie tej decyzji było następstwem złożenia przez skarżącego wniosku o nadanie statusu uchodźcy z [...] kwietnia 2010 r. W trakcie tego postępowania organ przesłuchał skarżącego w sprawie okoliczności związanych z opuszczeniem kraju pochodzenia i szczegółowo uzasadnił w decyzji odmownej dlaczego podawane okoliczności nie mogą stanowić podstaw do udzielenia skarżącemu jakiekolwiek z form ochrony międzynarodowej. Ponadto w decyzji z [...] czerwca 2010 r. opisano sytuację panującą w I. i organ nie doszukał się aby ta sytuacja w jakikolwiek sposób stanowiła potencjalne zagrożenie dla skarżącego. Sąd zwraca uwagę, że skarżący nie odwołał się od powyższej decyzji do Rady do Spraw Uchodźców, a już w niespełna miesiąc po jej otrzymaniu, [...] lipca 2010 r. złożył nowy wniosek o udzielenie statusu uchodźcy. We wniosku tym nie wskazał jednak nowych okoliczności faktycznych, które nie byłyby rozpatrywane przez Szefa Urzędu poprzednim postępowaniu z wniosku z [...] kwietnia 2010 r. Sąd zwraca uwagę, iż zgodnie z treścią art. 32 ust. 3 i 4 Dyrektywy Rady 2005/85/WE z 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich, merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy wszczętej na skutek wniesienia kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy jest uzasadnione w sytuacji, gdy po wstępnym rozpatrzeniu tego wniosku zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje, znacznie zwiększające prawdopodobieństwo spełnienia przez wnioskodawcę warunków statusu uchodźcy. Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, iż podstawę obu wniosków skarżącego składanych w sprawie, stanowiła obawa przed powrotem do I. z uwagi na znaczne zadłużenie w kraju pochodzenia wobec organów podatkowych kraju pochodzenia. Powyższa kwestia stanowiła już przedmiot rozpoznania merytorycznego zakończonego decyzją z [...] czerwca 2010 r., dlatego też z uwagi na brak powoływania nowych istotnych okoliczności w kolejnym wniosku skarżącego organy administracyjne nie miały obowiązku dokonywania ponownej szczegółowej oceny podnoszonych okoliczności. Mając zatem na uwadze, iż kolejny wniosek skarżącego oparty został na tej samej podstawie, która stanowiła już przedmiot merytorycznego rozpoznania przez organ administracyjny, uznać należy, iż słusznie organy stwierdzając tożsamość okoliczności podnoszonych w kolejnym wniosku, zastosowały się do regulacji określonej treścią przepisu art. 40 ust. 1 ustawy, tj. orzekły o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. Sąd zwraca nadto uwagę, iż w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego skarżący nie był pozbawiony możliwości działania w sprawie i to na nim spoczywał obowiązek wskazania jakie konkretnie nowe okoliczności dotyczące sytuacji w kraju jego pochodzenia mają wpływ na jego osobistą sytuację i stanowią podstawę złożenia nowego wniosku o nadanie statusu uchodźcy, czego jednak skarżący nie uczynił. Powołanie się na ogólne, incydentalne zdarzenia dotyczące wybuchu samochodu pułapki w N., czy też problem stosunków [...], nie mogą stanowić przesłanki do ponownego rozpatrywania merytorycznego wniosku skarżącego, ponieważ skarżący nie wskazał w jaki sposób te zdarzenia są związane z osobą skarżącego. Mając na uwadze powyższe Sąd nie dopatrzył się aby w sprawie doszło do nieprawidłowości ze strony organów, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepisy prawa materialnego zostały prawidłowo zastosowane w zaistniałym w sprawie stanie faktycznym, co czyni zarzuty skargi w tym zakresie bezzasadnymi. Sąd uznał także, że w sprawie organy administracji nie naruszyły wskazanych przez skarżącego przepisów k.p.a. Wprawdzie uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest nieco lakoniczne, jednak uchybienie w tym zakresie normie art. 107 § 3 k.p.a. nie miało istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu wydając zaskarżoną decyzję dokonano prawidłowej oceny formalnej kolejnego wniosku skarżącego. W świetle przedstawionych bowiem przez skarżącego okoliczności nie zaistniały podstawy do merytorycznego rozpatrzenia jego żądania. Stąd umorzenie postępowania wszczętego tym żądaniem było jak najbardziej uzasadnione. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).