V SA/Wa 531/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA – Jarosław Stopczyński po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... października 2012 r. Nr ... w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia skargi Opisane w komparycji rozstrzygnięcie organu zostało doręczone skarżącemu w dniu 9 listopada 2012 r. (k. 706 akt adm.). Pismem z 4 stycznia 2013 r. (data nadania) skarżący złożył skargę na powyższe rozstrzygnięcie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu na dokonanie tej czynności. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że w dniu 10 grudnia 2012 r. (zatem w terminie) nadał skargę do Sądu za pośrednictwem Prezesa ARiMR, natomiast z uwagi na chorobę (ciągłe zawroty głowy, zanik pamięci, choroby przewlekłe) mylnie wpisał adres Sądu, a nie organu. Podkreślił, że sytuacji tej nie spowodował celowo i powołał się na działanie siły wyższej oraz zaznaczył, że nie mógł przesyłki nadać osobiście, lecz zrobił to jego syn. Do wniosku skarżący załączył skargę oraz kserokopię koperty, która została mu zwrócona w Urzędzie Pocztowym w dniu 28 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniosek nie jest zasadny. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm. – dalej: ppsa] jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie zgodnie z art. 87 § 1, § 2 i § 4 cyt. ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona skarżąca powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W ocenie Sądu strona skarżąca nie wykazała, że uchybiła terminowi do wniesienia skargi bez swojej winy. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. [v. wyrok NSA z 13 sierpnia 1998 r., sygn. akt III SA 7432/98]. W doktrynie i utrwalonym orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że to brak winy strony jest warunkiem koniecznym przywrócenia terminu przez sąd, bowiem to na stronie spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Oznacza to, że dla przyjęcia winy wystarczy nawet lekka postać niedbalstwa w trosce o swoje sprawy, co z kolei stoi na przeszkodzie przywróceniu terminu do jej dokonania. Teoretycy prawa administracyjnego, definiując pojęcie braku winy przy niedochowaniu terminu procesowego i mówiąc o przeszkodzie nie do przezwyciężenia, identyfikują ją wręcz poprzez stan siły wyższej. Nie można jednakże przyjąć, że w niniejszej sprawie doszło do działania siły wyższej. Do okoliczności uzasadniających przyjęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie należy obłożna choroba zainteresowanego czy też dotyczące strony postępowania nadzwyczajne zjawiska wywołane działaniem sił przyrody eliminujące nie tylko możliwość złożenia przez nią pisma procesowego w terminie, ale wykluczające w ogóle normalne działanie (vide: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2005, wyd. II, s. 399). Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu [por. postanowienie SN z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). Warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej jest zatem uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. [v. wyrok NSA z 13 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1656/97]. Na podstawie oświadczeń skarżącego zawartych we wniosku o przywrócenie terminu nie można uznać, że skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu. Skarżący otrzymał decyzję organu wraz z prawidłowym pouczeniem o trybie i terminie złożenia skargi do sądu administracyjnego. Decyzja zawierała również adres organu, za pośrednictwem którego należało złożyć skargę (nagłówek 1 strony decyzji). Nie kwestionując dolegliwości zdrowotnych skarżącego zauważyć należy, że skoro mógł on zwrócić się do syna z prośbą o nadanie przesyłki, to prośba ta mogła także dotyczyć sprawdzenia adresu tej przesyłki, a dopiero takie działanie zaliczyć można do zadośćuczynienia wymogom należytej staranności przy dokonaniu czynności procesowej. W rozpatrywanej sprawie nie można zatem uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego, wobec czego na podstawie art. 86 § 1 ppsa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.