V SA/Wa 535/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-07-23
Skład orzekający: Jolanta Bożek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody z renty rodzinnej ledwo pokrywają podstawowe potrzeby życiowe, a dodatkowo jest obciążona postępowaniem egzekucyjnym i zaległościami, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której dochody z renty rodzinnej ledwo pokrywają podstawowe potrzeby życiowe, jest obciążona postępowaniem egzekucyjnym oraz zaległościami, a także nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Sąd uwzględnia sytuację zdrowotną, wiek, wysokość obciążeń finansowych oraz możliwości finansowe strony.Stan faktyczny
Skarżąca R. S. wniosła skargę na postanowienie Ministra Finansów odmawiające wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania z powodu braku urzędowego formularza. Po złożeniu sprzeciwu i ponownym wniosku na właściwym formularzu, skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację finansową, zdrowotną i majątkową.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA – Jolanta Bożek po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. S. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego postanawia: - przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.;
Wraz ze skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą na postanowienie Ministra Finansów z [...] marca 2009 r. w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego, R. S. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Zarządzeniem z 29 maja 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania z uwagi na nie złożenie go, pomimo wezwania, na urzędowym formularzu. Powyższe zarządzenie zostało doręczone skarżącej w dniu 10 czerwca 2009 r.
Pismem z 17 czerwca 2009 r. (data nadania) skarżąca złożyła sprzeciw od powyższego zarządzenia referendarza sądowego, składając na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, iż jest osobą w podeszłym wieku – ma [...] lat i samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z renty rodzinnej i [...] w wysokości [...] złotych. Oświadczyła, iż jest właścicielem parteru domu o powierzchni [...] m2, natomiast innych dochodów i majątku w tym zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych nie posiada. Wskazała ponadto, iż z uzyskiwanej renty potrącane jest w trybie postępowania egzekucyjnego [...] złotych tytułem grzywny nałożonej na nią przez Inspektora Nadzoru Budowlanego w L.. Wyjaśniła również, iż jej miesięczne wydatki związane z utrzymaniem wynoszą około 1.300 złotych (gaz – [...] zł, energia elektryczna – [...] zł, telefon – [...] zł, lekarstwa – [...] zł, wyżywienie i utrzymanie posesji).
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając wniosek zważył, co następuje:
Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. – wniesienie sprzeciwu na zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc a wniosek skarżącego podlega ponownemu rozpatrzeniu.
Prawo pomocy stanowi wyjątek od obowiązującej w postępowaniu przed sądem administracyjnym zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (wyrażonej w art. 199 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., może zostać ono przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania
Zasadność wniosku skarżącej rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie ona zobowiązana ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe.
Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenia o stanie majątkowym i porównując je z obciążeniami wynikającymi z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika i obowiązku uiszczenia wpisu sądowego należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Oceniając wniosek skarżącej wzięto pod uwagę jej sytuację zdrowotną, tj. podeszły wiek, konieczność stałego leczenia i przyjmowania leków, co wiąże się z wysokimi kosztami terapii (zaświadczenie lekarskie z [...] listopada 2008 r. – karta 98 akt administracyjnych) i majątkową oraz dochody. Łączny dochód uzyskiwany przez skarżącą z tytułu renty rodzinnej i [...] pozwala wyłącznie na zaspokojenie jej podstawowych potrzeb życiowych zważywszy, iż w stosunku do wnioskodawczyni prowadzone jest postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego L. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...] wystawionych przez [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w L.. Ponadto z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że skarżąca posiada również zaległości w gazowni na kwotę [...] złotych. Dodatkowo wzięto również pod uwagę fakt, iż skarżąca nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1, art. 254 § 1 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło