V SA/Wa 535/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, , Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie: odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego. 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. L. P. – Kancelaria Adwokacka [...] W., ul. [...] tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy). Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez R. S. (dalej: skarżąca) jest postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2009r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] listopada 2008r. nr [...] odmawiające wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego L. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...].01.2008r. o numerach: [...] i [...] wystawionych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L.. Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego L. wszczął względem skarżącej postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] i [...] z dnia [...] stycznia 2008r. oraz [...] i [...] z dnia [...] lutego 2008r., obejmujących należności z tytułu grzywny w celu przymuszenia oraz zaliczki na poczet wykonania zastępczego wydanych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L.. Zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2008r. nr [...] (na podstawie tytułów wykonawczych Nr [...] i Nr [...]) organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego skarżącej stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym. Niniejsze zawiadomienia zostały skarżącej doręczone odpowiednio w dniach: [...].02.2008r. (z odpisami tytułów wykonawczych [...] oraz [...]) oraz [...].02.2008r. (wraz z odpisami tytułów wykonawczych [...] oraz [...]). W dniu [...] lutego 2008r. skarżąca wniosła zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego. Pismo to zostało przekazane przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego L. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. celem zajęcia stanowisko w przedmiocie zarzutów. W dniu [...] marca 2008r. skarżąca złożyła w [...] Urzędzie Skarbowym L. pismo zatytułowane "Sprzeciw", którym wniosła zarzuty do tytułu wykonawczego z dnia [...].01.2008r. Wskazała, że wykonała "wszystkie prace dotyczące [...] na mojej posesji (...), a ponadto zgłosiłam w Referacie Urbanistyki Delegatury L., że zamierzam rozebrać ten [...] w dniu [...].03.2008r." Skarżąca zażądała uchylenia ww. tytułów wykonawczych. W dniu [...].07.2008r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego L. wydał postanowienie nr [...], którym umorzył na żądanie wierzyciela dotychczasowe postępowanie egzekucyjne dotyczące tytułów wykonawczych o numerach [...] oraz [...]. Jednocześnie z dniem [...].07.2008r. uchylone zostało zajęcie świadczenia emerytalnego dokonane zawiadomieniem z dnia [...].02.2008r. Nr [...] na podstawie tytułów wykonawczych Nr [...] oraz Nr [...]. Podjęte zostało natomiast postępowanie wszczęte na podstawie tytułów wykonawczych Nr [...] oraz Nr [...]. W dniu [...].09.2008r. skarżąca złożyła pismo zatytułowane "Podanie" , w którym wniosła o "wstrzymanie egzekucji do czasu rozpatrzenia mojej sprawy przez Urząd Nadzoru Budowlanego w W.". Dyrektor Izby Skarbowej w L. pismem Nr [...] z dnia [...].09.2008r. wystąpił do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w L. o zajęcie stanowiska w sprawie. W odpowiedzi na to pismo wierzyciel wydał postanowienie Nr [...], w którym nie wyraził zgody na wstrzymanie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Ponadto, zauważył iż pismo skarżącej z dnia [...].09.2008r. dotyczy innej sprawy niż będąca przedmiotem prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w związku z czym nie zachodzą przesłanki wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Mając na uwadze powyższe, Dyrektor Izby Skargowej w L. wydał w dniu [...].10.2009r. postanowienie Nr [...], którym odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Skarżąca pismem z dnia [...].10.2008r. (uzupełnionym w dniu [...].10.2008r.) wniosła o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej w L. pismem Nr [...] z dnia [...].10.2008r. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. o zajęcie stanowiska w zakresie przedmiotowego żądania skarżącej. W dniu [...].11.2008r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. postanowieniem nr [...] znak: [...] nie wyraził zgody na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego względem skarżącej. Jednocześnie zauważył, iż decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...].09.2008r. dotyczy pomieszczeń [...], a nie izolacji [...], którą zobowiązana powinna wykonać na podstawie decyzji Prezydenta Miasta L. Nr [...] z dnia [...].06.1995r. Fakt, iż skarżąca wniosła o wznowienie postępowania nie stanowi przesłanki o której mowa w art. 23 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dyrektor Izby Skarbowej w L. postanowieniem z dnia [...].11.2008 r. nr [...] po rozparzeniu pisma z dnia [...].10.2008r. (uzupełnionego w dniu [...].10.2008r.) odmówił wstrzymania czynności egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych Nr [...] oraz [...], wystawionych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L.. Skarżąca pismem z dnia [...].12.2008r. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie wnoszą o jego uchylenie. Skarżąca zarzuciła błędną interpretację art. 23 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Minister Finansów po rozpatrzeniu niniejszego zażalenia i przeprowadzeniu postępowania wydał w dniu [...].03.2009r. postanowienie nr [...], którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Następnie, skarżąca pismem z dnia [...].03.2009r. za pośrednictwem Ministra Finansów wniosła skargę na powyższe rozstrzygnięcie. Ponownie przytoczyła argument błędnej interpretacji art. 23 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wniosła o uznanie, że okoliczności w niniejszej sprawie należy potraktować jako przypadek szczególnie uzasadniony skutkujący wstrzymaniem postępowania niezależnie bez zgody wierzyciela. Jednocześnie, wniosła o zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 175 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sądy administracyjne - podobnie jak powszechne, wojskowe i Sąd Najwyższy - zostały powołane do sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Z art. 184 tegoż aktu normatywnego wynika, że sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności publicznej obejmującej również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych organów administracji rządowej. Określając zakres kognicji zauważyć należy, że sądy administracyjne, w tym wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie (akt ten cyt. jest dalej jako p.p.s.a.). Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Nie ulega też wątpliwości, że podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być żywo zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy. Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych, stanowi bowiem istotny element efektywności i ważną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparatu administracyjnego państwa. Stopień zaś akceptacji owego działania organów administracji rządowej, jak też samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego państwa. Oceniając - w powyższym kontekście - treść skargi, wskazać trzeba, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem Sąd w postępowaniu toczącym się przed organami administracji publicznej nie dopatrzył się okoliczności przemawiających za tym aby zaskarżone postanowienie usunąć z obiegu prawnego. Postępowanie egzekucyjne w administracji podlega wstrzymaniu w przypadku zaistnienia przesłanek opisanych w art. 23 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), który stanowi materialno – prawną podstawę wydania zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z wyżej powołanym przepisem organy sprawujące nadzór nad egzekucją administracyjną są uprawnione do wstrzymania na czas określony czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez nadzorowany organ, w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Natomiast przepis art. 23 § 7 powołanej ustawy określa, że czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne dotyczące innych należności pieniężnych niż pozostających we właściwości urzędów skarbowych, mogą być wstrzymane przez dyrektora izby skarbowej wyłącznie za zgodą wierzyciela. W przedmiotowym przepisie został zawarty zakaz wstrzymania postępowania egzekucyjnego bez zgody wierzyciela. W niniejszej sprawie wierzyciel, ani w postępowaniu przed organem I instancji, jak i organem II instancji nie wyraził zgody na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego bowiem nie miał do tego podstawy prawnej. Jednocześnie, należy zauważyć, iż dwukrotnie przytaczane przez skarżącą argumenty trudnej sytuacji rodzinnej i materialnej w ocenie organu sprawującego nadzór nie stanowią przesłanki do zastosowania art. 23 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Przepisy powołanego artykułu regulują zatem w sposób ścisły warunki, które muszą być spełnione, aby postępowanie egzekucyjne zostało wstrzymane. Z tych przyczyn Dyrektor Izby Skarbowej w L. zasadnie odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Trafne jest w tej mierze również rozstrzygnięcie organu II instancji. Mając powyższe na względzie Sąd - stosownie do treści art. 151 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i § 18 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.).