V SA/Wa 537/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-05-05
Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie będące organizacją pożytku publicznego, wnoszące skargę na postanowienie odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej zwrotu dotacji, jest zwolnione z opłat sądowych na podstawie art. 239 § 2 PPSA i czy przysługuje mu prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Stowarzyszenie będące organizacją pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, jest zwolnione z opłat sądowych w sprawach własnych, które nie dotyczą prowadzonej działalności gospodarczej, w tym w sprawie dotyczącej odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu dotacji. Ponadto, jeśli organizacja wykaże brak wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania, może jej być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
Stowarzyszenie będące organizacją pożytku publicznego złożyło skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu dotacji. Jednocześnie Stowarzyszenie wystąpiło z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata). Stowarzyszenie wykazało brak środków finansowych, posiadanie zajęć egzekucyjnych i wypowiedziane umowy rachunków bankowych. W poprzednim roku obrotowym odnotowało stratę.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego p o s t a n a w i a: 1. umorzyć postępowanie z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.
Stowarzyszenie [...] "P." z siedzibą w W. (dalej: "Stowarzyszenie") wystąpiło z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, że Stowarzyszenie nie posiada majątku ani środków trwałych, nie osiągnęło również zysku w ostatnim roku obrotowym. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż Stowarzyszenie nie posiada rachunków bankowych, ponieważ zostały wypowiedziane. Do wniosku załączono kopie następujących dokumentów:
- pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego W. P. z (...) listopada 2016 r. informującego Stowarzyszenie o wpisaniu do rejestru zastawów skarbowych pojazdu marki S. [...] rok produkcji 2008, którego właścicielem jest Stowarzyszenie,
- wypowiedzeń przez Bank [...] umów rachunku bankowego (pisma z [...] sierpnia 2013 r.),
- zawiadomienia Prezydenta [...] . z (...) czerwca 2016 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego na pokrycie należności głównej w wysokości 72.823,30 zł,
- tytułu wykonawczego wystawionego w dniu 20 maja 2013 r. przez Prezydenta Miasta Stołecznego W., obejmującego kwotę 50.000 zł (dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem),
- tytułu wykonawczego wystawionego w dniu 20 czerwca 2013 r. przez Prezydenta Miasta [...] ., obejmującego kwotę 29.000 zł (dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem).
W piśmie z 12 kwietnia 2017 r. skarżące Stowarzyszenie wyjaśniło, że środki, którymi dysponowało, pochodziły z dotacji publicznych, przy czym w latach 2014 – 2016 takich dotacji nie otrzymało. Obecnie Stowarzyszenie nie posiada środków pieniężnych, ruchomości, a także nieruchomości, jak również nie zatrudnia pracowników. Do ww. pisma załączono:
- zeznanie podatkowe CIT-8 za 2015 rok wskazujące, iż w roku 2015 stowarzyszenie odnotowało stratę w kwocie 5.204,08 zł przy przychodach w wysokości 17.756,40 zł,
- sprawozdanie merytoryczne z działalności organizacji pożytku publicznego za rok 2015, w którym stwierdzono m.in., że za rok 2015 środki trwałe skarżącego wynosiły 0 zł, a środki obrotowe zamknęły się w kwocie 17.756,40 zł,
- ewidencję środków trwałych według stanu na 2011 rok.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Wniosek Stowarzyszenia jako organizacji pożytku publicznego jest bezprzedmiotowy w zakresie żądania zwolnienia od kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 239 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2014 r. poz. 1118, 1138 i 1146) w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
Jak wynika ze złożonej do akt sprawy informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej Krajowego Rejestru Sądowego (stan na dzień 28 marca 2017 r.), skarżące Stowarzyszenie posiada status organizacji pożytku publicznego (karty 180 – 181 akt sądowych). Potwierdza to również "Wykaz organizacji pożytku publicznego uprawnionych do otrzymania 1% podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2016, sporządzony zgodnie z art. 27a ust. 5 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 239 ze zm.)" – udostępniony przez Departament Pożytku Publicznego Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej za pośrednictwem strony internetowej www.pozytek.gov.pl – w którym skarżące Stowarzyszenie figuruje na dzień 5 maja 2017 r. pod pozycją [...] .
Badając natomiast drugą z przesłanek objęcia strony przepisem art. 239 § 2 p.p.s.a. wskazać należy, iż przedmiotem skargi złożonej przez Stowarzyszenie jest odmowa wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji, mocą której zobowiązano Stowarzyszenie do zwrotu dotacji udzielonej mu z budżetu państwa w kwocie 50.000 zł wraz z odsetkami. Zdaniem referendarza sądowego, Stowarzyszenie występuje zatem "w sprawie własnej", która nie dotyczy prowadzonej działalności gospodarczej. Dlatego Stowarzyszenie jako organizacja pożytku publicznego korzysta w niniejszej sprawie z ustawowego zwolnienia od opłat sądowych na podstawie art. 239 § 2 p.p.s.a. Oznacza to, że Stowarzyszenie nie ma obowiązku ponoszenia żadnych opłat sądowych w niniejszej sprawie, co czyni zbędnym rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Stosownie do treści przepisu art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 249a p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia.
Rozpoznając natomiast wniosek Stowarzyszenia w zakresie ustanowienia adwokata, stwierdzić należało, że zasługuje on na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W ocenie referendarza sądowego Stowarzyszenie wykazało opisanymi wyżej dokumentami finansowymi, że nie posiada środków na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Z przedstawionej dokumentacji finansowej jednoznacznie wynika, że skarżący nie prowadzi działalności zarobkowej, nie posiada majątku ani zasobów pieniężnych, które mogłyby zostać przeznaczone na wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w punkcie drugim sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło