V SA/Wa 538/18

WyrokWSA w Warszawie2019-02-11

Skład orzekający: Arkadiusz Tomczak, Mirosława Pindelska, Bożena Zwolenik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji administracyjnej stronie postępowania, która ustanowiła pełnomocnika, z pominięciem tego pełnomocnika, stanowi naruszenie przepisów K.p.a. dające podstawę do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.?
Ratio decidendi
Doręczenie decyzji administracyjnej stronie postępowania, która ustanowiła pełnomocnika, z pominięciem tego pełnomocnika, stanowi naruszenie art. 10 § 1 w związku z art. 32 i 40 § 2 K.p.a. Brak doręczenia pełnomocnikowi pism w toku postępowania oraz zaskarżonej decyzji jest równoznaczny z pominięciem strony w postępowaniu administracyjnym i stanowi podstawę do wznowienia postępowania, co z kolei uzasadnia uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.
Stan faktyczny
Spółka N. sp. z o.o. była beneficjentem środków unijnych na realizację projektu. Po kontroli stwierdzono naruszenie procedur przy udzielaniu zamówienia na zakup komór reakcyjnych i innych urządzeń, co skutkowało decyzją o zwrocie dofinansowania. Po utrzymaniu tej decyzji w mocy przez Ministra Inwestycji i Rozwoju, spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących czynnego udziału strony w postępowaniu i prawidłowości doręczeń, w szczególności poprzez pominięcie ustanowionego pełnomocnika przy doręczaniu decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2018 r. i zasądził od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz strony skarżącej kwotę 38.769 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz [...] kwotę 38.769 zł (słownie: trzydzieści osiem tysięcy siedemset sześćdziesiąt dziewięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi N. sp. z o.o. z siedzibą w O. ("Skarżąca", "Strona", "Spółka", "Beneficjent") jest decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju (dalej: "MIiR", "organ odwoławczy") z (...)stycznia 2018 r. nr (...), utrzymująca w mocy decyzję Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej: "PARP", "organ I instancji") z (...) grudnia 2016 r. nr (...), zobowiązującą Skarżącą do zwrotu dofinansowania w kwocie 2 375 200 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Kontrolowana decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: W dniu 5 czerwca 2014 r. Strona zawarła z Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości, Instytucją Wdrażającą/Instytucja Pośredniczącą II stopnia, reprezentowaną przez M. Agencję Rozwoju Regionalnego S.A., umowę o dofinansowanie nr (...)vw ramach działania 4.4.Nowe inwestycje o wysokim potencjale innowacyjnym osi priorytetowej 4 innowacyjne przedsięwzięcia Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007 – 2013. Przedmiotem umowy było udzielenie Beneficjentowi dofinansowania projektu pn. "[...] ". Umowa ta została następnie zmieniona sześcioma aneksami. Zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie celem projektu było utworzenie nowego przedsiębiorstwa i wdrożenie innowacyjnej technologii wyrobów dla branży petrochemicznej, tj. komponentów dodawanych do oleju opałowego. Projekt przewidywał zakup nieruchomości zabudowanej, adaptację i remont nieruchomości, nabycie maszyn i urządzeń tworzących ciąg technologiczny, w tym m.in.: linii do przygotowania i obróbki wstępnej surowca, systemu podajników i pras załadowczych, dwóch komór reakcyjnych, systemu czujników, systemu sterowania procesem komory reakcyjnej, zbiorników paliwa, zestawu palników gazowych, a także nabycie infrastruktury pomocniczej, dwóch wózków widłowych i wyposażenia działu B+R. Zgodnie z § 4 ust. 1 Umowy, na realizację Projektu miało zostać przyznane dofinansowanie do maksymalnej wysokości 16 530 000 zł, w tym kwota 14 050 500 zł pochodzić miała ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, zaś kwota 2 479 500 zł pochodzić miała ze środków dotacji celowej budżetu państwa. Stosownie do treści § 5 ust. 5a Umowy - w brzmieniu nadanym aneksem nr 6 - realizacja Projektu miała nastąpić w okresie od dnia 1 czerwca 2014 r. do dnia 31 lipca 2016 r. Wobec powyższych założeń projektu, w dniu 17 grudnia 2015 r. [...] S.A., pełniący funkcję Regionalnej Instytucji Finansującej, działającej w imieniu PARP (dalej: "RIF"), przeprowadził wizytę kontrolną w miejscu realizacji Projektu. Po zakończeniu działań pokontrolnych, RIF pismem z 6 kwietnia 2016 r. poinformowała Beneficjenta o ostatecznych wynikach przeprowadzonej kontroli. W jej ramach RIF zakwestionowała kwalifikowalność wydatków dotyczących nabycia od dostawcy Ekologiczne Instalacje Recyklingu sp. z o.o. dwóch komór reakcyjnych, zbiorników paliwa do układu reaktora i systemu sterowania procesem komory reakcyjnej, które rozliczone zostały we wniosku o płatność nr (...). W uzasadnieniu swojego stanowiska RIF podała, że Beneficjent - na etapie wyboru wykonawcy zamówienia - nie dopełnił obowiązku przesłania zapytań ofertowych do trzech potencjalnych dostawców towarów, wynikającego z § 11 ust. 4 Umowy, gdyż dwa spośród trzech podmiotów, do których skierowano zapytanie ofertowe, nie prowadziło działalności gospodarczej w zakresie przedmiotowym zamówienia, którego Beneficjent zamierzał udzielić. Jednocześnie RIF wskazała, że po udzieleniu zamówienia Beneficjent dokonał niedozwolonej zmiany postanowień umowy zawartej z dostawcą, polegającej na wydłużeniu terminu realizacji zamówienia, pomimo, iż w zapytaniu ofertowym Beneficjent nie przewidział możliwości wprowadzenia takiej zmiany. W związku z powyższym, na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 9 pkt 1, ust. 11 i art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (j.t. Dz.U. z 2017 poz. 2077), dalej: "ustawa o finansach publicznych", PARP wydała decyzję z [...] grudnia 2016 r. nr [...] zobowiązującą Stronę do zwrotu dofinansowania w kwocie 2 375 200 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych. Organ I instancji podkreślił, że zasadnym jest nałożenie, w zakresie części postępowania na dostawę podzespołów instalacji do przetwarzania odpadowych tworzyw sztucznych na komponenty paliwowe oleju opałowego, która dotyczyła zakupu dwóch komór reakcyjnych, zbiorników paliwa do układu reaktora i systemu sterowania procesem komory reakcyjnej, korekty finansowej zgodnie z pkt 2 i pkt 26 Tabeli nr 2 do zaleceń Ministra Rozwoju Regionalnego pt. "Wymierzanie korekt finansowych za naruszenia prawa zamówień publicznych związane z realizacją projektów współfinansowanych ze środków funduszy UE", tj. korekty za "Niedopełnienie obowiązku zamieszczenia ogłoszenia o zamówieniu w BZP, przy jednoczesnym zapewnieniu "odpowiedniego poziomu upublicznienia" ogłoszenia oraz Niedozwolonej zmiany postanowień zawartej umowy". Wysokość nałożonej korekty finansowej wynosiła 25%, tym samym koszt kwalifikowany zamówienia, rozliczony we wniosku o płatność nr (...) na podstawie faktur VAT nr: [...] , został obniżony o 1 000 000 zł. Kwota dofinansowania do zwrotu, wynikająca z uznania kosztów w wysokości 1 000 000 zł za niekwalifikowane, wyniosła 600 000 zł. PARP wskazała, że Beneficjent skierował dwa spośród trzech Zapytań ofertowych do przedsiębiorców: [...] M. K.J. i PPH U.G., które to podmioty nie prowadziły działalności gospodarczej zgodnej z przedmiotem zamówienia, co potwierdzono zarówno w procesie weryfikacji danych zawartych w CEIDG, jak i po analizie faktycznie wykonywanego przez te podmioty zakresu działalności. Podmioty te nie były więc potencjalnymi dostawcami zdolnymi do realizacji zamówienia w Projekcie, co świadczy o naruszeniu przez Beneficjenta zasady konkurencyjności, poprzez zaniechanie wystosowania zapytań ofertowych do trzech potencjalnych dostawców (a więc podmiotów zdolnych do wykonania zamówienia), co przewidywały zapisy § 11 ust. 3 i 4 Umowy o dofinansowanie. Nadto, PARP wyjaśniła, że zamiar udzielenia przedmiotowego zamówienia został przez Beneficjenta upubliczniony jedynie w jego siedzibie, bez publikacji na stronie internetowej N. sp. z o.o., gdyż Beneficjent jej nie posiadał. Taki sposób upublicznienia nie gwarantował dotarcia informacji o prowadzonym postępowaniu ofertowym do wszystkich potencjalnych wykonawców zamówienia, dlatego niezbędne było rozesłanie zapytań ofertowych do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców. To zaś nie zostało przez Beneficjenta dopełnione, gdyż dwa spośród trzech podmiotów, do których skierował on zapytania ofertowe, nie prowadziły działalności gospodarczej w zakresie zamówienia. W ten sposób krąg potencjalnych dostawców został przez Beneficjenta w sposób nieuprawniony ograniczony, co przesądziło o naruszeniu zasady konkurencyjności. Ponadto Beneficjent, jak wskazał organ I instancji, dokonał niedozwolonej zmiany terminu dostawy, bez obciążenia dostawcy karą umowną. Umowa dostawy nr [...] przewidywała wykonanie zamówienia do dnia 15 listopada 2015 r. (§ 5 ust. 1 pkt b Umowy dostawy), przewidywała też karę umowną w przypadku niedotrzymania terminów dostaw lub prac w wysokości 0,01% łącznego wynagrodzenia umownego netto za każdy dzień opóźnienia (§ 8 ust. 1 Umowy dostawy). W świetle powyższych zapisów Umowy dostawy, za opóźnienia w stosunku do umownego terminu realizacji zamówienia, o których dostawca poinformował Beneficjenta oświadczeniami z 11 czerwca 2015 r. (deklarowany termin realizacji zamówienia - 30 listopada 2015 r.) oraz z 1 września 2015 r. (deklarowany termin realizacji zamówienia - 31 grudnia 2015 r.), Beneficjent powinien był więc naliczyć dostawcy kary umowne, przewidziane w Umowie dostawy, w wysokości 0,01 % łącznego wynagrodzenia umownego netto, za każdy dzień opóźnienia w stosunku do terminu dostawy, określonego w Umowie dostawy na 15 listopada 2015 r. Zgodnie z oświadczeniami dostawcy z 11 czerwca 2015 r. i z 1 września 2015 r., przyczyną opóźnień w wykonaniu zamówienia nie były bowiem okoliczności wskazane w § 5 ust. 2 Umowy dostawy, lecz opóźnienie wynikało z oczekiwania przez dostawcę na uzyskanie elementów instalacji zamówionych u zagranicznych poddostawców. Pomimo faktu, iż podniesione przez dostawcę argumenty nie były zgodne z postanowieniami Umowy regulującymi możliwość zmiany terminu jej wykonania, Beneficjent zaniechał skorzystania z przysługującego mu prawa do obciążenia dostawcy karą umowną, natomiast zawarł z dostawcą aneksy przedłużające termin wykonania zamówienia odpowiednio do 30 listopada 2015 r. a następnie do 31 grudnia 2015 r., bez żadnych konsekwencji finansowych dla dostawcy. Stanowiło to naruszenie zasad konkurencyjności, opisanych w § 11 ust. 2 Umowy o dofinansowanie, bowiem Beneficjent na etapie udzielenia zamówienia nie przewidywał możliwości przedłużenia terminu wykonania dostawy na podstawie przesłanek, które zastosował. W odwołaniu Strona wniosła o uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu odwołania zarzuciła ww. decyzji niezasadność nałożenia korekty finansowej, brak wykazania przez PARP charakteru i wagi naruszenia, które uzasadniałoby zastosowanie korekty finansowej, brak udowodnienia zaistniałych lub potencjalnych strat poniesionych przez fundusze, błędny sposób zastosowania Tabeli stanowiącej załącznik do dokumentu Wymierzanie korekt finansowych za naruszenia prawa zamówień publicznych związane z realizacją projektów współfinansowanych ze środków funduszy UE oraz naruszenie zasad postępowania dowodowego określonych art. 7 i art. 77 kpa., w szczególności poprzez niedokonanie należytej oceny dowodów oraz brak wszechstronnego i dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Po rozpoznaniu odwołania Strony, Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z (...)stycznia 2018 r. o numerze wskazanym wyżej, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ II instancji wskazał, że decyzja PARP w prawidłowy sposób określiła charakter i wagę naruszenia, które skutkowało nałożeniem korekty finansowej. Zauważył, że podstawą nałożenia korekty było nie tylko naruszenie zasady konkurencyjności polegające na zleceniu wykonania usług podmiotom, które potencjalnie nie były zdolne do wykonania zamówienia, ale także dokonanie zmian warunków umowy dostawy dwóm kontrahentom Beneficjenta. Zdaniem Ministra, organ I instancji prawidłowo ustalił, że w trakcie realizacji projektu doszło do naruszenia zasady konkurencyjności. W związku z powyższym zaszła konieczność nałożenia korekty finansowej. Prawidłowo zastosowano przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz.Urz. UE L 210 z 31.07.2006 r., s. 25 — 78 ze zm.), określając korektę finansową w wysokości 25% wartości ww. zamówień. PARP, zgodnie z art. 98 ust. 2 rozporządzenia 1083/2006, wzięła pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze UE. Wskazane nieprawidłowości w ocenie Ministra, stanowią naruszenie procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, w związku z powyższym, zaistniała przesłanka zwrotu dofinansowania określona w art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych. Następnie organ II instancji odniósł się do poszczególnych zarzutów podniesionych w odwołaniu uznając je za nieuzasadnione. W skardze na powyższą decyzję Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia: 1. art. 10 § 1 K.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji przed upływem wyznaczonego przez organ terminu na ostateczne wypowiedzenie się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań; 2. art 10 § 1 w zw. z art. 32 K.p.a. oraz art. 40 § 2 K.p.a. poprzez pozbawienie udziału w sprawie skutecznie umocowanego pełnomocnika Skarżącej, w tym w szczególności niedoręczanie pełnomocnikowi pism w toku postępowania oraz zaskarżonej decyzji, co doprowadziło do pozbawienia Skarżącej czynnego udziału w postępowaniu; 3. art 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów istotnych dla sprawy, w tym w szczególności dowodu z zeznań świadka J.N. na okoliczność prawidłowego wykorzystania (tj. zgodnego z umową o dofinansowanie) części dofinansowania wypłaconego w formie zaliczki, o której mowa w decyzji z (...) grudnia 2016 r., oraz na okoliczność prawidłowego kierowania zapytań ofertowych do wykonawców urządzeń. W oparciu o powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym ewentualnych kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister podtrzymał stanowisko prezentowane w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Pismem z 23 stycznia 2019 r. Pełnomocnik Strony skarżącej podtrzymał zarzuty przedstawione w skardze i ponadto zaskarżonej decyzji zarzucił m.in. naruszenie: 1. art. 98 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 poprzez błędne przyjęcie, że korekta finansowa może być nałożona niezależnie od przesłanek wskazanych w tym przepisie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 2. § 11 ust. 6 w zw. z ust. 1, 3 oraz 4 umowy o dofinansowanie nr UDA- POIG.04.04.00-12-069/13-00 w związku z art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych poprzez zastosowanie korekty finansowej zgodnie z dokumentem: "Wymierzanie korekt finansowych za naruszenia prawa zamówień publicznych związane z realizacją projektów współfinansowanych ze środków funduszy UE" podczas, gdy korektę tę można zastosować wyłącznie w przypadku stwierdzenia naruszeń wspólnotowych lub krajowych przepisów o zamówieniach publicznych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 3. art. 15 oraz art. 16 § 1 w zw. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania II instancji w całości (organ II instancji przeprowadził postępowanie odwoławcze tylko w bardzo ograniczonym i niewielkim zakresie), w tym w zakresie rzekomo nierozliczonej zaliczki przekazanej na realizację projektu na podstawie wniosku o płatność nr (...) oraz rzekomej niedozwolonej zmiany umowy dostawy polegającej na wydłużeniu terminu realizacji zamówienia i kwestii nakładania na dostawcę przez Spółkę kar pieniężnych z tym związanych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 4. art. 10 § 1 w zw. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w tym przede wszystkim nieprzeprowadzenie dowodów istotnych dla sprawy, z powodu wydania zaskarżonej decyzji przed upływem wyznaczonego przez organ terminu na ostateczne wypowiedzenie się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań, a tym samym pozbawienie Skarżącej możliwości udziału w postępowaniu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 5. art. 50 § 1 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 w zw. z art. 10 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie wezwania do złożenia wyjaśnień (w tym wyjaśnień na piśmie) przez K.J. ([...] M. K.J.) oraz U.G. (Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe U.G.) na okoliczność możliwości realizacji zamówienia przez ich przedsiębiorstwa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 6. art. 96a § 1 oraz art. 13 § 2 w zw. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 w zw. z art. 10 § 1 K.p.a. poprzez zignorowanie wniosku o mediację, której celem było wyjaśnienie i rozważenie okoliczności faktycznych i prawnych przedmiotowej sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 7. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 75 § 1 K.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w tym przede wszystkim nieprzeprowadzenie dowodów istotnych dla sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. , poz. 1302 ze zm.); dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Rozpatrując sprawę w ramach wskazanych wyżej kompetencji, Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Bezsporne w sprawie jest, że Skarżąca na podstawie umowy z dnia 5 czerwca 2014 r., realizowała projekt pn.: "[...] " w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007 – 2013. Zaskarżoną decyzją z dnia (...)stycznia 2018 r. MIiR utrzymało w mocy decyzję PARP z dnia (...)grudnia 2016 r., zobowiązującą Skarżącą do zwrotu dofinansowania w kwocie 2 375 200 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych ze względu na naruszenie procedur obowiązujących przy wydatkowaniu ww. środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej. Z art. 26 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1376 ze zm.), dalej: "u.z.p.p.r.", wynika, że odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi następuje w formie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych, co przesądza o administracyjnym charakterze tego postępowania. Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), dalej: "K.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W postępowaniu administracyjnym Strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika (art. 32 i art. 40 § 2 K.p.a.). Z przywołanych unormowań wynika, że od chwili ustanowienia pełnomocnika strona działa za jego pośrednictwem z pełnym skutkiem prawnym, a wobec tego również wszystkie pisma doręcza się pełnomocnikowi, a nie stronie (art. 40 § 2 K.p.a.). Przepis art. 40 § 2 K.p.a. nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z zasadą oficjalności doręczeń i obarcza organy administracji prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych, a w tym orzeczeń (decyzji i postanowień), pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie (por.m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 września 1993 r., sygn. akt III ARN 45/93, publik. w OSNCP 1994, Nr 5, poz. 112). Wskazany przepis pełni funkcję gwarancyjną dla ochrony interesów strony, która mając ustanowionego pełnomocnika i dokonując przez niego czynności procesowych, nie może ponosić ujemnych konsekwencji prawnych z powodu braku doręczenia konkretnego rozstrzygnięcia w sprawie ustanowionemu pełnomocnikowi. Zatem od dnia powiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika powinien mieć on zapewniony czynny udział w postępowaniu, tak samo jak strona, a pominięcie pełnomocnika w czynnościach postępowania jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu administracyjnym i wywołuje te same skutki prawne. Analiza akt postępowania w rozpoznawanej sprawie dowodzi, że w tym postępowaniu orzekające organy naruszyły postanowienia art. 10 oraz art. 40 § 2 K.p.a. Do akt sprawy postępowania prowadzonego przez PARP zostało złożone pełnomocnictwo dla R.Rz dnia 12 sierpnia 2016 r. do reprezentowania N. sp. z o.o. w postępowaniu administracyjnym w sprawie o zwrot środków pochodzących z umowy o dofinansowanie nr (...) projektu pn. "[...] " (sygn. [...]. Decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2016 r. została doręczona na adres Pełnomocnika. Odwołanie od decyzji wniosła Spółka reprezentowana przez Prezesa Zarządu J.N.. W toku postępowania odwoławczego na adres Spółki skierowano: - pismo z dnia 10 stycznia 2017 r. - zawiadomienie, że 2 stycznia 2017 r. wpłynęło do organu II instancji odwołanie N. sp. z o.o. od decyzji PARP z dnia (...) grudnia 2016 r., pouczenie o prawach określonych w art. 10 § 1 K.p.a., pouczenie o możliwości działania przez pełnomocnika oraz o terminie załatwienia sprawy. Doręczenie nastąpiło w trybie art. 44 K.p.a. (doręczenie zastępcze), - pisma z dnia 27 kwietnia 2017 r. i 2 sierpnia 2017 r. - postanowienia o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. Doręczenia nastąpiły w trybie art. 44 K.p.a., - pismo z dnia 8 września 2017 r. (doręczone na adres pełnomocnika dnia 12 września 2017 r.) - wystąpienie do R.R o udzielenie informacji w kwestii sposobu reprezentowania Spółki w postępowaniu odwoławczym wobec, jak to stwierdził organ, wyraźnego wskazania zawartego w odwołaniu z dnia 20 grudnia 2016 r., że Spółka reprezentowana jest przez J.N. (Prezesa Zarządu). W piśmie zawarto wezwanie do przedłożenia aktualnego pełnomocnictwa do działania w postępowaniu odwoławczym, w przypadku gdy Strona działa przez pełnomocnika, z zakreśleniem terminu 7 dni od dnia doręczenia pisma, - pisma z dnia: 28 września 2017 r., 14 listopada 2017 r., 9 stycznia 2018 r. - postanowienia o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy (doręczone na adres Spółki). W dniu 5 października 2017 r. przedłożono pełnomocnictwo z dnia 4 października 2017 r. dla r. pr. M.K. do przeglądania akt sprawy w sprawie zwrotu przez N. sp. z o.o. środków przekazanych na podstawie umowy o dofinansowanie nr (...). W dniu 1 lutego 2018 r. Spółka złożyła wniosek o przeprowadzenie mediacji oraz o przesłuchanie świadka J.N.. Decyzję organu odwoławczego z dnia (...)stycznia 2018 r. doręczono na adres Spółki w dniu 20 lutego 2018 r. Zdaniem Sądu doręczenie zaskarżonej decyzji na adres Spółki z pominięciem pełnomocnika było bezskuteczne. Pełnomocnikiem Skarżącej w przedmiotowej sprawie jest, na podstawie udzielonego w dniu 12 sierpnia 2016 r. pełnomocnictwa znajdującego się w aktach sprawy, R. R., któremu Skarżąca udzieliła umocowania do reprezentowania Spółki w postępowaniu administracyjnym w sprawie o zwrot środków pochodzących z umowy o dofinansowanie nr (...). Pełnomocnictwo to nie zostało odwołane, a z jego treści nie wynikało ograniczenie do reprezentowania Skarżącej jedynie przed organem I instancji. Od dnia powiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika, pełnomocnik powinien mieć zapewniony czynny udział w postępowaniu, tak samo jak strona. Wobec powyższego za uzasadniony należało uznać zawarty w skardze zarzut dotyczący naruszenia art. 10 § 1 w związku z art. 32 i 40 § 2 K.p.a., dotyczący pozbawienia udziału w sprawie skutecznie umocowanego pełnomocnika Skarżącej, w tym w szczególności niedoręczenie pełnomocnikowi pism w toku postepowania oraz zaskarżonej decyzji. Pominięcie przez organ administracji pełnomocnika strony w postępowaniu administracyjnym jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu administracyjnym i stanowi podstawę do wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z 10 lutego 1987 r. sygn. SA/Wr 875/86, ONSA 1987, nr 1, poz. 13; wyrok NSA z 16 czerwca 1998 r. sygn. III SA 1597/96, M. Pod. 1999, nr 4, s. 3). Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości lub części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postepowania administracyjnego. W związku z powyższym Sąd uwzględnił skargę. Jednocześnie, z uwagi na stwierdzone naruszenia, Sąd nie mógł się ustosunkować merytorycznie do pozostałych zarzutów skargi. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło