V SA/Wa 54/10

WyrokWSA w Warszawie2010-08-18

Skład orzekający: Barbara Mleczko – Jabłońska, Jolanta Bożek, Krystyna Madalińska - Urbaniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania jednolitej płatności obszarowej (JPO) dla gruntów obsadzonych wierzbą energetyczną jest zasadna, jeśli rolnik nie ubiegał się jednocześnie o płatność do roślin energetycznych, mimo że pierwotnie zadeklarował uprawę wierzby energetycznej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kluczowe było błędne pouczenie rolnika przez pracowników Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) o możliwości uzyskania JPO bez konieczności ubiegania się o płatność do roślin energetycznych. Organy nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego ani nie poinformowały strony o wszystkich okolicznościach prawnych, co naruszyło zasady praworządności i zaufania do organów państwa.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) na 2008 r., deklarując uprawę wierzby energetycznej na ponad 50 ha. Do wniosku dołączył oświadczenie, że nie będzie zbywał ani przetwarzał wierzby na cele energetyczne, a wniosek składa bez dokumentacji wymaganej do dotacji na przetwórstwo roślin energetycznych, opierając się na informacji uzyskanej od pracowników ARiMR. Po korekcie wniosku, organ I instancji odmówił przyznania JPO, uznając, że nie spełniono warunków kwalifikowalności do płatności z tytułu upraw roślin energetycznych. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Rolnik zaskarżył decyzję, zarzucając m.in. błędną interpretację przepisów unijnych oraz naruszenie przepisów KPA.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Protokolant - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi . O. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego; I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. K. O. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Przedmiotem wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi K. O. jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2009 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] marca 2009 r. o odmowie przyznania skarżącemu płatności za 2008 r., w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. W dniu 3 kwietnia 2008 r. K. O. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w W. wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008. Wnioskodawca zwrócił się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej. We wniosku zaznaczył, że na wszystkich zgłoszonych działkach prowadzi uprawę wierzby energetycznej. Do wniosku dołączono oświadczenie, w którym wnioskodawca również potwierdził , że w 2008 r. na całej powierzchni zgłoszonej do JPO wynoszącej ponad 50 ha prowadzi plantację wierzby energetycznej. Wnioskodawca oświadczył również, że plon z tej plantacji będzie zużyty na produkcję własnych sadzonek i na obsadzenie kolejnego areału oraz, że nie będzie zbywał wierzby energetycznej na cele energetyczne ani nie będzie przetwarzał jej na cele energetyczne we własnym gospodarstwie. Z powyższych względów wnioskodawca, jak podał w dołączonym do wniosku oświadczeniu, kierując się uzyskaną od pracowników Biura Powiatowego ARiMR informację, składa wniosek bez dokumentacji wymaganej do dotacji na przetwórstwo energetyczne roślin energetycznych. Pismem z dnia 20 czerwca 2008 r. wezwano stronę do uzupełnienia braków formalnych we wniosku – w deklaracji płatności we wniosku obszarowym wnioskodawca wpisał nazwę rośliny, a nie wpisał kodu płatności jednolitych JPO w odniesieniu do zgłoszonych działek. W dniu 26 czerwca 2008r. producent w Biurze Agencji dokonał korekty wniosku, w którym w oświadczeniu o sposobie wykorzystania działek skreślił nazwę uprawy - wierzba energetyczna wpisując kod płatności JPO. Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. odmówił przyznania stronie jednolitej płatności obszarowej za 2008 r. ze względu na niespełnienie warunku posiadania przez rolnika działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, że w dniu 26 czerwca 2008 r. producent rolny złożył korektę wniosku, w której zadeklarował wszystkie działki rolne do płatności JPO bez wskazania rośliny uprawnej. Biorąc jednak pod uwagę oświadczenie strony dołączone do wniosku, z którego wynikało, że na zgłoszonych działach prowadzona jest uprawa rośliny energetycznej organ nie uwzględnił dokonanej przez wnioskodawcę korekty wniosku. Organ I instancji wyjaśnił następnie, że zgodnie z art. 143b ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) 1251/1999, (WE) 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003 r., z późn. zm.) do przyznania pomocy w ramach systemu jednolitych płatności obszarowych kwalifikują się wszystkie działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkim okresie rotacji (np.: wierzba energetyczna), które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. i do których zastosowanie ma pomoc przyznawana z tytułu upraw roślin energetycznych przewidziana w art. 88 tego rozporządzenia, o ile zostały spełnione warunki kwalifikowalności w ramach schematu dopłat do roślin energetycznych - jak określono w rozdziale 8 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. w sprawie ustanowienia szczegółowych zasad stosowania Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a tego rozporządzenia gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. UE L 345 z 20.11.2004 ze zm.). W przedmiotowej sprawie wnioskodawca tych warunków nie spełnił. W związku z tym organ I instancji stwierdził, że powierzchnia zadeklarowana z zagajnikami o krótkim okresie rotacji nie kwalifikuje się do dopłat do roślin energetycznych, a w konsekwencji zgodnie z art. 143b ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003, taka powierzchnia nie kwalifikuje się również do przyznania jednolitej płatności obszarowej. W odwołaniu od powyższej decyzji oraz piśmie stanowiącym uzupełnienie odwołania K. O. wniósł o przyznanie jednolitej płatności obszarowej i płatności do roślin energetycznych, natomiast w razie nieuwzględnienia tego żądania o przyznanie jednolitej płatności obszarowej. Wniósł ponadto o przywrócenie terminu do złożenia korekty z załącznikami na zasadzie art. 58 k.p.a. Decyzji organu I instancji zarzucił rażące naruszenie art. 7, 8, 9, 10, 11, 12 i 107 k.p.a. oraz błędną interpretację art. 143b ust 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003. Zarzucił również organowi I instancji nie wyjaśnienie treści jego oświadczenia wprowadzenie przez pracowników Agencji w błąd przez poinformowanie ,jakiej korekty winien wnioskodawca dokonać oraz nie poinformowanie go o braku załączników do wniosku obszarowego niezbędnych do uzyskania płatności do roślin energetycznych. Decyzją z dnia [...] października 2009 r. Dyrektor OR ARiMR w W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie tej treści organ odwoławczy zauważył w szczególności, że wnioskodawca ubiegał się jedynie o przyznanie jednolitej płatności obszarowej – wynikało to zarówno treść dołączonego do wniosku oświadczenia, w którym wyraźnie wskazano, że wniosek o przyznanie płatności JPO jest składany bez dokumentacji wymaganej do dotacji na przetwórstwo roślin energetycznych, jak i treść złożonej przez stronę korekty z dnia 26 czerwca 2008 r. W związku z tym w trakcie postępowania wyjaśniającego ustalano jedynie prawo strony do uzyskania jednolitej płatności obszarowej. Następnie organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 143b ust. 5 rozporządzenia 1782/2003 działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji kwalifikują się do płatności jednolitej, o ile ma do nich zastosowanie pomoc przyznawana z tytułu upraw roślin energetycznych, o której mowa w art. 88 tego rozporządzenia. Zgodnie natomiast z art. 88 i nast. rozporządzenia, pomoc do powierzchni obsianych roślinami energetycznymi przyznawana jest tylko do powierzchni, których produkcja jest przedmiotem umowy między rolnikiem, a skupującym, za wyjątkiem przypadku przetwórstwa podejmowanego przez samego rolnika w gospodarstwie. W związku z powyższym wnioskodawca celem uzyskania płatności jednolitej do działek rolnych obsadzonych zagajnikami o krótkiej rotacji powinien spełnić warunki do przyznania płatności do upraw roślin energetycznych, w tym w szczególności powinien złożyć wniosek o przyznanie tych płatności, nadto przedstawić odpowiednią umowę z zatwierdzoną jednostką przetwórczą względnie oświadczenie o przetwarzaniu produktów na cele energetyczne we własnym gospodarstwie. Wnioskodawca w przedmiotowej sprawie żadnego z powyższych warunków nie spełnił. W szczególności nie wnioskował o przyznanie płatności do powierzchni upraw roślin energetycznych o czym świadczy treść wniosku, jak i dołączonego do niego oświadczenia wnioskodawcy. Również po wezwaniu przez organ do określenia rodzajów upraw w korekcie z dnia 26 czerwca 2008 r. strona określiła żądanie wniosku jako płatność JPO. Ponadto dołączone do odwołania "Porozumienie wstępne" z P. w R. w przedmiocie sprzedaży biomasy wierzby energetycznej nie spełnia warunków określonych w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1973/2004. Umowa taka powinna bowiem zawierać określenie okresu obowiązywania, gatunki wszystkich przedmiotowych surowców i areał obsadzony każdym gatunkiem, wszystkie warunki mające zastosowanie do dostaw przewidywanych ilości surowców, nadto zobowiązanie dostawcy i odbiorcy do przestrzegania warunków przewidzianych przepisami wymienionego rozporządzenia. Co więcej, umowa winna być przedstawiona do dnia 15 maja danego roku, na poparcie pojedynczego wniosku. Organ odwoławczy stwierdził, że strona przedstawiła "Porozumienie wstępne" z przekroczeniem ustawowego terminu, ponadto nie zawiera ono ani wskazania okresu, na jaki jest zawarte, ani obszaru obsadzonego poszczególnymi gatunkami upraw, ani szczegółowych warunków dostaw, które zgodnie z pkt 6 porozumienia mają być ustalone w odrębnej umowie. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że nie jest możliwe rozpatrywanie treści wniosku obszarowego w oderwaniu od treści dołączonego do niego oświadczenia. W oświadczeniu strona wyraźnie wskazała, że składa wniosek o płatności bezpośrednie JPO bez dokumentacji wymaganej do dotacji na przetwórstwo energetyczne roślin energetycznych. Nie istniały więc jakiekolwiek wątpliwości co do zakresu żądania strony. W korekcie wniosku wnioskodawca określił, że ubiega się tylko o przyznanie płatności jednolitej do posiadanych przez siebie działek, bez określenia rodzaju uprawy. Jednakże organ powziąwszy informację o tym, że na deklarowanych przez stronę działkach znajduje się uprawa wierzby energetycznej nie mógł pominąć tego faktu przy ustalaniu prawa strony do płatności jednolitej i dlatego korekta nie została uwzględniona. Następnie organ zauważył, że obowiązek dołączenia do wniosku o przyznanie płatności umowy z zatwierdzonym przetwórcą, oświadczenia lub deklaracji przetwórstwa niezbędnych w razie ubiegania się o płatność do upraw roślin energetycznych w terminie do dnia 15 maja danego roku wynika z art. 25 ust 3 rozporządzenia 1973/2004 w związku z art. 11 rozporządzenia 796/2004. Jest to termin materialnoprawny i podobnie jak termin do złożenia wniosku o przyznanie płatności nie podlega on przywróceniu. W związku z tym brak tych dokumentów nie może być traktowany jako brak formalny wniosku, a jedynie jako fakt rezygnacji wnioskodawcy z ubiegania się o tego rodzaju płatność. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. O. wniósł o: - uchylenie decyzji Dyrektora OR ARiMR w W. z dnia [...] października 2009r., - skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ administracji oraz przedstawienie organowi wytycznych co do interpretacji przepisów, - ewentualne rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy poprzez przyznanie skarżącemu jednolitej płatności obszarowej w wysokości 19.744,44 zł oraz płatności do roślin energetycznych w wysokości 8.89434 zł, j. łącznie 28,638,78 zł, - zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił: - błędną interpretację art. 143 b. ust. 5 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r., - naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i nie załatwienie sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, - naruszenie art. 10 k.p.a. oraz art. 3 ust. 2. pkt 4 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, - naruszenie art. 6 k.p.a. oraz art. 18 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego poprzez przyjęcie jako dowód oświadczenia strony złożonego 26 czerwca 2008 r., a jednocześnie nie przyjęcie oświadczenia dołączonego do drugiej korekty wniosku w dniu 20 marca 2009 r., - naruszenie art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, poprzez nadmierne obarczenie strony ciężarem dowodu, - naruszenie art. 8 k.p.a., poprzez nałożenie na stronę wymogu nadmiernej staranności, a także ograniczenie zaufania strony do organów Państwa, - naruszenie art. 107 §3. k.p.a., poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu od decyzji wydanej w pierwszej instancji, - naruszenie art. 9 k.p.a., poprzez nie poinformowanie strony w toku postępowania administracyjnego, o konieczności złożenia pisemnego wniosku w celu zapoznania się z materiałami zgromadzonymi w sprawie, - naruszenie art. 12 k.p.a., poprzez niewnikliwe i powolne prowadzenie sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w jego ocenie na podstawie art. 143b ust. 5 rozporządzenia nr 1782/2003 JPO przysługuje posiadaczom dwojakiego rodzaju ziem. Po pierwsze posiadaczom gruntów opisanych w art. 143 b ust. 4, a więc obszarów użytków rolnych objętych przez Państwo Członkowskie systemem jednolitej płatności obszarowej. Po drugie zaś posiadaczom, gruntów wyłączonych spoza obszarów użytków rolnych objętych przez Państwo Członkowskie systemem Jednolitej Płatności Obszarowej, które obsadzone są zagajnikami o krótkiej rotacji. Do uzyskania JPO wystarczy więc zakwalifikowanie ziem do którejkolwiek z kategorii opisanej w art. 143b ust. 5 ww. rozporządzenia. Następnie skarżący stwierdził, że użyte w art. 143b ust. 5 powołanego rozporządzenia sformułowanie "zastosowanie ma pomoc przyznawana z tytułu upraw roślin energetycznych", nie oznacza wcale, że aby przyznać rolnikowi JPO musi być przyznana również pomoc do upraw roślin energetycznych. W ocenie skarżącego wystarczy, że rolnikowi przysługują dopłaty do roślin energetycznych - nie ma on jednak obowiązku pobierania tych dopłat. Skarżący podkreślił również, że gdyby rolnik miał być pozbawiany płatności JPO, na skutek nie pobierania dopłat do roślin energetycznych, to takie ograniczenie zostałoby przez prawodawcę wprost wskazane w przepisie. Ponadto skarżący podkreślił, że interpretacja art. 143b ust. 5 rozporządzenia nr 1782/2003 jest również niezgodna z celem tego rozporządzenia, którym jest m.in. objęcie dopłatami JPO również rolników, którzy uprawiają rośliny energetyczne. Następnie skarżący uzasadnił zarzuty dotyczące naruszenia przez organ przepisów prawa procesowego. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 7 i 8 k.p.a. podniósł, że jego intencją było uzyskanie zarówno dopłat JPO jak i wsparcia do uprawy roślin energetycznych. Do wydania niekorzystnej dla niego decyzji doszło natomiast w wyniku nieprawidłowego działania pracowników ARiMR. Skarżący podniósł, że plantację wierzby energetycznej założył w 2004 r. i od tego czasu stale powiększał areał upraw. W 2008 r. jego plantacja zajmowała łącznie 58,19 ha. W latach poprzednich otrzymywał dotację bez przeszkód. W roku 2008 ponownie wystąpił o przyznanie dotacji zaznaczając w pierwotnym wniosku, że występuje o dopłaty do roślin energetycznych. W ocenie skarżącego było oczywiste, że przysługują mu zarówno dopłaty z tytułu JPO jak i do uprawy roślin energetycznych. Skarżący podkreślił, że działanie zgodnie z zasadą zaufania do organów administracji doprowadziło go do całkowitego pozbawienia dopłat. Wskazał, że korektę wniosku jak i oświadczenie złożone do wniosku napisał w siedzibie ARiMR – tam podyktowano mu nieodpowiednią treść oświadczenia oraz kazano wykreślić prawidłowo wypełnione rubryki i wypełnić je inaczej. Skarżący podkreślił również, że po otrzymaniu negatywnej decyzji organu I instancji złożył – wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu i powtórną korektą wniosku o dopłatę – oświadczenie o uprawie wieloletnich roślin energetycznych przeznaczonych do przetworzenia na produkty energetyczne, na stosowanym przez organ druku. W oświadczeniu tym zaznaczył, że przewidywanym rokiem pierwszych zbiorów jest rok 2010. Skarżący podniósł, że w jego przypadku takie oświadczenie zastępuje umowę z odbiorcą plonów roślin energetycznych, a także oświadczenie o przetwarzaniu ich na własne potrzeby. Następnie skarżący uzasadnił zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. oraz art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego poprzez uniemożliwienie mu czynnego udziału w postępowaniu. Ponadto skarżący podniósł, że organ II instancji przy rozpoznawaniu sprawy wziął pod uwagę tylko jedno z jego oświadczeń złożone w dniu 26 czerwca 2008 r., zupełnie pominął natomiast oświadczenie z dnia 20 marca 2009 r. dołączone do drugiej korekty wniosku. Uzasadniając zarzut naruszenia przez organ art. 107 §3 k.p.a. skarżący podkreślił, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniesiono się do zarzutów powołanych przez niego w odwołaniu. Organ nie ustosunkował się w szczególności do tego, że wszystkie złożone przez skarżącego pisma, oświadczenia i wnioski zostały przez niego przygotowane "pod okiem urzędników z ARiMR" i to oni wprowadzili skarżącego w błąd. W odpowiedzi na skargę Dyrektor OR ARiMR w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje : Skargę należało uwzględnić, mimo że nie wszystkie podniesione w niej zarzuty Sąd uznał za zasadne. W tym miejscu należy przypomnieć, że zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, a więc jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd administracyjny nie ma natomiast uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, dlatego też uwzględniając niniejszą skargę, nie mógł uwzględnić wniosku w niej zawartego o przyznanie skarżącemu jednolitej płatności obszarowej i płatności do roślin energetycznych w kwocie w skardze podanej. Był natomiast uprawniony do zbadania skarżonej decyzji pod względem jej legalności, tj. zgodności z przepisami mającymi w sprawie zastosowanie i stwierdzając, iż decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR jest wadliwa, orzekł o wyeliminowaniu jej z obrotu prawnego. Tym samym sprawa, zdaniem składu orzekającego winna zostać skierowana do organu administracyjnego celem ponownego jej rozpatrzenia. W ocenie Sądu, przy wydaniu kwestionowanej decyzji doszło bowiem do naruszenia przepisów, procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, które to naruszenie w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., skutkować winno jej uchyleniem. W pierwszej kolejności wskazać jednak należy, jak wyżej podano, że Sąd nie uznał wszystkich wskazanych w skardze zarzutów. W jego ocenie na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 143b ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z 29 września 2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników ... ( Dz. Urz. UE L270 z 21 .!0 2003 ze zm. ) . Zdaniem skarżącego na podstawie tego przepisu JPO przysługuje posiadaczom dwojakiego rodzaju ziem. Po pierwsze posiadaczom gruntów opisanych w art. 143 b ust. 4 rozporządzenia nr 1782/2003, a więc obszarów użytków rolnych objętych przez Państwo Członkowskie systemem jednolitej płatności obszarowej. Po drugie zaś posiadaczom, gruntów wyłączonych spoza obszarów użytków rolnych objętych przez Państwo Członkowskie systemem Jednolitej Płatności Obszarowej, które obsadzone są zagajnikami o krótkiej rotacji. Do uzyskania JPO wystarczy więc zakwalifikowanie ziem do którejkolwiek z kategorii opisanej w art. 143b ust. 5 ww. rozporządzenia. Skarżący stwierdził również, że użyte w art. 143b ust. 5 powołanego rozporządzenia sformułowanie "zastosowanie ma pomoc przyznawana z tytułu upraw roślin energetycznych", nie oznacza wcale, że aby przyznać rolnikowi JPO musi być przyznana również pomoc do upraw roślin energetycznych. Wystarczy, że rolnikowi przysługują dopłaty do roślin energetycznych - nie ma on jednak obowiązku pobierania tych dopłat. Sąd nie podziela w powyższym zakresie stanowiska skarżącego. Zgodnie bowiem z art. 143b ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 do przyznania pomocy w ramach systemu JPO kwalifikują się wszystkie działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkim okresie rotacji, które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. i do których zastosowanie ma pomoc przyznawana z tytułu upraw roślin energetycznych przewidziana w art. 88 tego rozporządzenia. Podstawowym warunkiem przyznania JPO do zagajników o krótkiej rotacji (w tym wierzby energetycznej) jest więc utrzymanie ich w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. oraz zastosowanie do nich pomocy z tytułu roślin energetycznych. Natomiast na podstawie powołanego art. 88 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 pomoc przysługuje do powierzchni obsianych roślinami energetycznymi wykorzystywanymi na warunkach przewidzianych w rozdziale 5 tego rozporządzenia o ile zostały spełnione warunki kwalifikowalności w ramach schematu dopłat do roślin energetycznych - jak określono w rozdziale 8 rozporządzenia Komisji (WE ) Nr 1973/2004 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady ( WE) Nr 1782/2003. Pomoc ta jest przyznawana do powierzchni , których produkcja jest objęta umową między rolnikiem, a przemysłem przetwórczym lub zatwierdzonym podmiotem skupującym, za wyjątkiem przypadku przetwórstwa podejmowanego przez samego rolnika w gospodarstwie bądź w przypadku uprawy wieloletnich roślin energetycznych przeznaczonych do przetworzenia na produkty energetyczne i w roku, w którym składany jest wniosek nie dokonywania zbioru tych roślin , dołączenie do wniosku, zamiast umowy dostarczenia - oświadczenia - o uprawie wieloletnich roślin energetycznych na produkty energetyczne ze wskazaniem gatunku uprawy i planowanego roku pierwszego zbioru ( druk oświadczenia O27/01). W związku z powyższym organ słusznie wskazał, że wnioskodawca chcąc uzyskać JPO do działek rolnych obsadzonych zagajnikami o krótkiej rotacji powinien spełnić warunki do przyznania płatności do upraw roślin energetycznych, a w szczególności powinien ubiegać się o przyznanie tych płatności. Interpretacja przepisów art. 7 ustawy z 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz. U 2008 Nr 170 poz. 1058 ze zm. ) jak i prawa wspólnotowego dokonana przez organy Agencji w tym zakresie jest prawidłowa. Nie zmienia to jednak faktu, że rozpoznając niniejszą sprawę Sąd doszedł do przekonania, iż wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem przy rozpoznaniu sprawy, w jego ocenie, doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym miejscu wymaga podkreślenia, że w postępowaniu w sprawach o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z art. 3 ust 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( tekst jedn. Dz. U 2008 Nr 170 poz. 1058 ze zm. ) do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniu tym zgodnie z dyspozycją art. 3 ust 2 ustawy organ : - stoi na straży praworządności; - jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; Modyfikacje zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 9 i 10 kpa zawiera art. 3 ust 2 pkt 3 i 4 ustawy, zgodnie z którym organ, na żądanie udziela stronom niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, jak również zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; Przypomnienie powyższych zapisów ustawy i odwołanie się do zasad procedury administracyjnej zawartych w kpa jest w ocenie Sądu istotne w świetle podniesionych przez skarżącego zarzutów naruszenia zasad procedury administracyjnej zawartych w art. 7, 8, 9,10,12 i art. 107 §3 kpa oraz art. 3 ust 2 i 3 ustawy dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w prowadzonym przez organy Agencji postępowaniu. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że postępowanie z wniosku skarżącego o przyznanie płatności przeprowadzone zostało w sposób prawidłowy na podstawie całokształtu materiału dowodowego, należycie zebranego i ocenionego. W ocenie Dyrektora Oddziału strona złożyła wniosek o przyznanie płatności jednolitej na 2008r. z pełną świadomością tego faktu o czym świadczy treść złożonego przez nią oświadczenia oraz dokonanej korekty. Tym samym, zdaniem organu nie sposób uznać, że doszło do błędnej interpretacji woli strony. Dalej wskazując, że składając wniosek obszarowy producent złożył jednocześnie oświadczenie, że znane są mu warunki i zasady przyznania płatności, to w sytuacji zawodowego charakteru działalności rolniczej producenta można i należy wymagać od niego należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że w świetle modyfikacji zasad określonych w art. 9 i 10 kpa dokonanych ustawą z 26 stycznia 2007 o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w trakcie postępowania przed organami obu instancji strona nie wykazała inicjatywy złożenia stosownego żądania. Zdaniem Sądu mając na uwadze zgromadzone w sprawie dowody oraz zarzuty podniesione w odwołaniu jak i skardze z tak wyrażonym stanowiskiem organu odwoławczego nie sposób się zgodzić. Godzi się przypomnieć że niniejsza sprawa zainicjowana została wnioskiem K. O. złożonym w dniu 31 marca 2008r. do Biura Powiatowego ARiMR w W. o przyznanie płatności na rok 2008. Treść wniosku wskazywała, że producent występuje o jednolitą płatność obszarową do gruntów rolnych, na których na całej ich powierzchni prowadzi plantację wierzby energetycznej deklarując we wniosku rodzaj uprawy. Z oświadczenia dołączonego do wniosku wynikało istotnie, co zostało przez wnioskodawcę podkreślone, że wniosek ten dotyczący JPO nie zawiera dokumentacji wymaganej do dotacji na przetwórstwo energetyczne - zgodnie z uzyskaną od Agencji informacją. Wnioskodawca podkreślił zarówno w odwołaniu, i skardze wyjaśniając dodatkowo na rozprawie przed WSA w dniu 11 maja 2010r., że przed złożeniem wniosku o płatność, od pracowników Biura Agencji uzyskał informację o możliwości uzyskania JPO bez potrzeby ubiegania się o płatność do roślin energetycznych w sytuacji, gdy w danym roku producent nie zamierza przeznaczać wierzby do sprzedaży, a dołączone do wniosku oświadczenie na to wskazuje. Wskazać w tym miejscu należy ,że wykazana we wniosku plantacja stanowiła uprawę na ponad 50 ha. Jednocześnie producent w piśmie do organu zastrzegł, że w sytuacji jakichkolwiek braków wniosku prosi o informacje i kontakt w sprawie podając swój adres zamieszkania oraz maila, nr faksu i telefonu. Wskazał również, że będąc świadomy terminów składania wniosków wniosek ten złożył na tyle wcześniej by można go było w odpowiednim czasie poprawić, zmienić czy uzupełnić. Przystępując do rozpoznania wniosku organ uznał, że wniosek ten zawiera braki formalne i stosując dyspozycję zawartą w art. 64 § 2 kpa wezwał rolnika dopiero pismem z 20 czerwca 2008r. do ich usunięcia. O ile, w ocenie Sądu istotnie złożony przez rolnika wniosek przed jego merytorycznym rozpoznaniem uzasadniał wezwanie go do uzupełnienia braków, wymagał przede wszystkim od organu zweryfikowania wskazanych przez rolnika w oświadczeniu, a uzyskanych od Agencji błędnych informacji o możliwościach przyznania JPO do gruntów w całości obsadzonych rośliną energetyczną bez konieczności ubiegania się i spełnienia warunków o przyznanie płatności RE. Poinformowania i pouczenia rolnika, że bez dokumentów w sprawie RE nie jest możliwe uzyskanie JPO w świetle przedstawionych w oświadczeniu informacji oraz tak złożonego wniosku ( zakreślono tylko na wstępie wniosku płatność JPO do gruntów w całości objętych jednocześnie zadeklarowaną uprawą rośliny energetycznej), nakazywała organowi, norma zawarta w art. 3 ust 2 ustawy 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zwłaszcza w sytuacji kiedy rok 2008 był dopiero drugim rokiem nowych zasad w zakresie przyznawania płatności RE. Skoro organ wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez wpisanie deklaracji uprawnionej do płatności ,to nie można twierdzić za organem odwoławczym ,iż treść wniosku jednoznacznie wskazywała na żądanie wyłącznie płatności JPO. Bez wyjaśnienia powyższych kwestii i wezwania rolnika, po stosownym pouczeniu, do jednoznacznego sprecyzowania swojego wniosku, w sytuacji gdy z jego treści wynikało, że poza gruntami obsadzonymi rośliną energetyczną we wniosku o płatność rolnik innych gruntów nie wykazuje, a nie ma zamiaru w danym roku przeznaczać wierzby do sprzedaży, brak było podstaw do jednoznacznego przyjęcia, jak wskazały organy w wydanych decyzjach, że rolnik z pełną świadomością, posiadając wiedzę co do zasad przyznania płatności RE i wyraził wolę i chęć ubiegania się w takiej sytuacji jedynie o płatność JPO, zaś wniosek o płatność RE zgłosił dopiero w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Zweryfikowanie uzyskanych przez rolnika błędnych informacji o możliwościach ubiegania się w jego sytuacji JPO bez dokumentacji dotyczącej RE, uzasadniałoby odmowę przyznania płatności dopiero w sytuacji, gdy na skutek wezwania do uzupełnienia braków wniosku rolnik nie uzupełnił go o dokumentację dotyczącą płatności RE. Wniosek o płatność rolnik złożył w dniu 31 marca 2008r., a więc w przewidzianym prawem terminie określonym do 15 maja danego roku. ( art.18 ust 2 ustawy z 26 stycznia 2007r. o płatnościach) oraz znacznie przed jego upływem by, jak podkreślił możliwe było w przewidzianym terminie jego poprawienie czy uzupełnienie. W przypadku roku, w którym składany jest wniosek, a rolnik nie dokonuje w tym roku zbioru roślin energetycznych, dokumentację tę stanowi dołączone do wniosku oświadczenie o uprawie wieloletnich roślin energetycznych na produkty energetyczne ze wskazaniem gatunku uprawy i planowanego roku pierwszego zbioru ( druk oświadczenia O27/01)., o uzupełnienie którego w przypadku terminowego złożenia wniosku organ winien pouczyć skarżącego weryfikując jego błędne informacje. Bezspornym jest natomiast , że w wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych wniosku skierowanym w sprawie niniejszej do producenta dopiero w dniu 20 czerwca 2008r. przez dokonanie stosownej korekty wniosku o płatności do gruntów rolnych, w którym jak podano rolnika zaznaczył wnioskowanie o płatności do gruntów rolnych , w tym do jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej, płatności do upraw energetycznych, przejściowych płatności do z tytułu owoców miękkich rolnik nie wprowadził deklaracji uprawnionej do tej płatności. W zarzutach podniesionych w odwołaniu i skardze producent wskazuje, że korekta miała miejsce bezpośrednio w Biurze Powiatowym Agencji gdzie, jak wyjaśnił zgodnie ze wskazówkami pracowników organu i niejako pod ich dyktando dokonał korekty wniosku poprzez wykreślenie rodzaju uprawy i deklarację rodzaju płatności JPO na poszczególnych działkach wykreślając rodzaj uprawy. Wskazać należy, że tego rodzaju skorygowanie wniosku nie mogło stanowić podstawy do przyznania płatności JPO świetle obowiązującego prawa , skoro już z pierwotnej treści wniosku wynikało i winno być pracownikom organu wiadome, że objęte wnioskiem grunty w całości stanowiły uprawę wierzby energetycznej, a bez dokumentacji i wniosku o płatności RE nie jest możliwe przyznanie JPO. W tej sytuacji bez wyjaśnienia wątpliwości w celu usunięcia wad i błędów wniosku - działania organu, co skarżący podnosi utwierdziły go w przekonaniu, co do prawidłowo złożonego wniosku o przyznanie JPO. Zatem argument organu odwoławczego, że to strona sama zarówno we wniosku jak i korekcie określiła, że ubiega się tylko o przyznanie JPO do posiadanych przez siebie działek bez określenia rodzaju uprawy jest zdaniem Sądu nieuprawniony. Błędne pouczenie skarżącego o możliwości otrzymania płatności JPO do plantacji wierzby energetycznej bez wykazania warunków do otrzymania płatności RE w konsekwencji którego producent złożył nieprecyzyjny wniosek, potwierdzone w następnie jak twierdzi skarżący nieprawidłowym działaniem pracowników organu przez dokonaną w dniu 26 czerwca 2008r. korektę wniosku doprowadziły w rezultacie do odmowy przyznania decyzją organu I instancji z [...] marca 2009r. płatności na rok 2008. W decyzji organu I instancji brak jest jakichkolwiek ustaleń na temat prowadzonego przed tym organem postępowania. W odwołaniu od decyzji o odmowie przyznania płatności skarżący szczegółowo przedstawił sposób procedowania w jego sprawie dowodząc, że ze swej strony poczynił starania uzyskania wiedzy ze strony pracowników organu co do należnych dopłat i zgodnie ze wskazanym przez organ I instancji kierunkiem działania złożył stosowny wniosek, a następnie jego korektę. Dokonanie przez skarżącego pod kierunkiem pracowników organu korekty , która już na wstępie i w rezultacie nie mogła stanowić podstawy do przyznania JPO , skoro wiadomym było już na wstępie, że zgłoszone działki objęte w całości wierzba energetyczna nie kwalifikują się do płatności JPO bez spełnienia warunków do płatności RE, a takim warunkiem w sytuacji nie dokonywania zbioru w danym roku może być oświadczenie o uprawie wieloletnich roślin energetycznych przeznaczonych do przetworzenia na produkty energetyczne może dowodzić, iż pracownikom organu również nie do końca znane były również warunki przyznania płatności JPO w takiej jak przypadku skarżącego sytuacji. Organ odwoławczy jak wspomniano, nie odniósł się w zaskarżonej decyzji do powyższych kwestii. Jednocześnie nie przeprowadzając w tym zakresie jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego stwierdził arbitralnie, że to strona sama jednoznacznie wskazała we wniosku , jak również w korekcie o jaki rodzaj płatności się ubiega. Mając na uwadze tok prowadzonego przez organy administracyjne postępowania Sąd uznał za uzasadnione podniesione w skardze zarzuty wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7, 8, 77 107 §3 kpa i przepisów art. 3 ust 2 i 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik postępowania, co uzasadnia w myśl art. 145 §1 pkt 1 lit c p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji. Naruszenie zasady praworządności i zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa określonych zarówno w kpa ( art. 7,8 kpa ) jak i w ustawie z 26 stycznia 2007r. o płatnościach bezpośrednich wobec braku podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli jak również niezrealizowanie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, o czym mowa w art. 2 ust 3 ustawy z 26 stycznia 2010r. doprowadziło w ocenie Sądu do przedwczesnego uznania w zaskarżonej decyzji, bez odniesienia się do zarzutów naruszenia przez organ I instancji zasad procedury administracyjnej zawartych w odwołaniu, że skoro znajomość zasad przyznania płatności wynika ze złożonego przez stronę oświadczenia, a ponadto od producenta wymagać należy należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw ,to sam będąc świadomym zasad przyznawania płatności zrezygnował z ubiegania się o płatność energetyczną. Nie sposób nie zgodzić się ze stanowiskiem organu , iż każdorazowo występujący z wnioskiem o płatność producent rolny winien znać przynajmniej podstawowe zasady przyznawania płatności, o które wnioskuje, wykazując należytą staranność w prowadzeniu swoich spraw. Nie mniej jednak trudno zarzucić skarżącemu brak dbałości o swe interesy skoro z wnioskiem o płatności wystąpił po uprzednim informowaniu się w Agencji na temat warunków ubiegania się o płatność i w czasie dającym możliwość by w przewidzianym prawem terminie móc złożony przez siebie wniosek skorygować czy uzupełnić, zwłaszcza w sytuacji obowiązywania nowych zasad przyznawania płatności do roślin energetycznych. W tym miejscu wskazać należy na wyrażany w dotychczasowym orzecznictwie pogląd, że udowodnione naruszenie zasady należytego informowania stron być rozumiane jako wystarczająca podstawa do uchylenia decyzji, szczególnie wówczas, gdy urzędnik stwierdza (lub powinien stwierdzić), że strona zamierza podjąć działania wiążące się dla niej z niekorzystnymi skutkami. Rozpoznając sprawę ponownie Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. zobowiązany będzie uwzględnić poczynione wyżej uwagi, tak by wydać rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom prawa materialnego i procedury administracyjnej. Mając powyższe na względzie Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W oparciu o regulację art. 152 Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku, orzekając o kosztach postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło