V SA/Wa 54/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant - spec. Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2012 r. sprawy ze skargi B. D. na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... września 2011 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę Wnioskiem z ... stycznia 2011 r. B. D. wystąpił do ... Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (zwanego dalej: ARiMR) o przyznanie pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. W trakcie weryfikacji wniosku otrzymano informację z Agencji Rynku Rolnego, iż wnioskodawca dokonał w roku kwotowym 2010/2011 transakcji na kwocie indywidualnej. W piśmie z dnia ... czerwca 2011 r. organ zwrócił się do strony o wyjaśnienie tej kwestii. W dniu ... czerwca wnioskodawca złożył oświadczenie, zaświadczeni lekarsko-weterynaryjne, informację o ilości mleka dostarczonego do skupu, decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w B. w sprawie zatwierdzenia umowy oddania w używanie kwoty indywidualnej, faktur dotyczących sprzedaży krów. Rozpatrując wniosek ARiMR pismem z ... września 2011 r. (znak ...) poinformował skarżącego o odmowie przyznania pomocy z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 7 ust. 1 pkt 1 oraz § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 193 poz. 1397, z późn. zm.). Uzasadniając swoje stanowisko ARiMR wyjaśniła, iż oddanie w używanie kwoty indywidualnej w wysokości ... kg mleka nie znajduje uzasadnienia. W opinii organu podjęcie przez wnioskodawcę czynności związanych z dokonaniem transakcji na kwocie indywidualnej stanowi sztuczne działanie w celu uzyskania wsparcia poprzez osiągnięcie najwyższej liczby punktów w trakcie oceny wniosku. W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa strona poinformowała Agencję o problemach zdrowotnych zwierząt, które w efekcie doprowadziły do konieczności sprzedaży krów mlecznych, co potwierdza zaświadczenie lekarsko-weterynaryjne wystawione w dniu ...06.2011 r. przez lekarza weterynarii oraz faktury ze sprzedaży krów mlecznych. Wyjaśniła przyczyny oddania w używanie kwoty indywidualnej przywołując złą sytuację ekonomiczną w gospodarstwie spowodowaną różnymi czynnikami. Po rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa ARiMR pismem z ... grudnia 2011 r. znak ... poinformowała skarżącego o negatywnym rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W jego uzasadnieniu zwrócono uwagę, iż w naborze wniosków PRO W 2007-2013 w roku 2011 zastosowany został zgodnie z nowelizacją rozporządzenia priorytet dotyczący restrukturyzacji sektora mleczarskiego. W określonym przez Prezesa ARiMR terminie mogli złożyć wnioski jedynie wnioskodawcy, którzy spełniali m.in. warunki określone w § 5a ust. 1 ww. rozporządzenia. Szczególne kryteria dotyczyły również kolejności przysługiwania pomocy, w tym przypadku w zależności od wysokości kwoty indywidualnej, z zaznaczeniem czy dana operacja wiąże się z rozwijaniem czy całkowitą rezygnacją z produkcji mleka, co zostało doprecyzowane w § 15a ust. 1 ww. rozporządzenia. Najwięcej tj. 10 punktów przyznawane było, jeżeli operacja dotyczyła rozwijania produkcji mleka, a kwota indywidualna wynosiła ... kg. W punkcie 23.1 złożonego wniosku wielkość kwot (limitów) produkcji wpisana została kwota mleczna w wysokości ... kg, którą to wielkość potwierdzało przedstawione zaświadczenie o znaku ... wydane przez Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w B. w dniu ...01.2011 r. W wyniku przeprowadzonej analizy organ stwierdził, iż stan posiadanej wielkości KI na dzień złożenia wniosku (... kg dla dostawcy hurtowego i ... kg sprzedaży bezpośredniej) został osiągnięty w wyniku zawartej w dniu ...01.2011 r. umowy oddania w używanie na okres do ....03.2011 r. ... kg kwoty indywidualnej. Jednocześnie z dostarczonego zaświadczenia wystawionego przez Okręgową Spółdzielnię Mleczarską w P. w dniu ...06.2011 r. wynika, że w okresie od 04/2010 do 03/2011 wnioskodawca sprzedał ... kg mleka. Okoliczności przywołane w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa w ocenie organu zapewne powodowały pewne utrudnienia w produkcji, jednak w okresie kwotowym 2010/2011 od kwietnia 2010 do grudnia 2010 producent sprzedał do Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w P. mleko w ilości V ... kg. Nie można wobec tego uwzględnić również wyjaśnień dotyczących obaw niewykorzystania w roku kwotowym 2010/2011 "80 % kwoty mlecznej". Na rok kwotowy 2010/2011 przed dokonaniem transakcji oddania w używanie, strona miała przyznaną kwotę indywidualną w wysokości ... kg mleka, przy udokumentowanej sprzedaży mleka na grudzień 2010 w ilości ... kg stanowiło to ... % wykorzystania posiadanego limitu. W tym czasie do końca roku kwotowego pozostały jeszcze trzy miesiące produkcyjne. Biorąc nawet pod uwagę, że strona posiadała wiedzę o "obowiązku" wykorzystania minimum 80% limitu z przedstawionych dokumentów w ocenie organu wynika, że nie było zagrożeń dotyczących niewywiązania się z powyższych zobowiązań. W Planie Rozwoju Gospodarstwa Tab. 1.3 Opis planowanych zmian w gospodarstwie wnioskodawca poinformował Agencję jedynie o zamierzeniach związanych z realizacją inwestycji. Nie wskazując jednocześnie na zmiany w wielkości i strukturze stada zwierząt (Tab. 3.1). Na tej podstawie organ stwierdził, że w tym przypadku brak jest uzasadnienia gospodarczego oddania w używanie kwoty indywidualnej na okres niespełna trzech miesięcy w wysokości ... kg mleka w dniu ...01.2011 r., bezpośrednio przed złożeniem wniosku w dniu ...01.2011 r. W rozważanym okresie produkcja w gospodarstwie była adekwatna do przydzielonego w wysokości ... kg limitu kwoty indywidualnej. Fakt, iż strona zasugerowała się rozmową z pracownikiem ARiMR prowadzącym sprawę i podjęła decyzję o rozpoczęciu inwestycji nie może stanowić wagi dla pozytywnego rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Nie udowodniła bowiem zasadności podjętych działań na etapie postępowania w drodze weryfikacji wniosku, aby możliwe było przyznanie pomocy zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi. Nie przedstawiła również przekonywujących i rzeczowych dowodów wraz ze złożonym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, które mogłyby stanowić o pozytywnym jego rozpatrzeniu. Gospodarstwo na dzień złożenia wniosku nie prowadziło produkcji mleka na poziomie ... kg, aby możliwe było przyznanie wysokiej liczby punktów wynikającej z postanowień § 15a ust. 1 rozporządzenia adekwatnej do KI, pomimo iż limit ten został udokumentowany. Wnioskodawca złożył skargę na rozstrzygnięcie ARiMR z ... grudnia 2011 r. W uzupełnieniu skargi w piśmie z ... stycznia 2012 r. skarżący podniósł, że w 2011 r. po zrealizowaniu inwestycji z pierwszego etapu wniosku o przyznanie pomocy przez ARiMR zaciągnął kredyt hipoteczny. Wskazał, że obecnie jego gospodarstwo jest w trudnej sytuacji ekonomicznej, a czas działa na jego niekorzyść. Brakuje mu środków finansowych na dalsze prowadzenie gospodarstwa, gdyż większość środków przeznaczana jest na obsługę kredytów. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie jako pozbawionej uzasadnionych podstaw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a.", Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. W powyższym kontekście Sąd stwierdza, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, wydanego w trybie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, z późn. zm.) stanowi § 14 ust. 5 rozporządzenia z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 193, poz. 1397, z późn. zm.). Zgodnie z jego treścią jeżeli wnioskodawca, pomimo ponownego wezwania do usunięcia braków, nie usunął wszystkich braków w terminie, Agencja nie przyznaje pomocy. Przepis art. 22 ust. 3 ustawy, dotyczący odmowy przyznania pomocy, stosuje się odpowiednio. Zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, pomoc przyznaje się na operację obejmującą wyłącznie inwestycje związane z prowadzeniem działalności rolniczej spełniającą wymagania określone w Programie, w szczególności uzasadnioną ekonomicznie, w tym pod względem jej kosztów, oraz zapewniającą osiągnięcie i zachowanie celów działania, o którym mowa w § 1. Jednocześnie w myśl § 7 ust. 2 rozporządzenia "pomoc może być przyznana, jeżeli zostały spełnione warunki określone w rozporządzeniu oraz innych przepisach prawa związanych z realizacją operacji". Zgodnie z § 7 ust. 1 a rozporządzenia "w przypadku operacji dotyczącej priorytetu, o którym mowa w art. 16a ust. 1 lit. e rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, pomoc przyznaje się, jeżeli: 1) operacja obejmuje wyłącznie inwestycje związane z prowadzeniem działalności rolniczej; 2) operacja spełnia warunki, o których mowa w ust. 1; 3) w związku z realizacją operacji: a) zostanie rozwinięta produkcja mleka w gospodarstwie albo b) nastąpi całkowita rezygnacja z produkcji mleka w gospodarstwie". Nadto w myśl § 7 ust. Ib rozporządzenia "przez rozwinięcie produkcji mleka, o której mowa w ust. la pkt 3 lit. a, rozumie się spełnienie warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, w zakresie produkcji mleka". We wniosku o przyznanie pomocy skarżący zadeklarował, że przysługująca mu w dniu złożenia wniosku kwota indywidualna dla dostawcy hurtowego (tzw. kwota mleczna) wynosi ... kg. Na potwierdzenie tego do wniosku dołączone zostało zaświadczenie wystawione w dniu ... stycznia 2011 r. przez Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w B. (k. 51). W tym miejscu należy podkreślić, iż wielkość przysługującej wnioskodawcy kwoty mlecznej stanowi czynnik rozstrzygający o kolejności rozdysponowania dostępnego limitu środków finansowych w przypadku wnioskodawców aplikujących o przyznanie pomocy na operację ukierunkowaną na priorytet "Środki towarzyszące restrukturyzacji sektora mleczarskiego". Zgodnie bowiem z § 15a ust. 1 rozporządzenia "w przypadku wniosków o przyznanie pomocy na realizację operacji dotyczącej priorytetu, o którym mowa w art. 16a ust. 1 lit. e rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, złożonych w terminie, o którym mowa w § 10 ust. 3, o kolejności przysługiwania pomocy decyduje suma uzyskanych punktów, przyznanych na podstawie następujących kryteriów: 1) w przypadku operacji związanych z rozwijaniem produkcji mleka: a) jeżeli wysokość kwoty indywidualnej wynosi od 20 000 do 99 999 kg, przyznaje się od 0 do 4 punktów, przy czym 4 punkty przyznaje się dla kwoty indywidualnej w wysokości 99 999 kg, a dla pozostałych wysokości kwoty indywidualnej proporcjonalnie mniej, do 0 punktów dla wysokości kwoty indywidualnej równej 20 000 kg, b) jeżeli wysokość kwoty indywidualnej wynosi od 100 000 do 200 000 kg, przyznaje się od 9 do 10 punktów, przy czym 10 punktów przyznaje się dla kwoty indywidualnej w wysokości 150 000 kg, a dla pozostałych wysokości kwoty indywidualnej proporcjonalnie mniej, do 9 punktów dla wartości z krańców tego przedziału, c) jeżeli wysokość kwoty indywidualnej wynosi od 200 000 do 400 000 kg, przyznaje się od 5 do 9 punktów, przy czym 9 punktów przyznaje się dla kwoty indywidualnej w wysokości 200 000 kg, a dla pozostałych wysokości kwoty indywidualnej proporcjonalnie mniej, do 5 punktów dla wysokości kwoty indywidualnej równej 400 000 kg, d) jeżeli wysokość kwoty indywidualnej wynosi więcej niż 400 000 kg, przyznaje się 5 punktów (...)". Nadto w myśl § 15a ust. 4 rozporządzenia "kolejność, o której mowa w ust. 1, jest ustalana od operacji, która uzyskała największą liczbę punktów, do operacji, która uzyskała najmniejszą liczbę punktów". W świetle przedstawionego systemu punktowania pierwszeństwo w dostępie do puli środków w przypadku wnioskodawców ubiegających się o przyznanie pomocy na realizację operacji dotyczącej priorytetu "Środki towarzyszące restrukturyzacji sektora mleczarskiego" w zakresie rozwijania produkcji mleka, przysługuje wnioskodawcom, którzy dysponują kwotą mleczną w wysokości oscylującej w okolicach 150 000 kg. W tym kontekście podkreślenia wymaga fakt, iż zadeklarowanie we wniosku o przyznanie pomocy kwoty indywidualnej w wysokości ... kg pozwoliło skarżącemu uzyskać taką liczbę punktów na etapie ustalania kolejności wnioskodawców, która w konsekwencji pozwoliła mu uplasować się na liście przysługiwania pomocy na pozycji nr ... Należy zauważyć, iż nabór wniosków o przyznanie pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" na realizację operacji dotyczących priorytetu "Środki towarzyszące restrukturyzacji sektora mleczarskiego" cieszył się bardzo dużym zainteresowaniem wśród rolników (złożono niemal 3,5 tys. wniosków), w związku z czym zaistniała sytuacja, w której dostępna pula środków była niewystarczająca dla wszystkich aplikujących o udzielenie wsparcia finansowego. O kolejności przysługiwania pomocy decydują zaś minimalne różnice punktowe. Mając to na uwadze prawidłowo organ uznał, że akceptacja zachowań, w wyniku których część wnioskodawców miałaby uzyskać wyższą pozycję rankingową w efekcie działań na kwotach mlecznych bezpośrednio przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy, nie jest możliwa, w sytuacjach, gdy nie dochodzi do proporcjonalnych zmian w liczebności stada krów mlecznych czy też gdy adekwatnym zmianom nie ulega wielkość produkcji mleka. Po analizie ARiMR właściwie stwierdziła, iż stan posiadanej przez skarżącego wielkości KI na dzień złożenia wniosku (... kg dla dostawcy hurtowego i ... kg sprzedaży bezpośredniej) został osiągnięty w wyniku zawartej w dniu 03.01.2011 r. umowy oddania w używanie na okres do ...03.2011 r. ... kg kwoty indywidualnej. Jednocześnie z dostarczonego zaświadczenia wystawionego przez Okręgową Spółdzielnię Mleczarska w P. w dniu ...06.2011 r. wynika, że w okresie od 04/2010 do 03/2011 skarżący sprzedał ... kg mleka. Na rok kwotowy 7010/2011, przed dokonaniem transakcji oddania w używanie, skarżący miał przyznana kwotę indywidualną w wysokości ... kg mleka, przy udokumentowanej sprzedaży mleka na grudzień 2010 w ilości ... kg stanowiło to 62,797 % wykorzystania posiadanego limitu. W tym czasie do końca roku kwotowego skarżącemu pozostały jeszcze trzy miesiące produkcyjne. Biorąc nawet pod uwagę, że skarżący posiadał wiedzę o "obowiązku" wykorzystania minimum 80% limitu z przedstawionych dokumentów wynika, że nie było zagrożeń dotyczących niewywiązania się z powyższych zobowiązań. W ocenie Sądu słusznie organ zauważył, iż podjęte przez Skarżącego czynności związane z dokonaniem transakcji polegającej na oddaniu w użyczenie kwoty mlecznej na krótko (niespełna 2 tygodnie) przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy stanowią sztuczne działanie w celu uzyskania wsparcia poprzez osiągnięcie najwyższej liczby punktów w trakcie oceny wniosku. Gdyby wnioskodawca zadeklarował we wniosku kwotę indywidualną posiadaną do dnia ... stycznia 2011 r. (dzień oddania w użyczenie ... kg kwoty mlecznej) - ... kg, na etapie ustalania kolejności przysługiwania pomocy zająłby odległe (...) miejsce na liście wnioskodawców i nie miałby szans na dofinansowanie planowanej operacji. Zgodnie zaś z art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28 stycznia 2011 r., str. 8) "(...) nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia". W Planie Rozwoju Gospodarstwa Tab. 1.3 Opis planowanych zmian w gospodarstwie skarżący informował Agencję jedynie o zamierzeniach związanych z realizacją inwestycji, nie wskazując jednocześnie na zmiany w wielkości i strukturze stada zwierząt (Tab. 3.1). Na tej podstawie można stwierdzić, że w tym przypadku brak jest uzasadnienia gospodarczego oddania w używanie kwoty indywidualnej na okres niespełna trzech miesięcy w wysokości ... kg mleka w dniu ...01.2011 r., bezpośrednio przed złożeniem wniosku w dniu ...01.2011 r. W rozważanym okresie produkcja w gospodarstwie była adekwatna do przydzielonego w wysokości ... kg limitu kwoty indywidualnej. Rację należy przyznać organowi, iż fakt, że skarżący zasugerował się rozmową z pracownikiem ARiMR prowadzącym sprawy i podjął decyzję o rozpoczęciu inwestycji nie może stanowić wagi dla uwzględnienia skargi czy tez pozytywnego rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Podkreślić należy, iż zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 z późn. zm.): "Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Skarżący nie udowodnił zasadności podjętych działań na etapie postępowanie w drodze weryfikacji wniosku, aby możliwe było przyznanie pomocy zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi. Nie przedstawił również przekonywujących i rzeczowych dowodów wraz ze złożonym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, które mogłyby stanowić o pozytywnym jego rozpatrzeniu. Gospodarstwo na dzień złożenie wniosku nie prowadziło produkcji mleka na poziomie ... kg, aby możliwe byłe przyznanie wysokiej liczby punktów wynikającej z postanowień § 15a ust. 1 rozporządzenie adekwatnej do KI, pomimo iż limit ten został udokumentowany. Uznać zatem należy, iż Agencja prawidłowo odmówiła przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. Należy także stwierdzić, że działania Agencji należy uznać za prawidłowe zarówno co do treści, jak i formy. Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.