V SA/Wa 54/13

WyrokWSA w Warszawie2013-06-13

Skład orzekający: Irena Jakubiec - Kudiura, Piotr Kraczowski, Barbara Mleczko - Jabłońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatki poniesione na zakup publikacji innej niż pierwotnie wskazana we wniosku o dofinansowanie projektu, bez uzyskania zgody instytucji zarządzającej, mogą zostać uznane za kwalifikowalne w ramach środków z Europejskiego Funduszu Społecznego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wydatki poniesione na zakup publikacji innej niż pierwotnie wskazana we wniosku o dofinansowanie, bez uzyskania pisemnej zgody instytucji pośredniczącej, stanowią naruszenie procedur wydatkowania środków publicznych. Nawet jeśli zakupiona publikacja merytorycznie częściowo odpowiadała pierwotnym założeniom, a jej cena jednostkowa była taka sama, brak formalnej zgody na zmianę projektu uniemożliwia uznanie całości wydatku za kwalifikowalny. Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Stan faktyczny
Spółka F. Sp. z o.o. otrzymała dotację rozwojową na realizację projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. W trakcie realizacji projektu Spółka zakupiła publikację inną niż wskazana we wniosku o dofinansowanie, bez uzyskania zgody instytucji pośredniczącej. Organy administracji uznały część wydatków za niekwalifikowalną i zobowiązały Spółkę do zwrotu dotacji. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska, , Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. w W. na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dotacji rozwojowej wykorzystanej z naruszeniem procedur; oddala skargę W dniu [...] września 2009 r. Samorząd Województwa [...] zawarł umowę nr [...] o dofinansowanie Projektu: "[...]" w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego z F. sp. z o.o. z siedzibą w W.. W oparciu o niniejszą umowę, w roku 2009 Instytucja Pośrednicząca przekazała beneficjentowi kwotę [...] zł, w tym ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w kwocie [...] zł oraz środków Budżetu Państwa w kwocie [...] zł. Wysokość przekazanej dotacji rozwojowej została ostatecznie określona w treści par. 2 aneksu do umowy nr [...] zawartego w dniu [...] czerwca 2010 r. W dniu [...] lutego 2012 r. Uchwałą nr [...], Zarząd Województwa [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu nieprawidłowo wykorzystanej dotacji wraz z należnymi odsetkami, udzielonej na podstawie umowy nr [...] z dnia [...] września 2009 r. z F. Sp. z o.o. w W., o czym niezwłocznie Instytucja Pośrednicząca poinformowała stronę, zgodnie z treścią zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia [...] lutego 2012 r., sygnatura: [...]. W wyniku prowadzonych czynności zebrano materiał dowodowy obejmujący dokumentację związaną z zatwierdzeniem wniosku o płatność nr [...] za okres [...]. oraz dokumentację postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie przesłanek kwalifikowalności poniesionego wydatku na zakup opracowania [...]. W oparciu o zebrany materiał dowodowy stwierdzono naruszenie art. 211 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104, z późn. zm.), tj. wykorzystanie przyznanej dotacji z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 208 ustaw. W związku z powyższym decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], Zarząd Województwa [...] zobowiazał F. Spółka z o.o. w W. do zwrotu: - dotacji rozwojowej wykorzystanej z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 208 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych w łącznej kwocie [...] zł, na projekt: "[...]", realizowany w ramach Działania 7.2. Przeciwdziałanie wykluczeniu i wzmocnienie sektora ekonomii społecznej, Poddziałania 7.2.2 Wsparcie ekonomii społecznej Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013 udzielonej na podstawie umowy o dofinansowanie projektu nr [...] z dnia [...] września 2009 r. w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki; - należnych odsetek, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonych od dnia przekazania środków, tj. od dnia [...] września 2009 r. do dnia zwrotu środków. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołał się na fakt dokonania przez Stronę zakupu opracowania o innej specyfikacji niż wskazana we wniosku o dofinansowanie projektu. W ocenie organu I instancji zmiana w zakresie rodzaju opracowania stanowiła zmianę w projekcie wymagającą uzyskania zgody podmiotu będącego stroną o dofinansowanie projektu w myśl procedury określonej w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL (dalej: Wytyczne). Strona nie uczyniła tego, co zdaniem organu I instancji uzasadnia uznanie wydatków poniesionych na zakup opracowania za niekwalifikowalne. Od decyzji tej F.Sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła odwołanie. Decyzją z [...] października 2012 r., znak [...], Minister Rozwoju Regionalnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że Strona realizowała w okresie [...] r. projekt pt. "[...]" na podstawie umowy o dofinansowanie projektu nr [...] zawartej w dniu [...].09.2009 r. Całkowita wartość projektu wynosiła [...] zł, w tym koszty bezpośrednie wynosiły [...] zł, a koszty pośrednie rozliczane ryczałtem [...] zł, co stanowiło 5,12% wartości projektu. Organ podkreślił, że na mocy § 3 ust. 1 ww. umowy Strona zobowiązana była realizować projekt na podstawie aktualnego wniosku o dofinansowanie projektu, stanowiącego integralną część umowy, zaś na podstawie § 3 ust. 2 Strona zobowiązała się stosować Wytyczne w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL (dalej: Wytyczne) podczas realizacji projektu. Zgodnie z zapisami zawartymi w podrozdz. 3.1 pkt 1 lit. e i f (ii) Wytycznych obowiązujących w dniu podpisania umowy o dofinansowanie, wydatek jest kwalifikowalny, o ile został przewidziany w zatwierdzonym budżecie projektu zgodnie z zasadami w zakresie konstruowania budżetu w ramach PO KL oraz został poniesiony zgodnie z zasadami określonymi w Wytycznych. Ponadto, zgodnie z zapisami zawartymi w podrozdz. 3.4 pkt 5-8 Wytycznych poniesione przez beneficjenta wydatki nie muszą być zgodne ze szczegółowym budżetem projektu, przedkładanym na etapie wyboru projektu z uwagi na fakt, że beneficjent jest rozliczany ze zrealizowanych zadań w ramach projektu, przy czym beneficjenta obowiązują limity wydatków wskazane w odniesieniu do każdego zadania w budżecie projektu w zatwierdzonym wniosku o dofinansowanie projektu. Niemniej jednak jednocześnie, Wytyczne wyraźnie wskazują że wszelkie odstępstwa od założeń określonych w zatwierdzonym wniosku o dofinansowanie projektu (poza przesunięciami w budżecie projektu do 10% wartości zadania) są traktowane jako zmiany w projekcie i wymagają zgłoszenia na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie projektu oraz uzyskania pisemnej zgody podmiotu będącego stroną umowy. W przypadku wprowadzania zmian do projektu, wydatki wynikające z tych zmian mogą zostać uznane za kwalifikowalne pod warunkiem zatwierdzenia zmian w projekcie przez podmiot będący stroną umowy. Zdaniem organu z powyższego wynika, że poniesienie wydatków przed zatwierdzeniem zmian przez podmiot będący stroną umowy jest dokonywane na własne ryzyko beneficjenta. Dalej organ wskazał, że zgodnie z zapisami wniosku o dofinansowanie przedmiotowego projektu celem projektu było wzmocnienie potencjału co najmniej 100 organizacji pozarządowych z województwa [...] poprzez specjalistyczne szkolenia dla ich kluczowych członków z zakresu fundraisingu, funduszy strukturalnych, doradztwa finansowo-marketingowo-prawnego. Jednocześnie każdy uczestnik projektu, który ukończył szkolenie, miał otrzymać "[...]". Jednocześnie w budżecie projektu ujęto pozycję "[...]". W opinii Strony, zakup w ramach projektu publikacji niedostępnej dla części uczestników ze względu na barierę językową i finansową miał w sposób bezpośredni przyczynić się do osiągnięcia celu głównego projektu, w szczególności w zakresie praktycznego wykorzystania wiedzy pozyskanej w ramach projektu. Podkreślono, że we wniosku o płatność nr [...] za okres [...] r. Strona ujęła wydatki związane z zakupem publikacji [...]" na kwotę [...] zł. IP zatwierdziła wszystkie wydatki wykazane w tym wniosku. W dniu [..].07.2010 r. Strona złożyła wniosek o płatność nr [...]. Podczas weryfikacji tego wniosku IP zażądała wyjaśnień w zakresie zakupu publikacji [...]. IP poprosiła o przekazanie 1 egzemplarza publikacji oraz o wyjaśnienie w zakresie zmiany nazwy/tytułu publikacji. W odpowiedzi Strona wyjaśniła w piśmie z dnia [...].08.2010 r., że w momencie przygotowywania dokumentacji konkursowej w 2008 r. wydawnictwo P.Sp. z o.o. drukowało 3-tomowy komplet pod nazwą [...]. Z biegiem czasu nazwa ewaluowała, przybierając formę [...]. Jednocześnie Strona zapewniła, że merytorycznie i pod względem wartości finansowej obie pozycje są tożsame. Wskazano, że na podstawie analizy zawartości opracowania pt. [...] IP ustaliła, że [...]. W ocenie organu I instancji jedynie [...] odpowiada specyfice opisanego w zatwierdzonym wniosku o dofinansowanie projektu opracowania. Natomiast [...], zdaniem organu I instancji, nie mają cech wskazanych przez Stronę we wniosku o dofinansowanie projektu z uwagi na fakt, iż zawierają one powszechnie dostępne i rozpowszechniane w języku polskim treści. Minister zwrócił uwagę, że organ I instancji uznał, że wydatek poniesiony na zakup [...] nie spełnia warunku racjonalności i efektywności, gdyż informacje na temat regionalnych i krajowych programów operacyjnych, w formule zakupionej przez Stronę, są powszechnie dostępne w wersji elektronicznej, umieszczane na stronach internetowych poszczególnych instytucji uczestniczących w ich wdrażaniu. Organ I instancji ocenił, że Strona, dokonując zakupu publikacji innej niż pierwotnie wskazana we wniosku o dofinansowanie projektu, wprowadziła zmiany w projekcie, wymagające uprzedniej zgody podmiotu będącego stroną umowy o dofinansowanie projektu bez uzyskania takiej zgody. Minister podkreślił, że jedynie w odniesieniu do [...] opracowania [..] organ I instancji nie miał zastrzeżeń co do zgodności faktycznego zakupu z zakupem zaplanowanym we wniosku o dofinansowanie projektu. Wobec powyższego organ I instancji uznał za kwalifikowalną jedynie część wydatku poniesionego na zakup publikacji [...] odpowiadającą udziałowi [...] w całości wydatku. Minister wyjaśnił, że organ I instancji przyjął metodologię odnoszącą się do ceny zakupu jednej strony publikacji z uwagi na brak danych w zakresie kosztu zakupu poszczególnych tomów publikacji. Organ I instancji przyjął następujące dane: [..] Na podstawie ww. danych organ I instancji ustalił, że cena zakupu jednej strony publikacji wynosi [...] zł [tj.: [...] (łączna liczba stron publikacji)]. W związku z tym cena zakupu [...] i to jest kwalifikowalna część wydatku poniesionego na zakup publikacji. Minister podkreślił,że ww. metodologia nie budzi zastrzeżeń, przy czym sprostować należy, że [...] zł to jest cena zakupu jednej strony publikacji, lecz w nakładzie [...]. Zdaniem organu niekwalifikowalna część wydatku wynosi [...] zł ([...] zł). Niekwalifikowalne koszty pośrednie, wyliczone proporcjonalnie do wysokości niekwalifikowalnych kosztów bezpośrednich, wyniosły [...]. W dalszej części uzasadnienia Minister odnosząc się do wyjaśnień Strony w zakresie zakupu innego podręcznika niż pierwotnie planowano wskazał, że co do zasady, zakup innego podręcznika niż pierwotnie wskazany we wniosku o dofinansowanie projektu, wobec przedstawionych przez Stronę argumentów uzasadniających dokonaną zmianę oraz przy założeniu, że faktycznie zakupiony podręcznik jest odpowiednikiem wskazanej we wniosku o dofinansowanie projektu pozycji oraz, że jego zakup przyczyni się do realizacji założeń projektu, nie budzi większych zastrzeżeń IZ PO KL. W tym zakresie Minister zgodził się ze Stroną, że poniesione wydatki nie muszą być zgodne ze szczegółowym budżetem projektu, zaś beneficjent może ponosić i rozliczać wydatki, które nie zostały uwzględnione w szczegółowym budżecie projektu. W opinii IZ PO KL dokonana w ramach przedmiotowego projektu zmiana polegała jednak na czymś zupełnie innym. Strona bowiem zamiast zakupienia "[...]" zawierającego 450 rodzajów grantów, nabyła [...]. Odpowiednikiem pierwotnie planowanej publikacji, która miała odnosić się do grantów europejskich, jest zatem tylko [...] zakupionego opracowania. Minister wyjaśnił, że zatwierdzenie wniosku o dofinansowanie projektu i szczegółowego budżetu projektu oznacza, że Strona otrzymała zgodę na zakup podręcznika [...] zawierającego [...] za cenę jednostkową [...] brutto. Strona zakupiła natomiast opracowanie [...], które pierwotnie planowanemu podręcznikowi odpowiada pod względem merytorycznym w stopniu mniejszym niż 1/3, natomiast ponad 2/3 zakupionego opracowania obejmuje treści powszechnie i nieodpłatnie dostępne w Internecie i punktach informacyjnych z zakresu [...]. W ocenie IZ PO KL ponoszenie wydatków ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego na towar, który można pozyskać nieodpłatnie stanowi niegospodarność podczas wydatkowania środków publicznych, jest nieracjonalne oraz nieefektywne. [...] opracowania, z uwagi na to, że ich treść jest łatwo dostępna, nie ma żadnej wartości dodanej. Dostęp [...] jest możliwy dla każdego zainteresowanego. Zdaniem Ministra nie ma przy tym znaczenia, że Strona, kupując ilościowo więcej (zamiast jednego [...]) nie przekroczyła wskazanej w budżecie wniosku o dofinansowanie projektu całkowitej kwoty przeznaczonej na zakup [...] (cena jednostkowa faktycznie zakupionego opracowania jest identyczna jak cena wskazanego we wniosku o dofinansowanie [...]). Wobec powyższego IZ PO KL podtrzymała stanowisko organu I instancji w tym zakresie. Jednocześnie IZ PO KL przychyliła się co do zasady do sposobu wyliczenia kwoty wydatków niekwalifikowalnych, jaki przyjął organ I instancji. Od decyzji tej F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła: I. naruszenie przepisów postępowania skutkujące nieważnością decyzji, tj. art. 156 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.; dalej: k.p.a.) poprzez wydanie jej z naruszeniem przepisów o właściwości, tj. wydaniem decyzji przez Marszałka Województwa [...] zamiast Zarząd Województwa [...]; II. naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., art. 8 i 107 § 3 k.p.a. oraz art. 9 i 11 k.p.a. poprzez: ← niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego, a mianowicie oceny dostępnych na rynku podręczników obejmujących sporną materię, sprawdzenia przydatności Podręcznika [...], wykazu stron internetowych zawierających dane o funduszach operacyjnych, wyceny wartości Podręcznika [...], precyzyjnego porównania Podręcznika [..] i Podręcznika [...]; ← nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z pominięciem zarzutów Skarżącej co do sposobu wyliczenia wartości Podręcznika [...], przyczyn uznania tego podręcznika jako nieodpowiadającego Podręcznikowi [...], jak i przyczyn uznania niekwalifikowalności wydatków na Podręcznik oraz uznania, iż doszło do zmiany "rodzaju opracowania", a co za tym idzie, konieczności uzyskania zgody na ową zmianę Instytucji Zarządzającej PO KL; ← niewyjaśnienie stanu faktycznego w sposób należyty i tym samym uznanie, iż Podręcznik [...] jest innej specjalizacji niż Podręcznik [...]; ← nieuznanie tożsamości spraw, a mianowicie w sprawie o sygn. [...] Minister Rozwoju Regionalnego stwierdził, iż Podręcznik [...] nie powiela treści ogónodostępnych, zaś w przedmiotowej sprawie - że jednak powiela te treści; ← niedostateczne wyjaśnienie podstaw utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy, jak również powielenie uzasadnienia decyzji organu i instancji; ← niewyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego w sposób wyczerpujący, w tym nie ustosunkowanie się do każdego z zarzutów podniesionych przez Skarżącą w odwołaniu, co kłóci się z zasadą dbałości o interes społeczny i słuszny interes obywateli, w szczególności do wartości ceny Podręcznika [...] oraz pominięcie opinii uczestników szkoleń w zakresie projektu "[...]"; ← nieprowadzenie postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie Skarżącej do organów w szczególności mając na względzie prowadzone już postępowania w zakresie oceny podręcznika [...]; ← istnienie sprzeczności ustaleń organu II instancji z zebranym w sprawie materiałem poprzez stwierdzenie, że "odwołujący nie uczynił tego, co zdaniem organu I instancji uzasadnia uznanie wydatków poniesionych na zakup opracowania za niekwalifikowalne", jak również ustalenie, że celem projektu miała być publikacja z uwagi na brak biegłej znajomości internetu przez beneficjentów szkoleń, po czym ustalenie, że publikacja nie była konieczna z uwagi na dostępność informacji na stronach internetowych; III. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 211 ust. 4b w zw. z ust. 4 i art. 211 ust. 1 pkt 2 oraz art. 145 ust. 5 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104, z późn. zm.; dalej u.f.p.), przez jego błędną wykładnię i zastosowanie - poprzez uznanie iż Skarżąca wykorzystała przekazane środki z naruszeniem procedur, nabywając Podręcznik [...] zamiast Podręcznika [...] bez uprzedniej zgody strony umowy o dofinansowanie, również w określeniu początkowej daty naliczania odsetek jak dla zaległości podatkowych, tj od dnia przekazania środków, a nie od dnia stwierdzenia nieprawidłowego naliczenia lub nienależnego pobrania środków. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju Regionalnego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. W piśmie procesowym Spółka podtrzymała swoje stanowisko w sprawie oraz złożyła dokument stanowiący opinię na temat wydawnictwa [...] wydany przez pracownika naukowego [...] wnosząc o uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie o wspomnianą opinię. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. W pierwszym rzędzie WSA uznał, że w sprawie brak jest podstaw do uznania nieważności zaskarżonej decyzji jak i decyzji poprzedzającej ze względu na naruszenie przepisów o właściwości organu. Sąd nie podziela poglądu Spółki co do faktu, że decyzja organu I instancji została wydana przez Marszałka Województwa [...] a nie przez Zarząd Województwa [...]. Treść decyzji z [...] maja 2012 r. nr [...] wyraźnie wskazuje, że decyzja wydana została przez Zarząd Województwa [...] została ona bowiem wydana na druku , którym posługuje się Zarząd, zawiera jego pieczęć oraz w osnowie wskazuje na członków Zarządu, którzy jako Zarząd wydali ją. W decyzji powołana została również jednoznaczna podstawa prawna jej wydania tj. m.in. art. 41 ust.1 oraz art. 46 ust. 2a ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tj. Dz. U. 2001, nr 42, poz. 1590 ze zm.). Nie ulega wątpliwości, ze sprawa zwrotu środków powstała w związku z zawartą umową o dofinansowanie. Jest to sprawa indywidualna a zarazem sprawa z zakresu administracji publicznej ponieważ jest sprawą z zakresu administracji finansów publicznych gdyż dotyczy środkow pochodzących z budżetu Unii Europejskiej (art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z 30 06. 2005 r. o finansach publicznych). Do środków o jakich mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy zaliczane są środki o jakich mowa jest w art. 5 ust. 3 w/w ustawy o finansach publicznych. Środki jakie w ramach umowy uzyskała Spółka pochodziły z Europejskiego Funduszu Społecznego. Zarząd Województwa [...] był w przedmiotowej sprawie Instytucją Pośredniczącą, której w drodze porozumienia zawartego z Instytucją Zarządzającą - Ministrem Rozwoju Regionalnego z dnia [...] czerwca 2007 r. zmienianego aneksami (w tym nr 4) powierzono część zadań związanych z realizacją Programu Operacyjnego, wśród których było również wydawanie decyzji o zwrocie środków na podstawie ustawy o finansach publicznych. Zawarcie takiego porozumienia znajduje oparcie w treści art. 27 ust 1pkt 6a ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju z 6 grudnia 2006 r. (t. j. Dz. U. z 2009, nr 84, poz.2006). Sąd uznał, że również pozostałe zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia treści przepisów k.p.a w zakresie zebrania, rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego (art. 7, 77 § 1 i 80 k.pa.) oraz sposobu prowadzenia postępowania - art 8.k.pa Organy miały na uwadze wyjaśnienia strony, zapoznały się z treścią podręcznika [...] w zakresie tematyki jego poszczególnych tomów. Zdaniem Sądu dla oceny kwalifikowalności wydatku związanego z nabyciem 120 kompletów podręcznika [...] które trafiły następnie do beneficjentów pośrednich, organ nie miał obowiązku porównywania jego treści z treścią podręcznika [...]. Jest bowiem niesporne czego dotyczyła treść podręcznika [...]. Organ kwestionując część wydatków związanych z zakupem wspomnianego podręcznika dla celów projektu, nie kwestionował co do zasady jego wartości merytorycznej i jej nie oceniał. Uznał jedynie, że jego zakup był niezgodny z treścią wniosku o dofinansowanie w ramach, którego Spółka wskazywała na to, że dokona zakupu podręcznika [...] przedstawianego jako zawierający informacje na temat europejskich programów operacyjnych ([...]) wskazując, że jest on niedostępny w polskiej wersji językowej i kosztuje ok [...] brutto. Organ nie negując treści [...] publikacji [...] wskazał jedynie, że treści w nich zawarte stanowią wiedzę, którą potencjalny zainteresowany może uzyskać z internetu lub z punktów informacyjnych, ponieważ są one dostępne w Polsce, jako że dotyczą regionalnych i ogólnopolskich programów operacyjnych. Jest oczywiste przy tym zdaniem Sądu, że zebranie wiedzy w jednej publikacji jest ułatwieniem dla osób nią zainteresowanych ale nie jest to wiedza unikatowa, do której nie można dotrzeć w inny sposób nawet jeśli wiąże się to z pewnym staraniem. Organ podkreślał w zaskarżonej decyzji, że w odniesieniu do zrealizowanego projektu konieczne a zarazem wystarczające było zapewnienie uczestnikom programu wiedzy, którą zawierał [...] podręcznika i do tego zobowiązał sie beneficjent czyli Spółka. Sąd zgadza się z twierdzeniem organu, że okoliczność, że zaoferowany podręcznik jest obszerniejszy i że stanowi on swoisty przewodnik po realizowanych programach, nie może przesądzać o zasadności wydatkowanych na niego środków finansowych. Dla realizacji celów projektu wynikajacych z treści wniosku tak obszerny podręcznik nie był bowiem potrzebny. Okoliczności tej (co do kwalifikowalności wydatków) nie zmienia fakt, że podręcznik ten kosztował tyle samo co oferowany pierwotnie podręcznik [...], ponieważ to, że na jakieś zadanie przewidziano w budżecie projektu określoną kwotę, nie znaczy wcale, że musi ona zostać wydatkowana w sytuacji, w której możliwe jest jego zrealizowanie przy wydatkowaniu mniejszych środków. Dla oceny zasadności wydatku nie ma znaczenia treść ankiet uczestników projektu w zakresie w jakim dokonują oni oceny kwestionowanego podręcznika ponieważ jak już wspomniano istotne jest poniesienie wydatków na określone zadania w zgodzie z projektem w zakresie wymaganym przez ten projekt. Dla oceny tej nie ma też przesądzajacego znaczenia opinia na temat jakości wspomnianego podręcznika sporządzona przez pracownika naukowego i przyjęta przez Sąd do materiału dowodowego. Przedmiotem oceny jest bowiem przede wszystkim zasadność i potrzeba zakupu takiego podręcznika więc znaczenia nie ma też powoływana przez Beneficjenta okoliczność, że podlega on prawu autorskiemu bo istota zagadnienia w sprawie nie dotyczy tej kwestii. Należy wskazać, że Spółka zgodnie z treścią § 1 aneksowanej umowy o dofinansowanie zawartej w dniu [...] września 2009 r. dokonując wydatków kwalifikowanych miała obowiązek dokonywać ich w zgodzie z Wytycznymi w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, zaś zgodnie z treścią § 3 umowy zobowiązana była do realizacji projektu na podstawie wniosku. W przypadku dokonania zmian w Projekcie, o których mowa w § 25 umowy, Beneficjent zobowiązany był do realizacji Projektu zgodnie z nowym wnioskiem. Nadto beneficjent zobowiązany był do stosowania treści wytycznych podczas realizacji Projektu. Zgodnie z treścią § 25 ust. 1 umowy “Beneficjent może dokonywać zmian w Projekcie pod warunkiem ich zgłoszenia w forme pisemnej Instytucji Pośredniczącej nie póżniej niż 1 miesiąc przed planowanym zakończeniem realizacji projektu oraz przekazania aktualnego wniosku i uzyskania pisemnej akceptacji Instytucji Pośredniczącej w terminie 15 dni roboczych, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 niniejszego paragrafu. Akceptacja, o której mowa w zdaniu pierwszym, dokonywana jest w formie pisemnej i nie wymaga formy aneksu do umowy." W treści ustępu 2 i 3 mowa jest natomiast o możliwości dokonania przez Beneficjenta przesunięć w budżecie projektu określonym we wniosku do 10 % wartości środków w odniesieniu do zadania, z którego przesuwane są środki jak i do zadania, na które przesuwane są środki bez konieczności zachowania wymogu, o którym jest mowa w ust. 1 ze wskazaniem sytuacji do jakich nie może dojść w wypadku wspomnianych przesunięć. Treść § 25 wskazuje zatem, że zmiana w Projekcie wynikająca ze zmiany oferowanego beneficjentom pośrednim podręcznika nie miała charakteru przesunięcia środków a fakt, że wykonanie tego zadania nie pociągnęło zmiany w budżecie Projektu, nie zmienia tego, że Spółka miała obowiązek zwrócić się do Instytucji Pośredniczącej o wyrażenie zgody na proponowaną zmianę. Jeszcze raz należy podkreślić, że realizując zadanie, w którym konieczne było zakupienie podręcznika celem utrwalenia wiedzy uczestników Projektu Strona oferowała we wniosku nie podręcznik jako taki zawierający pożądane treści poznawcze a konkretny podręcznik, co było przedmiotem wiedzy o tym fakcie Komisji Konkursowej i co podlegało ocenie i aprobacie. Zgodnie z treścią Wytycznych, które Strona miała obowiązek stosować wydatek kwalifikowany to wydatek spełniający warunki umożliwiający jego całkowite lub częściowe pokrycie środkami przeznaczonymi na realizację PO KL. W pkt 3.1 Wytycznych Podrozdziału 1- podstawowe zasady kwalifikowania wydatków zapisano m.in., że: co do zasady, wszystkie wydatki w ramach PO KL są kwalifikowalne, o ile są niezbędne dla realizacji projektu, a więc mają bezpośredni związek z celami projektu, są racjonalne i efektywne tj. nie są zawyżone w stosunku do cen i stawek rynkowych oraz spełniają wymogi efektywnego zarządzania finansami (relacja nakład/rezultat). Biorąc pod uwagę, że wystarczające dla realizacji założonego celu związanego z utrwaleniem wiedzy w zamyśle Spółki była pierwotnie zawartość podręcznika [...], w przypadku braku możliwości jego dostarczenia i konieczności wyboru innego, Spółka powinna była uzyskać zgodę na jego zmianę na podręcznik [...], co pozwoliłoby na dokonanie wydatku w zaplanowanej kwocie (taka sama cena - częściowo inna zawartość). Skoro treść [...] podręcznika tylko w zakresie [..] odpowiada pierwotnym założeniom co do jego zawartości zasadnie IP zwróciła się do Beneficjenta o przedstawienie ceny tego tomu, co nie zostało przez niego wykonane i czemu on nie przeczy. W tym stanie rzeczy organ musiał dokonać rozliczenia, które w tych okolicznościach było jedynie słuszne, czyli zastosować metodę rozliczenia kosztów poprzez uwzględnienie ceny w odniesieniu do wszystkich tomów (poprzez uwzględnienie ilości stron podręcznika). Wyliczony koszt jednej strony – co do [...] kompletów pozwolił na ustalenie ceny [...]. W tym miejscu należy stwierdzić, że metoda wyliczenia środków do zwrotu jaką z ostrożności procesowej przedstawił Beneficjent a odnosząca się wyłącznie do wyliczenia wartości brakujących stron [...] jest nieprawidłowa bo wówczas pominięto by kwestię znaczenia wartości tomu [...] , których cena miała udział w ogólnej cenie [...] brutto całego podręcznika. WSA jest zdania, że koszt zakupu [...] podręcznika nie może być z przedstawionych względów uznany w całości za racjonalny i efektywny. Należy w związku z tym stwierdzić, że poprzez naruszenie treści § 3 ust. 1 i § 25 umowy o dofinansowanie w związku z zapisami mających zastosowanie Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach programu Operacyjnego Kapitał Ludzki doszło do naruszenia obowiązujących procedur w zakresie wydatkowania środków a więc doszło do naruszenia treści art. 208 ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych. W tym stanie rzeczy zasadne stało się zastosownie treści art. 211 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy o finansach a zarzut strony dotyczący jego naruszenia poprzez błędną wykładnię i zastosowanie należy uznać za bezzasadny. Jeśli chodzi o naruszenie ust. 4 art. 211 ustawy o finansach publicznych ze względu na redakcję decyzji Instytucji Pośredniczącej, w której w odniesieniu do środków podlegających zgodnie z treścią art. 211 ust. 1 zwrotowi, użyła ona sformułowania “ zobowiązuje do zwrotu" zamiast sformułowania" określa" to nie jest to uchybienie, które miałoby doprowadzić do uchylenia decyzji, która jest jasna, wskazuje na wysokość środków, określa też zgodnie z treścią w/w art. 211 ust. 1 ustawy datę, od której należne są odsetki od wspomnianej kwoty oraz ich wysokość jak dla zaległości podatkowych. Sąd nie podziela również argumentu dotyczącego naruszenia treści art. 145 ust. 5 ustawy o finansach publicznych ponieważ środki, które Beneficjent ma zwrócić zostały wykorzystane z naruszeniem procedur zatem brak jest podstaw do stosowania w tym przypadku odpowiednio wspomnianego przepisu. Sąd nie podziela także zarzutu Spółki co do naruszenia w zaskarżonej decyzji treści art. 107 § 3 kpa ponieważ organ ustalił stan faktyczny sprawy, omówił stanowisko strony i odniósł się do zarzutów odwołania w wystarczający sposób realizując zasadę przekonywania. Organ wskazał również i omówił przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie i przedstawił w sposób jednoznaczny swoje stanowisko. W ocenie Sądu bez znaczenia dla prawidłowości rozstrzygnięcia dokonanego przez organy pozostaje kwestia rozliczenia wydatków związanych z publikacją [...] w innych projektach przez inne IP, ponieważ każda sprawa dotycząca zwrotu dotacji rozwojowej podlega odrębnej ocenie i rozstrzygnięciu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło