V SA/Wa 54/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant - sekr. sąd. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2018 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niespełnienia warunków uznania organizacji producentów owoców i warzyw oddala skargę. Decyzją Marszałka Województwa Ś. z [...] marca 2015 r., nr [...]. Grupa Sadownicza "[...]" Sp. [...] w upadłości (zwana dalej także "Spółką", "Grupą" lub "Organizacją") została uznana za organizację producentów w grupie produktów "owoce". W trakcie kontroli na miejscu, przeprowadzonej od [...] listopada 2016 r. do [...] grudnia 2016 r. w siedzibie Grupy oraz u jej wybranych członków stwierdzono, że Organizacja nie spełnia wszystkich kryteriów uznania. W tej sytuacji wezwano Grupę do wprowadzenia działań naprawczych polegających na zaktualizowaniu liczby członków w Organizacji oraz do dostosowaniu treści umowy do zmian wprowadzonych rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2016 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw i ich zrzeszeń oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz.U. z 2016 r., poz. 1463), dalej: "rozporządzenie zmieniające". Następnie, [...] czerwca 2017 r. wezwano Zarządcę masy sanacyjnej Grupy do wprowadzenia działań naprawczych polegających na zastosowaniu sankcji wobec członków dokonujących sprzedaży częściowo lub w całości poza Grupą, a nadto do przedstawienia dokumentów potwierdzających, że Organizacja posiada personel oraz rzetelnie sporządzone dokumenty dotyczące wykazu faktur potwierdzających wartość produktów sprzedanych przez Organizację wytworzonych przez jej członków z podziałem na członków i producentów nie będących członkami Organizacji, wyznaczając termin 60 dni od dnia doręczenia wezwania. Ponadto pismem z [...] maja 2017 r. Dyrektor OT ARR w K. poinformował Zarządcę masy sanacyjnej o nieprawidłowościach stwierdzonych podczas przeprowadzonej kontroli. Jednocześnie Zarządca masy sanacyjnej został zobowiązany do poinformowania o wprowadzeniu wskazanych środków naprawczych oraz dostarczenia dokumentów potwierdzających usunięcie naruszeń w terminie 60 dni od dnia doręczenia wezwania. Z uwagi na niedostarczenie żądanych wyjaśnień, [...] sierpnia 2017 r. Dyrektor OT ARR w K. wydał decyzję nr [...] o zawieszeniu uznania Organizacji na okres pięciu miesięcy od dnia wydania decyzji. W dniu [...] października 2017 r. ogłoszono upadłość Grupy. Z uwagi na nieprzedłożenie dokumentów potwierdzających usunięcie naruszeń, Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał w dniu [...] marca 2018 r. decyzję nr [...] o cofnięciu uznania organizacji producentów owoców i warzyw. Od powyższej decyzji Syndyk Masy Upadłości złożył odwołanie. Decyzją z [...] października 2018 r., nr [...] Prezes ARiMR utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji wskazując, że do końca okresu zawieszenia określonego w ostatecznej decyzji Dyrektora OT ARR w K. z [...] sierpnia 2017 r. o zawieszeniu uznania organizacji producentów owoców i warzyw, czyli do dnia [...] stycznia 2018 r., Spółka nie podjęła wymaganych środków naprawczych, o których mowa w ww. decyzji, a w konsekwencji nie spełniła warunków uznania. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na decyzję Prezesa ARiMR Syndyk Masy Upadłości zarzucił: I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: a) art. 107 § 1 i § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej "k.p.a.") przez nierozpoznanie wszystkich zarzutów wskazanych w odwołaniu, w szczególności zarzutu dotyczącego naruszenia prawa materialnego, tj. art. 59 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013; b) art. 156 § 1 pkt 4 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i w zw. z art. 185 ust. 2 ustawy prawo upadłościowe przez zignorowanie okoliczności, że ogłoszenie upadłości Spółki nie wpływa na sferę jej praw organizacyjnych (do której niewątpliwie zalicza się kwestia uznania za organizację producenta owoców i warzyw) i wadliwe kierowanie decyzji dotyczących tejże sfery do syndyka masy upadłości, który nie powinien być uznany za stronę w tym postępowaniu; II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 59 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które maja być stosowane w tych sektorach, a także zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 (Dz.U. UE L 138 z dnia 25.05.2017 r., przez wadliwe (przedwczesne) jego zastosowanie, polegające na niezwróceniu się do właściwych organów (zarządu Spółki) o wdrożenie działań naprawczych, a zamiast tego wezwanie do usunięcia naruszeń ustanowionego w toku toczącego się postępowania sanacyjnego Zarządcy, w którego zakresie kompetencji nie znajduje się usuwanie ustalonych przez Organ nieprawidłowości oraz nie leży w zakresie jego obowiązków wzywanie w zastępstwie organu zarządu Spółki do podjęcia ewentualnych działań. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy podkreślić, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o prawidłową podstawę prawną, która została wskazana w sentencji decyzji oraz w części prawnej uzasadnienia tego rozstrzygnięcia. Organ szczegółowo wyliczył akty prawne, które stanowiły podstawę wydanego rozstrzygnięcia i dokonał ich omówienia w odniesieniu do źródła procedury naprawczej (art. 114 rozporządzenia 543/2011 i art. 59 rozporządzenia 2017/891). Organ II instancji wskazał na zmiany stanu prawnego, podkreślając m.in., że na podstawie art. 79 pkt 3 rozporządzenia nr 2017/891 - art. 114 rozporządzenia nr 543/2011 został skreślony z dniem 1 czerwca 2017 r., którego miejsce zajął art. 59 rozporządzenia nr 2017/891. Organ II instancji prawidłowo wskazał, że art. 59 ust. 3 rozporządzenia nr 2017/891 powołany m.in. w podstawie prawnej decyzji organu I instancji o cofnięciu uznania nie jest bardziej niekorzystny dla Strony niż uprzednio obowiązujący art. 114 ust. 3 rozporządzenia nr 543/2011 (brzmienia tych przepisów są w dużej mierze analogiczne) i stanowił podstawę prawną wydania decyzji o cofnięciu Stronie uznania. Prawidłowo powołano również w sentencji zaskarżonej decyzji art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., jako że przedmiotowa decyzja została wydana wskutek odwołania i utrzymano nią w mocy decyzję Dyrektora OR z [...] marca 2018 r. Decyzja Prezesa ARiMR zawiera zatem prawidłowo określoną i przywołaną podstawę prawną. Nie budzi również wątpliwości Sądu prawidłowość zastosowania w sprawie rozporządzenia MRiRW z [...] września 2013 r. w brzmieniu nadanym mu m.in. rozporządzeniem MRiRW z [...] września 2016 r., a w konsekwencji dokonania kontroli wykonania obowiązku zmiany umowy Spółki zgodnie z wymogami rozporządzenia MRiRW z [...] września 2016 r. Należy bowiem wyjaśnić, że w § 2 ww. rozporządzenia ustawodawca wskazał datę jego wejścia w życie z vacatio legis. Rozporządzenie to nie zawiera natomiast przepisów intertemporalnych co prowadzi do wniosku, że wolą ustawodawcy było stosowanie przepisów w nowym brzmieniu od momentu ich wejścia w życie. Od chwili wejścia w życie przepisy te mają zatem zastosowanie w odniesieniu do wszystkich organizacji producentów owoców i warzyw. Powinny być w związku z powyższym brane pod uwagę m.in. przy ocenie spełnienia kryteriów uznania, co miało również miejsce w niniejszej sprawie. Należy następnie przypomnieć, że kryteria i wymogi uznania grup producentów owoców i warzyw zostały szczegółowo uregulowane w art. 154 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. Urz. UE L 347 z 20 grudnia 2013 r. s. 347 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie nr 1308/2013" i Sekcji 2 Rozdziału 1 Tytułu II rozporządzenia nr 2017/891. Dodatkowo kryteria i wymogi uznania precyzuje § 3 rozporządzenia MRiRW z 19 września 2013 r. Warunki przewidziane w tych przepisach dotyczą wszystkich organizacji producentów ubiegających się o uznanie bez względu na to, czy ubiegają się one także o przyznanie pomocy. Należy bowiem zauważyć, że wnioskowanie o pomoc finansową nie jest obowiązkowe w przypadku organizacji producentów owoców i warzyw, a wystąpienie o pomoc pociąga za sobą konieczność spełnienia dalszych, oprócz kryteriów i wymogów uznania, warunków, w tym realizacji programu operacyjnego. Co istotne w niniejszej sprawie organizacja producentów owoców i warzyw powinna spełniać kryteria uznania nie tylko w dacie uznania, ale przez cały okres figurowania w rejestrze organizacji producentów. Przemawia za tym treść art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 2017/892, zgodnie z którym państwa członkowskie przeprowadzają kontrolę administracyjną i kontrolę na miejscu w zakresie kryteriów uznania mających zastosowanie do wszystkich uznanych organizacji producentów i wszystkich uznanych zrzeszeń organizacji producentów co najmniej raz na pięć lat, nawet jeżeli dane organizacje producentów lub zrzeszenia organizacji producentów nie realizują programu operacyjnego. W dacie przeprowadzenia kontroli obowiązek ten zgodnie z przepisem art. 2 ust 3 ustawy o organizacji rynków spoczywał na Dyrektorze OT ARR. Kontrola została przeprowadzona w sposób prawidłowy, a sporządzony z niej protokół uznano za wiarygodny i dołączono go do materiału dowodowego w sprawie. Przypomnieć również trzeba, że w związku z wykrytymi nieprawidłowościami na podstawie art. 114 ust. 1 rozporządzenia nr 543/2011 wezwano Spółkę do wprowadzenia środków naprawczych, jednakże Grupa nie złożyła w terminie dokumentów potwierdzających usunięcie stwierdzonych naruszeń, co skutkowało wydaniem przez Dyrektora OT ARR na podstawie art. 114 ust. 2 ww. rozporządzenia decyzji z [...] stycznia 2018 r. o zawieszeniu uznania organizacji producentów owoców i warzyw, która w związku z brakiem jej zaskarżenia przez Spółkę stała się ostateczna. Powyższe oznacza natomiast, że Organizacja zobowiązana była do zrealizowania przewidzianych w wezwaniach i potwierdzonych w decyzji o zawieszeniu uznania działań naprawczych w okresie zawieszenia uznania, czego jednak nie uczyniła. W konsekwencji, w ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie na podstawie art. 59 ust. 3 rozporządzenia nr 2017/891, po dokonaniu kontroli braku wykonania działań naprawczych obowiązane były cofnąć uznanie organizacji producentów owoców i warzyw. Stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o organizacji rynków "Organizacja producentów albo zrzeszenie organizacji producentów przekazuje dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (w okresie od 03.10.2015 r. do 31.08.2017 r. właściwym był dyrektor oddziału terenowego Agencji Rynku Rolnego) informacje o każdej zmianie składu członkowskiego organizacji producentów albo zrzeszenia organizacji producentów - w terminie 7 dni od dnia dokonania zmiany". W związku z powyższym Grupa miała obowiązek przekazania danych aktualizacyjnych członków organizacji do Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR. Spółka nie dokonała aktualizacji danych i nie dostarczyła żadnych załączników dokumentujących zmianę składu członkowskiego do końca okresu zawieszenia wyznaczonego w ostatecznej decyzji Dyrektora OT ARR z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] o zawieszeniu uznania organizacji producentów. Ponadto prawidłowo ustalono, że umowa Spółki nie zawiera wymaganych zapisów zawartych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] wrześnią 2016 r. w § 1 pkt 4 lit. f (Dz. U. 2017.1823), tzn., że Grupa do końca okresu zawieszenia nie spełniła warunku uznania jakim jest dostosowanie umowy Spółki do wymogów określonych w ww. przepisie. Ponadto przedłożone przez Spółkę w toku kontroli przeprowadzonej w dniach od [...] listopada 2016 r. do [...] grudnia 2016 r. dokumenty nie pozwalają na jednoznaczną weryfikację wartość produktów zakupionych a następnie sprzedanych od poszczególnych członków organizacji producentów oraz od członków nie będących członkami organizacji producentów. Nadmienić jedocześnie należy, że Spółka nie kwestionowała prawidłowości decyzji o zawieszeniu uznania, która zawierała w swej treści wskazanie naruszeń, będących w konsekwencji podstawą do cofnięcia uznania organizacji, zaś dopiero w odwołaniu od decyzji o cofnięciu uznania zgłosiła swoje zastrzeżenia w zakresie prawidłowości działania organów, które jest konsekwencją braku podjęcia przez stronę środków naprawczych wskazanych w ostatecznej decyzji Dyrektora OT ARR z [...] sierpnia 2017 r., o czym wprost stanowi art. 59 ust. 3 rozporządzenia nr 2017/891. Sąd w całości podzielił argumentację zaprezentowaną w decyzji organu II instancji dotyczącą braku wprowadzenia przez Grupę do końca okresu zawieszenia wskazanych w decyzji o zawieszeniu środków naprawczych. Nie powielając prawidłowej oceny Prezesa ARiMR w tym zakresie należy odnieść się do pozostałych zarzutów i twierdzeń, które w ocenie Skarżącej stanowić miałyby podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd nie zgodził się z podniesionym w skardze zarzutem naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art 107 § 1 k.p.a. Wyjaśnić bowiem należy, że organ odwoławczy jest związany zakresem odwołania, nie jest natomiast związany zarzutami w nim podniesionymi. Spółka zaskarżyła decyzję organu I instancji w całości, zatem Prezes ARiMR powinien był rozpatrzyć sprawę ponownie w jej całokształcie. Organ wywiązał się z tego obowiązku, dokonując oceny całokształtu materiału dowodowego w sprawie i dokonując na tej podstawie ustaleń faktycznych, które w całości pokrywały się z ustaleniami dokonanymi przez organ I instancji. Utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji oznacza, że decyzja ta w ocenie organu odwoławczego jest prawidłowa. Nawet w sytuacji, w której organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia nie przywołał wprost treści zarzutów podniesionych w odwołaniu i nie odniósł się do nich expressis verbis, utrzymanie decyzji w mocy oznacza, że po rozważeniu tych zarzutów uznał je za nieuzasadnione. Ponadto z treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018., poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wynika, że inne naruszenie przepisów prawa procesowego może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy skarżący wykaże, że miało ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przez istotny wpływ na wynik sprawy należy rozumieć sytuację, w której gdyby zarzucane uchybienie nie wystąpiło, wynik sprawy byłby inny. Zarzutu naruszenia art. 107 k.p.a. poprzez brak wyraźnego odniesienia się do kwestii wadliwego skierowania decyzji dotyczących sfery praw organizacyjnych spółki do syndyka jej masy upadłości, który nie powinien być uznany za stronę w tym postępowaniu, należy uznać za nieuzasadniony. W świetle bowiem całokształtu mających zastosowanie przepisów prawa, powyższe naruszenie nie wpływa na prawidłowość rozstrzygnięcia, a Skarżąca nie wykazała, że omawiana wada uzasadnienia decyzji Prezesa ARiMR, miała jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Oczywiste jest przy tym, że z treści decyzji (odczytywanej kompleksowo, w całokształcie jej treści), a nie wyłączne przez pryzmat jej nagłówka i wskazanego tam adresata jednoznacznie wynika, że dotyczy ona praw i obowiązków upadłej Spółki a nie jej Syndyka. Tym samym Sąd nie zgodził się z zarzutem naruszenia art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 185 ust. 2 prawa upadłościowego. Zgodnie z treścią art. 144 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 2344 ze zm.) postępowania administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Postępowania te syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym. Zatem w postępowaniu administracyjnym dotyczącym masy upadłości stroną postępowania w znaczeniu materialnym pozostaje nadal upadły, bowiem to jego prawa i obowiązki są w tym postępowaniu kształtowane. Syndyk dysponuje natomiast legitymacją procesową występując w imieniu własnym, ale na rzecz upadłego. Jednocześnie w niniejszej sprawie istotnym jest, że z utratą statusu organizacji producentów będzie wiązała się konieczność odzyskania z masy upadłości nienależnie pobranych płatności. Zatem w postępowaniu mającym za przedmiot utratę statusu organizacji producentów - dotyczącym w konsekwencji masy upadłości – syndykowi, na podstawie art. 144 ust. 1 prawa upadłościowego, przysługuje legitymacja procesowa. Podobnie rzecz się miała z Zarządcą masy sanacyjnej, który zasadnie wzywany był przez ARR do czynności naprawczych. W ocenie Sądu Prezes ARiMR dokonał prawidłowej wykładni oraz właściwie zastosował przepisy powołane w zaskarżonej decyzji. Szczegółowo wyjaśnił przy tym w uzasadnieniu prawnym przedmiotowej decyzji swoje stanowisko w zakresie niewypełnienia przez Grupę środków naprawczych w odniesieniu do wykrytych nieprawidłowości, które Sąd w całości podziela. Twierdzenia przeciwne zawarte w skardze, nie zostały poparte przekonującymi argumentami natury prawnej. Sprowadzają się do polemiki z ustaleniami organu, tym samym nie mogą stanowić podstawy do uchylenia decyzji Prezesa ARiMR. Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Z tych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.