V SA/Wa 543/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi D.L. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez D. L., jest rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] Oddziału Regionalnego w K. z dnia [...] listopada 2013 r. znak [...], którym odmówiono przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym: W dniu [...] kwietnia 2013 r. D. L. złożył do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Oddział Regionalny ARiMR w K. wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania 312 "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw". W rubryce "I. IDENTYFIKACJA WNIOSKODAWCY", wskazano numer identyfikacyjny [...] nie należący do wnioskodawcy. Wypełniono przy tym rubrykę "I.A DANE WSPÓLNIKA SPÓŁKI CYWILNEJ/DANE POSIADACZA NUMERU IDENTYFIKACYJNEGO PRODUCENTA", wskazując, iż numer identyfikacyjny należy do matki wnioskodawcy. Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. [...] Oddział Regionalny ARiMR odmówił przyznania wnioskowanej pomocy z uwagi na niespełnienie warunków określonych w par. 9 ust. 1 pkt 1 oraz § 18 ust. 6 rozporządzania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" (Dz. U. Nr 139, poz. 883 ze zm.). W uzasadnieniu pisma wyjaśniono, iż zgodnie z poczynionymi w toku postępowania ustaleniami wnioskodawca nie wystąpił o nadania numeru identyfikacyjnego oraz nie wyraził pisemnej zgody na nadanie takiego numeru innym osobom. W związku z powyższym wskazanie w złożonym wniosku numeru identyfikacyjnego matki wnioskodawcy stanowi naruszenie instrukcji wypełniania wniosków. Pismem z 15 lipca 2013 r. D. L. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez przywrócenie jego wniosku do oceny formalnej. W treści pisma wskazał, iż jego matka, której numer wskazał we wniosku, nie uczestniczy w projekcie a przez fakt podpisania się w załączniku I A jednoznacznie wyraziła zgodę na posługiwanie się jej numerem ewidencyjnym. Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. organ stwierdził, iż ww. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa rozpoznać należy pozytywnie. W uzasadnieniu pisma wskazano, iż przed wydaniem rozstrzygnięcia należy wyjaśnić czy wnioskodawca jest współposiadaczem gospodarstwa rolnego osoby, której nadano numer identyfikacyjny, oraz w przypadku występowania współposiadania umożliwić wnioskodawcy uzupełnienie ww. zgody, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 139, poz. 833 ze zm.). Rozpoznając ponownie sprawę, wezwaniem z dnia 28 sierpnia 2013 r. organ wezwał D. L. do uzupełnienia wniosku m.in. poprzez dostarczenie dokumentu potwierdzającego istnienie współwłasności (na dzień złożenia wniosku tj. 16.04.2013 r.) gospodarstwa rolnego lub jego części z jego matką H. L. Odpowiadając na ww. wezwanie wnioskodawca nadesłał m.in. oświadczenie z 4 listopada 2013 r., stwierdzające, iż D. L. nie jest i nigdy nie był współwłaścicielem gospodarstwa znajdującego się pod adresem [...] ani jego części z H. L. Pismem z dnia [...] listopada 2013 r. [...] Oddział ARiMR ponownie oceniając wniosek odmówił przyznania pomocy z uwagi na niespełnienie warunków określonych w par. 9 ust. 1 pkt 1 oraz § 18 ust. 6 ww. rozporządzenia MRiRW z 17 lipca 2008 r. W uzasadnieniu pisma organ ponownie wskazał, iż każdy wnioskodawca przy składaniu wniosku musi posiadać nr identyfikacyjny lub wystąpić o nadanie takiego numeru. Wyjaśniono przy tym, iż w toku postępowania skarżący oświadczył, że nie jest oraz nigdy nie był współwłaścicielem gospodarstwa razem z matką H. L., dlatego też wniosek odrzucono. Rozpoznając pismo z dnia 28 listopada 2013 r. stanowiące wezwanie do usunięcia naruszenia prawa ARiMR stwierdziła, iż nie doszło do naruszenia prawa w przedmiotowej sprawie (pismo z [...] grudnia 2013 r.). W ocenie organu w dniu składania wniosku o przyznanie pomocy każdy wnioskodawca musi posiadać numer identyfikacyjny, jednocześnie w przypadku gdy wnioskodawca nie posiada ww. numeru i nie ma prawa do posługiwania się numerem nadanym małżonkowi albo współposiadaczowi gospodarstwa rolnego musi wystąpić o jego nadanie do Biura Powiatowego ARiMR. Według organu wnioskodawca składając wniosek nie miał prawa do posługiwania się numerem innej osoby tj. małżonka lub współposiadacza a tym samym nie spełnił podstawowego warunku wynikającego z przepisu § 9 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia. Pismem z 10 stycznia 2014 r. D. L. wniósł skargę do tut. Sądu wnosząc o zmianę rozstrzygnięcia organu wydanego w jego sprawie. W uzasadnieniu skargi podniósł m.in, iż organ winien najpierw wezwać stronę skarżącą do usunięcia braku formalnego a dopiero potem w przypadku braku stosownych uzupełnień odmówić udzielenia wnioskowanej pomocy finansowej. W odpowiedzi na skargę Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosła o odrzucenie skargi , a w przypadku nie uwzględnienia tego wniosku wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem, z uwzględnieniem stanu prawnego, który miał zastosowanie w chwili orzekania w sprawie. W związku z tym, zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że poza przypadkiem wymienionym pod literą b), warunkiem sine qua non uchylenia zaskarżonego postanowienia jest stwierdzenie, że naruszenie prawa, którego dopuścił się organ administracji, miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku opisanym pod literą c) wymaga się ponadto, aby wpływ ten był istotny. Jedynie w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) możliwe jest uchylenie zaskarżonego aktu administracyjnego niezależnie od tego, czy naruszenie mogło, czy też nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Przedstawiając motywy podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności należy odnieść się do wniosku Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest to wniosek niezasadny. Skarżący precyzując treść swojej skargi wyjaśnił bowiem, iż skarga dotyczy pisma ARiMR z [...] listopada 2013 r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej a nie pisma stanowiącego odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Dlatego też brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku organu i odrzucenia skargi z uwagi na jej rzekomą niedopuszczalność. Przechodząc natomiast do merytorycznej oceny zarzutów strony skarżącej stwierdzić trzeba, iż są one częściowo uzasadnione. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie organu nie zostało bowiem poprzedzone szczegółowym wyjaśnieniem sprawy w zakresie współposiadania części lub całości gospodarstwa rolnego przez skarżącego oraz jego matkę, co w konsekwencji pozwala uznać podjętą przez organ ocenę za, co najmniej przedwczesną. Powołać tutaj należy treść przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie. Zgodnie zatem z paragrafem 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. pt. Szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 r. (Dz. U. 2008 r. Nr 139 pos. 883 ze zm.), pomoc przyznawana jest osobie fizycznej podejmującej we własnym imieniu działalność gospodarczą, która spełnia warunki określone w § 4 pkt 1 lit. b, d-g i której został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym". Jak wynika zaś z art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. 2012 r. poz. 86) w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny, gdzie numer identyfikacyjny nadaje się temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę. W przypadkach takim do wniosku o wpis do ewidencji producentów dołącza się pisemną zgodę odpowiednio współmałżonka, współposiadacza gospodarstwa rolnego albo wspólników. Nadto, zgodnie z uszczegółowieniem zawartym w Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie prawa pomocy w ramach działania 312 "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" PROW na lata 2007-2013, każdy wnioskodawca – jako potencjalny Beneficjent – musi posiadać numer identyfikacyjny w dniu składania wniosku o przyznanie pomocy lub też wystąpić o jego nadanie do Biura Powiatowego ARiMR właściwego terytorialnie ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę, o ile nie dysponuje prawem do posługiwania się numerem identyfikacyjnym nadanym małżonkowi albo współposiadaczowi gospodarstwa rolnego. Mając na uwadze, iż podstawę odmowy przyznania wnioskowanej przez skarżącego pomocy finansowej stanowiło podanie we wniosku skarżącego numeru identyfikacyjnego należącego do jego matki, szczególnego znaczenia, w kontekście wskazanych wyżej przepisów prawa, nabierają okoliczności faktyczne dotyczące wykazania prawa do posługiwania się tym numerem. Kwestia ta dostrzeżona została zresztą przez organ w toku postępowania administracyjnego bowiem okoliczność ta stanowiła podstawę przywrócenia wniosku na drogę dalszej oceny (vide pismo z [...].08.2013r. k.- 145 akt adm.). W toku badania sprawy organ ustalił, iż z dokumentów załączonych wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy nie wynika, czy wnioskodawca oraz H. L. są współposiadaczami gospodarstwa rolnego, natomiast zgodnie z informacją skierowaną do Oddziałów Regionalnych zawartą w piśmie [...] z [...].09.2009 r. znak [...] w sytuacji, kiedy z danych zwróconych z bazy EP wynika, iż numer został nadany innej osobie niż wnioskodawca, należy dokonać sprawdzenia czy wnioskodawca będący współposiadaczem, współmałżonkiem, wyraził pisemną zgodę na jego nadanie podmiotowi zarejestrowanemu w ewidencji producentów. Organ uznał przy tym, iż w przypadku gdy brak będzie takiej zgody, wówczas wnioskodawca powinien we właściwym Biurze Powiatowym ARiMR dokonać stosownego wpisu w ww. wniosku i dostarczyć do BWI kopię wniosku z wpisem, potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez pracowników Agencji. Podkreślić tutaj należy, iż wbrew wytycznym zawartym w piśmie organu z [...] sierpnia 2013 r. nie przeprowadzono w toku dalszych prac odpowiednich wyjaśniań w przedstawionym wyżej zakresie. Organ nie ustalił bowiem czy wnioskodawca jest współposiadaczem gospodarstwa rolnego osoby, której nadano numer identyfikacyjny, co w przypadku występowania współposiadania umożliwiłoby wnioskodawcy uzyskanie aprobaty zgodnie z przepisami ww. rozporządzenia MRiRW z 17 lipca 2008 r. Wskazać tutaj trzeba, iż za wyjaśnienie omawianych tu kwestii nie może zostać uznane wezwanie organu z dnia [...] sierpnia 2013 r. (k.152 akt adm.) oraz odpowiedź strony skarżącej na to pismo. W pkt 9 wezwania organu z [...] sierpnia 2013 r. zobowiązano bowiem skarżącego do wykazania dokumentem "współwłasności" gospodarstwa lub jego części z H. L. Na tak sformułowane pytanie skarżący odpowiedział swoim oświadczeniem, iż nie jest i nigdy nie był współwłaścicielem przedmiotowego gospodarstwa rolnego. Wyjaśnić tutaj należy, iż zgodnie z treścią przepisu art. 195 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. 2014 poz. 121 j.t.), własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom - "współwłasność" Natomiast za "posiadanie" ustawodawca uznaje faktyczne władztwo jak właściciel (posiadacz samoistny), czy też jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo z którym łączy się określone władztwo nad cudza rzeczą (posiadacz zależny). Wydaje się oczywistym, iż wezwanie organu do wykazania "współwłasności" stanowiło omyłkę, bowiem jak wskazano w piśmie z [...] sierpnia 2013 r. faktycznie organ zobowiązany był wyjaśnić kwestię współposiadania, czego jednak na skutek nieprawidłowego sformułowania wezwania do stosownych wyjaśnień nie uczyniono. Reasumując zatem ponieważ organ administracyjny nie wyjaśnił należycie kwestii współposiadania i nie wezwał w sposób prawidłowy do uzupełnienia wniosku o przyznanie pomocy w tym zakresie, uznać należy iż doszło w sprawie do istotnego naruszenia przepisów postępowania skutkującego uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Z tych wszystkich przyczyn organ winien dokonać oceny wniosku przy ponownym rozpatrzeniu sprawy z uwzględnieniem wyżej wyrażonych poglądów. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie i na mocy art. 145 § 1 ust.1 lit. c) ustawy prawo po postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.