V SA/Wa 549/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Protokolant: specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2013r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... grudnia 2012 r. nr ... w przedmiocie odmowy zmiany biznesplanu oddala skargę Po rozpatrzeniu odwołania P. S. z dnia ... października 2012 r. od decyzji nr ... w sprawie odmowy zmiany założeń biznesplanu, wydanej przez Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu ... września 2012 r., Prezes ARiMR decyzją z dnia ... grudnia 2012 r. nr ... utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu własnej decyzji organ odwoławczy przywołał następujące okoliczności faktyczne i prawne. W dniu 24 czerwca 2011 r. P. S. złożyła w ... Oddziale Regionalnym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Po rozpatrzeniu ww. wniosku, decyzją nr ....11, wydaną przez Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu ... września 2011 r., Wnioskodawczyni została przyznana pomoc finansowa w wysokości ... zł z zastrzeżeniem dopełnienia warunków, w terminie 180 dni od dnia odebrania tej decyzji, w tym: 1) nabycia lub wejścia w posiadanie gospodarstwa wskazanego w biznesplanie, o powierzchni użytków rolnych nie mniejszej niż średnia powierzchnia gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju tj. 10,23 ha, 2) podjęcia samodzielnego prowadzenia gospodarstwa, 3) ubezpieczenia się na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników z mocy ustawy w pełnym zakresie jako rolnik, 4) uzyskania wpisu do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, 5) przedłożenia w oddziale regionalnym Agencji: - dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do gospodarstwa, - oświadczenia o podjęciu samodzielnego prowadzenia gospodarstwa, - zaświadczenia z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o podleganiu ubezpieczeniu społecznym rolników z mocy ustawy w pełnym zakresie jako rolnik. W dniu 23 marca 2012 r. P. S. złożyła w ... Oddziale Regionalnym ARiMR prośbę o wyrażenie zgody na zmianę założeń biznesplanu stanowiącego załącznik do wniosku o przyznanie pomocy polegającą na zmianie numerów działek zadeklarowanych do przejęcia we wniosku o przyznanie pomocy oraz w biznesplanie. Następnie w dniu 10 maja 2012 r. Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr ... w sprawie odmowy zmiany założeń biznesplanu. Decyzją nr ... z dnia ... lipca 2012 r. Prezes ARiMR utrzymał w mocy ww. decyzję. W dniu 29 sierpnia 2012 r. P. S. złożyła korektę wniosku o przyznanie pomocy w której zmieniła pierwotnie deklarowane do przejęcia działki rolne. Decyzją nr ... z dnia ... września 2012 r. Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR odmówił wyrażenia zgody na zmianę założeń biznesplanu. W złożonym odwołaniu od ww. decyzji P. S. wskazała na śmierć jednego ze współwłaścicieli ziemi którą uwzględniła do nabycia w złożonym wniosku o przyznanie pomocy oraz wstrzymanie przez Komornika licytacji działek rolnych z uwagi na ważny interes społeczny, jako podstawę uzasadniającą uchylenie zaskarżonej decyzji i wyrażenie zgody na zmianę założeń biznesplanu. Uznając bezzasadność odwołania, organ II instancji podkreślił że zgodnie z § 21 ust. 5 ww. rozporządzenia, w przypadku beneficjentów, którym wydano decyzję o przyznaniu pomocy z zastrzeżeniem dopełnienia, w terminie 180 dni od dnia doręczenia tej decyzji, warunku określonego w § 15 ust. 3 pkt 1, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji wyraża zgodę na zmianę założeń biznesplanu w zakresie powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie rolnym pod warunkiem, że beneficjent wystąpi do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji z wnioskiem o którym mowa w ust. 1, nie później niż w terminie 150 dni od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy oraz że beneficjentowi przysługiwałaby pomoc w oparciu o liczbę punktów przyznanych na podstawie zmienionej powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie, a złożony przez niego wniosek o przyznanie pomocy finansowej mieściłby się w limicie środków określonych w Programie. W przedmiotowej sprawie termin 150 dni na złożenie wniosku o zmianę biznesplanu upłynął w dniu 2 marca 2012 r. P. S. zmianę do założeń biznesplanu złożyła w dniu 29 sierpnia 2012 r., a więc już po upływie 150 dni od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy. Stąd też stwierdzono, że strona nie zachowała terminu ustanowionego w § 21 ust. 5 rozporządzenia, a w związku z tym Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR zasadnie wydał decyzję nr ... (z dnia ... września 2012 r.) w której nie wyraził zgody na zmianę założeń biznesplanu. Odnosząc się do argumentu strony dotyczącego wystąpienia w sprawie siły wyższej uzasadniającej uchylenie zaskarżonej decyzji i wyrażenie zgody na zmianę założeń biznesplanu wskazano, iż w § 22 rozporządzenie w zakresie siły wyższej przewiduje jej zastosowanie wyłącznie w sytuacji ustalania kwoty nienależnie pobranych płatności. Decyzję organu odwoławczego zaskarżyła P. S. zarzucając jej naruszenie prawa materialnego a mianowicie art. 21 ust. 2 pkt 2 i art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. nr 64/2007 poz. 427), a nadto art. 107 § 3 kpa. W uzasadnieniu skargi podkreślono iż organ I instancji oraz jego pracownicy podejmowali działania których celem było pozbawienie skarżącej pomocy finansowej w kwocie ... tyś. zł. Skarżąca jest zdania iż nie uchybiła prawu albowiem do faktycznego przejęcia gruntów nie doszło z przyczyn od niej niezależnych. Jej wniosek nie zyskał akceptacji mimo złożenia jego korekty, a poza tym przeszkody jakie napotkała przy objęciu gospodarstwa powinny być uznane jako siła wyższa w szerszym ujęciu. W ocenie autorki skargi organ naruszył zarówno przepis art. 21 ust. 2 pkt 2 jak i ust. 3 art. 21 ww ustawy albowiem nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego ani nie udzielał na żądanie strony niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych. Poza tym w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji przywołane zostało rozporządzenie bez bliższego jego skonkretyzowania co stanowi uchybienie wymogom wynikającym z art. 107 § 3 kpa. Skarżąca przyznała jednak iż uchybiła terminowi 150 dni na zmianę założeń do biznesplanu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Sąd zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stosownie do wymogów przewidzianych w § 15 ust. 3 pkt 1-5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (dz.U. nr 200 z 2007r. poz. 1443 ze zm.) – dalej rozporządzenie decyzję o przyznaniu pomocy wydaje się z zastrzeżeniem dopełnienia przez beneficjenta w terminie 180 dni od dnia doręczenia tej decyzji warunków w postaci: 1) nabycia lub wejścia w posiadanie gospodarstwa wskazanego w biznesplanie spełniającego warunki o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze i tiret trzecie z zastrzeżeniem § 5 ust. 2, 2) podjęcia samodzielnego prowadzenia gospodarstwa o którym mowa w pkt 1 3) ubezpieczenia na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników z mocy ustawy w pełnym zakresie jako rolnik, 4) uzyskania wpisu do ewidencji producentów stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności jeżeli jego małżonek nie został dotychczas wpisany do tej ewidencji, 5) nabycia gospodarstwa małżonka w sposób określony w § 2 ust. 7 pkt 3 – w przypadku o którym mowa w § 2 ust. 7 – chyba że dany warunek był spełniony w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości to, że skarżąca była beneficjentem któremu wydana decyzja o przyznaniu pomocy z zastrzeżeniem dopełnienia w terminie 180 dni od dnia doręczenia tej decyzji warunku określonego w § 15 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia. Poza sporem jest również to że wystąpiła ona o zmianę założeń biznesplanu w zakresie powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie rolnym objętym biznesplanem. W takiej sytuacji obowiązana była jednak dochować wymogu przewidzianego w § 21 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia tzn. wystąpić do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji z wnioskiem o wyrażenie zgody na zmianę założeń biznesplanu nie później niż w terminie 150 dni od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy. Warunku przewidzianego w powyższym przepisie skarżąca jednak nie spełniła. Przyznaje to w uzasadnieniu skargi (str. 2) podkreślając iż jej "zawinieniem li tylko było przekroczenie terminu 150 dni na zmianę założeń do biznesplanu". Powyższe oznacza iż naruszenie § 21 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia było w przypadku skarżącej ewidentne, co skutkowało zasadną odmową wyrażenia zgody (przez organ) na zmianę założeń biznesplanu. W ocenie sądu zarzuty skargi wskazujące jakoby doszło do naruszenia przez organ przepisów art. 21 ust. 2 pkt 2 i art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. nr 64 z 2007 r. poz. 427 ze zm.) nie są trafne. Z przepisów tych wynika że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy, organ przed którym toczy się postępowanie jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz udzielać stronom na ich żądanie niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Zdaniem sądu skarżąca nie wykazała, iż organ odmówił jej jakichkolwiek pouczeń mających wpływ na treść podjętego rozstrzygnięcia, nie udowodniła również tego jakoby pracownicy organu w toku toczącego się postępowania administracyjnego utwierdzali ją w przekonaniu, iż nie uchybiła obowiązującym przepisom prawa. Stwierdzenia skarżącej co do ww. okoliczności sąd uznaje za gołosłowne. Nie podziela również tezy jakoby organ dopuścił się naruszenia przepisu art. 107 § 3 kpa. Uzasadnienie kwestionowanej decyzji jest bowiem jasne i przekonujące. Zawiera poza tym wszystkie niezbędne wymagania określone tym przepisem. Z kolei skarżąca nie wskazuje w czym konkretnie upatruje jego naruszenia. Nie są również zasadne sugestie skarżącej dotyczące przesłanek wskazujących na wystąpienie w sprawie siły wyższej. Podkreślenia wymaga, iż strona skarżąca nie jest tu konsekwentna. Wskazuje przecież że kwestia siły wyższej została przywołana w sprawie nietrafnie aby podnieść jednocześnie że przeszkody z jakimi spotkała się przy objęciu gospodarstwa były siłą wyższą w szerszym ujęciu. Odnosząc się do tej kwestii przywołać należy § 22 rozporządzenia, który wskazuje iż siła wyższa ma znaczenie wyłącznie w przypadku spraw w których ustalane są kwoty nienależnie pobranych płatności a do takich niniejszej sprawy zaliczyć nie sposób. Nie podważa skuteczności zaskarżonej decyzji powołanie się przez organ na konkretny przepis rozporządzenia bez podania jego precyzyjnego określenia albowiem wskazuje je decyzja organu I instancji którą organ odwoławczy utrzymał w mocy. Z powyższych względów skargę oddalono na podstawie art. 151 ppsa.