V SA/Wa 551/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków (spr.), Protokolant ref. staż. - Katarzyna Smaga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi K.K. na informację zawartą w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych 1. uchyla rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2013 r.; 2. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz K. K. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi K. K. (dalej: "Skarżąca") jest informacja zawarta w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Agencja") z dn. [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" PRO W 2007- 2013. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało podjęte w następującym stanie faktycznym. Dnia 23 kwietnia 2013r. Skarżąca złożyła w [...] Oddziale Regionalnym Agencji w G. wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania 121 "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007- 2013. Pismem z dnia [...] października 2013r. Skarżąca została wezwana przez [...] OR Agencji w trybie §14 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania Modernizacja gospodarstw rolnych objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 (Dz. U. Nr 193, poz. 1397 ze zm.) – dalej: "rozporządzenie z 17 października 2007 r."do poprawy formularza wniosku i załączników w zakresie kilkunastu wyszczególnionych punktów – w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania. W odpowiedzi na w/w pismo Agencji, Skarżąca w dniu 4 listopada 2013r. złożyła wniosek o przedłużenie terminu na dokonanie uzupełnień. Kierownik [...] OR Agencji pismem z dnia [...].11.2013r. odmówił Skarżącej wydłużenia terminu na dokonanie uzupełnień wniosku o przyznanie pomocy, ponieważ w ocenie organu wniosek o przedłużenie terminu został wystosowany po jego upływie – termin upływał 02 listopada 2013r.. Następnie kolejnym pismem dnia [...].11.2013r opierając się na treści przepisu §14 ust. 4 pkt 1/ rozporządzenia MRiRW z dnia 17 .10.2007 r., Kierownik [...] OR Agencji działając w imieniu Prezesa Agencji odmówił przyznania Skarżącej pomocy, o czym została ona niezwłocznie poinformowana. Powodem odmowy przyznania pomocy było niedokonanie w wyznaczonym 21 dniowym terminie żadnych ze wskazanych w wezwaniu uzupełnień. W dniu 22 listopada 2013r. Skarżąca nadesłała uzupełnienia do wniosku o przyznanie pomocy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu na dokonanie uzupełnień. Pismem z dn. [...].11.2013r. organ odmówił Skarżącej przywrócenia terminu na dokonanie czynności uzupełniania wniosku. Po rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa Prezes Agencji podtrzymał wcześniejsze rozstrzygnięcie OR Agencji z dnia [...].11.2013 r. o odmowie przyznania Skarżącej pomocy. W dniu 28 stycznia 2014r. wpłynęła do Agencji skarga kierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rozstrzygnięcie OR Agencji z dnia [...].11.2013 r. odmawiające przyznania Skarżącej pomocy finansowej . W skardze Skarżąca domaga się stwierdzenia bezskuteczności czynności, zarzucając organom naruszenie art. 22 ust. 3 przepisów ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64 poz. 427 ze zm.) – dalej: "ustawa o wspieraniu". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W ocenie Sądu wniesienie skargi skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia, aczkolwiek z innych przyczyn niż podnosi Skarżąca. Zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w zakresie działania 121 "Modernizacja gospodarstw rolnych" określa powołana wyżej ustawa o wspieraniu z dnia 7 marca 2007 r oraz wydane na jej podstawie (powołane wyżej) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania (...). W rozstrzyganej sprawie przedmiotem skargi jest akt z zakresu administracji publicznej, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przedmiotowy akt dotyczy odmowy przyznania pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych", o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o wspieraniu. Natomiast ustęp 3 art. 22 ustawy o wspieraniu określa sposób załatwienia sprawy w przypadku, gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy. W takiej sytuacji podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę w formie pisemnej o odmowie przyznania pomocy z podaniem przyczyn jej odmowy. Na negatywne rozstrzygnięcie - zgodnie z art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu - wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jak wynika z art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu, pomoc jest przyznawana na wniosek m. in. osoby fizycznej, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Z kolei stosownie do § 14 ust. 3 rozporządzenia z 17 października 2007 r., jeżeli wniosek nie spełnia innych niż określone w ust. 1 i 2 wymagań, Agencja wzywa wnioskodawcę w formie pisemnej do usunięcia braków formalnych w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy. Jednocześnie, w myśl § 14 ust. 4 rozporządzenia: "jeżeli wnioskodawca, pomimo wezwania do usunięcia braków, nie usunął w terminie żadnego z braków, Agencja nie przyznaje pomocy. Stosownie zaś do § 17 rozporządzenia z 17 października 2007 r. Agencja na uzasadnioną prośbę wnioskodawcy może wyrazić zgodę na przedłużenie terminu wykonania przez wnioskodawcę określonych czynności w toku postępowania. W myśl art. 22 ust. 2 powołanej ustawy, do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy (czyli m.in. postępowań w ramach programu modernizacji gospodarstw rolnych), prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników, organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z § 33 ust. 1 rozporządzenia z 17 października 2007 r., do obliczania i oznaczania terminów związanych z wykonywaniem czynności w toku postępowania w sprawie przyznania pomocy i wypłaty środków finansowych z tytułu pomocy stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego. Przenosząc powyższe regulacje na grunt rozpatrywanej sprawy należy zauważyć, że Agencja pismem z dnia [...] października 2013r. wezwała Skarżącą do poprawy formularza wniosku i załączników w zakresie kilkunastu wyszczególnionych punktów – w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania. Wezwanie zostało doręczone dnia 11 października 2013 r., a więc 21 – dniowy termin upływał w dniu 1 listopada 2013 r. Ze względu na to, że 1 listopada jest dniem ustawowo wolnym od pracy, termin upływał w sobotę 2 listopada 2013 r.. W ocenie organu sobota nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy, dlatego złożenie przez Skarżącą wniosku o przedłużenie terminu w dniu 4 listopada 2013 r. nastąpiło z uchybieniem terminu i nie mogło być skuteczne. Sąd nie podziela rozważań organu w przedmiocie niezachowania przez Skarżącą terminu do wniesienia prośby o przedłużenie terminu. Jak już wspomniano wyżej, zgodnie z § 33 ust. 1 rozporządzenia z 17 października 2007 r. do obliczania i oznaczania w toku postępowania w sprawie przyznania pomocy stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego. Zgodnie z treścią przepisu art. 115 k.c. jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy, termin upływa dnia następnego. Treść tego przepisu jest zbieżna z treścią art. 57 § 4 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni. Sąd Najwyższy w podjętej przez siebie uchwale 7 sędziów z dnia 25 kwietnia 2003r. sygn. akt III CZP 8/03 (lex nr 77172) stwierdził, że sobota nie jest dniem uznanym ustawowo za wolny od pracy w rozumieniu art. 115 kc, w związku z art. 165 § kpc. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny dokonując wykładni przepisu art. 57 § 4 kpa w uchwale 7 sędziów z dnia 15 czerwca 2011 r. I OPS 1/11 uznał, że sobota jest dniem równorzędnym z dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 k.p.a. W ocenie Sądu, aczkolwiek uchwała NSA nie dotyczy przepisu art. 115 k.c., jednakże z uwagi na zbieżność treści przepisu z przepisem, który był przedmiotem wykładni NSA (art. 57 § 4 k.p.a.) należy dokonać interpretacji art. 115 k.c. w zgodzie z treścią uchwały NSA. Należy mieć na względzie, że postępowanie przed organami Agencji do momentu podpisania umowy o dofinansowanie jest postępowaniem administracyjnym, podlega kontroli sądów administracyjnych. Dlatego też przepisy, które mają w tym postepowaniu zastosowanie powinny być, o ile to możliwe, interpretowane w identyczny sposób. We wszystkich kluczowych przepisach regulujących postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne sobota została zrównana z dniami ustawowo wolnymi od pracy. I tak: • art. 12 § 5 Ordynacji podatkowej stanowi, że "jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy". Taka sama jest treść art. 83 § 2 p.p.s.a. • art. 57 § 4 k.p.a. stanowi, że "jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni", przy czym zgodnie z wykładnią dokonaną przez NSA w uchwale z 15.06.2011 sobota została zrównana z dniem ustawowo wolnym od pracy. Przepis art. 115 k.c. jest - jak już wspomniano zbieżny z treścią art. 57 k.p.a., dlatego dla potrzeb prowadzonego postępowania administracyjnego powinien być interpretowany zgodnie z powołaną wyżej uchwałą NSA dotyczącą art. 57 § 4 k.p.a. Przyjęcie wykładni ustalonej przez Sąd Najwyższy prowadziłoby do tego, że w postępowaniu przed Agencją termin do dokonania czynności może upłynąć w sobotę, a już w postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie – bo zastosowanie ma art. 83 § 2 p.p.s.a. Takie ujęcie omawianego zagadnienia - w ocenie Sądu - byłoby sprzeczne z wywodzoną z art. 2 Konstytucji zasadą zaufania do Państwa i stanowionego przezeń prawa. W ramach jednej gałęzi prawa – tutaj prawa administracyjnego - skutki prawne identycznych zdarzeń powinny być takie same. Postępowanie prowadzone po przyjęciu wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania 121 "modernizacja gospodarstw rolnych" do momentu podpisania umowy jest postepowaniem administracyjnym, podlegającym kognicji sądów administracyjnych. Jak już wyżej wspomniano, w postepowaniu administracyjnym sobota jest traktowana na równi z dniami ustawowo wolnymi od pracy. Zróżnicowanie uprawnień strony w zakresie skutków terminów upływających w sobotę, w zależności od tego do jakich przepisów odwołuje się dana ustawa, jest nie do przyjęcia także w świetle art. 32 Konstytucji RP i zasady równości wobec prawa. W sobotę nieczynne są urzędy organów administracji publicznej jak i wiele urzędów pocztowych, w konsekwencji dla znaczącej liczby obywateli termin dokonania czynności procesowej upływałby w piątek (lub nawet – jak w przedmiotowej sprawie - w czwartek), bądź też jego dochowanie wiązałoby się z koniecznością dojazdu do miejscowości, w której czynny jest urząd pocztowy. To z kolei mogłoby być uznane za faktyczną dyskryminację osób mniej zamożnych, ponieważ zachowanie terminu wymagałoby poniesienia dodatkowych kosztów dojazdu. Należy podkreślić, iż zarówno organy administracji państwowej jak i sądy administracyjne winny respektować przy rozpoznawaniu spraw postanowienia uchwały NSA oraz poglądy wyrażone w jej uzasadnieniu. NSA stwierdził, iż to że ustawodawca w innych procedurach wyraźnie wskazał, że w przypadku gdy ostatni dzień terminu przypada na sobotę, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu wolnym od pracy (art. 12 § 5 O.p., art. 83 § 2 p.p.s.a.) oznacza tylko tyle, że w tych procedurach usunięte zostało źródło wątpliwości interpretacyjnych. Nie może być to natomiast argument przemawiający za stanowiskiem, że wolą ustawodawcy było przyjęcie takiego unormowania, aby w ogólnym postępowaniu administracyjnym sobota nie była traktowana, jako dzień ustawowo wolny od pracy. Sąd rozpatrujący przedmiotową sprawę całkowicie podziela stanowisko wyrażone w powołanej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dlatego w ocenie Sądu, 21 dniowy termin zakreślony skarżącej w wezwaniu z dnia [...] października upływał w dniu 4 listopada 2013 r. (tj. w najbliższy po 1 listopada dzień powszedni). W związku z powyższym złożony przez Skarżącą w dniu 4 listopada 2013 r. wniosek o przedłużenie terminu do poprawy wniosku uznać należy za złożony w terminie. Mając na uwadze, iż odmowę przedłużenia terminu organ uzasadnił wyłącznie tym, że wniosek został złożony po upływie wyznaczonego terminu, w następstwie czego odmówiono Skarżącej przyznania pomocy z uwagi na niedokonanie w wyznaczonym 21 dniowym terminie żadnych ze wskazanych w wezwaniu uzupełnień, skargę należało uwzględnić. Rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę organ ponownie rozpatrzy wniosek Skarżącej z 4 listopada 2013 r. o przedłużenie terminu na uzupełnienie wniosku oraz złożenie wyjaśnień jako złożony w terminie, mając na względzie to, że Skarżąca uzupełniła wniosek w dniu 21 listopada 2013. i dopiero potem rozważy kwestie możliwości przyznania wnioskowanej pomocy. Sąd wyjaśnia, że wniosek Skarżącej o przywrócenie uchybionego terminu złożony w dniu 21 listopada 2013 r. jest bezskuteczny, jako że Skarżąca nie uchybiła terminowi w zakreślonym terminie złożyła wniosek o przywrócenie terminu, który to wniosek organ nieprawidłowo rozpoznał. Podstawą wyroku jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.