V SA/Wa 552/09
WyrokWSA w Warszawie2010-03-16
Skład orzekający: Piotr Piszczek, Jolanta Bożek, Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy datę rozpoczęcia działalności rolniczej, dla celów przyznania pomocy finansowej młodym rolnikom, należy ustalać na podstawie daty zawarcia umowy kredytu preferencyjnego, czy daty faktycznego otrzymania środków z tego kredytu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że "otrzymanie kredytu preferencyjnego" oznacza faktyczne otrzymanie środków finansowych, a nie datę zawarcia umowy kredytowej. Skoro warunkiem uruchomienia kredytu było nabycie gospodarstwa rolnego, a środki zostały wypłacone po tej dacie, skarżąca spełniła warunek złożenia wniosku w terminie 14 miesięcy od rozpoczęcia działalności rolniczej. W związku z tym zaskarżona decyzja odmawiająca przyznania pomocy została wydana z naruszeniem prawa.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej dla młodych rolników. Organy administracji odmówiły przyznania pomocy, uznając, że skarżąca rozpoczęła działalność rolniczą wcześniej niż 14 miesięcy przed złożeniem wniosku, ponieważ datę rozpoczęcia działalności utożsamiły z datą zawarcia umowy kredytu preferencyjnego na zakup gospodarstwa. Skarżąca argumentowała, że faktyczne otrzymanie środków z kredytu, a tym samym możliwość rozpoczęcia działalności, nastąpiło później, po spełnieniu warunków umowy, w tym nabyciu gospodarstwa.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zasądzając jednocześnie od Prezesa ARiMR na rzecz M. W. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), , Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2010 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia ... lutego 2009 r. nr ... w przedmiocie: odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu UE. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z ... lipca 2008 r. nr ..., 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz M. W. kwotę ... zł (... złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
M. W. (zwana dalej: skarżącą) ... marca 2008 r. złożyła w Oddziale Regionalnym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (AR i MR) w E. wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom".
Dyrektor L. Oddziału Regionalnego AR i MR decyzją z ... lipca 2008 r. nr ...odmówił skarżącej przyznania wnioskowanej pomocy finansowej, ponieważ wniosek został złożony przez osobę, która skorzystała z kredytu preferencyjnego w celu zakupu gospodarstwa rolnego wcześniej niż 14 miesięcy przed złożeniem wniosku – zgodnie z treścią § 2 ust 2 pkt 3 i § 26a ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. Nr 200, poz. 1443 ze zm.; zwanego dalej: rozporządzeniem).
Pełnomocnik skarżącej złożył odwołanie od powyższej decyzji. Zarzucił organowi, że brak było podstaw do wydania decyzji odmawiającej przyznania pomocy finansowej, gdyż Skarżąca spełniła łącznie oba warunki uprawniające ją do złożenia wniosku ... marca 2008 r., a mianowicie ... stycznia 2007 r. nabyła gospodarstwo i najwcześniej ... stycznia 2007 r. mogła rozpocząć prowadzenie działalności rolniczej w związku z objęciem w posiadanie nabytego w tym dniu gospodarstwa rolnego. Podkreślił, że nabycie gospodarstwa rolnego było niezbędnym warunkiem otrzymania kredytu inwestycyjnego, którego to otrzymanie stanowi dzień (... stycznia 2007 r.) rozpoczęcia działalności rolniczej, a nie dzień w którym bank udzielił jej kredytu (... grudnia 2006 r.).
Prezes AR i MR decyzją z ... lutego 2009 r. nr ... utrzymał w mocy decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego AR i MR z ... lipca 2008 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż zgodnie z § 26a ust. 2 rozporządzenia – w 2008 r., w okresie do 30 czerwca, o przyznanie pomocy mogą ubiegać się również inne niż określone w ust. 1 osoby fizyczne, które nabyły gospodarstwo, nawet jeżeli nabycie to nastąpiło przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, oraz rozpoczęły prowadzenie działalności rolniczej nie wcześniej niż w okresie 14 miesięcy przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy, jeżeli są spełnione pozostałe warunki jej przyznania, z tym że do tych osób stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące przyznawania pomocy osobom fizycznym, o których mowa w § 7 ust. 1. Definicja prowadzenia działalności rolniczej zawarta jest w § 2 ust. 2 rozporządzenia. Jedna z przesłanek uznania osoby fizycznej za prowadzącą działalność rolniczą określona jest w § 2 ust. 2 pkt 3 w myśl którego – uznaje się, że osoba fizyczna prowadziła działalność rolniczą, jeżeli otrzymała kredyt preferencyjny udzielany na podstawie przepisów dotyczących szczegółowych kierunków działań AR i MR oraz sposób ich realizacji lub przepisów dotyczących szczegółowego zakresu i kierunków działań AR i MR oraz sposób ich realizacji.
Organ odwoławczy zauważył, że w § 7 umowy przeniesienia nieruchomości oraz ustanowienia hipoteki z ... stycznia 2007 r. określono, iż małżonkowie Z. i B. K. przenoszą na rzecz M. W. nieruchomość położoną we wsi K. (...). W § 9 i 10 ww. umowy podano, że Bank ... SA przyznał M. W. kredyt inwestycyjny z dopłatami AR i MR w kwocie ... zł, przeznaczony na zakup gospodarstwa rolnego. Informacja ta jest spójna z treścią umowy kredytu inwestycyjnego z ... grudnia 2006 r., odpowiednio z postanowieniem § 1, 4 i 15 ust. 1 przedmiotowej umowy. Organ zauważył, że części VIII pkt 68 wniosku Skarżąca podała, że działalność rolniczą rozpoczęła ... stycznia 2007 r.
Prezes AR i MR podzielił stanowisko organu I instancji, że skarżąca prowadzi działalność rolniczą przez okres dłuższy niż 14 miesięcy przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że zgodnie § 2 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, uznaje się, iż osoba prowadzi działalność rolniczą od chwili otrzymania kredytu preferencyjnego. Zdaniem Prezesa AR i MR "otrzymanie kredytu" oznacza dzień zawarcia umowy kredytowej. Wynika to z konsensualnego charakteru umowy kredytowej, która dochodzi do skutku w momencie jej zawarcia tj. uzgodnienia i zaakceptowania warunków przez strony – bank i kredytobiorcę. Stosowana umowa pomiędzy skarżącą a Bankiem ... SA została zawarta ... grudnia 2006 r. W związku z tym organ odwoławczy stwierdził, że nie ma możliwości określenia innej daty niż data zawarcia umowy kredytu preferencyjnego, tj. momentu "otrzymania" tegoż kredytu. W związku z powyższym organ uznał, iż skarżąca rozpoczęła prowadzenie działalności rolniczej wcześniej niż na 14 miesięcy przed dniem złożenia wniosku.
W skardze z ... marca 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik skarżącej zarzucił, że decyzja Prezesa AR i MR z ... lutego 2009 r. została wydana z istotnym naruszeniem:
1. przepisów prawa materialnego, poprzez niezastosowanie przepisu § 26a ust. 1 rozporządzenia;
2. przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię przepisu § 2 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, polegającą na przyjęciu, iż otrzymanie kredytu preferencyjnego oznacza dzień zawarcia umowy kredytowej, w sytuacji, gdy fakt zawarcia w niniejszej sprawie umowy kredytu inwestycyjnego nie może być utożsamiany z dniem faktycznego, fizycznego przekazania środków finansowych do dyspozycji skarżącej, ponieważ umowa uzależniała przyznanie kredytu inwestycyjnego od spełnienia warunku nabycia gospodarstwa rolnego.
Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie decyzji Prezesa AR i MR z ... lutego 2009 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego AR i MR z ... lipca 2008 r. oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że skarżąca złożyła wniosek w oparciu o postanowienia § 26a ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym o przyznanie pomocy mogą ubiegać się osoby fizyczne, które nabyły gospodarstwo rolne, nawet jeżeli nabycie nastąpiło przed dniem wejścia w życie rozporządzenia oraz rozpoczęły prowadzenie działalności rolniczej nie wcześniej niż w okresie 14 miesięcy przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy. Z analizy powołanego przepisu wynika, iż oba te warunku muszą być spełnione łącznie, a skarżąca warunki te spełniła, ponieważ gospodarstwo rolne nabyła i objęta w posiadanie ... stycznia 2007 r. i najwcześniej od tej daty mogła rozpocząć prowadzenie działalności rolniczej, o której mowa § 26a ust. 2 rozporządzenia. Przy czym podkreślił, że działalność rolnicza nie może być prowadzona bez objęcia w posiadanie gospodarstwa rolnego. Niezbędnym elementem rozpoczęcia takiej działalności jest zatem posiadanie gospodarstwa rolnego. W przeciwnym przypadku za osobę prowadzącą gospodarstwo rolne należałoby uznać każdego kto ma zamiar w przyszłości nabyć takie gospodarstwo i w tym celu zaciągnął kredyt na jego nabycie. Zarzucił, że organy nie dokonały interpretacji przepisu § 26a ust. 2 rozporządzenia jako całości. Ponadto analiza przepisu § 2 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia została dokonana w całkowitym oderwaniu od brzmienia § 26a ust. 2 rozporządzenia.
Zwrócił uwagę, że skoro ograny stoją na stanowisku, iż dzień rozpoczęcia działalności rolniczej to dzień zawarcia umowy kredytowej, to powyższe warunki nie mogły być spełnione ... grudnia 2006 r., tj. w dniu podpisania umowy kredytu preferencyjnego. Wynika to z tego, iż... grudnia 2006 r. skarżąca nie nabyła jeszcze żadnego gospodarstwa rolnego. Zatem warunki uprawniające skarżącą do złożenia wniosku o przyznanie pomocy zostały spełnione najwcześniej ... stycznia 2007 r. w dniu przeniesienia własności nieruchomości. Gdyby wniosek został złożony po podpisaniu umowy kredytowej, a przed nabyciem gospodarstwa rolnego, to organy z całą pewnością również odmówiłyby przyznania pomocy powołując się na brak przesłanki nabycia gospodarstwa rolnego. Należy podkreślić logiczną konsekwencję zastosowania przepisu § 26a ust. 2 rozporządzenia, z którego wynika, iż do rozpoczęcia działalności rolniczej niezbędne jest nabycie gospodarstwa rolnego. Zatem wniosek o przyznanie pomocy finansowej jako złożony ... marca 2008 r. został złożony w okresie ...miesięcy od dnia nabycia gospodarstwa rolnego – rozpoczęcia działalności rolniczej.
Istotne w niniejszej sprawie jest to, kiedy skarżąca rozpoczęła działalność rolniczą i jaka jest definicja rozpoczęcia działalności rolniczej. Z literalnego brzmienia § 2 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia wynika, iż ustawodawca za datę rozpoczęcia działalności rolniczej przyjął dzień otrzymania kredytu preferencyjnego. Skarżąca kredyt preferencyjny otrzymała ... stycznia 2007 r., a nie w dniu w którym została podpisana umowa kredytu. Zgodnie z postanowieniami umowy kredytu inwestycyjnego z ... grudnia 2006 r. kredyt został udzielony pod następującymi warunkami, które musiały zostać spełnione po podpisaniu umowy kredytu, a przed datą wypłacenia kredytu:
1. nabycie własności gospodarstwa rolnego – nieruchomości dla której Sąd Rejonowy w C. prowadzi kw nr ... – wniosek z § 18 ust. 1 pkt 3 i 4 i w zw. z § 4 umowy kredytu;
2. ustanowienie hipotek na nieruchomości dla której Sąd Rejonowy w C. prowadzi kw nr ... – zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 3 i 4 umowy kredytu i w zw. z § 5 ust. 4 umowy kredytu;
3. ustanowienie hipotek na nieruchomości dla której Sąd Rejonowy w K. prowadzi kw nr ... – zgodnie z § 18 ust. 1 pkt i pkt 6 umowy kredytu, i w zw. z § 5 ust. 4 umowy kredytu.
Natomiast wykorzystanie kredytu, tj. jego otrzymanie miało nastąpić w terminach określonych w § 2 umowy kredytu, a początkowy termin został określony na ... stycznia 2007 r. Kredyt skarżąca otrzymała i wykorzystała ... stycznia 2007 r. tj. 5 dni po nabyciu gospodarstwa rolnego, objęcia go w posiadanie i ustanowieniu wymaganych w umowie zabezpieczeń. Przyznanie kredytu nie stanowi o jego faktycznym otrzymaniu, gdyż dopiero spełnienie wszystkich warunków określonych w umowie kredytowej jest podstawą do uruchomienia wypłaty kredytu (korzystania z kredytu). Podpisana umowa kredytowa stanowi jedynie zapewnienie, iż kredytobiorca otrzyma w przyszłości kredyt w określonym terminie i po spełnieniu określonych warunków. Dopiero spełnienie tych warunków i nadejście terminu stwarza dla kredytobiorcy roszczenie o wypłatę (otrzymanie) kredytu. W sytuacji nie spełnienia tych warunków, umowa kredytowa nie dochodzi do skutku. Pełnomocnik powołał się w tym miejscu na ustawową definicję kredytu z art. 69 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe, z której wynika, iż "przez umowę bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu". Sąd Najwyższy w wyroku z 10 lutego 2004 r. (IV CK 437/02) wskazał, iż wykorzystanie kredytu oznacza oddanie kredytobiorcy środków pieniężnych na określony w umowie cel. Oddanie do dyspozycji środków pieniężnych ma zapewnić kredytobiorcy ich wykorzystanie w sposób odpowiadający jego interesom uwidocznionym w umowie kredytowej. Celem kredytobiorcy tj. skarżącej było sfinansowanie ze środków udzielonego kredytu zakupu nieruchomości – gospodarstwa rolnego, dokładnie w umowie oznaczonego. Wynika z tego, iż oddanie kredytobiorcy do dyspozycji środków pieniężnych powoduje, iż bank spełnia swoje zobowiązanie, a umowa kredytu dochodzi do skutku. Zatem przed 10 stycznia 2007 r. skarżąca nie mogła rozpocząć prowadzenia działalności rolniczej, gdyż gospodarstwa rolnego nie posiadała. Nabycie gospodarstwa rolnego było niezbędnym warunkiem otrzymania kredytu inwestycyjnego, którego to otrzymanie stanowi dzień rozpoczęcia działalności rolniczej.
W odpowiedzi na skargę Prezes AR i MR wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.
Bezsporne w sprawie jest to, iż skarżąca ... marca 2008 r. złożyła w Oddziale Regionalnym AR i MR wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 i że pomoc finansowa w ramach tegoż działania jest przyznawana w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 r., w związku z przepisami ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007, Nr 64, poz. 427 ze zm.).
Powyższe rozporządzenie stanowi, że co do zasady pomoc finansowa przysługuje osobom fizycznym, które zamierzają rozpocząć działalność rolniczą. W drodze wyjątku przyznaje się pomoc osobom prowadzącym już taką działalność (§ 7 rozporządzenia), a także w myśl § 26a ust. 2 rozporządzenia – w 2008 r., w okresie do 30 czerwca 2008 r., o przyznanie pomocy mogą się ubiegać również inne niż określone w ust. 1 osoby fizyczne, które nabyły gospodarstwo, nawet jeżeli nabycie to nastąpiło przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, oraz rozpoczęły prowadzenie działalności rolniczej nie wcześniej niż w okresie 14 miesięcy przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy, jeżeli są spełnione pozostałe warunki jej przyznania z tym, że do tych osób stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące przyznawania pomocy osobom fizycznym, o których mowa w § 7 ust. 1.
Zatem z przepisu § 26a rozporządzenia wynikają dwa warunki wstępne uprawniające do uzyskania pomocy: pierwszy – nabycie gospodarstwa powinno nastąpić w drodze innej niż darowizna lub spadkobranie i drugi – rozpoczęcie prowadzenia działalności rolniczej powinno nastąpić nie wcześniej niż 14 miesięcy przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy.
Ustalenie daty rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej następuje w oparciu o przepis § 7 ust. 3 i 4 w związku z § 2 ust. 2 rozporządzenia. Przepis § 7 ust. 3 rozporządzenia wskazuje różne daty, które uznaje się za miarodajne do oceny rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej, w zależności od specyfiki wyróżnionych tam stanów faktycznych. Najbardziej ogólna zasada stanowi, że za dzień rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej uznaje się dzień wejścia po raz pierwszy w posiadanie nieruchomości o powierzchni użytków rolnych co najmniej 1 ha (§ 7 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia). Jednakże jeżeli przed datą określoną zgodnie z § 7 ust. 3 rozporządzenia wnioskodawca dokona jednej z czynności, o których mowa § 2 ust. 2 pkt 2 – 6 rozporządzenia, za dzień rozpoczęcia działalności rolniczej uważa się dzień dokonania przez wnioskodawcę najwcześniejszej z tych czynności.
W stosunku do skarżącej zastosowanie znajduje szczególna regulacja z § 2 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, zgodnie z którą – uznaje się, że osoba fizyczna prowadziła działalność rolniczą, jeżeli otrzymała kredyt preferencyjny udzielany na podstawie przepisów dotyczących szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji lub przepisów dotyczących szczegółowego zakresu i kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji.
W stanie faktycznym leżącym u podstaw rozstrzygnięcia zaskarżoną decyzją niewątpliwym jest, że skarżąca zawarła ... grudnia 2006 r. umowę kredytu, o której mowa § 2 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia – umowa z bankiem ... SA przewiduje finansowanie przez AR i MR dopłat do oprocentowania kredytu; kredyt preferencyjny udzielony został na podstawie przepisu § 7 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 stycznia 1996 r. w sprawie w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (Dz. U. Nr 16, poz. 82 ze zm.).
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, co należy rozumieć przez datę otrzymania kredytu preferencyjnego – zdaniem skarżącej chodzi o datę faktycznego otrzymania środków finansowych przyznanych przez bank czyli ... stycznia 2007 r. (uruchomienie pierwszej transzy kredytu), zaś w opinii organu administracji jest to data zawarcia umowy kredytu czyli ... grudnia 2006 r.
W ocenie Sądu stanowisko organu administracji jest nietrafne.
Przede wszystkim błędna jest stanowisko Prezesa AR i MR, iż literalna wykładania przepisu § 2 ust. 2 pkt 3 przemawia za przyjęciem, że przez "otrzymanie" kredytu należy rozumieć zawarcie umowy kredytu. Wskazać bowiem należy, że w sytuacji braku zdefiniowania jakiegoś pojęcia przez ustawodawcę, należy je tak definiować, jak jest ono rozumiane w języku potocznym. Zgodnie z "Małym Słownikiem Języka Polskiego", pod red. S. Skorupki, H. Auderskiej, Z. Łempickiej, PWN 1969 r., s. 525, "otrzymać" oznacza – "stać się odbiorcą czegoś; dostać coś w darze lub w zamian za coś", a także "uzyskać, osiągnąć coś". Tym samym nie znajduje uzasadnienia stanowisko Prezesa AR i MR, zgodnie z którym pojęcie "otrzymania" należy wiązać z faktem zawarcia umowy kredytu. W takim razie uznać należy, że skarżąca celnie zarzucała – już na etapie postępowania administracyjnego (w piśmie z ... czerwca 2008 r.) – że zapis "otrzymała kredyt" nie sposób utożsamić z przyznaniem kredytu lub udzieleniem kredytu. Sąd podziela pogląd skarżącej, że kredyt "otrzymany" jest to kredyt wypłacony, a nie kredyt udzielony na podstawie umowy kredytowej, którego uruchomienie (czyli "otrzymanie" przez kredytobiorcę) uzależnione jest od spełnienia szeregu dodatkowych warunków. Warunki te zostały określone w § 18 w zw. z § 4 i § 5 umowy kredytu z ... grudnia 2006 r. i dotyczyły m.in. nabycia własności gospodarstwa rolnego i ustanowienia hipotek na tej nieruchomości, które został spełnione dopiero ... stycznia 2007 r. Ponadto w § 2 ww. umowy kredytu, wyraźnie został określony termin w jakim mogło nastąpić wykorzystanie kredytu, czyli "otrzymanie" go przez kredytobiorcę, termin początkowy określony został na ... stycznia 2007 r. i do tej daty nie można mówić o otrzymaniu przez skarżącą kredytu. Tym bardziej, że do ... stycznia 2007 r. (dnia zawarcia umowy przeniesienia gospodarstwa rolnego i ustanowienia hipoteki) skarżąca nie wypełniała warunków umowy kredytowej uprawniającej ją do otrzymania kredytu.
Za tak przedstawionym pojęciem "otrzymania" kredytu przemawia również ustawowa definicja kredytu zawarta w art. 69 ustawy Prawo bankowe, z której wynika, iż "przez umowę bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu". Zgodnie z ust. 1 komentowanego artykułu świadczenie banku polega na "oddaniu do dyspozycji kredytobiorcy określonej kwoty środków pieniężnych" przez co należy rozumieć obowiązek banku do dokonywania czynności rozliczeniowych. W sytuacji gdyby bank odmówił przeprowadzenia rozliczeń oznaczałoby to, że kredytobiorca nie może tymi środkami dysponować, albo, że nie zostały one oddane do jego dyspozycji. Świadczenie bowiem może być uznane za wykonane w sposób prawidłowy nie tylko wtedy, gdy dłużnik zachował się zgodnie z treścią zobowiązania, a dopiero wówczas, gdy rezultatem takiego zachowania było odniesienie przez wierzyciela korzyści czyniących zadość jego interesowi. Wierzyciel (kredytobiorca) odniesie korzyść ze świadczenia banku dopiero wtedy, gdy będzie mógł w sposób rzeczywisty, a nie jedynie potencjalny, skorzystać z kredytu (dokonywać płatności). (por. F. Zoll (red.) i inni, Prawo bankowe. Komentarz, Tom I i II Zakamycze 2005, Komentarz do art. 69 Prawo bankowego). Potwierdza to także trafnie przytoczony w skardze wyrok Sądu Najwyższego z 10 lutego 2004 r. sygn. akt IV CK 437/02. Tak więc uznać należy, że samo podpisanie umowy kredytu stanowi jedynie silną gwarancją otrzymania kredytu, jaką kredytobiorca może uzyskać od banku, lecz jej zawarcie nie jest równoznaczne z wypłatą środków, a tym samym otrzymaniem kredytu.
Ponadto – zdaniem Sądu – autor rozporządzenia Rada Ministrów nieprzypadkowo w § 2 ust. 2 pkt 3, użyła pojęcia "otrzymała" kredyt, a nie "zawarła umowę kredytu", gdyż sam fakt zawarcia umowy kredytu, nie przesądza jeszcze o nabyciu gospodarstwa rolnego. Natomiast pojęcie "otrzymania" kredytu jest zgodne z wykładnią celowościową całego systemu domniemania prowadzenia działalności rolniczej o którym mowa § 2 ust. 2 rozporządzenia. Skoro bowiem w niniejszej sprawie skarżąca "otrzymała kredyt" to na tej podstawie możemy domniemywać, iż wcześniej nabyła prawo własności gospodarstwa rolnego, a nie odwrotnie, ponieważ samo zawarcie umowy kredytu jeszcze nie powodowało nabycia gospodarstwa rolnego.
W związku z powyższym Sąd podzielił zarzuty skargi, iż skarżąca wypełniła przesłanki z § 26a ust. 2 rozporządzenia, poprzez nabycie i objęcie gospodarstwa rolnego w drodze kupna ... stycznia 2007 r. i najwcześniej od tej daty mogła rozpocząć prowadzenie działalności rolniczej. Zatem wniosek o przyznanie pomocy finansowej jako złożony ... marca 2008 r. został złożony w okresie 14 miesięcy od dnia nabycia gospodarstwa rolnego, czyli rozpoczęcia działalności rolniczej, a nie wcześniej. Tym samym przyczyna odmowy przyznania skarżącej wnioskowanej pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" był niezgodna z prawem.
W świetle powyższych wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja jak i utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa i w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło