V SA/Wa 552/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – sędzia NSA Ewa Wrzesińska-Jóźków po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od zarządzenia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 sierpnia 2016 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku M. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty środków pochodzących z umowy o dofinansowanie na realizację projektu z udziałem środków europejskich p o s t a n a w i a: utrzymać w mocy zarządzenie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 sierpnia 2016 r. M. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej "Skarżąca") w skardze na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty środków pochodzących z umowy o dofinansowanie na realizację projektu z udziałem środków europejskich zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy. W związku z powyższym, pismem z 14 kwietnia 2016 r. Skarżąca została wezwana do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu oznaczonym symbolem PPPr, zgodnym z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 1257), zmienionym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 25 stycznia 2016 r. (Dz.U. z 2016 r., poz. 142) – w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Powyższe wezwanie doręczono Skarżącej 4 maja 2016 r., a w dniu 11 maja 2016 r. (zachowując 7-dniowy termin) Skarżąca nadała wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na formularzu PPPr, według wzoru określonego w załączniku nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. Nr 227, poz. 2245). W dniu 20 lipca 2016 r. Skarżąca, odpowiadając na wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi, nadesłała m.in. pełnomocnictwo udzielone w dniu 19 lipca 2016 r. adwokatowi L. S. Wobec nieprawidłowego wykonania wezwania Sądu zarządzeniem z dnia 16 sierpnia 2016 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek Skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Korespondencja zawierająca odpis ww. zarządzenia, prawidłowo powtórnie awizowana, została uznana za doręczoną pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 3 listopada 2016 r. W tym samym dniu, tj. 3 listopada 2016 r. Skarżąca nadała sprzeciw od zarządzenia starszego referendarza sądowego z 16 sierpnia 2016 r., wnosząc o zmianę tego zarządzenia poprzez przyjęcie do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu sprzeciwu podniosła, że przedłożyła wniosek zawierający wszelkie niezbędne informacje pozwalające na merytoryczną ocenę zasadności zwolnienia Skarżącej z opłaty od skargi. Wskazała również, iż druki wniosków o przyznanie prawa pomocy wydane w oparciu o rozporządzenia Rady Ministrów z 2003 r. i z 2015 r. są identyczne w swojej treści; różnią się jedynie układem graficznym. Wydanie zaskarżonego zarządzenia stanowi, w ocenie Skarżącej, przejaw nadmiernego formalizmu nieuzasadnionego celami tego postępowania, które służy zapewnieniu pomocy skarżącym w wypadku niemożności uiszczenia przez nich opłat sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 (pkt 6 dotyczy wydawanie zarządzeń o pozostawieniu wniosków bez rozpoznania), Sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. W dniu 29 sierpnia 2015 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy - Dz. U. z 2015 r., poz. 1257 ze zm. (dalej: "rozporządzenie"), którym to aktem wprowadzono nowe wzory urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl § 1 rozporządzenia, wzór formularza wniosku oznaczonego symbolem "PPF", dla wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, określony został w załączniku nr 1 do rozporządzenia, a wzór formularza wniosku oznaczonego symbolem "PPPr", dla wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, określono w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Natomiast stosownie do treści § 2 ust. 3 rozporządzenia, jeżeli wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony przez stronę na urzędowym formularzu, przesyła się stronie formularz w celu jego wypełnienia. Stosownie do treści art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W oparciu o art. 252 § 2 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Skarżąca została zobowiązana pismem Sądu z 14 kwietnia 2016 r. (w wykonaniu zarządzenia starszego referendarza sądowego) do przesłania wypełnionego urzędowego formularza PPPr w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Do ww. pisma załączono urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, zgodny z wzorem formularza stanowiącym załącznik nr 2 do rozporządzenia. Skarżąca nie wykonała przedmiotowego wezwania w sposób prawidłowy. Sporządziła bowiem wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu stanowiącym załącznik nr 2 do nieobowiązującego już rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. W tej sytuacji starszy referendarz sądowy słusznie zastosował rygor przewidziany w przepisie art. 257 p.p.s.a., pozostawiając wniosek Skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Należy też podzielić stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia, iż wymóg zachowania formy złożenia wniosku o przyznanie pomocy na urzędowym formularzu według określonego wzoru jest bezwzględnie obowiązujący. Rozpoznaniu i ocenie może podlegać wniosek złożony na urzędowym formularzu i obowiązującym wzorze, a rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy każdorazowo musi być poprzedzone badaniem, czy wniosek ten spełnia wszystkie wymogi formalne. Nie ma racji Skarżąca twierdząc, że poprzednio obowiązujące i aktualne rozporządzenie nie różnią się. Celem wydania nowego rozporządzenia było nie tylko dodanie w formularzach wniosków o przyznanie prawa pomocy dla osób fizycznych oraz osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej klauzuli o świadomości odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia w brzmieniu określonym przepisem art. 252 § 1a p.p.s.a., ale także wprowadzenie zmian zwiększających czytelność formularzy oraz doprecyzowujących żądane dane. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 260 § 1 i 3 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. Niezależnie od niniejszego rozstrzygnięcia, podkreślić należy, że stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W niniejszej sprawie Skarżąca w dniu 3 listopada 2016 r. nadała kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy - złożony na obowiązującym urzędowym formularzu PPPr. Powyższemu wnioskowi - jako sporządzonemu w prawidłowej formie - zostanie nadanie dalszy bieg.