V SA/Wa 553/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska – Szary, Protokolant - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2010 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za repatrianta skargę oddala Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez R. B. (dalej: skarżąca) jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009r. nr [...] o odmowie uznania za repatrianta. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] listopada 2009r. R. B. rodowe P. wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o uznanie za repatrianta. W wyniku rozpoznania wniosku organ decyzją z dnia [...] grudnia 2009r. nr [...] odmówił uznania wnioskodawczyni za repatrianta, powołując się na art.41ust.1 pkt 1 w związku z art.45 i art.16 ustawy z dnia 9 listopada 2000r. o repatriacji (Dz.U. z 2004r. Nr 53, poz.532 ze zm.). Po ponownym rozpoznaniu, na skutek złożonego odwołania w sprawie, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, m.in., iż status repatrianta, o nadanie którego zwróciła się R. B., można było uzyskać w oparciu o art. 41 ustawy o repatriacji. Zgodnie z art.41 ustawy, za repatrianta mogła być uznana osoba, która przed dniem wejścia w życie ustawy o repatriacji nabyła obywatelstwo polskie na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim i spełnia łącznie następujące warunki: złożyła w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy wniosek o uznanie za repatrianta do właściwego miejscowo wojewody, jest polskiego pochodzenia, była w dniu uzyskania zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatelem ZSRR lub jednego z państw powstałych po jego rozpadzie (art. 41 ust. 1). Za repatrianta mogła być również uznana osoba spełniająca następujące warunki: złożyła w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy wniosek o uznanie za repatrianta do właściwego miejscowo wojewody, jest polskiego pochodzenia, przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na osiedlenie się, do 1991r. zamieszkiwała na stałe, przez co najmniej 5 lat na terytorium, o którym mowa w art. 9 ustawy o repatriacji, nie zachodzą wobec niej okoliczności, o których mowa w art. 8 ustawy (art. 41 ust. 2). R. B. złożyła wniosek o uznanie za repatrianta w dum [...].11.2009 r., a zatem nie spełnia przesłanki zawartej w art. 41 ust. 1 pkt.1 lub w art. 41 ust. 2 pkt 1 ustawy stawiającej przed wnioskodawczynią wymóg złożenia wniosku w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy o repatriacji (wniosek należało złożyć w okresie od 01.01.2001 r. do 31.12.2001 r.). Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o orzeczenie co do istoty sprawy oraz o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art.156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego, art.94 kodeksu cywilnego poprzez postawienie wnioskodawczyni warunku niemożliwego do spełnienia, art.2, art.7 i art.32 ust.1 Konstytucji RP, art. 14 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Rozwijając motywy skargi podniosła m.in., iż nigdy nie podlegała i nie wskazywała, iż podlega jurysdykcji ustawy z dnia 9 listopada 2000r. o repatriacji. Jednocześnie wyjaśniła, iż wskazywała istniejące źródła prawa uprawniające ją do nabycia statusu repatrianta, które organ pominął. Skarżąca powołała także orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie . Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Wyjaśnić również należy, iż o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają organy administracji, co oznacza, że sąd administracyjny nie ma uprawnień do orzekania co do istoty sprawy. Sąd bada bowiem wyłącznie legalność zaskarżonego aktu, nie może natomiast orzekać w sposób merytoryczny przyznając określone uprawnienia lub zwalniając z nałożonych obowiązków, w tym przypadku udzielając zezwolenia na osiedlenie się na terytorium RP. Wszelka zatem argumentacja skarżącej dotycząca powyższego nie może być przedmiotem analizy sądu administracyjnego. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd wyjaśnia, iż podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 41 ust.1 i 2 ustawy o repatriacji, zgodnie z którym za repatrianta mogła być uznana osoba, która przed dniem wejścia w życie ustawy o repatriacji nabyła obywatelstwo polskie na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim i spełnia łącznie następujące warunki: złożyła w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy wniosek o uznanie za repatrianta do właściwego miejscowo wojewody, jest polskiego pochodzenia, była w dniu uzyskania zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatelem ZSRR lub jednego z państw powstałych po jego rozpadzie (art. 41 ust. 1). Za repatrianta mogła być również uznana osoba spełniająca następujące warunki: złożyła w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy wniosek o uznanie za repatrianta do właściwego miejscowo wojewody, jest polskiego pochodzenia, przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na osiedlenie się, do 1991 r. zamieszkiwała na stałe, przez co najmniej 5 lat na terytorium, o którym mowa w art. 9 ustawy o repatriacji, nie zachodzą wobec niej okoliczności, o których mowa w art. 8 ustawy (art. 41 ust. 2). Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy Skarżąca złożyła wniosek o uznanie za repatrianta w dniu [...].11.2009r., a zatem po upływie nieprzekraczalnego terminu zakreślonego ww. przepisem prawa, tj. do 31.12.2001r. A zatem organ uznając, iż nie spełnia przesłanki zawartej w art. 41 ust. 1 pkt 1 lub w art. 41 ust. 2 pkt 1 stawiającej przed wnioskodawczynią wymóg złożenia wniosku w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy o repatriacji ( wniosek należało złożyć w okresie od 01.01.2001r. do 31.12.2001r.), działał zgodnie z literą prawa. W związku z tym, iż przesłanki uzyskania statusu repatrianta musiały zostać spełnione łącznie, organ zasadnie nie uwzględnił wniosku R. B. o uznanie za repatrianta. Odmowa uznania za repatrianta orzeczona została ze względu na uchybienie terminowi do złożenia wniosku o uznanie za repatrianta. Podkreślić należy, iż jest to termin ustawowy, któremu uchybić nie można bez narażenia się na negatywne konsekwencje takiego działania, co stało się w przypadku wnioskodawczyni. W sprawie uznawania za repatrianta zastosowanie miał art. 41 ustawy o repatriacji, który jako przepis przejściowy utracił moc obowiązującą z dniem 01.01.2002r. Zatem roszczenie o uznanie za repatrianta po tym terminie wygasło. Przedmiotowy termin jest nieprzywracalny i ze względu na swój materialnoprawny charakter powoduje wygaśnięcie uprawnień i obowiązków w określonym terminie. Zatem jest to termin, który może być zmieniony jedynie poprzez zmianę zapisów ustawowych w tym zakresie, natomiast nie może być zmieniony w drodze aktu administracyjnego. Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła bowiem wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjętą decyzję. Nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonego orzeczenia z obrotu prawnego. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku