V SA/Wa 56/09
WyrokWSA w Warszawie2009-09-01
Skład orzekający: Małgorzata Dałkowska – Szary, Izabella Janson, Dorota Mydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dotacja udzielona publicznemu zakładowi opieki zdrowotnej, który w dniu złożenia wniosku posiadał znane zaległości w spłacie zobowiązań na dzień 31 grudnia 2004 r., jest dotacją nienależną podlegającą zwrotowi do budżetu państwa, nawet jeśli zaległości te zostały później umorzone?Ratio decidendi
Dotacja udzielona publicznemu zakładowi opieki zdrowotnej, który w dniu złożenia wniosku posiadał znane zaległości w spłacie zobowiązań na dzień 31 grudnia 2004 r., jest dotacją nienależną podlegającą zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami. Okoliczność późniejszego umorzenia tych zaległości przez inny organ nie ma znaczenia dla oceny zasadności przyznania dotacji w momencie jej udzielania. Dotacja udzielona bez podstawy prawnej podlega zwrotowi na podstawie art. 145 ust. 3 ustawy o finansach publicznych.Stan faktyczny
Instytut I. G. i C. P. otrzymał dotację na restrukturyzację zakładów opieki zdrowotnej. W wyniku kontroli Najwyższej Izby Kontroli stwierdzono, że dotacja została pobrana nienależnie, ponieważ Instytut w dniu złożenia wniosku posiadał zaległości w spłacie zobowiązań wobec Państwowego Funduszu Rehabilitacyjnego Osób Niepełnosprawnych. Minister Zdrowia wydał decyzję nakazującą zwrot dotacji wraz z odsetkami. Instytut złożył skargę do WSA, argumentując, że w momencie uzyskania dotacji zaległości były już umorzone, a o istnieniu zobowiązań poinformował organ. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska – Szary, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, , Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 września 2009 r. sprawy ze skargi I. G. i C. P. w W. Oddział w R. Z. na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie: określenia wysokości dotacji podlegającej zwrotowi wraz z odsetkami do budżetu państwa. oddala skargę
Przedmiotem skargi z 2 grudnia 2008 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez I. G. i C. P. Oddział Terenowy im. J. i I. R. w R.-Z. (dalej: "Instytut") jest decyzja Ministra Zdrowia z [...] listopada 2008 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Ministra Zdrowia z [...] sierpnia 2008 r. określającą kwotę przypadającą do zwrotu od Instytutu wobec budżetu państwa w wysokości [...] zł, z tytułu nienależnego pobrania dotacji wraz z odsetkami.
Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Na podstawie umowy nr [...] z dnia [...] października 2005 r. i aneksu do umowy nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., umowy nr [...] z dnia [...] października 2005 r., oraz nr [...] z dnia [...] października 2005 r. i aneksu nr [...] z dnia
[...] grudnia 2005 r. do umowy Minister Zdrowia przyznał dotację w wysokości [...] zł dla I. G. i C. P. na realizację programu pomocy publicznej i restrukturyzacji zakładów opieki zdrowotnej. Przyznaną dotację, zgodnie z postanowieniami ww. umów należało wykorzystać w sposób legalny, celowy i rzetelny w terminie do dnia 31 grudnia 2005 r.
W związku z kontrolą przeprowadzoną w Ministerstwie Zdrowia przez Najwyższą Izbę Kontroli w zakresie restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej ze szczególnym uwzględnieniem wykorzystania pomocy publicznej, Najwyższa Izba Kontroli przekazała wystąpienie pokontrolne z dnia [...] stycznia 2008 r. znak: [...] stwierdzające, że dotacja przyznana dla I. G. i C. P., została pobrana nienależnie i nastąpiło naruszenie art. 40 ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr. 78, póz. 684, z późn. zm.).
Mając na uwadze wyniki kontroli Minister Zdrowia wszczął z urzędu postępowanie w sprawie, o czym pismem z [...] kwietnia 2008r. powiadomił stronę.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z [...] sierpnia 2008r. nr [...] Minister Zdrowia określił kwotę przypadającą do zwrotu od I.G. i C. P. do budżetu państwa w wysokości [...] zł z tytułu nienależnie pobranej dotacji.
Następnie, w wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Zdrowia decyzją z [...] listopada 2008r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż zgodnie z art.40 ustawy o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej Instytut, który w dniu złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 3 tego przepisu, nie posiadał zaległości w spłacie zobowiązań znanych na dzień 31 grudnia 2004 r. oraz nie podlegał restrukturyzacji finansowej w rozumieniu przepisów rozdziału 2, mógł się ubiegać o dotacje na wsparcie działań polegających na restrukturyzacji zatrudnienia, zmianach w strukturze organizacyjnej zakładu lub innych działań mających na celu poprawę sytuacji ekonomicznej zakładu lub jakości świadczeń zdrowotnych. Tymczasem z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że w dniu złożenia wniosku I. posiadał zaległości w spłacie zobowiązań znanych na dzień 31 grudnia 2004 r. (wpłaty w kwocie [...] zł na Państwowy Fundusz Rehabilitacyjny Osób Niepełnosprawnych). Zdaniem Ministra Zdrowia okoliczność, że Minister Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] września 2005 r. umorzył przedmiotowe należności nie ma w świetle powyższego przepisu znaczenia. Reasumując organ stwierdził, iż zgodnie z art. 145 ust. 3 ustawy o finansach publicznych, dotacja udzielona bez podstawy prawnej jest dotacją nienależną i stosownie do art. 145 ust. 1 pkt. 2 tej ustawy podlega zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. A zatem I. powinien zwrócić kwotę główną w wysokości [...] zł wraz z odsetkami.
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu I. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie zwrotu dotacji, jako decyzji niezgodnej z zasadami współżycia społecznego. W motywach skargi strona skarżąca wskazała na naruszenie prawa materialnego i sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego materiału w sprawie, poprzez przyjęcie, że Instytut mając jeszcze nie umorzone zobowiązania wobec PFRON złożył przy wniosku o przyznanie dotacji oświadczenie, że nie posiada zobowiązań i tym naruszył art.40 ustawy o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej, co nie jest zgodne z prawdą, ponieważ I. w ww. oświadczeniu informował Ministerstwo o tym, że jeszcze ma nie umorzone zobowiązania wobec PFRON. Jak dalej podnosi strona skarżąca, w chwili uzyskania dotacji to zobowiązanie było już umorzone. Ocena wniosku w zakresie przyznania dotacji należała do Ministerstwa, a I. miał prawo w tej sytuacji złożyć wniosek o przyznanie dotacji.
W odpowiedzi na skargę Minister Zdrowia wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku – decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Materialnoprawną podstawę kontrolowanej decyzji stanowią przepisy art.40 ustawy o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej oraz art.145 ust.1 pkt 2, ust.3 i ust.5 pkt 2 ustawy o finansach publicznych.
Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej, zakład, który w dniu złożenia wniosku nie posiada zaległości w spłacie zobowiązań znanych na dzień 31 grudnia 2004 r. oraz nie podlega restrukturyzacji finansowej, może ubiegać się o dotację na wsparcie działań polegających na restrukturyzacji zatrudnienia, zmianach w strukturze organizacyjnej lub innych działań mających na celu poprawę sytuacji ekonomicznej lub jakości świadczeń zdrowotnych.
Na podstawie natomiast art. 145 ust. 3 ustawy o finansach publicznych dotacja udzielona bez podstawy prawnej jest dotacją nienależną i zgodnie z art. 145 ust. 1 pkt 2 tej ustawy podlega zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w terminie do dnia 28 lutego roku następnego po roku, w którym udzielono dotacji. W przypadku nie dokonania zwrotu dotacji w powyższym terminie, stosownie do art. 146 ust. 1 w/w ustawy, organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki.
Dokonując wykładni literalnej powyżej cytowanych przepisów podkreślić należy, iż w sytuacji zaistnienia przesłanki określonej w art.145 ust.3 ustawy o finansach publicznych mamy do czynienia z obowiązkiem wydania decyzji o określonej treści, tj. o zwrocie dotacji do budżetu państwa.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że I. w dniu złożenia wniosku posiadał zaległości w spłacie zobowiązań znane na dzień 31 grudnia 2004r. w kwocie [...] zł wobec Państwowego Funduszu Rehabilitacyjnego Osób Niepełnosprawnych. Okoliczność, że Minister Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] września 2005 r. umorzył przedmiotową należność, nie ma w świetle cytowanego powyżej przepisu znaczenia. Nie chodzi tu bowiem o to, czy I. składając wniosek poinformował organ o istniejących zobowiązaniach, czy też tego nie uczynił, lecz o sam fakt posiadania znanych zaległości w spłacie zobowiązań.
Podsumowując powyższe uznać należy, że decyzje w niniejszej sprawie są prawidłowe i wydane zostały na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Okoliczność posiadania przez I. znanych na dzień 31 grudnia 2004r. zaległości w spłacie zobowiązań wyłączała możliwość ubiegania się o dotację, a udzielona dotacja była nienależna jako przyznana bez podstawy prawnej i jako taka podlegała zwrotowi do budżetu państwa.
Zgodnie z art. 153 ust. 2 i 3 ustawy o finansach publicznych, dysponenci części budżetowych sprawują nadzór i kontrolę m.in. nad wykorzystaniem dotacji udzielonych z budżetu państwa. Minister Zdrowia, jako dysponent części 46 - Zdrowie, sprawujący nadzór i kontrolę nad wykorzystaniem dotacji udzielonych z budżetu państwa na podstawie przepisów ustawy o finansach publicznych, w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości nie ma uprawnień do stosowania jakichkolwiek wyjątków.
Za bezzasadny należy również uznać podniesiony przez I. zarzut przedawnienia. Zgodnie z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w związku z art. 146 ust. 3 ustawy o finansach publicznych, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Uwzględniając zaś postanowienia art. 145 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, I. miał obowiązek zwrócić dotację w terminie do dnia 28 lutego 2006 r. Nie upłynął zatem powyższy 5 letni okres przedawnienia.
Z tych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło