V SA/Wa 560/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Wasilewska, Sędzia WSA Beata Krajewska, Asesor WSA Piotr Kraczowski [spr.], Protokolant ref. sąd. Anna Michałowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2006 r. sprawy ze skargi F. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej; oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2006 r. nr [...], wydaną w trybie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego [t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.] dalej: k.p.a., oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego [t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371] dalej: ustawy o kombatantach, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z [...] października 2005 r. nr [...] o odmowie uchylenia własnej decyzji z [...] października 2000 r. nr [...] o pozbawieniu F. K. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że decyzją z [...] października 2000 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił F. K. uprawnień kombatanckich przyznanych przez Zarząd Wojewódzkiego Związku [...] w W. z [...] lipca 1979 r. z tytułu udziału w walkach o utrwalanie władzy ludowej w okresie od grudnia 1945 r. do grudnia 1947 r. w ramach służby w MO. W piśmie z 20 września 2005 r. zatytułowanym "odwołanie" F. K. podniósł m.in., iż od 1 grudnia 1945 r. do 31 grudnia 1947 r. pracował w Milicji Obywatelskiej i brał udział w walkach zbrojnych. Posterunek MO [...], gdzie pełnił służbę, został podstępnie rozbrojony przez bandę "[...]" w sile powyżej 30 osób, a w wyniku walki zginęło dwóch jego kolegów, a sam został ranny. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zakwalifikował ww. pismo, jako wniosek o uchylenie decyzji ostatecznej z [...] października 2000 r. w trybie art. 154 §1 k.p.a. Decyzją z [...] października 2005 r. utrzymaną w mocy decyzją z [...] stycznia 2006 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił uchylenia decyzji własnej o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 154 k.p.a. – decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Zdaniem Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych słuszny interes strony nie może się jednak sprowadzać do obchodzenia przepisów prawa, czyli w niniejszej sprawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach. Niewątpliwe w interesie strony leżałoby uniknięcie sankcji wskazanego wyżej przepisu ustawy, jednakże organy administracji publicznej zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.) i w sytuacji stwierdzenia braku podstaw do zachowania przyznanych uprawnień kombatanckich zobowiązane są do podjęcia decyzji o ich pozbawieniu. Nie budzi wątpliwości, że F. K. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu walki o utrwalanie władzy ludowej w ramach służby w MO, co potwierdzają wyjaśnienia strony, jak również dokumenty znajdujące się w aktach sprawy (dokumenty [...], zaświadczenie KWMO). W sprawie nie ma także zastosowania art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatanta, który uznaje za działalność kombatancką uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami UPA oraz grupami Wherwolfu. Strona podnosiła w trakcie postępowania, że brała udział w walkach z oddziałami "[...]", jednak MO nie było zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach. Jednocześnie F. K. nie wykazał, aby spełniał przesłanki z art. 25 ust. 2 pkt 2 zd. 2 ustawy o kombatantach, warunkujące zachowanie dotychczasowych uprawnień kombatanckich. Takimi okolicznościami są: uczestnictwo w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936 – 1939, uzyskanie uprawnień z mocy obowiązującej ustawy oraz pełnienie z poboru służby wojskowej w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do czerwca 1947 r. Ostatecznie więc brak było podstaw do zmiany decyzji z [...] października 2000 r. Od tej decyzji F. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie decyzji oraz przyznanie uprawnień kombatanckich. Podnosząc, że zaskarżona decyzja jest niesłuszna, a dokumenty z Komendy [...] Policji dostarczy na rozprawę. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.]. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.] dalej: p.p.s.a., w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna. Wniosek skarżącego z 20 września 2005 r. (k. 21 akt adm.) o przywrócenie mu uprawnień kombatanckich, ze względu na walkę z oddziałami "[...]" podczas służby w MO, został zasadnie rozpatrzony w trybie art. 154 § 1 k.p.a. Od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych ustawodawca przewidział ściśle określone wyjątki, jednym z nich jest tryb weryfikacji decyzji nie tworzącej praw nabytych określony w art. 154 k.p.a. Pozwala on wzruszyć decyzję ostateczną, która nie tworzy praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania, a ponadto za wzruszeniem tej decyzji przemawia wzgląd na interes społeczny lub słuszny interes strony. Wzruszenie decyzji pozostawione jest do uznania organu. Granicą tak uznania, jak i słusznego interesu strony nie może być jednak naruszenie prawa – w tym wypadku przepisów ustawy o kombatantach. Jak wynika z akt administracyjnych skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu walki o utrwalenie władzy ludowej od 1 grudnia 1945 r. do 31 grudnia 1947 r., podczas służby w Milicji Obywatelskiej. Przeprowadzone na podstawie art. 25 ustawy o kombatantach, postępowanie weryfikacyjne nie wykazało, aby istniał jakikolwiek inny tytuł będący podstawą do zachowania przez F. K. uprawnień kombatanckich. Organ administracyjny stwierdził, że brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący był uczestnikiem walk z oddziałami UPA i grupami Wehrwolfu, w ramach struktur Wojska Polskiego i zmilitaryzowanych służb państwowych, która to okoliczność w świetle ustawy o kombatantach, jest pozytywną przesłanką do zachowania uprawnień kombatanckich. Natomiast podnoszony przez skarżącego udział walkach z oddziałami "[...]" w ramach służby w Milicji Obywatelskiej nie wypełnia przesłanek z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach, ponieważ Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu tego artykułu. [v. uchwała NSA z 12 czerwca 2000 r., sygn. akt OPS 5/2000, pub. ONSA 2001/1 poz. 3; wyrok SN z 9 lutego 2001 r. sygn. akt III RN 59/2000, pub. OSNAPiUS 2001/19 poz. 572; wyrok SN z 17 września 2001 r. sygn. akt III RN 146/2000, pub. OSNAPiUS 2002/13 poz. 297; a także wyrok TK z 15 kwietnia 2003 r. sygn. akt SK 4/2002 pub. OTK ZU 2003/4A poz. 31] Ponadto w postępowaniu toczącym się wskutek wniosku skarżącego z 20 września 2005 r. nie zostały podniesione żadne inne okoliczności ani wykazane fakty, które mogłyby być podstawą do zmiany lub uchylenia ostatecznej i prawomocnej decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] października 2000 r. W konsekwencji wniosek o zmianę decyzji ostatecznej w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich nie mógł zostać uwzględniony. Oznacza to, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało oddalić skargę jako niezasadną.