V SA/Wa 562/09

WyrokWSA w Warszawie2010-01-06

Skład orzekający: Małgorzata Rysz, Izabella Janson, Dorota Mydłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rolnik, który sprzedał grunty rolne objęte zobowiązaniem do prowadzenia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), jest zobowiązany do zwrotu otrzymanych płatności, jeśli nabywcy nie dopełnili formalności związanych z przejęciem tego zobowiązania?
Ratio decidendi
Rolnik, który sprzedał grunty rolne objęte pięcioletnim zobowiązaniem do prowadzenia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), jest zobowiązany do zwrotu otrzymanych płatności, jeśli zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na tych gruntach, a nabywcy nie dopełnili formalności związanych z przejęciem zobowiązania w terminach określonych przepisami. Niewiedza beneficjenta o zasadach przyznawania płatności nie zwalnia go z obowiązku zwrotu nienależnie pobranych środków.
Stan faktyczny
Rolnik T.D. otrzymał płatności ONW na lata 2004 i 2005. W 2006 r. sprzedał grunty rolne objęte tymi płatnościami i zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Nabywcy gruntów nie złożyli wymaganych oświadczeń o kontynuowaniu zobowiązania. Prezes ARiMR ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności, co zostało utrzymane w mocy decyzją z marca 2009 r. Rolnik zaskarżył tę decyzję, argumentując, że nie ponosi odpowiedzialności za brak formalności po stronie nabywców i że został błędnie poinformowany przez pracownika ARiMR. Podniósł również zarzut przedawnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi T D na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej przez T.D. jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: W dniu 7 maja 2004 r. T.D., złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) w N. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2004. Decyzją z dnia [...].12.2004 r. Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. przyznał T.D. płatność ONW na rok 2004 do powierzchni [...] ha w wysokości [...] zł. Przedmiotowa decyzja wobec niezaskarżenia przez stronę w ustawowym terminie stała się ostateczna. Płatność ustalona powyższą decyzją została zrealizowana w dniu [...].02.2005 r. na wskazany przez producenta rolnego we wniosku o wpis do ewidencji producentów rachunek bankowy. W dniu 21.04.2005 r. T.D. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w N. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005, w którym zadeklarował do płatności ONW działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha. Decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. przyznał T.D. płatność ONW na rok 2005 do powierzchni [...] ha w wysokości [...] zł Przedmiotowa decyzja wobec niezaskarżenia przez stronę w ustawowym terminie również stała się ostateczna. Płatność ustalona powyższą decyzją została zrealizowana w dniu [...].03.2006 r. na wskazany przez producenta rolnego rachunek bankowy. Wobec niezłożenia przez Skarżącego wniosku o przyznanie kolejnych płatności na 2006r., w dniu 21 września 2007 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. wezwał beneficjenta do złożenia wyjaśnień, czy na powierzchni objętej zobowiązaniem ONW była prowadzona działalność rolnicza zgodnie z podjętym zobowiązaniem. W odpowiedzi na wezwanie organu producent poinformował, iż nie użytkował gruntów leżących na obszarze ONW od 2006 r. w związku z ich sprzedażą. Beneficjent wskazał ponadto, że nowi nabywcy gruntów, tj. A.R., A.P. i A.R., w dalszym ciągu składają wnioski o dopłaty oraz kontynuują jego zobowiązanie ONW. Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 11 ust. 4 i 6 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 264 z późn. zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), w związku z przepisami § 9 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (Dz.U. z 2004 r. Nr 73 poz. 657 z późn. zm.), przepisami § 9 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2007 r. Nr 68, poz. 448) oraz art. 71 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz.Urz. UE L Nr 153 z 30 kwietnia 2004 r. z późn. zm.), art. 49 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Komisji (WE) 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz. Urz. WE L 327 z 12.12.2001 r.), w związku z art. art. 80 ust. 1 oraz art. 73 ust. 1 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L Nr 141 z 30.04.2004 r. str. 18 z późn. zm.) Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, ustalił wobec T.D. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż beneficjent na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w N. z dnia [...]12.2004 r. Nr [...] otrzymał płatność ONW na rok 2004 do powierzchni [...] ha w wysokości [...] zł oraz na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w N. z dnia [...] lutego 2006 r. Nr [...] otrzymał płatność ONW na rok 2005 do powierzchni [...] ha w wysokości [...] zł. Prezes ARiMR zaznaczył, iż w kolejnych latach T.D. nie wnioskował o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ani o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Ponadto wskazał, iż producent złożył oświadczenie, w którym poinformował, iż nie użytkował gruntów leżących na obszarze ONW od 2006 r. w związku z ich sprzedażą. Organ podkreślił, iż beneficjent zobowiązany jest do prowadzenia działalności rolniczej na powierzchni nie mniejszej od tej, za którą otrzymał płatność w pierwszym roku z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przez okres 5 lat od dnia otrzymania tej płatności. Podniósł, iż grunty T.D., na których nastąpiło zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej, objętych zobowiązaniem ONW, zostały w całości zbyte na rzecz A.R., A.P. i A.R., którzy nie złożyli wymaganych oświadczeń potwierdzających kontynuowanie zobowiązania podjętego przez poprzedniego użytkownika. Pismem z dnia 10 czerwca 2008 r. T.D. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu pisma wskazał, iż stan faktyczny na podstawie którego została wydana zaskarżona decyzja został ustalony błędnie. Stwierdził, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach zostały nienależnie pobrane. Skarżący zaznaczył, iż wywiązał się ze wszystkich swoich zobowiązań w związku z otrzymanymi płatnościami, a w gospodarstwie rolnym, na które zostały przyznane płatności w dalszym ciągu jest prowadzona działalność rolna zgodna z zakresem przyznanych płatności. W związku z powyższym podniósł, iż nie ma podstaw by ponosił negatywne konsekwencje niezłożenia oświadczenia o dalszym prowadzeniu działalności rolniczej w nabytym gospodarstwie rolnym przez osoby, które nabyły od niego gospodarstwo rolne. Decyzją z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] maja 2008 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż w dniu otrzymania płatności ONW za rok 2004 powstało po stronie T.D. pięcioletnie zobowiązanie do prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych, do których w/w płatność została przyznana. Zaznaczył, iż zainteresowany w okresie zobowiązania, zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na obszarze ONW poprzez zbycie w całości działek rolnych, na które otrzymał płatność ONW na rok 2004 oraz 2005. Podkreślił, iż płatność z tytułu ONW, którą otrzymał wnioskodawca, została przyznana do powierzchni [...] ha, zaś zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej nastąpiło do powierzchni [...] ha. Stwierdził, iż niedotrzymanie zobowiązania do prowadzenia działalności rolniczej na gruntach rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, nastąpiło w odniesieniu do całej powierzchni objętej zobowiązaniem. W związku z powyższym organ uznał ,iż beneficjent zobowiązany jest do zwrotu kwoty otrzymanej płatności za rok 2004 oraz 2005 wysokości [...] zł. Organ odnosząc się do zarzutów strony, wskazał, iż przejmujący działki rolne zainteresowanego nie złożył oświadczenia potwierdzającego kontynuowanie zobowiązania podjętego przez poprzedniego użytkownika w terminie zakreślonym przez § 9 ust. 2a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 marca 2006 r. zmieniającego rozporządzenie ONW ( Dz. U. Nr 42, poz. 278) tj. 14 dni od dnia przeniesienia posiadania działek rolnych. Skarżący nie złożył także w/w oświadczenia w terminie przewidzianym przez rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 kwietnia 2006r. zmieniające rozporządzenie ONW (Dz. U. Nr 75, poz. 522) tj. w okresie od dnia 4 maja 2006r. do dnia 3 lipca 2006r. W związku z powyższym uznał, iż brak jest w sprawie przesłanek zwalniających skarżącego z obowiązku zwrotu pobranych płatności z tytułu gospodarowania na obszarach ONW. Zaznaczył, iż beneficjent jest zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu ONW wraz z odsetkami naliczonymi od dnia doręczenia zaskarżonej decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności. Na powyższą decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2009 r. T.D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie wraz decyzją ją poprzedzająca. Zaskarżonej decyzji zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na stwierdzeniu, że nabywcy gospodarstwa rolnego nie kontynuują jego zobowiązania z tytułu ONW i na zbytych gruntach nastąpiło zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej. Podniósł ponadto, iż nie ma podstaw do tego, aby obciążyć go negatywnymi konsekwencjami tego, że osoby, które nabyły od niego gospodarstwo rolne nie złożyły oświadczenia o dalszym prowadzeniu działalności na nabytym gospodarstwie rolnym. Wreszcie zarzucił, iż pracownik Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa błędnie poinformował go, że sprzedaż nieruchomości osobom, które w dalszym ciągu będą uprawiały ziemię nie wiąże się z obowiązkiem zwrotu pobranych środków. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto organ odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze wskazał , iż zarówno w decyzji nr [...] jak i w decyzji nr [...] nie stwierdzono, że na działkach rolnych, do których przyznano skarżącemu płatności za lata 2004 oraz 2005, wraz z ich sprzedażą nastąpiło zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej jako takiej. Zaznaczył, iż to skarżący zaniechał prowadzenia przedmiotowej działalności wraz ze sprzedażą działek. Na rozprawie 6 stycznia 2010r. pełnomocnik skarżącego dodatkowo powołał się na przedawnienie ewentualnych roszczeń Agencji w stosunku do skarżącego, na podstawie art. 68 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji we wskazanym zakresie należy stwierdzić, że skarga nie jest zasadna. Podstawę merytoryczną rozstrzygnięcia stanowił § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 22 kwietnia 2004 r. nr 73, poz. 657) – zwanej dalej "rozporządzeniem". Rozporządzenie zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. nr 229, poz. 2273 oraz z 2004 r. nr 42, poz. 386). Zgodnie z § 9 rozporządzenia (wg. stanu od dnia wejścia w życie rozporządzenia, do dnia wejścia w życie jego nowelizacji rozporządzeniem Rady Ministrów z 9 marca 2006r., która weszła w życie 14 marca 2006r. – Dz.U. Nr 42 poz. 278 ) zmniejszenie albo wstrzymanie płatności ONW następuje na podstawie decyzji administracyjnej kierownika biura powiatowego Agencji. W przypadku zaniechania działalności rolniczej na działkach rolnych położonych na obszarze ONW w okresie objętym zobowiązaniem producent rolny zwraca: 1) całość płatności ONW, za cały okres jej pobierania, jeżeli zaniechanie to nastąpiło: a) na wszystkich działkach rolnych położonych na obszarze ONW, b) na części działek rolnych położonych na obszarze ONW, a łączna powierzchnia działek rolnych, na których nadal jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi mniej niż hektar; 2) część płatności ONW, która została przyznana do powierzchni tych działek rolnych, na których nastąpiło to zaniechanie, za cały okres jej pobierania, jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych, na których nadal jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar. Płatność ONW nie podlega zwrotowi, jeżeli: 1) zaniechanie, o którym mowa w ust. 2, nastąpiło na skutek zaistnienia chociażby jednej z następujących okoliczności: a) długotrwała niezdolność do pracy producenta rolnego, b) wystąpienie klęski żywiołowej, c) zniszczenie budynków inwentarskich w gospodarstwie rolnym producenta rolnego na skutek ognia lub innych zdarzeń losowych w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, d) wystąpienie choroby zakaźnej zwierząt w gospodarstwie rolnym producenta rolnego, e) wywłaszczenie nieruchomości, na której są położone działki rolne objęte wnioskiem, f) rozwiązanie przez wydzierżawiającego umowy dzierżawy gruntów rolnych, na których są położone działki rolne objęte wnioskiem, z powodu zaistnienia okoliczności, za które dzierżawca nie ponosi odpowiedzialności, oraz 2) producent rolny zawiadomił kierownika biura powiatowego Agencji, zgodnie z art. 39 ust. 2 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004)2), o zaistnieniu chociażby jednej z okoliczności wymienionych w pkt 1, na skutek której nastąpiło zaniechanie działalności rolniczej. Zwrot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków z tytułu płatności ONW następuje w trybie i na zasadach określonych w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Sąd zważył przy tym, iż zgodnie z § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r., płatność ONW udziela się producentowi rolnemu: 1. który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160, z 26.06.1999, ze zm.) oraz 2. jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar. W myśl § 9 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r., w przypadku zaniechania działalności rolniczej na działkach rolnych położonych na obszarze ONW w okresie objętym zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1, producent rolny zwraca całość płatności ONW, za cały okres jej pobierania, jeżeli zaniechanie to nastąpiło na wszystkich działkach rolnych położonych na obszarze ONW. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 9 czerwca 2004 r., T.D. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2004, w którym - stosownie do ww. regulacji - zobowiązał się do prowadzenia działalności rolniczej na wszystkich działkach rolnych będących w jego posiadaniu i położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przez okres 5 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach ONW (Sekcja X wniosku). Decyzją z [...] grudnia 2004 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. przyznał producentowi rolnemu płatność z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2004 w łącznej wysokości [...] zł., a następnie decyzją z [...] lutego 2006r., płatność z tego tytułu na rok 2005 w takiej samej kwocie. W dniu otrzymania płatności za rok 2004 powstało po stronie T.D. pięcioletnie zobowiązanie do prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych, do których ww. płatność została przyznana. W kolejnych latach Skarżący nie składał wniosków o przyznanie płatności. Po wezwaniu organu producent rolny złożył oświadczenie, iż zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej na zgłoszonych obszarach do 2006r. w związku z ich sprzedażą na rzecz innych osób. Biorąc powyższe pod uwagę Prezes ARiMR decyzją z [...] maja 2008 r. utrzymaną następnie decyzją z dnia [...] marca 2009 r. zasadnie ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności ONW uzyskanych na podstawie decyzji z [...] grudnia 2004r.oraz [...] lutego 2006. Prawidłowo też wskazał w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że podstawą określenia kwoty nienależnie pobranych płatności ONW jest ustalenie, że doszło do faktycznego zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej na wszystkich działkach rolnych w czasie trwania tego zobowiązania położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w roku 2004. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze wskazać należy, iż jak słusznie wyjaśniono w zaskarżonej decyzji możliwość wyłączenia obowiązku zwrotu płatności ONW, w sytuacji gdy beneficjent zaprzestał prowadzenia działalności rolnej na skutek przeniesienia posiadania działek rolnych położonych na obszarze ONW na rzecz innego podmiotu w wyniku umowy, sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, została wprowadzona na mocy § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 marca 2006 r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 42, poz. 278). Zatem dopiero po wejściu w życie tej nowelizacji producent rolny może uwolnić się od omawianego obowiązku, jeżeli spełnił warunki wskazane w § 9 ust. 2a znowelizowanego rozporządzenia tzn. dostarczył w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania działek rolnych, oświadczenie podmiotu, na rzecz którego zostało przeniesione posiadanie tych działek. Z kolei, na mocy § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 25 kwietnia 2006 r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 75, poz. 522) obowiązek zwrotu płatności w związku z zaniechaniem działalności rolniczej na obszarach ONW na skutek przeniesienia posiadania działek rolnych na rzecz innego podmiotu w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, został wyłączony również w tych przypadkach, w których przeniesienie posiadania nastąpiło przed dniem wejścia w życie przepisów tejże nowelizacji, a producent rolny złożył Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR na formularzu udostępnionym przez Agencję oświadczenie przejmującego działki rolne, w terminie 60 dni od dnia wejścia w życie znowelizowanych przepisów tj. od dnia 4 maja 2006r. do dnia 3 lipca 2006 r. Niesporne jest, że Skarżący od 2006r. nie prowadzi działalności rolniczej na obszarze ONW, ponieważ sprzedał całe gospodarstwo A. i A. R. i A.P.. Jest również niesporne, że producent rolny nie skorzystał z możliwości jaką dawał § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 marca 2006 r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, w którym to rozporządzeniu stworzono możliwość wyłączenia obowiązku zwrotu płatności ONW w sytuacji zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej przy dopełnieniu stosownych formalności. Producent rolny nie skorzystał też z możliwości jakie dawał 60-dniowy termin przejściowy od dnia 4 maja 2006r. do dnia 3 lipca 2006r. na poinformowanie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w N. w określonej formie i terminie o zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej na działkach, do których otrzymał płatność ONW, zgodnie § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z 25 kwietnia 2006 r. Zatem nie nastąpiło skuteczne przejęcie zobowiązania przez innego producenta rolnego. Odnosząc się natomiast do podnoszonej w skardze okoliczności poinformowania Skarżącego przez pracownika Agencji ( który już w niej nie pracuje), że sprzedaż nieruchomości osobom, które w dalszym ciągu będą uprawiały ziemię wyłącza obowiązek zwrotu, wskazać należy, iż rolnik składając wniosek o przyznanie płatności deklaruje, że ma świadomość w jakim systemie uczestniczy i jakie zasady obowiązują w ramach postępowania. Potwierdzeniem tego faktu jest podpis w sekcji X wniosku zatytułowany "Oświadczenia i zobowiązania", dlatego też nieznajomość zasad przyznawania płatności przez beneficjenta nie może uzasadniać odstąpienia przez organ od żądania zwrotu nienależnie pobranych płatności. Obowiązek znajomości zasad przyznawania płatności wynika również z przepisów wspólnotowych tj. treści art. 6 ust. 1 rozporządzenia 2419/2001 z 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92, który stanowi, że wniosek pomocowy zawiera deklarację rolnika, iż jest on świadomy wymogów odnoszących się do danej pomocy. W ocenie Sądu również zarzut przedawnienia nie zasługuje na uwzględnienie. Wyjaśnić tutaj należy, iż zgodnie z treścią obowiązującego w przedmiotowej sprawie przepisu art. 49 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz. U. UE. L 01.327.11), obowiązek zwrotu, określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Skarżący otrzymał przedmiotowe płatności na mocy decyzji z dnia [...] grudnia 2004 r. i [...] lutego 2006r. natomiast decyzją z dnia [...] maja 2008 r. doręczoną w dniu [...] maja 2008 r. powiadomiony został o nieuzasadnionym charakterze przyznanej płatności. Tym samym twierdzenie Skarżącego dotyczące umorzenia przedmiotowej należności ARiMR z uwagi na przedawnienie prawa jej dochodzenia, nie zasługuje na uwzględnienie. Dlatego też nie jest zasadny kolejny zarzut podniesiony na rozprawie 6 stycznia 2010 roku - niedokonania istotnych ustaleń faktycznych w zakresie dokładnej daty zbycia nieruchomości, co powinno pozwolić ustalić kiedy powstał obowiązek zwrotu należności. Co prawda w aktach brak jest informacji w jakiej dokładnie dacie nastąpiła sprzedaż nieruchomości, jednak ta okoliczność pozostaje bez wpływu na stwierdzenie braku przedawnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności. Bez względu bowiem czy był to 1 stycznia, czy 31 grudnia 2006 r., to 10 – letni okres przedawnienia, o którym mowa w art. 49 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 jeszcze nie upłynął. Nieustalenie dokładnej daty przeniesienia własności nieruchomości przez Skarżącego jakkolwiek jest naruszeniem prawa procesowego w zakresie ustalenia stanu faktycznego, to jednak nie mogło mieć żadnego wpływu na wynik sprawy ani dawać podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego, a tylko takie uchybienia mogą być, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 b i c podstawą uchylenia decyzji administracyjnej. W świetle powyższego Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja Prezesa Agencji jest prawidłowa. Organ zasadnie bowiem ustalił, że Skarżący zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej na działkach zadeklarowanych do płatności ONW, tym samym zasadne było ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności na skutek zaniechania prowadzenia działalności rolniczej na gruntach objętych pięcioletnim zobowiązaniem ONW w oparciu o § 9 ust. 2 pkt 1 a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. Biorąc pod uwagę powyższe i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło