V SA/Wa 562/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska - Jóźków, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2012 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu kary pieniężnej Oddala skargę Decyzją z [...] kwietnia 2011r., [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na J. J. prowadzącego działalność gospodarczą "Zakład Usługowo-Handlowy J. J." karę pieniężną w wysokości [...] zł. Pismem z [...] maja 2011 r. J. J. wniósł o umorzenie nałożonej kary pieniężnej. Uzasadniając swój wniosek wskazał, że ponieważ prowadzona przez niego działalność gospodarcza jest niedochodowa, nie posiada on żadnych innych źródeł dochodu ani majątku, który mógłby spieniężyć. Podał również, że fakt nałożenia trzech kar w krótkim terminie za to samo naruszenie może spowodować likwidację działalności, a to wypełnia przesłankę ważnego interesu dłużnika. Na potwierdzenie złej sytuacji finansowej, w której się znalazł dołączył stosowne dokumenty. W wyniku rozpatrzenia ww. wniosku [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] czerwca 2011 r. na podstawie art. 56 oraz art. 57 w związku z art. 64 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240 ze zm.) odmówił umorzenia nałożonej kary pieniężnej. W motywach rozstrzygnięcia – po szczegółowym opisaniu stanu faktycznego i dokumentów, jakie złożył wnioskodawca oraz przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie – organ podał, że odnośnie wnioskodawcy nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w art. 56 ustawy o finansach publicznych, w tym przesłanka na którą powołuje się skarżący, tj. ważny interes dłużnika. Co prawda przedłożona dokumentacja wskazuje na złą kondycję finansową wnioskodawcy, jednakże powyższe nie stanowi spełnienia warunku w postaci ważnego interesu dłużnika, bowiem z ekonomicznego punktu widzenia, w interesie każdego przedsiębiorcy jako podmiotu prowadzącego działalność w celach zarobkowych jest umarzanie ewentualnych kar pieniężnych. J. J. osiąga dochody z prowadzonej działalności gospodarczej, co nie potwierdza braku możliwości uregulowania dłużnej należności chociażby w formie ratalnej. Po rozpatrzeniu odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego w W. decyzją z [...] września 2011r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 55, art. 56, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240 z późn. zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu odwoławczego brak jest w niniejszej sprawie podstaw do umorzenia należności pieniężnej. Strona, zgodnie ze swoim zeznaniem podatkowym w roku 2010 uzyskała stratę w kwocie [...] zł. przy przychodach na poziomie [...] zł., zaś z tytułu zobowiązań strona jest zobowiązana do uiszczenia kary w S. G. w kwocie [...] zł. oraz [...] zł. Strona, jak podał GITD posiada łącznie 7 pojazdów samochodów, które wyceniła na kwotę [...] zł. Organ prowadzący postępowanie wskazał, że tylko wyjątkowe i nadzwyczajne względy mogą być podstawą do udzielenia wnioskowanej ulgi, jednak w niniejszej sprawie brak jest dowodów na ich istnienie. W ocenie GITD strona dysponuje możliwościami finansowymi na uiszczenie kary pieniężnej nawet biorąc sumę kar nałożonych na stronę w łącznej kwocie [...] zł. Na powyższą decyzję J. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Zarzucając naruszenie przepisów art. 56 pkt 5 ustawy o finansach publicznych oraz art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i 80 w związku z art. 140 oraz art. 136 i art. 138 k.p.a. zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji. Autor skargi podkreślił, że zaskarżona decyzja jest jego zdaniem nie przekonująca, gdyż organ nie ocenił należycie przedłożonych przez skarżącego dokumentów świadczących o złej kondycji finansowej jego i rodziny. Ponadto organ pominął całkowicie wpływ, jaki na sytuację finansową skarżącego miało nałożeniu mu trzech kar pieniężnych po [...] zł każda. Wnoszący skargę wskazał również, że GITD w żaden sposób w czasie kontroli, nie poinformował go, że do czasu uzupełnienia brakujących zezwoleń działalność w zakresie przewozów osób powinna zostać wstrzymana. Dodatkowo skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z zaświadczenia Burmistrza Z. z [...] sierpnia 2011 r. na okoliczność, że skarżący już w dniu 4 lutego 2011r. rozpoczął starania o wydanie mu zezwoleń na wykonywanie regularnych specjalnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego w W. podtrzymał stanowisko zajęte w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Postanowieniem z 18 stycznia 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę według właściwości do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W trakcie rozprawy w dniu 17 maja 2012r. pełnomocnik skarżącego złożył do akt sprawy dwie umowy sprzedaży samochodów z dnia [...].06.2011 r. i [...].11.2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Skarżone rozstrzygnięcie wydane zostało w ramach tzw. uznania administracyjnego, co uzasadnia by w pierwszej kolejności dokonać oceny działań podejmowanych przez organ administracyjny w postępowaniu z wniosku strony, jak również prawidłowości zastosowanych przepisów proceduralnych. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie przepisów postępowania jest – stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. – tylko takie ich naruszenie, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, a co więcej wpływ istotny. W ocenie Sądu stan faktyczny, na gruncie którego orzekały organy administracyjne, został ustalony w sprawie prawidłowo. Analiza akt postępowania nie potwierdza bowiem, aby zapadłe decyzje wydano w wyniku wadliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego, charakteryzującego się brakiem staranności, które miałoby w konsekwencji doprowadzić do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy poprzez błędną interpretację zebranych dowodów. Organ prowadzący postępowanie działał zgodnie z zasadą praworządności i na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Dopełnił powinności: tak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, jak i prawidłowej jego oceny, nie naruszając w tym względzie podstawowej zasady postępowania dowodowego, tj. zasady swobodnej oceny dowodów. Ocena zebranych w sprawie dowodów, w tym analiza materiałów obrazujących sytuację materialną strony, znalazła swój wyraz w uzasadnieniu skarżonej decyzji i zdaniem Sądu jest ona zgodna z prawem. Argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć istotny wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Odnosząc się do zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego zauważyć należy, iż zgodnie art. 55 ust. 1 w związku z art. 60 i art. 64 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1240 z późn. zm. zwana dalej u.f.p.) stanowiącym podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia ustawodawca przewidział instytucję umarzania spłaty niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym stanowiących dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej. W myśl ww. przepisu oraz art. 57 ww. ustawy, należności pieniężne mogą być umarzane w całości lub w części, a ich spłata odraczana lub rozkładana na raty. Stosownie do art. 56 ust. 1 ustawy należności mogą być umarzane w całości, jeżeli: 1/ osoba fizyczna – zmarła, nie pozostawiając żadnego majątku albo pozostawiła majątek niepodlegający egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawiła przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty 6.000 zł; 2/ osoba prawna – została wykreślona z właściwego rejestru osób prawnych przy jednoczesnym braku majątku, z którego można by egzekwować należność, a odpowiedzialność z tytułu należności nie przechodzi z mocy prawa na osoby trzecie, 3/ zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne; 4/ jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej uległa likwidacji; 5/ zachodzi ważny interes dłużnika lub interes publiczny. Powyższe wyliczenie jest wyczerpujące tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż należności są nieściągalne. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z ww. przesłanek daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego zadłużenia. J. J. wnosząc o umorzenie kary pieniężnej powołał się na przesłankę ważnego interesu dłużnika (art. 56 ust. 1 pkt 5 u.f.p.) podnosząc, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza przynosi straty oraz posiada już zobowiązania kredytowe wobec banku. Przesłanka "ważnego interesu dłużnika" powinna być interpretowana w oparciu o ustalone orzecznictwo sądów administracyjnych, jak również na kanwie art. 67a §1 Ordynacji podatkowej, który operuje pojęciem "ważnego interesu podatnika" a więc w zasadzie tożsamym z zawartym w art. 56 ust.1 pkt. 5 u.p.f. W zakresie rozumienia przesłanki "ważnego interesu dłużnika" wymaga to od organu ustalenia sytuacji majątkowej podatnika oraz skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania dla niego i jego rodziny, co w przedmiotowej sprawie zostało przez organy właściwie wypełnione, pomimo odmiennego zdania skarżącego. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego skarżący prowadzi działalność gospodarczą polegającą na wykonywaniu usług przewozu. Z działalności w roku 2010 skarżący uzyskał przychód w wysokości [...] zł. oraz stratę w kwocie [...] zł. Skarżący ma także zobowiązania do uiszczenia kary wobec S. G. w kwocie [...] zł oraz [...] zł. miesięcznie. W trakcie rozprawy pełnomocnik przedstawił umowę sprzedaży dwóch samochodów osobowych przez skarżącego, w wyniku których skarżący uzyskał kwotę [...] zł. Organ zasadnie rozważając istnienie pozostałych przesłanek z art. 56 ust. 1 u.f.p. wskazał, że w sprawie nie zachodzi podejrzenie, że strona nie będzie w stanie uiścić kosztów postępowania egzekucyjnego (pkt 3 ww. przepisu), a Naczelnik Urzędu Skarbowego nie wydał postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zatem zdaniem Sądu wydając zaskarżoną decyzję organ odniósł się w całości do zebranego materiału dowodowego w aspekcie przesłanek umorzenia zaległości określonych w ustawie o finansach publicznych, rozważając go przy tym także w świetle - wnioskowanego przez zobowiązanego - ważnego interesu dłużnika. Zdania Sądu w przedmiotowej sprawie nie zmienią podnoszone przez skarżącego argumenty, które Sąd poddał dokładnej ocenie. Strona wskazała na szczególną dolegliwość nałożonej kary, gdyż w okresie niespełna miesiąca, jak wskazał autor skargi został on ukarany trzykrotnie na naruszenie przepisów zawartych w ustawie o transporcie drogowym. Wskazać jednak w tym miejscu należy, że skarżący mając świadomość o popełnionych naruszeniach nadal wykonywał swoją działalność, tym samym będąc odpowiedzialny za dalsze naruszenia przepisów ww. ustawy. Skarżący czyni także zarzut, że organ nie poinformował go o konieczności wstrzymania działalności na czas uzupełnienia brakujących zezwoleń, jako dowód wskazując zaświadczenie z [...] sierpnia 2011r. Urzędu Miejskiego w Z., które jego zdaniem wskazuje na podjęcie przez niego stosownych działań. Przedmiotowe zaświadczenie, stanowi dowód na podjęcie działań zmierzających do prowadzenia działalności w sposób zgodny z prawem, jednak nie ma wpływu na prowadzone postępowanie dotyczące nałożenia kary. Również niezasadne są argumenty skarżącego odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania, gdyż stan faktyczny sprawy został należycie wyjaśniony (art. 7 K.p.a.), w sposób budzący zaufanie (art. 8 K.p.a.), materiał dowodowy zaś wszechstronne zebrany i rozpatrzony (art. 77 § 1 K.p.a.), na podstawie całokształtu sprawy (art. 80 K.p.a.), w postępowaniu przed organami obu instancji (art. 140 K.p.a.). Na koniec Sąd zauważa, iż odmowa umorzenia należności pieniężnej nie stwarza sytuacji powagi rzeczy osądzonej - zobowiązany może więc występować o umorzenie należności tak długo, jak długo należności te istnieją (por. wyrok NSA z 18 lutego 2000 r., sygn. akt III SA 398-399/99, LEX nr 40399). Jakkolwiek pogląd ten wypowiedziano w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej, to jednak jest on w pełni aktualny także na gruncie ustawy o finansach publicznych. Wnioskodawca będzie musiał jednak wykazać, iż w sprawie wystąpiły nowe okoliczności faktyczne, które uzasadniają ponowne złożenie wniosku. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).