V SA/Wa 562/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-06-28
Skład orzekający: sędzia WSA Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która nie przedstawiła pełnej dokumentacji dotyczącej swojego stanu majątkowego i dochodów, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Mimo wezwania, strona nie przedstawiła pełnej dokumentacji dotyczącej swojego stanu majątkowego, w szczególności wyciągu z rachunku bankowego, co uniemożliwiło rzetelną ocenę jej możliwości finansowych. Ponadto, posiadanie i eksploatacja samochodu osobowego zostało uznane za wydatek przekraczający standardy niezbędne dla osoby ubiegającej się o prawo pomocy.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a strona wniosła sprzeciw. Sąd rozpoznał sprawę ponownie po tym, jak postanowienie referendarza straciło moc w związku ze sprzeciwem. Strona przedstawiła informacje o swoim stanie majątkowym i dochodach, jednak nie dostarczyła wszystkich wymaganych dokumentów, w tym wyciągu z rachunku bankowego. Sąd uznał, że przedstawione dane nie pozwalają na rzetelną ocenę możliwości finansowych strony.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Tomasz Zawiślak po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. A. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu opłat za przechowywanie broni w depozycie postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym
Postanowieniem z dnia 16 maja 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił J. A. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym
W dniu 31 maja 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął sprzeciw J. A. od ww. postanowienia z dnia 16 maja 2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Postanowienie 16 maja 2013 r. zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) straciło moc i sprawa podlega ponownemu rozpatrzeniu
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej " p.p.s.a", Sąd może - na wniosek strony złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Należy stwierdzić, iż ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
W uzasadnieniu wniosku oraz oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną, posiada dom o pow. 150 m², nieruchomość rolną 3000 m² oraz działkę budowlaną ok. 1500 m².
Skarżący nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Dochody skarżącego i jego małżonki ze świadczeń emerytalnych wynoszą 2933 zł, natomiast koszty utrzymania nieruchomości wynoszą 1500 zł.
W dodatkowym oświadczeniu skarżący wskazał, iż ponosi wydatki związane z utrzymaniem miejsca zamieszkania w wysokości 1339,46 zł (telefon – 68,97 zł, światło 136,22 zł, ogrzewanie – 907,02 zł, woda – 52,05 zł, wywóz nieczystości – 85 zł, wywóz śmieci - 43,20 zł, podatek od nieruchomości – 47 zł. Skarżący wyjaśnił, iż świadczenia emerytalne wynoszą netto 2681,61 zł. Wydatki związane z zakupem żywności, ubrań i środków czystości wynoszą około 600 zł miesięcznie. Skarżący wskazał, iż posiada samochód z 1999 r. o wartości 1500 zł.
Wraz z dodatkowym oświadczeniem skarżący nadesłał zaświadczenia o wysokości emerytur, decyzję w sprawie podatku od nieruchomości, rachunki za wywóz śmieci, nieczystości płynnych, wodę, gaz, prąd i telefon. Skarżący nie nadesłał, pomimo oświadczenia, wyciągu z posiadanego rachunku bankowego, ograniczając się do wyjaśnienia, iż nie posiada lokat i jest zadłużony na 11.000,00 zł.
Należy zauważyć, iż w złożonym sprzeciwie wnioskodawca wskazał, iż do pisma z dnia 6 maja 2013 r. (data nadania) dołączył wyciąg z rachunku bankowego, jednakże twierdzenie to nie ma oparcia w aktach sądowych ponieważ jak wynika z prezentaty sądu do pisma z dnia 6 maja 2013 r. (k-21 akt sądowych) dołączono 9 załączników tj. 2 decyzje o waloryzacji emerytury skarżącego i jego małżonki, decyzję o podatku od nieruchomości, fakturę za wywóz śmieci, fakturę za wywóz nieczystości, fakturę za wodę, fakturę za gaz, fakturę za prąd, fakturę za telefon.
Wnioskodawca mając wiedze o brakach przedmiotowego wniosku o przyznanie prawa pomocy na podstawie treści postanowienia z dnia 16 maja 2012 r. mógł je uzupełnić wraz z wniesieniem sprzeciwu.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia nie sposób dokonać rzetelnej oceny możliwości ponoszenia przez niego kosztów wpisu sądowego i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, w szczególności wobec braku odpowiedzi na pytania o posiadane środki pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym.
W orzecznictwie podnosi się, że kwestia posiadania środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku bankowym jest istotna dla oceny możliwości finansowych strony ubiegającej się o prawo pomocy, wobec czego wyjaśnienia w tym zakresie winny być zgodne ze stanem rzeczywistym i wyczerpujące, tj. w pełni obrazować stan jej pieniężnego posiadania (por. postanowienie NSA z 24 stycznia 2007 r., sygn. akt. I GZ 3/07).
Dokonując ponownego rozpoznania wniosku stwierdzić należy, że skarżący mimo wezwania nie nadesłał żądanych dokumentów. W związku z tym nie można ustalić jakie i w jakiej wysokości osiąga dochody oraz na jaki cel ponosi wydatki.
Przedstawione wątpliwości powodują, iż nie można dokonać pełnej oceny, czy strona spełnia ustawowe przesłanki do udzielenia prawa pomocy.
Jednocześnie stwierdzić również należy, iż pomimo ciężkiej sytuacji finansowej na jaką wskazuje skarżący nie wszystkie środki finansowe znajdujące się w jego dyspozycji są w całości pożytkowane na niezbędne wydatki (bieżące, konieczne). Skarżący ujawnił w swoim oświadczeniu posiadanie samochodu osobowego. Bez względu na rodzaj pojazdu tzn. jego markę i rok produkcji nie można uznać za niezbędny koszt utrzymania wydatków związanych z posiadaniem i eksploatacją samochodu (koszty ubezpieczenia, paliwa i napraw). Wskazać bowiem należy, iż o ile posiadanie samochodu mieści się w ramach współczesnych standardów życiowych, o tyle posiadanie samochodu w przypadku osoby ubiegającej się o prawo pomocy standard ten przekracza.
Z nadesłanych dokumentów wynika, iż skarżący ponosi miesięczne koszty utrzymania miejsca zamieszkania w wysokości 950 zł, w tym około 550 zł za gaz (wartość średnia przyjęta na 6 m-cy sezon grzewczy tj. 1914 zł x 3, oraz 6 m-cy, w których ogrzewa się wyłącznie wodę tj. około 150 zł/ miesiąc). Zgodnie z oświadczeniem wydatki skarżącego na żywność, leki i ubranie wynoszą około 600 zł.
Mając zatem powyższe na uwadze oraz wysokość dochodów ze świadczeń emerytalnych (ok. 2681 zł) zdaniem Sądu wnioskodawca nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki do udzielenia mu prawa pomocy.
Na marginesie należy wspomnieć, iż w dniu 31 maja 2013 r. skarżący złożył wniosek o dokonanie wykładni postanowienia z dnia 16 maja 2013 r., jednakże ze względu na wniesiony sprzeciw skarżącego zgodnie z art. 260 ustawy p.p.s.a. ww. postanowienie straciło moc i Sąd rozpoznaje sprawę na nowo, a więc rozpoznanie tego wniosku byłoby niezasadne
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło