V SA/Wa 562/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant referent - Katarzyna Daniluk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi Polser sp. z o.o. z siedzibą w Siemiatyczach na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego (obecnie: Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa) z dnia 30 grudnia 2016 r., nr OBsw.6000.21.36.2015/2016/P w przedmiocie stwierdzenia odpowiedzialności płatnika - podmiotu skupującego z tytułu opłaty naliczanej w związku z przekroczeniem przez dostawców hurtowych kwoty krajowej oddala skargę Przedmiotem skargi, wniesionej przez P. sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: skarżąca, spółka) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jest decyzja Prezesa Agencji Rynku Rolnego (dalej: Prezes ARR, organ odwoławczy) z [...] grudnia 2016 r. nr [...], którą uchylono decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w B. (dalej Dyrektor ARR, organ I instancji) z [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie wysokości kwoty, którą P. sp. z o.o. zobowiązana jest wnieść tytułem II raty opłaty oraz ustalono kwotę zobowiązania w wysokości 101 498,51 zł wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi przez podmiot skupujący od dnia następnego po dniu upływu terminu płatności do dnia zapłaty należności. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym: Skarżąca jako podmiot skupujący, uczestniczący w realizacji mechanizmu kwotowania produkcji mleka, w oparciu o przepis art. 36 ust. 3 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz.U. z 2013r., poz. 50 ze zm.), dalej: ustawa o organizacji, zobowiązany był do wniesienia opłaty na rachunek bankowy oddziału terenowego Agencji Rynku Rolnego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę dostawcy hurtowego, w terminie określonym w art. 15 ust. 1 rozporządzenia Komisji WE 595/2004 to jest, przed 1 października każdego roku, opłatę wyrównawczą, zgodnie z zasadami ustanowionymi przez Państwo Członkowskie. Zgodnie z art. 15 ust 2 wskazanego rozporządzenia, w przypadku niewywiązania się z terminu płatności określonego w ust. 1 należne sumy zostają obciążone odsetkami rocznymi, w wysokości równej trzymiesięcznym stopom referencyjnym obowiązującym na dzień 1 października każdego roku, zgodnie z załącznikiem 2, zwiększonym o jeden punkt procentowy. Spółka nie przekazała w ustawowym terminie, czyli przed 1 października 2016 r., II raty należnej opłaty w wysokości 167 400,05 zł na rachunek bankowy OT ARR w B.. Pismem z 27 września 2016 r. spółka zwróciła się do OT ARR w B. o wszczęcie egzekucji administracyjnej przeciwko wskazanym w piśmie rolnikom, którzy nie uregulowali podmiotowi skupującemu raty opłaty. Decyzją z [...] listopada 2016 r. Dyrektor ARR stwierdził odpowiedzialność płatnika, podmiotu skupującego – P. sp. z o.o. w S., tytułem niewpłacenia na rachunek bankowy OTR w B. w terminie określonym w § 9 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2015 r. w pełnej wysokości II raty opłaty naliczanej w związku z przekroczeniem przez dostawców hurtowych w roku kwotowym 2014/2015 kwoty krajowej przeznaczonej dla dostawców hurtowych, o czym mowa w art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych. Organ I instancji zobowiązał spółkę do wniesienia pozostałej części II raty opłaty wynoszącej 167 400,05 zł wraz z odsetkami za zwlokę, naliczonymi przez podmiot skupujący od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności do dnia zapłaty wg. wskazanego w decyzji wzoru. Strona wniosła odwołanie od decyzji z [...] listopada 2016 r. Prezes ARR, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z [...] grudnia 2016 r. uchylił zaskarżoną decyzję w przedmiocie wysokości kwoty, którą P. sp. z o.o. zobowiązana jest wnieść tytułem II raty opłaty oraz ustalił kwotę zobowiązania w wysokości 101 498,51 zł wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi przez podmiot skupujący od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności do dnia zapłaty należności. W uzasadnieniu organ powołał się na treść: - art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1419), - art. 36 ust. 2,3, i 6, art. 40 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. z 2013 r., poz 50 ze zm.), - art. 15 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Komisji WE 595/2004 z dnia 30 marca 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady 1788/2003 ustanawiającego opłatę wyrównawczą w sektorze mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. L 94 z 31.03.2004 r., s. 22) – w brzmieniu nadanym rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) nr 2015/517, - § 6 ust. 1, § 9 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2015 r. w sprawie realizacji przez ARR zadania polegającego na rozkładaniu na raty opłaty należnej od producentów mleka za przekroczenie kwot indywidulanych w roku kwotowym 2014/2015, - art. 8, art. 30 § 1 i 4, art. 53 § 1, 3 i 4, art. 54 § 1 pkt 5, art. 55 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Organ odwoławczy wskazał, że skarżąca jako podmiot skupujący, uczestniczący w realizacji mechanizmu kwotowania produkcji mleka, obowiązana była do wniesienia II raty opłaty (ustalonej w drodze decyzji względem dostawców hurtowych w kwocie 167 400,05 zł), na rachunek bankowy OT ARR właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę dostawcy hurtowego, w terminie określonym w art. 15 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 595/2004, tj. do 30 września 2016 r. Płatnik nie przekazał opłaty w tym terminie. Po dacie wydania decyzji pierwszoinstancyjnej, 30 listopada 2016 r., na konto OT ARR w B. wpłynęła kwota 66 199,44 zł, wpłacona przez Skarżącą tytułem II raty należnej opłaty za przekroczenie kwoty indywidulanej w roku kwotowym 2014/2015. Wpłata ta została zaliczona w części na odsetki (297,90 zł) i w części na należność główną (65 901,54 zł). Uwzględniając tę wpłatę organ odwoławczy uchylił w odpowiedniej części decyzję pierwszoinstancyjną i zobowiązał stronę do zapłacenia pozostałej kwoty. Prezes ARR wyjaśnił, że podmiot skupujący na mocy ustawy został upoważniony do żądania wykonania, w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku z niej wynikającego, w przypadku, gdy dostawca hurtowy nie wniesie ustalonej w stosunku do niego opłaty dobrowolnie. Nadanie podmiotowi skupującemu przymiotu płatnika miało na celu usprawnienie poboru opłat i zapobieżenie możliwości uchylania się od ich płacenia przez dostawców hurtowych. Płatnikami ustanawia się bowiem takie podmioty, które w momencie powstania zobowiązania podatkowego dysponują środkami finansowymi podatnika. Decyduje o tym, jak podkreślił organ odwoławczy treść nałożonych przez przepisy prawa obowiązków, wśród których kluczowe znaczenie mają art. 15 ust. 1 Rozporządzenia Komisji WE 595/2004 oraz art. 36 ust. 6 ustawy o organizacji. Art. 15 ust 1 Rozporządzenia, czyni podmioty skupujące odpowiedzialnymi za pobieranie opłat, a nie tylko za ich przekazanie na rachunek bankowy właściwego oddziału terenowego Agencji. Natomiast art. 36 ust. 6 ustawy o organizacji, daje podmiotowi skupującemu upoważnienie do żądania w drodze egzekucji administracyjnej, obowiązku wynikającego z decyzji ustalającej w stosunku do dostawcy hurtowego wysokość należnej opłaty. Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa ARR z [...] grudnia 2016 r. i zarzuciła jej naruszenie: 1) art. 36 ust. 1, 2, 3 i 6 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, art. 40 powołanej ustawy w zw. z art. 8 ustawy Ordynacja podatkowa (dalej o.p.), art. 30 o.p., art. 47 § 4 o.p. i art. 53 o.p. – poprzez uznanie że podmiot skupujący P. sp. z o.o. ponosi odpowiedzialność tytułem niewpłacenia na rachunek bankowy OT ARR w B. w pełnej wysokości II raty opłaty naliczanej w związku z przekroczeniem przez dostawców hurtowych w roku kwotowym 2014/2015 kwoty krajowej przeznaczonej dla dostawców hurtowych, w sytuacji gdy podmiot skupujący nie ponosi odpowiedzialności za pobranie opłaty, a jedynie po jej otrzymaniu od rolnika ma obowiązek przekazania na rachunek OT ARR; 2) § 9 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2015 r. w sprawie realizacji przez ARR zadania polegającego na rozkładaniu na raty opłaty należnej od producentów mleka za przekroczenie kwot indywidulanych w roku kwotowym 2014/2015, co skutkowało przyjęciem, że podmiot skupujący zobowiązany był do wniesienia II raty opłaty (ustalonej w drodze decyzji względem dostawców hurtowych), na rachunek OT ARR właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę dostawcy hurtowego w terminie do 30 września 2016 r., w efekcie uchybił temu obowiązkowi, ponieważ nie przekazał opłaty we wskazanym terminie; 3) art. 11 k.p.a. poprzez pominięcie wielu okoliczności i zarzutów podnoszonych przez Skarżącego w odwołaniu, w tym w zakresie okoliczności, iż podmiot skupujący nie jest zobowiązany do uiszczenia opłaty, ale jest wyłącznie pośrednikiem w odzyskaniu tej należności od rolnika; 4) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy przed wydaniem zaskarżonej decyzji. W oparciu o tak przedstawione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz ją poprzedzającej decyzji Dyrektora ARR i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Prezes ARR wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 lipca 2015r. o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015r. poz. 1419) do postępowań w sprawach indywidualnych związanych z kwotowaniem produkcji mleka, rozstrzyganych w drodze decyzji oraz rozliczenia przez Agencję Rynku Rolnego roku kwotowego 2014/2015 stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z zasadą określoną w art. 15 ust. 1 rozporządzenia Komisji WE 595/2004, przed 1 października każdego roku podmioty nabywające wpłacają do właściwego organu należną kwotę zgodnie z zasadami ustanowionymi przez państwo członkowskie; podmioty nabywające są odpowiedzialne za pobieranie opłaty z tytułu nadwyżek w dostawach dokonywanych przez producentów na podstawie art. 79 rozporządzenia (WE) nr 1234/2007, zgodnie z art. 81 ust. 1 tego rozporządzenia. Z tego przepisu jednoznacznie wynika, że podmioty skupujące są odpowiedzialne za pobieranie opłat z tytułu nadwyżek w dostawach uiszczanych przez producentów. Zgodnie z art. 15 ust 2 wskazanego rozporządzenia, w przypadku niewywiązania się z terminu płatności określonego w ust. 1 należne sumy zostają obciążone odsetkami rocznymi, w wysokości równej trzymiesięcznym stopom referencyjnym obowiązującym na dzień 1 października każdego roku, zgodnie z załącznikiem 2, zwiększonym o jeden punkt procentowy. Z art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych wynika, że iż podmiot skupujący, jest obowiązany przekazać opłatę na rachunek bankowy oddziału terenowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę dostawcy hurtowego w terminie określonym w art. 15 ust. 1 rozporządzenia 596/2004 tj. przed 1 października każdego roku; podmioty odpowiedzialne za opłaty wyrównawcze wpłacają do właściwego organu kwotę zgodnie z zasadami ustanowionymi przez Państwo Członkowskie. Według art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, w sprawach nieuregulowanych w ustawie do opłat stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 19997r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015r., poz. 613, ze zm., dalej: O.p.), z wyłączeniem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności oraz rozkładania na raty, z zastrzeżeniem art. 15 ust. 2 rozporządzenia Komisji WE 595/2004. Uprawnienia organu podatkowego przysługują dyrektorowi oddziału terenowego Agencji (I instancja) i Prezesowi (II instancja). Zgodnie zaś z art. 30 § 4 O.p. organ ma obowiązek wydania decyzji o odpowiedzialności płatnika określającej wysokość niepobranego lub pobranego i niewpłaconego podatku, gdy stwierdzi, ze płatnik nie wykonał obowiązków, o odpowiedzialności podatkowej podatnika. Ponadto, w myśl art. 53 § 1 i 4 O.p. naliczane są odsetki za zwłokę, przy czym podmiot skupujący ma obowiązek samodzielnego obliczenia odsetek (art. 53 § 3 Op) i wpłacenia ich bez wezwania. Zasadnie organ przyjął, że do podmiotu skupującego muszą znaleźć zastosowanie przepisy dotyczące płatnika ( art. 8 O.p.) a nie inkasenta ( art. 9 O.p. ). Zgodnie z art. 8 O.p. płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu. Zgodnie zaś z art. 9 O.p. inkasentem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana do pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu. Ponieważ podmiot skupujący nie oblicza należnej opłaty – czyni to w drodze decyzji dyrektor oddziału terenowego Agencji ( art. 36 ust. 1 pkt 2 ustawy o organizacji rynku mleka), strona skarżąca wskazuje, że nie może być uznana za płatnika, ponieważ ten właśnie element odróżnia płatnika od inkasenta. Jednak należy zwrócić uwagę na fakt, iż zgodnie z cytowanym art. 40 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka przepisy ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio a nie wprost, co w realiach sprawy niniejszej oznacza, że należy zbadać jakie zadania i uprawnienia ma podmiot skupujący i porównać je do praw i obowiązków płatnika i inkasenta. W ocenie sądu decydujące ma znaczenie fakt, iż zgodnie z art. 36 ust. 6 ustawy o organizacji rynku mleka wyłącznie uprawnionym do żądania wykonania, w drodze egzekucji administracyjnej, obowiązku wynikającego z decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 2, jest podmiot skupujący wskazany w tej decyzji. Zgodnie z art. 30 § 1 i 2 O.p. płatnik, który nie wykonał obowiązków określonych w art. 8, odpowiada za podatek niepobrany lub podatek pobrany a niewpłacony, zaś inkasent, który nie wykonał obowiązków określonych w art. 9, odpowiada za podatek pobrany a niewpłacony. Skoro tak to, analizując treść art. 36 ust. 6 ustawy o organizacji rynku mleka należy stwierdzić, że właśnie fakt, iż tylko podmiot skupujący ma uprawnienie do egzekwowania opłaty ustalonej w decyzji dyrektora oddziału regionalnego agencji, to winny mieć do niego zastosowanie przepisy dot. płatnika , gdyż tylko płatnik odpowiada za podatek niepobrany. Zgodnie zaś z art. 30 § 4 O.p. organ ma obowiązek wydania decyzji o odpowiedzialności płatnika określającej wysokość niepobranego lub pobranego i niewpłaconego podatku, gdy stwierdzi, ze płatnik nie wykonał obowiązków wynikających z art. 8 O.p. Reasumując, zasadne jest stanowisko organu, iż skarżąca jako podmiot uczestniczący w realizacji mechanizmu kwotowania produkcji mleka, w oparciu o przepisy ustawy o organizacji rynku mleka oraz rozporządzenia Komisji WE 595/2004 zobowiązana była do wpłacenia należnej kwoty na rachunek OT ARR w B. przed dniem 1 października 2016 r. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.