V SA/Wa 567/18
WyrokWSA w Warszawie2018-10-09
Skład orzekający: Beata Blankiewicz-Wóltańska, Irena Jakubiec-Kudiura, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy finansowej dla młodych rolników, pomimo zarzutów strony skarżącej dotyczących przedawnienia roszczenia oraz wadliwości doręczeń?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły kwotę nienależnie pobranych płatności. Skarżący nie spełnił warunku uzupełnienia wykształcenia w wymaganym terminie, a wszczęcie postępowania administracyjnego przez organ przerwało bieg terminu przedawnienia. Zarzuty dotyczące wadliwości doręczeń i przedawnienia nie podważyły trafności rozstrzygnięć organów.Stan faktyczny
Skarżący otrzymał pomoc finansową dla młodych rolników pod warunkiem uzupełnienia wykształcenia. Nie przedłożył wymaganego dokumentu w terminie. Organy administracji ustaliły kwotę nienależnie pobranych płatności. Skarżący wniósł skargę, podnosząc zarzuty przedawnienia roszczenia oraz wadliwości doręczeń pism procesowych. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant - st. spec. Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2018 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia... stycznia 2018 r. nr ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom"; oddala skargę.
W dniu [...] listopada 2010 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr [...] o przyznaniu M.M. , zwanemu dalej "Stroną", pomocy finansowej z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" w wysokości 75 000,00 zł, z zastrzeżeniem dopełnienia warunków. W Planie Rozwoju Gospodarstwa (biznesplanie), zatwierdzonym ww. decyzją, Strona wskazała uzupełnienie wykształcenia poprzez ukończenie Uniwersytetu Przyrodniczego w P. na wydziale rolnictwo i bioinżynieria, kierunek technika rolnicza i leśna. Powyższa decyzja została skutecznie doręczona w dniu [...] grudnia 2010 r.
W dniu [...] maja 2011 r. M.M. złożył w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o płatność w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". Wniosek o płatność został uznany za kompletny i poprawny, a pomoc w dniu [...] lipca 2011 r. została wypłacona i przekazana na konto wskazane przez Stronę we wniosku.
W dniu [...] stycznia 2014 r. " Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wystosował pismo informujące Stronę o zobowiązaniu do przedłożenia dokumentów potwierdzających realizację zobowiązań zaciągniętych przez Stronę w tym:
1) dokument potwierdzający uzupełnienie wykształcenia, w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy, tj. od dnia [...] grudnia 2013 r. do dnia [...] lutego 2014 r.
Pismem z dnia [...] maja 2014 r., Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR poinformował Stronę, że z dniem [...] kwietna 2014 r. uległy zmianie przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r., zwane dalej "rozporządzeniem zmieniającym", które rozszerza katalog zdarzeń kwalifikowanych jako siła wyższa lub wyjątkowe okoliczności.
Z kolei pismem z dnia [...] marca 2015 r., Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wezwał Stronę do złożenia wyjaśnień w sprawie złożenia dokumentów potwierdzających uzupełnienie wykształcenia.
W dniu [...] kwietnia 2015 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR ponownie wezwał Stronę do złożenia wyjaśnień m.in. do złożenia sprawozdania z realizacji biznesplanu.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu [...] kwietnia 2015 r., a następnie w dniu [...] lipca 2015 r., wystosował do Strony pismo informujące o możliwości dokonania zwrotu nienależnie pobranych płatności.
Następnie, w dniu [...] lutego 2016 r., wystosował do Strony zawiadomienie nr [...] o wszczęciu postępowania administracyjnego, w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach działania "Ułatwienie startu młodym rolnikom".
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, w dniu [...] maja 2016 r wydał decyzję nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych, z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom", w wysokości 75 000,00 zł.
Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] Prezesa ARiMR utrzymał w mocy wyw. decyzję.
W następstwie rozpoznania skargi na decyzję z dnia [...] listopada 2016 r. Prezes ARiMR rozstrzygnięciem z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] uchylił ją w całości, jak również poprzedzającą decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W dniu [...] lutego 2017 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wystosował do Strony zawiadomienie nr [...] o wszczęciu postępowania administracyjnego, w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom".
Strona korzystając z przysługującego jej prawa, w dniu [...] lutego 2017 r. złożyła pismo wskazując, iż roszczenie dotyczące zwrotu kwoty 75 000.00 zł jest przedawnione.
W dniu [...] czerwca 2017 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, wydał decyzję nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w wysokości 75 000,00 zł.
M.M., reprezentowany przez pełnomocnika złożył odwołanie od przedmiotowej decyzji.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] Prezesa ARiMR utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu wyw. decyzji organ II instancji wskazał m.in. na przepisy stanowiące podstawę przyznawania płatności z tytułu "Ułatwienia startu młody rolnikom", przysługujących na podstawie:
- rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Ułatwienie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2017 r., 1159) zwanego dalej "rozporządzeniem",
- ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2016 r., poz. 1387 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o PROW",
-rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. UE L. z dnia 23 grudnia 2006 r., z późn. zm.).
Organ podkreślił, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 lit. d rozporządzenia wykonawczego, pomoc finansowa w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" jest przyznawana osobie fizycznej, która między innymi posiada odpowiednie kwalifikacje zawodowe.
Na podstawie § 6 ust. 1 rozporządzenia, warunek dotyczący kwalifikacji zawodowych, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. d, uważa się za spełniony, jeżeli osoba fizyczna posiada:
1) wykształcenie rolnicze zasadnicze zawodowe, średnie lub wyższe lub
2) tytuł kwalifikacyjny lub tytuł zawodowy, lub tytuł zawodowy mistrza w zawodzie przydatnym
do prowadzenia działalności rolniczej i co najmniej 3-letni staż pracy w rolnictwie, lub
3)wykształcenie wyższe inne niż rolnicze i co najmniej 3-letni staż pracy w rolnictwie albo wykształcenie wyższe inne niż rolnicze i ukończone studia podyplomowe w zakresie związanym
z rolnictwem, albo wykształcenie średnie inne niż rolnicze i co najmniej 3-letni staż pracy w rolnictwie, lub
4) wykształcenie podstawowe, gimnazjalne lub zasadnicze zawodowe inne niż rolnicze i co najmniej 5-letni staż pracy w rolnictwie, lub
5) kwalifikacje rolnicze wymagane przy udzielaniu pomocy młodym rolnikom w państwie, którego obywatelstwo posiada, w ramach analogicznego działania współfinansowanego przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) - jeżeli nie posiada obywatelstwa polskiego.
W myśl § 6 ust. 3 rozporządzenia, osobie nieposiadającej określonych w rozporządzeniu kwalifikacji zawodowych, o których mowa w ust. 1, może być przyznana pomoc, jeżeli zobowiąże się do uzupełnienia wykształcenia w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy. Stosownie do § 18 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia osoba taka powinna uzupełnić wykształcenie w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy i zgodnie z § 19 pkt 6 rozporządzenia przedłożyć w Agencji dokument potwierdzający uzupełnienie wykształcenia, w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy, z tym że w przypadku zaistnienia okoliczności, o których mowa w § 22 ust. 1 pkt 2 - w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat i 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy.
Organ odwoławczy wskazuje, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, iż decyzję o przyznaniu pomocy doręczono Stronie w dniu [...] grudnia 2010 r., a zatem zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia, termin na uzupełnienie wykształcenia przez M.M. upływał z dniem [...] grudnia 2013 r., natomiast termin na dostarczenie dokumentu, upływał w dniu [...] lutego 2014 r.
Na podstawie § 20 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego, w przypadku niespełnienia warunku, o którym mowa w § 18 ust. 1 zwrotowi podlega 100% kwoty pomocy. Zatem w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające twierdzenie, że M.M. nie spełnił m.in. warunku zawartego w § 18 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia, tj. w wymaganym okresie 3 lat od dnia odebrania decyzji o przyznaniu pomocy, nie uzupełnił, wykształcenia, tj. do dnia [...] grudnia 2013 r. i nie usprawiedliwił tego faktu zaistnieniem siły wyższej bądź szczególnymi okolicznościami.
Odnosząc się do podnoszonego w odwołaniu zarzutu przedawniania organ II instancji podniósł, że przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6ust. 1.
W tym przypadku, data dopuszczenia się nieprawidłowości przez M.M., o której mowa w wymienionym przepisie, nie rozpoczyna się od dnia "wypłaty świadczenia", jak twierdzi Strona, tylko od wystąpienia nieprawidłowości, czyli daty upływu terminu na wykonanie określonych działań.
Skoro wystąpienie nieprawidłowości nastąpiło w dniu [...] grudnia 2013 r., zatem z tym dniem rozpoczął się bieg terminu przedawnienia. Przerwanie biegu tego terminu (obliczanego przy zastosowaniu rozporządzenia Rady WE, EURATOM) nr 2988/95), jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do postępowania w sprawie określonej nieprawidłowości.
W niniejszej sprawie za taki akt należy uznać zawiadomienie Strony z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] o wszczęciu postępowania administracyjnego, w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". Skutecznie doręczone w dniu [...] lutego 2017 r., za pośrednictwem pełnoletniego domownika, W tym też dniu przerwano bieg terminu przedawnienia i okres ten zaczął biec na nowo. Zawiadomienie doręczono przed upływem czteroletniego okresu przedawnienia. Zarzut w odwołaniu, iż doszło do przedawnienia, nie jest zatem zasadny.
Zdaniem organu odwoławczego niezasadny jest również zarzut, że do postępowania stosuje się w tym przypadku art. 21 Ordynacji podatkowej, który nie mógł być stosowany w niniejszej sprawie ze względu na szczególną regulację unijną. Kwestię terminu przedawnienia obowiązku zwrotu w sprawie regulował przepisu art. 3 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich. Przepisy unijnego rozporządzenia mają bezpośrednie zastosowanie w krajowym porządku prawnym na podstawie art. 288 zdanie 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Zatem przepis krajowy sprzeczny z przepisem rozporządzenia unijnego nie może być stosowany.
Decyzję organu odwoławczego zaskarżył M.M. wnosząc o:
1. stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji na podstawie 145 § 1 pkt p.p.s.a. w zw. z art. 156 pkt § 1 pkt 2 kpa ewentualnie o:
2. uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c p.p.s.a. w całości;
3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw zgodnie z art. 200 p.p.s.a. lub na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a.
Kwestionowanej decyzji zarzucono:
I.
naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.
- art, 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji;
- art. 6, 7, 10, 77 kpa poprzez działanie przez organ z naruszeniem zasady działania na podstawie przepisów prawa, z naruszeniem obowiązku podejmowania przez organ również z urzędu czynności mających na względzie interes obywateli, poprzez brak wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego jak również zaniechanie czynności mających na celu ustalenie, czy skarżący zaniechał uzupełnienia wykształcenia czy tylko nie przedłożył dokumentów w terminie, błędnie ustalenie, że korespondencja od 2014 r. była doręczana prawidłowo;
naruszenie prawa procesowego tj. art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego niezastosowanie;
II.
- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, iż skarżący nie spełnił warunku o którym mowa w §18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17.10.2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 zwanego dalej rozporządzeniem- pomimo, że w tym zakresie organ nie prowadził żadnego postępowania dowodowego, w szczególności nie wezwał skarżącego do przedłożenia dokumentów potwierdzających uzupełnienie wykształcenia, wszelkie wezwania w tym zakresie nie były bowiem skarżącemu prawidłowo doręczone co skutkowało naruszeniem § 20 rozporządzenia poprzez wezwanie o zwrot całości wypłaconego dofinansowania, a nie 3% wypłaconego dofinansowania;
- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, iż pisma kierowane do skarżącego w okresie od 2014 r. do [...].07.2016 r. były skutecznie doręczone w formie doręczenia zastępczego polegający na błędnym ustaleniu, że przesyłki były odbierane przez pełnoletnich domowników adresata, podczas gdy skarżący nie zamieszkiwał w Z., zatem przesyłki nie był odbierane przez domowników adresata, co skutkowało błędnym ustaleniem, że doręczenia były skuteczne;
III. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.
- § 20 pkt 1 i pkt 4 rozporządzenia poprzez ich niezastosowanie w sprawie pomimo, że na dzień wydawania decyzji organ ustalił jedynie, że skarżący nie przedstawił dokumentów potwierdzających uzupełnienie wykształcenia przy jednoczesnym braku wykazania, że skarżący takiego wykształcenia nie uzyskał, gdyż skarżący nigdy nie został skutecznie wezwany do przedłożenia stosownych dokumentów a organ nie udowodnił okoliczność przeciwnej tj. braku uzyskania wymaganego wykształcenia, zatem organ mógłby skutecznie domagać się zwrotu jedynie 3% wartości wypłaconego świadczenia;
- § 17 pkt 2 rozporządzenia w zw. z art. 162 kpa rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie w sprawie w szczególności pod kątem ustalenia początku terminu zwrotu wypłaconego świadczenia w przypadku braku spełnienia obowiązku określonego w § 19 rozporządzenia, skoro bowiem decyzja o przyznaniu pomocy wygasa w przypadku niedopełnienia przez beneficjenta określonych obowiązków, to obowiązek zwrotu wypłaconych świadczeń aktualizuje się z dniem wygaśnięcia decyzji, na podstawie których zostały wypłacone;
- § 17 pkt 2 rozporządzenia w zw. z art. 162 kpa poprzez brak wydania decyzji o wygaśnięciu decyzji o przyznaniu pomocy co czyni postępowanie ws. ustalenia i zwrotu nienależnie pobranej kwoty płatności bezprzedmiotowym;
naruszenie § 3 rozporządzenia Rady WE EURATOM nr 2988/95 z dnia 18.12.1995 poprzez niewłaściwe ustalenie, iż datą wystąpienia nieprawidłowości jest upływ terminu na wykonanie określonych działań a nie data wypłaty środków finansowych co jest następstwem pominięcia przez organ treści § 17 pkt rozporządzenia dot. wygaśnięcia decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sąd zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Podstawą prawną przyznawania płatności z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom", jest rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2017 r., 1159) zwanego dalej "rozporządzeniem" oraz ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2016 r., poz. 1387 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o PROW".
Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 lit. d rozporządzenia wykonawczego, pomoc finansowa w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" jest przyznawana osobie fizycznej, która między innymi posiada odpowiednie kwalifikacje zawodowe.
Na podstawie § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia, warunek dotyczący kwalifikacji zawodowych, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. d, uważa się za spełniony, jeżeli osoba fizyczna posiada:
1) wykształcenie rolnicze zasadnicze zawodowe, średnie lub wyższe lub
2) tytuł kwalifikacyjny lub tytuł zawodowy, lub tytuł zawodowy mistrza w zawodzie przydatnym do prowadzenia działalności rolniczej i co najmniej 3-letni staż pracy w rolnictwie, lub
3) wykształcenie wyższe inne niż rolnicze i co najmniej 3-letni staż pracy w rolnictwie albo wykształcenie wyższe inne niż rolnicze i ukończone studia podyplomowe w zakresie związanym z rolnictwem, albo wykształcenie średnie inne niż rolnicze i co najmniej 3-letni staż pracy w rolnictwie, lub
4) wykształcenie podstawowe, gimnazjalne lub zasadnicze zawodowe inne niż rolnicze i co najmniej 5-letni staż pracy w rolnictwie, lub
5) kwalifikacje rolnicze wymagane przy udzielaniu pomocy młodym rolnikom w państwie, którego obywatelstwo posiada, w ramach analogicznego działania współfinansowanego przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) - jeżeli nie posiada obywatelstwa polskiego.
Stosownie do § 6 ust. 3 rozporządzenia, osobie nieposiadającej określonych w rozporządzeniu kwalifikacji zawodowych, o których mowa w ust. 1, może być przyznana pomoc, jeżeli zobowiąże się do uzupełnienia wykształcenia w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy. Stosownie do § 18 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia osoba taka powinna uzupełnić wykształcenie w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy i zgodnie z § 19 pkt 6 rozporządzenia przedłożyć w Agencji dokument potwierdzający uzupełnienie wykształcenia, w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy, z tym że w przypadku zaistnienia okoliczności, o których mowa w § 22 ust. 1 pkt 2 - w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat i 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy.
Jak wynika z dokumentacji zgromadzonej w sprawie, decyzja o przyznaniu pomocy została doręczona Skarżącemu w dniu [...] grudnia 2010 r., a zatem zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia, termin na uzupełnienie wykształcenia przez stronę upływał z dniem [...] grudnia 2013 r., natomiast termin na dostarczenie dokumentu, upływał w dniu [...] lutego 2014 r.
Zdaniem sądu organy obu instancji słusznie uznał, iż w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające twierdzenie, że skarżący nie spełnił m.in. warunku zawartego w § 18 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia, tj. w wymaganym okresie 3 lat od dnia odebrania decyzji o przyznaniu pomocy, nie uzupełnił wykształcenia, tj. do dnia [...] grudnia 2013 r.
Wyjaśniły również dlaczego w przypadku skarżącego nie miały miejsca zdarzenia wskazujące na zaistnienie siły wyższej bądź szczególnych okoliczności które uzasadniałyby odstąpienie od żądania częściowego lub pełnego zwrotu pomocy.
Rozważania poczynione w tej materii sąd akceptuje i uznaje za jasne.
W ocenie sądu podniesione przez skarżącego zarzuty nie podważają trafności podjętych przez organy rozstrzygnięć. Przede wszystkim podkreślić należy iż skarżący miał świadomość w jakim terminie i w jakim zakresie powinien uzupełnić posiadane wykształcenie. Spełnienie m.in. tego warunku skutkowało brakiem możliwości skutecznego żądania przez organ zwrotu przyznanych środków.
Świadomość o której mowa wynikała m.in. (czego nie sposób podważyć) z oświadczenia strony z dnia [...] stycznia 2013 r. dołączonego do raportu z czynności kontrolnych na miejscu w którym strona skarżąca stwierdziła że ukończyła pierwszy stopień studiów na Uniwersytecie Przyrodniczym w P., oraz że nie posiada dyplomu ponieważ nie uzyskała tytułu inżyniera. Strona skarżąca przyznała jednocześnie, że ma trzy lata od dnia otrzymania decyzji na uzupełnienie wykształcenia i że planuje to wykonać.
Mało tego strona do wniosku o przyznanie pomocy załączyła oświadczenie z dnia [...] sierpnia 2010 r. dotyczące terminu oraz sposobu uzupełniania wykształcenia. Analiza treści zawartych w tym dokumencie wskazuje, że skarżący miał świadomość konieczności uzupełniania posiadanego wykształcenia tak co do jego kierunku jak i terminu w którym powinien to uczynić.
W związku z powyższym sugestie skargi iż strona była nieświadoma ciążących na niej obowiązków i że w sposób wadliwy wzywano ją do złożenia dokumentów potwierdzających uzupełnienie wykształcenia dokonując błędnych doręczeń zastępczych są bez znaczenia i nie mają wpływu na ocenę treści podjętych rozstrzygnięć.
Sąd uznaje za trafne także argumenty organu odwoławczego odnoszące się do podnoszonej w skardze kwestii przedawnienia.
Należy zgodzić się w szczególności z tezą organu iż data dopuszczenia się nieprawidłowości przez skarżącego nie ma związku z dniem wypłaty świadczenia tylko z dniem upływu terminu na uzupełnienie wykształcenia. Skoro więc skarżący nie uzupełnił wykształcenia w wymaganym okresie 3 lata liczonym od dnia odebrania decyzji o przyznaniu pomocy tj. do dnia [...] grudnia 2013 r. to z tym dniem rozpoczął się bieg terminu przedawnienia żądania przez organ zwrotu przyznanych środków. Podkreślić jednak trzeba że przerwanie tego terminu następuje przez każdy akt właściwego organu o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do postępowania w sprawie określenia nieprawidłowości. W przedmiotowej sprawie takim aktem było niewątpliwie zawiadomienie skarżącego z dnia [...] lutego 2017 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". Zawiadomienie to doręczono skarżącemu w dniu [...] lutego 2017 r., co oznacza iż tego dnia nastąpiła przerwa obowiązującego w tej materii czteroletniego okresu przedawnienia który zaczął biec na nowo.
Sąd zwraca uwagę także na to że w zaistniałym stanie faktycznym organ nie miał obowiązku poprzedzenia decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności decyzją stwierdzającą wygaśnięcie decyzji przyznającej pomoc (płatność). Taki obowiązek nie wynika w szczególności z przywołanego w skardze § 17 ust. 2 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 października 2007 r.
Końcowo wskazać należy, iż wbrew twierdzeniom skargi treść art. 3 Rozporządzenia Rady (WE EURATOM) nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 r. potwierdza trafność zaskarżonej decyzji. Wynika z niego że okres przedawniania wynosi 4 lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości (...), oraz że przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości (ust. 1 zd. 1 i 5).
Podstawą wyroku jest art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło