V SA/Wa 57/06
WyrokWSA w Warszawie2006-05-16
Skład orzekający: Małgorzata Rysz, Małgorzata Dałkowska-Szary, Andrzej Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny jest zobowiązany do doręczania pism ustanowionemu przedstawicielowi bezpośredniemu (agencji celnej) w postępowaniu celnym, czy wystarczające jest doręczenie pisma stronie?Ratio decidendi
Organ celny nie jest zobowiązany do doręczania pism ustanowionemu przedstawicielowi bezpośredniemu (agencji celnej) w postępowaniu celnym, jeśli przedstawiciel ten nie został ustanowiony do działania za stronę niezdolną do czynności prawnych lub osobę nieobecną na podstawie art. 138 § 1 lub 2 Ordynacji podatkowej. Doręczenie pisma stronie jest wystarczające. Ponadto, wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie celnej, wniesiony po upływie 3 lat od dnia powstania długu celnego, podlega odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 2652 § 1 Kodeksu celnego.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, która uznała zgłoszenie celne za nieprawidłowe. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak doręczenia decyzji organu I instancji pełnomocnikowi, oraz naruszenie prawa materialnego, w tym błędne zastosowanie przepisów dotyczących terminu do stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję organu za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary (spr.), Asesor WSA - Andrzej Kania, Protokolant - referendarz sąd. Konrad Łukaszewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2006 r. sprawy ze skargi "P. [...] " Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o uznaniu zgłoszeń celnych za nieprawidłowe oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2005 Nr [...]Dyrektor Izby Celnej w W., po ponownym rozpoznaniu sprawy, powołując w podstawie prawnej art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 221 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz art. 262 ustawy Kodeks celny (Dz.U. Nr 75 z 2001 r., poz.802), art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo celne ( Dz. U. Nr 68, poz. 622) utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] września 2004 r. Nr [...]odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...]uznającej zgłoszenie celne części do produkcji sprzętu gospodarstwa domowego wg SAD z dnia [...]stycznia 2000r. przez P [...] spółka z o.o. w B. za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej i wymiaru cła.
Odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wyżej wymienionej decyzji organ powołał treść art. 2652 § 1 Kodeksu celnego, zgodnie z którym odmawia się wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli minęły 3 lata od dnia powstania długu celnego. W sprawie niniejszej dług celny powstał w dniach [...] , [...] , [...] , [...] [...] , [...] , [...] i [...] stycznia 2000r., to jest w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 65 § 3 pkt 2 Kodeksu celnego). Trzyletni termin z art. 2652 kodeksu celnego upłynął zatem odpowiednio w dniach [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] i [...] stycznia 2003 r..
Na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2005 r. i poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] września 2004r. P. [...] sp. z o.o wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o ich uchylenie w całości lub stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Skarżąca zarzuciła :
1. rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało decydujący wpływ na wynik sprawy, a w szczególności :
• rażące naruszenie art. 145§2 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 2621 Kodeksu celnego poprzez brak doręczenia decyzji merytorycznej organu l instancji z dnia [...].12.2002r. pełnomocnikowi strony - agencji celnej P.,
• rażące naruszenie art. 187 i 191 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 262 ustawy Kodeks celny poprzez pominięcie znajdującego się w aktach dowodu tj. upoważnienia do reprezentacji strony skarżącej udzielonego agencji celnej P.,
2. rażące naruszenie prawa materialnego,
• .art.249 §1 Ordynacji podatkowej poprzez brak jego zastosowania i błędne zastosowanie art. 2622 ustawy Kodeks celny oraz błędne przyjęcie, że upłynął wskazany przez organ celny 3 letni termin wynikający z art. 2652 Kodeksu celnego mimo, że decyzja z dnia [...] .12.2002 r. nigdy nie została doręczona pełnomocnikowi strony
• art. 249 §1 Ordynacji podatkowej przez brak zastosowania i błędnie przyjęcie 3-letniego zamiast 5- letniego terminu przedawnienia
• rażące naruszenie art. 201 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez brak zawieszenia postępowania w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji do czasu uprawomocnienia się decyzji merytorycznej z dnia [...] .12.2002r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wnosił o jej oddalenie powołując się na argumentację z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowości doręczenia stronie decyzji wymiarowej organu celnego I instancji z dnia [...] .12.2002 r. i naruszenia przepisu art. 145 § 1 i § 2 Op są nieuzasadnione.
Jak wynika z akt sprawy i co jest niesporne decyzja Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] grudnia 2002 r. [...] uznająca zgłoszenie celne części do produkcji sprzętu gospodarstwa domowego wg SAD z dnia [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] i [...] stycznia 2000r. przez P. [...] spólka z o.o. w B za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej i wymiaru cła została doręczona Spółce P w dniu [...] 12. 2002 r. ( k. 7 akt adm.).
W ocenie Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, że w badanym stanie faktycznym na organach celnych ciążył obowiązek doręczania pism ustanowionemu przez skarżącego w trybie art. 254 Kodeksu celnego przedstawicielowi bezpośredniemu – Agencji Celnej "P".
Stosownie do przepisu art. 145 § 1 Op pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela- temu przedstawicielowi. Określony w art. 145 § 1 Op obowiązek doręczania pism przedstawicielowi działającemu za stronę dotyczy jednak tylko przedstawiciela ustanowionego do działania za stronę niezdolną do czynności prawnych lub osoby nieobecnej - na podstawie art. 138 § 1 lub 2 Op. i nie ma zastosowania do szczególnego rodzaju przedstawicielstwa określonego w Kodeksie celnym.
W świetle przepisów Kodeksu celnego odnoszących się do instytucji przedstawicielstwa należy uznać, że przedstawiciel nie jest pełnomocnikiem strony ani w rozumieniu Kodeksu celnego, ani w rozumieniu prawa cywilnego.
Określając zakres upoważnienia w formie przedstawicielstwa bezpośredniego Agencji Celnej "P" strona nie upoważniła Agencji do odbioru pism w postępowaniu celnym. Wskazała jedynie, że Agencja ma możliwość wnoszenia odwołań i innych wniosków podlegających rozpatrzeniu przez organy celne, co nie może być utożsamiane z obowiązkiem organów celnych do doręczania wszelkich pism skierowanych do strony, jako zgłaszającego, Agencji. Stanowisko takie zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie V SA2648/03 ustosunkowując się do analogicznych zarzutów Spółki P. [...] dotyczących nieprawidłowości doręczeń.
W związku z powyższym trafne są ustalenia organów celnych, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. została w dniu [...] .12.2002r. prawidłowo doręczona stronie. Od tego dnia rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania, a w dniu [...] .01.2003r. wobec nie wniesienia odwołania, stała się ona ostateczna.
Tym samym zarzut dotyczący naruszenia art. 201 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej należy uznać za nieuzasadniony.
Chybione są również zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie w miejsce art. 249 §1 Ordynacji podatkowej art. 2622 Kodeksu celnego.
Stosownie do art. 262 Kodeksu celnego, do postępowania w sprawach celnych stosuje się stosuje się przepisy działu IV ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających z prawa celnego. W związku z tym, w przypadku żądania stwierdzenia nieważności w trybie stosowanych przepisów Ordynacji podatkowej należy uwzględnić w pierwszym względzie przepisy proceduralne, odnoszące się do nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji administracyjnych, wynikające z Kodeksu celnego.
Zgodnie z art. 249 §1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji.
Przepisem art. 1 pkt 36 ustawy z dnia 10.04.1999r. o zmianie ustawy Kodeks celny (Dz.U. nr 40, poz.402) ustawodawca wprowadził do Kodeksu celnego przepis art. 2652. Przepis ten wszedł w życie z dniem 21.05.1999r. i jest to przepis szczególny w stosunku do przepisów Ordynacji podatkowej.
Zawierający samodzielne uregulowanie prawne przepis art. 2652 kodeksu celnego, obowiązujący w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, nie zezwala na wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego. Dług celny powstaje – zgodnie z przepisem art. 209 § 2 Kodeksu celnego - w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. Z tą datą powstał dług celny rozumiany, zgodnie z treścią art. 3 § 1 pkt. 2 Kodeksu celnego, jako powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych. Na gruncie art. 209 § 2 Kodeksu celnego Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18.09.2001 r. sygn. VSA 3822/00 zajął stanowisko, iż dług celny powstaje już z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego i od tego samego dnia rozpoczyna swój bieg 3-letni termin z art. 2652 .
Dokonując weryfikacji zgłoszenia celnego na podstawie art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego w zakresie wartości celnej i długu celnego, organ celny rozstrzyga o kwocie długu celnego ale tylko co do jego wysokości, nie orzeka zaś o jego powstaniu co do zasady.
Jak wynika z akt administracyjnych, w niniejszej sprawie zgłoszenia celne o nr: [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] zostały przyjęte i objęte wnioskowaną procedurą celną w dniach: [...] .01.2000r., [...] .01.2000r., [...] .01.2000r., [...] .01.2000r., [...] .01.2000r., [...] .01.2000r, [...] .01.2000r., [...] .01.2000r. i w tych dniach wobec towaru będącego przedmiotem ww. zgłoszeń celnych powstał dług celny, zgodnie z art. 209 §2 Kodeksu celnego.
W związku z tym wniosek z dnia [...] .09.2003r. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr [...] do [...] , został wniesiony po upływie 3 lat od dnia powstania długu celnego.
Dyrektor Izby Celnej w W. stwierdził więc formalno prawne przeszkody stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr jw. z dnia [...] .12.2002r., wynikające z 2652 pkt 1 Kodeksu celnego i w związku z tym był zobligowany do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności.
Treść art. 265 2 § 1 Kodeksu celnego jest jednoznaczna i nie pozwala na jego interpretację w sposób wskazywany przez stronę. Brak jest tym samym podstaw ażeby uznać za zasadne zarzuty skargi.
Należy nadto podnieść, iż art. 2652 Kodeksu celnego nie wiąże skutków upływu przewidzianego w nim 3-letniego terminu z merytoryczną wagą zarzutów stawianych decyzji, o stwierdzenie nieważności której strona wnosi.
W tym stanie rzeczy uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art.151 ustawy z 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło