V SA/Wa 57/12
WyrokWSA w Warszawie2012-05-22
Skład orzekający: Piotr Kraczowski, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Krystyna Madalińska-Urbaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż części stada owiec w trakcie trwania zobowiązania rolnośrodowiskowego, bez skutecznego przejęcia tego zobowiązania przez nabywców w wymaganym terminie i formie, skutkuje obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprzedaż części stada owiec w trakcie trwania zobowiązania rolnośrodowiskowego, bez skutecznego przejęcia tego zobowiązania przez nabywców w wymaganym terminie i formie (złożenie oświadczeń o kontynuacji zobowiązania w terminie 35 dni od przeniesienia posiadania stada), skutkuje brakiem realizacji pakietu objętego wnioskiem. W konsekwencji, płatność rolnośrodowiskowa podlega wstrzymaniu i zwrotowi. Sąd uznał również, że decyzja o wstrzymaniu płatności z marca 2009 r. stanowiła pierwsze powiadomienie o nieuzasadnionym charakterze płatności, co mieściło się w czteroletnim terminie przewidzianym w art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, nawet przy założeniu dobrej wiary beneficjenta.Stan faktyczny
Spółka złożyła wnioski o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na lata 2005-2007. W trakcie trwania zobowiązania, w 2008 r., sprzedała część stada owiec dwóm nabywcom. Nabywcy złożyli oświadczenia o przejęciu zobowiązania z uchybieniem wymaganego 35-dniowego terminu. Nie złożyli również wniosków kontynuacyjnych, lecz nowe. W związku z tym organ ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności. Spółka zaskarżyła decyzję, argumentując m.in. działanie w dobrej wierze i wadliwe pouczenie przez pracowników ARiMR, a także niezastosowanie art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Protokolant starszy specjalista - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2012 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2011r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych - oddala skargę -
Przedmiotem postępowania sądowego jest skarga "[...]" Sp. z o.o. w [...] (zwanej dalej: skarżącą) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) z [...] listopada 2011 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję własną z [...] sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Skarżąca spółka złożyła 13 stycznia 2005 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt do pakietu ochrona lokalnych ras zwierząt gospodarskich (wariant [...]).
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] decyzją z [...] kwietnia 2005 r. przyznał skarżącej płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w wysokości 71.920,00 zł.
Wniosek kontynuacyjnego skarżącej z 27 kwietnia 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] rozpoznał decyzją z [...] grudnia 2006 r. przyznając płatności rolnośrodowiskowych w wysokości 73.581,60 zł.
Wniosek kontynuacyjny skarżącej z 14 maja 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] rozpoznał decyzją z [...] stycznia 2008 r. przyznając skarżącej płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w wysokości 49.063,70 zł.
Kolejny wniosek kontynuacyjny skarżąca złożyła 12 maja 2008 r. We wniosku skarżąca zadeklarowała realizację pakiet ochrona gleb i wód: wariant międzyplon ścierniskowy na powierzchni 115,25 ha. Skarżąca nie zadeklarowała pakietu ochrona lokalnych ras zwierząt gospodarskich (wariant [...]).
W związku z powyższym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wszczął 22 września 2008 r. postępowanie w sprawie uchylenia w całości decyzji przyznających skarżącej płatności rolnośrodowiskowe na lata 2005-2007. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że stado owiec będące własnością spółki w latach 2005-2007 zostało sprzedane, co potwierdzają faktury VAT z [...] maja 2008 r. i [...] czerwca 2008 r. C. L. i M. B.. W wyniku postępowania ustalono, że oświadczenia C. L. oraz M. B. o przejęciu zobowiązania do kontynuowania realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w zakresie pakietu ochrona lokalnych ras zwierząt gospodarskich (wariant [...]) wpłynęły do Biura Powiatowego ARiMR w [...] 4 sierpnia 2008 r. – złożone przez C. L. oraz do Biura Powiatowego ARiMR w [...][...] lipca 2008 r. – złożone przez M. B.. Jednocześnie z przedłożonych dokumentów wynikało, że podział stada owiec będących własnością skarżącej w latach 2005-2007 został zaaprobowany przez Regionalny Związek Hodowców Kóz i Owiec. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...][...] lutego 2009 r. wydał decyzję o umorzeniu postępowania wszczętego [...] września 2008 r.
Następnie [...] marca 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wszczął postępowanie w sprawie wstrzymania płatności rolnośrodowiskowej, następnie decyzją z [...] marca 2009 r. wstrzymał płatność z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt.
Odwołanie od powyższej decyzji zostało rozpoznane przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, który decyzją z [...] lipca 2009 r. utrzymał ją w mocy.
Skargę na decyzję z [...] lipca 2009 r. została rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...], który wyrokiem z 9 grudnia 2009 r. sygn. akt l SA/Bd 677/09 oddalił skargę spółki (wyrok jest prawomocny).
Zawiadomieniem z 15 lipca 2011 r. skarżąca została poinformowana o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych przyznanych na mocy decyzji z [...] kwietnia 2006 r., z [...] grudnia 2006 r. oraz z [...] stycznia 2008 r.
Organ I instancji decyzją z [...] sierpnia 2011 r. ustalił kwoty nienależnie pobranych płatności w łącznej wysokości 194.565,30 zł.
Skarżąca 31 sierpnia 2011 r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Organ II instancji decyzją z [...] listopada 2011 r. utrzymał w mocy decyzję z [...] sierpnia 2011 r. W jej uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634, ze zm.; zwana dalej: ustawą) – Prezes Agencji ustala, w drodze decyzji administracyjnej, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:
1. pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;
2. krajowych, przeznaczonych na:
a. współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,
b. finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej.
Na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy, Prezes ARiMR, może upoważniać pracowników Agencji do wydawania decyzji w sprawach, o których mowa w ust. 1.
Organ II instancji wskazał, że płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na lata 2005 - 2007 przyznane skarżącej na mocy decyzji z [...] kwietnia 2006 r., z [...] grudnia 2006 r. i z [...] stycznia 2008r zostały przekazane na rachunek bankowy producenta. W związku z tym po stronie skarżącej powstało zobowiązanie do realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt.
Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809, ze zm.; zwane dalej: rozporządzeniem rolnośrodowiskowym) – wsparcie jest przyznawane rolnikom, którzy zobowiążą się do stosowania praktyk agrośrodowiskowych przez okres co najmniej pięciu lat. Zobowiązanie to zostało określone w art. 23 Rozporządzenia Rady nr 1257/1999/WE z 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z dnia 26.06.1999 r. ze zm.), według którego wsparcie jest przyznawane rolnikom, którzy zobowiążą się do stosowania praktyk agro-środowiskowych przez okres co najmniej 5 lat.
W związku z powyższym organ wskazał, że w kolejnym roku podjętego zobowiązania skarżąca przekazała – na podstawie umów sprzedaży z maja 2008 r. – część stada owiec C. L. oraz pozostałą część M. B., w trakcie trwania zobowiązania rolnośrodowiskowego.
Zagadnienia dotyczące przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego reguluje § 14 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, zgodnie z którym – jeżeli w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części lub stada zwierząt ras lokalnych na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje producentowi rolnemu, na rzecz którego przeniesiono posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części lub stada zwierząt ras lokalnych, jeżeli w terminie 35 dni od dnia tego przeniesienia złoży on wniosek o przyznanie płatności wraz z deklaracją pakietów i kopią umowy sprzedaży lub innej umowy do kierownika biura powiatowego Agencji i zobowiąże się do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 ust. 1, złożonym przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego.
Organ wyjaśnił, że C. L. przejął część stada owiec [...] maja 2008 r., a zatem termin na złożenie oświadczenia o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w zakresie pakietu ochrona lokalnych ras zwierząt gospodarskich przypadał na [...] czerwca 2008 r. tymczasem przedmiotowe oświadczenie wpłynęło do Biura Powiatowego ARiMR w [...][...] sierpnia 2008 r. Natomiast w przypadku M. B. przejęcie części stada owiec przypadło na [...] maja 2008 r., a zatem termin na złożenie oświadczenia przypadał na [...] czerwca 2008 r. tymczasem przedmiotowe oświadczenie wpłynęło do Biura Powiatowego ARiMR w [...] 25 lipca 2008 r. Ponadto C. L. oraz M. B. nie złożyli wniosków kontynuacyjnych o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej wynikających z podjętego przez skarżącą zobowiązania rolnośrodowiskowego na lata 2004 - 2006. Brak złożenia przez C. L. oraz M. B. wniosków kontynuacyjnych o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2008 jednoznacznie wskazuje na brak przejęcia zobowiązania spółki w zakresie pakietu ochrona lokalnych ras zwierząt gospodarskich (wariant [...]). Organ dodał, że wydana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] decyzja z [...] lutego 2009 r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej C. L. potwierdza brak przejęcia zobowiązania spółki. Organ podkreślił, iż zgodnie z przedmiotową decyzją terminem rozpoczęcia 5 letniego okresu zobowiązania jest 1 marca 2008 r., w przypadku gdyby zobowiązanie było przejęte skutecznie byłby to 1 marca 2005 r.
Podobnie przedstawia się sprawa przyznania płatności rolnośrodowiskowej M. B.. Wydana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] decyzja z [...] maja 2009 r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej M. B. potwierdza brak przejęcia zobowiązania spółki. Organ podkreślił, iż zgodnie z przedmiotową decyzją terminem rozpoczęcia 5 letniego okresu zobowiązania jest 1 marca 2008 r. w przypadku gdyby zobowiązanie było przejęte skutecznie byłby to 1 marca 2005 r.
Zatem z uwagi na fakt braku złożenia oświadczenia przez C. L. oraz M. B. do [...] czerwca 2008 r. brak jest skutecznego przejęcia zobowiązania spółki dotyczącego kontynuowania realizacji pakietu ochrona lokalnych ras zwierząt gospodarskich (wariant G01c-owce pomorskie). Organ uznał więc, że skarżąca zaprzestała realizacji programu rolnośrodowiskowego, a w związku tym zgodnie § 17 ust. 1 pkt 1 lit a rozporządzenia rolnośrodowiskowego – płatność rolnośrodowiskowa podlega wstrzymaniu i zwrotowi jeżeli producent rolny nie realizuje pakietu objętego wnioskiem.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, dotyczących udzielania niewłaściwej informacji przez pracowników Biura Powiatowego ARiMR w [...], organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżąca składając 13 stycznia 2005 r. wniosek o przyznanie przedmiotowych płatności, podpisała oświadczenie w tab. XI na stronie 7, "że znane mi są zasady oraz tryb realizacji programu rolnośrodowiskowego" oraz, że "Jestem świadomy skutków niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji programu rolnośrodowiskowego", a zatem była świadoma ciążących na niej obowiązków, wynikających z przystąpienia do programu rolnośrodowiskowego.
W odpowiedzi na zarzut skarżącej dotyczący braku zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, zgodnie, z którym – obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany w akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat, organ odwoławczy wyjaśnił, że w sprawie skarżącej przyznane płatności rolnośrodowiskowe zostały przekazane na rachunek bankowy odpowiednio: na rok 2005 - [...] czerwca 2006 r., na rok 2006 - [...] lutego 2007 r., na rok 2007 - [...] lutego 2008 r. Za datę pierwszego powiadomienia spółki o nieuzasadnionym charakterze danej płatności, została przyjęta data 2 kwietnia 2009 r. tj. data doręczenia spółce decyzji o wstrzymaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. W związku z tym organ uznał, że okres między datą płatności pomocy, a datą powiadomienia o nieuzasadnionym charakterze danej płatności był krótszy niż cztery lata, tak więc nie może zostać uznane że obowiązek zwrotu płatności nie ma zastosowania.
Organ odwoławczy dodał także, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności o jakich mowa w art. 39 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) przewidujące katalog okoliczności, których wystąpienie powoduje, że zwrot płatności nie jest wymagany tj. śmierć rolnika, długoterminowa niezdolność rolnika do wykonywania zawodu, wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeżeli wywłaszczenie to nie mogło być przewidziane w dniu podjęcia zobowiązania, klęska żywiołowa poważnie dotykająca grunty rolne gospodarstwa, wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt, czy choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należących do rolnika zwierząt gospodarskich.
Skarżąca pismem z 4 grudnia 2011 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa ARiMR z [...] listopada 2011 r. wnosząc o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez obarczenie strony skutkami wadliwego pouczenia organu oraz niezastosowanie przepisu art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.
Skarżąca przede wszystkim podkreśliła, iż dokonując sprzedaży i podziału części stada działała w ścisłym kontakcie i zgodnie z ustnymi wytycznymi pracowników ARiMR. Agencja była poinformowana, iż C. L, i M. B. z zadeklarowali pismem z 12 maja 2008 r. przejęcie programu. Zdaniem skarżącej organ, będąc w posiadaniu deklaracji w aktach, nie wskazał nabywcom drogi polegającej na kontynuowaniu programu, a poradził i zaakceptował nabywcom rozpoczęcie nowych programów. Zatem skutki zaniechania działań organu nie mogą obciążać strony postępowania administracyjnego i stąd w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 9 k.p.a. poprzez obarczenie strony skutkami wadliwego działania i pouczenia organu. Jest to niedopuszczalne w świetle przepisów k.p.a., a nadto, implikuje wniosek, że strona działała w dobrej wierze.
Skarżąca odnosząc się do zarzutu niezgodności decyzji z przepisem art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 podniosła, że przepis ten określa, iż obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli pomiędzy datą płatności a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż cztery lata, przy dobrej wierze beneficjenta.
Zdaniem skarżącej powołane na wstępie okoliczności sprawy powodują, że skarżąca działała w dobrej wierze, gdyż dokonała sprzedaży zgodnie z wskazówkami Agencji, co zostało zaakceptowane opinią Instytutu Zootechniki w [...] i decyzją Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] stycznia 2009 r. Nadto nabywcy stada zadeklarowali pisemnie kontynuację programu. Skarżąca nie miała podstaw, by przypuszczać, iż nie spełnią oni swojego pisemnego zobowiązania, a fakt istnienia dobrej wiary zbywcy został stwierdzony wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. W tym stanie rzeczy, za pierwsze powiadomienie beneficjenta o nieuzasadnionym charakterze danej płatności należy traktować decyzję Prezesa ARiMR z [...] sierpnia 2011 r. doręczoną stronie [...] sierpnia 2011 r. Natomiast decyzja o wstrzymaniu płatności nie powiadamia bowiem o nieuzasadnionym charakterze płatności, a jedynie, jak wstrzymuje płatności na przyszłość. Kwestię tę wnikliwie poddał ocenie WSA w Bydgoszczy w uzasadnieniu wyroku i wyinterpretował analogiczne wnioski. Wyjaśniono tam, iż powodem wstrzymania płatności jest fakt zbycia zwierząt objętych programem, co skutkuje wstrzymaniem płatności na przyszłość, a potwierdza postanowienie Biura Powiatowego ARiMR w [...] z [...] maja 2010 r., wydane na wniosek strony, które również wyraźnie rozgranicza postępowanie o wstrzymanie płatności postępowania o ustalenie nienależnie dokonanych płatności. Stwierdza się tam wyraźnie, iż wydana decyzja zapadła jedynie w sprawie wstrzymania, a wydający ją organ nie ma uprawnień do orzekania w sprawie ustalenia nienależnych kwot, a w ślad za tym ich zwrotu. Pomiędzy pierwszymi dwoma wypłatami a wydaniem decyzji minęły zaś cztery lata, a co za tym idzie, wygasł obowiązek zwrotu płatności. Stąd organ nie może orzec o zwrocie płatności za 2005 r. i za 2006 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga nie jest zasadna.
W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego ani też naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi.
Sąd zwraca uwagę, iż dla przyznania płatności rolnośrodowiskowej producentowi obejmującemu stado zwierząt ras lokalnych i skuteczności przejęcia zobowiązania poprzednika winny być spełnione następujące warunki, zawarte w § 14 rozporządzenia rolnośrodowiskowego i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich:
- przeniesienie posiadania stada zwierząt ras lokalnych na rzecz innego producenta musi nastąpić w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji administracyjnej lub po dniu wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej;
- przeniesienie posiadania stada musi nastąpić w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy;
- obejmujący stado zwierząt ras lokalnych producent winien w terminie 35 dni od dnia przeniesienia posiadania stada złożyć wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji i zobowiązać się do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego, rozpoczętego przez poprzednika, do końca okresu objętego zobowiązaniem złożonym przez poprzedniego posiadacza;
- do wniosku obejmującego stado winna być dołączona kopia umowy ich sprzedaży lub innej umowy, w wyniku której nastąpiło przeniesienie posiadania tego stada.
W przedmiotowej sprawie przejmujący część stada skarżącej C. L. i M. B. złożyli oświadczenia o przejęciu zobowiązania do kontynuowania realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego z uchybieniem 35 dniowego terminu. Bowiem – jak prawidłowo ustalono w zaskarżonej decyzji – stada owiec zostały sprzedane [...] maja 2008 r., a wymagane oświadczenia wpłynęły do Agencji [...] lipca 2008 r. i [...] sierpnia 2008 r., a więc po [...] czerwca 2008 r. w której to dacie upływał termin do złożenia oświadczeń kontynuacyjnych.
Ponadto trafnie organ podniósł w zaskarżonej decyzji, czego skarżąca nie kwestionuje, że C. L. i M. B.. nie złożyli wniosków kontynuacyjnych o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej wynikających z podjętego przez skarżącą zobowiązania rolnośrodowiskowego na lata 2005 – 2009, lecz złożyli wnioski nowe rozpoczynające zobowiązania rolnośrodowiskowe. Tak więc niezłożenie przez C. L. oraz M. B. wniosków kontynuacyjnych o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2008 jednoznacznie wskazuje na brak przejęcia zobowiązania skarżącej spółki w zakresie pakietu ochrona lokalnych ras zwierząt gospodarskich.
Powyższe powoduje, że skarżąca spółka nie wypełniła przesłanek z § 14 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, a więc powstała konieczność zastosowania w sprawie § 17 ust. 1 pkt 1a rozporządzenia rolnośrodowiskowego, w myśl którego – płatność rolnośrodowiskowa podlega wstrzymaniu i zwrotowi, jeżeli producent rolny nie realizuje pakietu objętego wnioskiem. Zgodnie z ust. 2 § 17 – płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi w trybie i na zasadach określonych w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Wbrew zarzutom skarżącej, w ocenie Sądu, organ właściwie rozważył przesłanki zwalniające rolnika od zwrotu nienależnie pobranych płatności – na gruncie uregulowań zawartych w art. 73 "Zwrot nienależnych płatności" rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. U. UE.L. 2004.141.18).
Zgodnie z art. 73 ust. 5 rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 – obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat.
Sąd nie kwestionując zasadności przyjęcia, że skarżąca spółka w niniejszej sprawie działała w dobrej wierze, a organ uchybił zasadzie wyrażonej w art. 9 k.p.a. zasadzie informowania stron, to jednak wskazuje, że organ dochował terminu czteroletniego do powiadomienia skarżącej (beneficjenta) o nieuzasadnionym charakterze pobranej płatności rolnośrodowiskowej. Sąd zaznacza bowiem, że przez pojęcie "powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności" nie należy rozumieć tylko decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności, jak to interpretuje skarżąca. Pojęcie to jest szersze i oznacza, że należy przez nie rozumieć każde pierwsze powiadomienie rolnika o nieprawidłowości, w wyniku której doszło do nienależnej lub nadmiernej płatności. Zdaniem Sądu za takie pierwsze powiadomienie w niniejszej sprawie należy uznać doręczenie skarżącej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] marca 2009 r. o wstrzymaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu, które nastąpiło 2 kwietnia 2009 r. W decyzji tej organ bowiem wskazał na treść § 17 ust. 1 pkt 1 a rozporządzenia rolnośrodowiskowego z którego bezsprzecznie wynika, że płatność rolnośrodowiskowa podlega nie tylko wstrzymaniu ale także zwrotowi, jeżeli producent rolny nie realizuje pakietu objętego wnioskiem.
Wobec powyższego dokonanie przez organ powiadomienia skarżącej przed [...] czerwca 2010 r. (data upływu czteroletniego terminu od daty pierwszej płatności [...] czerwca 2006 r.) tj. [...] kwietnia 2009 r. powoduje, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE), który umożliwiałby odstąpienie przez organ od żądania zwrotu nienależnie pobranych płatności, a zarzut skargi w tym zakresie jest chybiony.
Sąd zauważa także, że skarżąca błędnie interpretuje treść pisma ARiMR z [...] maja 2010 r. z którego – wbrew poglądowi skarżącej – nie wynika, że decyzja o wstrzymaniu płatności nie powiadamia o nieuzasadnionym charakterze płatności. Z pisma tego wynika jedynie to, że kierownicy biur powiatowych nie mają kompetencji do wydawania decyzji w przedmiocie zwrotu otrzymanych płatności. Przy czym w piśmie tym poinformowano, że takie kompetencje ma jedynie Prezes ARiMR. Tak więc na podstawie tego pisma skarżąca nie powinna wnioskować, że decyzja w sprawie zwrotu nienależnie pobranych płatności nie zostanie w stosunku do niej wydana. Dodać należy, że skarżąca spółka przystępując do programu rolnośrodowiskowego i składając kolejne wnioski kontynuacyjne każdorazowo oświadczała, że znane są jej zasady oraz tryb realizacji programu rolnośrodowiskowego, a także, że jest świadoma skutków niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji programu rolnośrodowiskowego oraz zobowiązała się do uczestnictwa w tym programie przez okres 5 lat od dnia rozpoczęcia jego realizacji. W decyzji z [...] kwietnia 2006 r. przyznającej płatność z tytułu działań rolnośrodowiskowych skarżąca została poinformowana, że terminem rozpoczęcia okresu zobowiązania jest [...] marca 2005 r., a pięcioletni okres upływał zatem [...] marca 2010 r.
Z wyżej omówionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło