V SA/Wa 570/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Gminy [...] o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 listopada 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 570/17 wydanego w sprawie ze skargi Gminy [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji celowej przypadającej do zwrotu postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 listopada 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 570/17 oddalił skargę Gminy K. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z [...] grudnia 2016 r. nr [...], w przedmiocie określenia kwoty dotacji celowej przypadającej do zwrotu. Pismem z 1 lutego 2018 r. Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku oraz o jego przesłanie na adres pełnomocnika strony skarżącej. W uzasadnieniu pełnomocnik strony skarżącej podał, że w dniu 25 stycznia 2018 r. przypadkowo przeglądając orzecznictwo sądów administracyjnych dostępne na stronie internetowej NSA natrafił na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydany w niniejszej sprawie. Jak wyjaśnił wnioskodawca, w tym samym dniu w sekretariacie WSA w Warszawie ustalił telefonicznie, że w systemie nie ma informacji o wysłaniu i doręczeniu mu zawiadomienia o rozprawie wyznaczonej na 27 listopada 2017 r. Zaś pełnomocnik substytucyjny, który przeglądał akta sprawy w dniu 29 stycznia 2018 r. stwierdził, że znajduje się w nich pisemne zawiadomienie o rozprawie sporządzone w dniu 17 listopada 2017 r., które nie zostało wysłane do pełnomocnika głównego. Ponadto w aktach sprawy znajduje się wiadomość e-mail z dnia 17 listopada 2017 r., wysłana na adres: [...]. Jak podał, powyższa wiadomość nie dotarła do niego osobiście, w związku z czym nie wiedział o wyznaczonym terminie rozprawy. Pełnomocnik wskazał również, że posiada osobistą skrzynkę pocztową pod adresem: [...], a zawiadomienie o rozprawie zostało natomiast skierowane na inny adres. W zawiadomieniu tym, jak podkreślił brak jest wniosku o przekazanie tej informacji pełnomocnikowi głównemu. Jego zdaniem nie jest także zrozumiałe w jakim zakresie adresat miałby taką informację potwierdzić i tym samym nie można przyjąć, że został skutecznie powiadomiony o terminie rozprawy w dniu 27 listopada 2017 r. i nie dowiedział się, że zapadł wyrok. O wyroku dowiedział się dopiero w dniu 25 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wnosząc o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy. Jej celem jest ochrona jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do podjęcia czynności procesowej przez stronę (strony) lub uczestników postępowania. Z treści przywołanych przepisów wynika, że uchybiony termin do dokonania czynności należy przywrócić, jeśli łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi; jednocześnie z wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania sądowego. Przechodząc do meritum sprawy należy zauważyć, że w przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego (w przedmiotowej sprawie przez radcę prawnego), to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez Sąd, ponieważ to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Dla przyjęcia winy profesjonalnego pełnomocnika procesowego wystarczy natomiast nawet lekkie niedbalstwo (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 marca 2009 r., sygn. akt: I FZ 69/09, LEX 565711). W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że pełnomocnik uchybił terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadniania wyroku z 27 listopada 2017 r. Wobec bowiem ogłoszenia przez Sąd wyroku oddalającego skargę w dniu 27 listopada 2017 r., siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku upłynął w dniu 4 grudnia 2017 r. Stosownie do art. 141 § 2 zd. 1 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. W sprawach, w których skargę oddalono sporządzenie uzasadnienia wyroku jest więc uzależnione od złożenia przez stronę stosownego wniosku we wskazanym w art. 141 § 2 zd. 1 p.p.s.a. terminie. Późniejsze złożenie takiego wniosku oznacza, że strona dokonała tej czynności z naruszeniem ustawowego terminu a czynność ta jest bezskuteczna. Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 27 listopada 2017 r. zawarła w piśmie wniesionym 1 lutego 2018r., a więc po upływie terminu. Uchybienie terminowi do sporządzenia uzasadnienia powoduje więc negatywne dla Skarżącej skutki w postaci utraty uprawnienia do poddania kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego wyroku z 27 listopada 2017 r. Wnosząc o przywrócenie terminu Skarżący dokonał czynności procesowej, co do której uchybił terminowi, gdyż złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zachował też 7-mio dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Z przedłożonego pisma wynika wszak, że przyczyna uchybienia terminowi ustała z dniem 25 stycznia 2018 r. podczas przeglądania orzecznictwa sądów administracyjnych na stronie internetowej NSA oraz po rozmowie telefonicznej z pracownikiem tut. Sądu. Pełnomocnik strony skarżącej nie wykazał natomiast przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie zasadności wniosku, okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu znane są tylko stronie i muszą wynikać z braku jej winy. Uprawdopodobnienie braku winy jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód w ścisłym znaczeniu, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie w rzeczywistości miało miejsce. Ustawodawca dopuszcza ten mniej pewny środek, aby w ten sposób ułatwić zainteresowanym przedstawienie swoich racji (por. wyrok NSA z 14 maja 1999r., IV SA 1153/96, Lex nr 45637). Sąd nie jest natomiast upoważniony w świetle powołanych przepisów do podejmowania czynności zmierzających do zebrania dowodów na okoliczność uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Nie może też domniemywać braku winy strony w uchybieniu terminu. Powinien jedynie ocenić przedstawione przez stronę okoliczności w świetle przesłanek określonych wskazanym przepisem (por. wyrok NSA z 3 czerwca 2008r., I OSK 1285/07; wyrok NSA z 10 stycznia 2008r., II OSK 1822/06 oraz wyrok NSA z dnia 16 lipca 2013r., II GSK 593/12). Tak rozumianej przesłanki braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie stanowi wskazane przez pełnomocnika w piśmie z 1 lutego 2018 r. twierdzenie, że nie został zawiadomiony o terminie rozprawy wyznaczonej na 27 listopada 2017 r. Zawiadomienie dla Skarżącej zostało dokonane na adres e-mail: [...]. (adres pełnomocnika uprawnionego do występowania w jej imieniu) w dniu 17 listopada 2017 r. o godz. 12:30. Adres ten został wskazany w piśmie pełnomocnika strony skarżącej z 12 kwietnia 2017 r. (karta 27 akt sądowych). Zgodnie z prośbą Sądu informacja o przeczytaniu wiadomości o terminie rozprawy została w dniu 17 listopada 2017 r. godz. 15:31 potwierdzona przez M.W. (pracownika sekretariatu kancelarii). Nie pozostaje w gestii Sądu zobowiązanie osoby, która odebrała e-mail do przekazania tej informacji pełnomocnikowi, gdyż za prawidłowy obieg korespondencji w kancelarii oraz stosowanie jej wewnętrznych procedur, aby zapewnić właściwe jej funkcjonowanie odpowiadają pracownicy tej jednostki. Dodatkowo podkreślić należy, że w niniejszej sprawie stroną wnoszącą o przywrócenie terminu jest profesjonalny pełnomocnik, który pracuje w wieloosobowej kancelarii, od którego należy wymagać większej staranności. To po stronie pełnomocnika ciąży bowiem obowiązek takiego ułożenia harmonogramu pracy aby wykonywać ciążące na nim obowiązki w terminie wymaganym zgodnie z przepisami prawa. Z tego względu niefrasobliwość pełnomocnika strony skarżącej obciąża Gminę i nie wyłącza jej winy, ani ustanowionego następnie przez nią pełnomocnika. Należy mieć na względzie, jak wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w postanowieniu z 15 stycznia 2014 r., II SA/Lu 1069/13, profesjonalny pełnomocnik strony skarżącej w postępowaniu przed sądem administracyjnym, kierując się logiką i doświadczeniem zawodowym związanym z prowadzeniem spraw sądowych, winien podejmować takie działania, by zredukować możliwość powstania negatywnych konsekwencji procesowych działań związanych z uczestnictwem stron w sprawie sądowoadministracyjnej. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że pełnomocnik procesowy nie wykazał, aby uchybienie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w przedmiotowej sprawie było przez niego niezawinione. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.