V SA/Wa 575/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Protokolant - spec. Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2011 r. sprawy ze skargi B. A. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... stycznia 2011 r. nr ... w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. ... tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę ... zł (... złotych ...groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę ...zł (... złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę ... zł (... złotych ... groszy). Przedmiotem skargi z ... lutego 2011 r. wniesionej przez B. A. (dalej: Skarżący lub Strona) jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: Szef Urzędu) z ... stycznia 2011 r. Nr ..., utrzymująca w mocy decyzję z dnia ... listopada 2010 r. nr ... w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: B. A. – obywatel F., deklarujący narodowość c. zwrócił się w dniu ... lipca 2008 r. do Szefa Urzędu z wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzją z ... lutego 2010 r. nr ... Szef Urzędu odmówił Skarżącemu nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej i orzekł o wydaleniu cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, iż nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją Rady do Spraw Uchodźców z dnia ... września 2010 r. nr ... . Wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 2826/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na ww. decyzję Rady do Spraw Uchodźców. W dniu ... listopada 2010 r. Skarżący ponownie zwrócił się z wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy. Jednocześnie Cudzoziemiec złożył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji z ... lutego 2010 r. nr ..., wskazując, iż obawia się powrotu do kraju pochodzenia. Decyzją z ... listopada 2011 r. nr ... Szef Urzędu odmówił wnioskowanego przez Cudzoziemca wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji o wydaleniu. Pismem z ... stycznia 2011 r. (data nadania w placówce pocztowej) Skarżący, złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku ponownie wskazał, iż obawia się powrotu do kraju pochodzenia, gdzie zagrożone jest jego życie ze względu na fakt, iż był prześladowany z powodu poglądów politycznych i narodowości. W dniu ... stycznia 2011 r. Szef Urzędu wydał decyzję nr ..., którą odmówił wstrzymania wykonania decyzji z ... lutego 2010 r. nr ... . W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, zgodnie z treścią art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w przypadku osoby, która po raz kolejny złożyła wniosek o nadanie statusu uchodźcy Szef Urzędu może wstrzymać wykonanie decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia wnioskodawcy decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, jeżeli przemawia za tym słuszny interes strony, nie jest to sprzeczne z interesem społecznym i złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji. Mając na uwadze powyższe organ podniósł, iż wniosek Cudzoziemca o nadanie statusu uchodźcy z dnia ... listopada 2010 r. jest oparty na tych samych podstawach, co jego poprzedni wniosek i nie zawiera żadnych nowych, istotnych informacji, które mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie postępowania, zatem został złożony w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Szef Urzędu wyjaśnił, iż załączenie przez Aplikanta do akt sprawy trzech rozdziałów jego książki nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż z faktu, że pisze o historii C. nie wynika, że był on bądź może być w kraju pochodzenia (F., a nie jedynie C.) prześladowany. Dowodami, znacznie zwiększającymi prawdopodobieństwo spełnienia przez Stronę warunków do nadania statusu uchodźcy, nie są również podania od ojca i sąsiadów Skarżącego (k. 37-39,51 akt administracyjnych), gdyż zawierają one jedynie ogólnikowe stwierdzenia faktów, o których Wnioskodawca mówił już w toku poprzedniej procedury. O prześladowaniu Skarżącego nie świadczą także wezwania do O. na przesłuchanie w charakterze świadka, ponieważ wezwanie na przesłuchanie jest działaniem operacyjnych, do którego władze państwowe mają prawo. Nowych okoliczności do sprawy nie wnosi również artykuł (k. 54-56 akt administracyjnych) w którym mowa jest o bezprawiu panującym w C. i nadużyciach R. K., gdyż w żadnym fragmencie nie ma mowy o Skarżącym. Pismem z ... lutego 2011 r. B. A. złożył skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z ... stycznia 2011 r. i wniósł o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego tj. art. 33 ust. 4 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz 2. istotne naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 78 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi Cudzoziemiec podniósł, iż złożył nowy wniosek o nadanie statusu uchodźcy z powodu nowych dowodów, które przedstawił w sprawie, a nie w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium RP. Zarzucił organowi, iż nie zapoznał się wnikliwie z nowymi dowodami w sprawie. Wskazał ponadto, iż w razie powrotu do C. zagrożone jest jego życie i bezpieczeństwo osobiste ze względu na możliwe prześladowania. Wykonanie decyzji o wydaleniu sprawi, że postępowanie w jego sprawie stanie się bezprzedmiotowe, ponieważ nie będzie mógł skorzystać z uprawnień, jakie się będą z nim wiązały. Wykonanie decyzji przed wydaniem decyzji ostatecznej będzie zaprzeczeniem istoty postępowania w sprawach o udzielenie ochrony osobom zagrożonym prześladowaniem w kraju pochodzenia. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej ustawy p.p.s.a., koncentrują się na kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Badając sprawę zgodnie z powyższymi kryteriami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa i w konsekwencji skarga nie jest zasadna. W myśl art. 33 ust. 1 pkt 3 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2009 r. Nr 189, poz.1472 j.t.) - dalej: ustawy z 13 czerwca 2003 r., wszczęcie postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy powoduje z mocy prawa wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia cudzoziemcowi decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy – wydanych wnioskodawcy i osobie, w imieniu której wnioskodawca występuje. Zgodnie natomiast z art. 33 ust. 4 ustawy z 13 czerwca 2003 r. przepisu art. 33 ust. 1 pkt 3 nie stosuje się, w przypadku gdy wnioskodawca złożył kolejny wniosek, z tym że Szef Urzędu może wstrzymać wykonanie decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia wnioskodawcy decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, jeżeli przemawia za tym słuszny interes strony, nie jest to sprzeczne z interesem społecznym i złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji. Złożenie kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy nie powoduje tych samych skutków prawnych co złożenie pierwszego wniosku o przyznanie statusu uchodźcy, w szczególności nie następuje automatyczne wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu. Tak więc w przypadku złożenia kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy nie jest przewidziana specjalna ochrona przed wydaleniem. Podnieść również należy, że wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu o którym mowa w art. 33 ust. 4 ustawy z 13 czerwca 2003 r. oparte jest na konstrukcji tzw. uznania administracyjnego, co oznacza pewną swobodę w podejmowaniu decyzji w tym przedmiocie. Negatywna ocena takiej decyzji musiałaby wiązać się z brakiem jej uzasadnienia, bądź też z uzasadnieniem które w żaden sposób nie przystawałoby do realiów konkretnej sprawy. Z sytuacją, o której mowa nie mamy jednak do czynienia w sprawie niniejszej. Jak wynika z akt sprawy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu został złożony wraz z drugim z kolei wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy. Organ orzekający wyjaśnił, że po dokonaniu analizy porównawczej tego wniosku z wnioskiem złożonym uprzednio stwierdził, iż Cudzoziemiec nie przedstawił żadnych nowych, istotnych informacji w sprawie, złożenie więc kolejnego wniosku nastąpiło w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji o wydaleniu. Sąd stwierdził, że stanowisko Szefa Urzędu jest prawidłowe. Pierwszy złożony przez Skarżącego wniosek o nadanie statusu uchodźcy został rozpoznany merytorycznie i organy orzekające nie znalazły podstaw do przyznania Wnioskodawcy statusu uchodźcy. Kolejny wniosek Cudzoziemiec złożył przebywając nieprzerwanie w Polsce i we wniosku tym nie wskazał na żadne nowe okoliczności czy fakty związane z prześladowaniem lub ryzykiem doznania poważnej krzywdy, które nie byłyby rozpatrzone w pierwszym postępowaniu. Powyższe dawało podstawę do przyjęcia, że kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy ma na celu opóźnienie wykonania decyzji o wydaleniu. Zaistnienie tej przesłanki uniemożliwia, zgodnie z przywołanym wyżej przepisem art. 33 ust. 4 ustawy z 13 czerwca 2003 r., wydanie decyzji o wstrzymaniu decyzji o wydaleniu do czasu zakończenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy. Brak jest również podstaw do twierdzenia jakoby zaskarżona decyzja nie uwzględniała słusznego interesu strony. Przesłanka "słusznego interesu strony", nie została prawnie zdefiniowana (podobnie jak traktowana na równi z nią przesłanka "interesu społecznego"). Biorąc jednak pod uwagę, że przedmiotem rozpoznania jest decyzja dotycząca wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu (w tym trybie organ nie rozstrzyga ponownie sprawy merytorycznie), należy przyjąć, że badanie przesłanki "słusznego interesu strony", jak i "interesu społecznego" nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przez organ przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Biorąc pod uwagę, że jest to tryb szczególny, którego celem nie jest kolejna instancyjna kontrola prawidłowości wydanej decyzji należało przyjąć, że "ciężar dowodu", a więc konieczność wskazania okoliczności, w których upatruje ona swój "słuszny interes" i brak sprzeczności z "interesem społecznym", spoczywa na stronie dlatego, że to ona zmierza do zmiany ustalonego już ostatecznie stanu rzeczy (wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji o wydaleniu). Biorąc powyższe pod uwagę należy przyjąć, że ów "słuszny interes strony" musi być rzeczywiście na tyle słuszny, aby "równoważył" i usprawiedliwiał odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznej. Oceniając wniosek strony w tym kontekście należy uznać, że Strona tego "słusznego interesu" nie wykazała. W ocenie Sądu, organ orzekający w niniejszej sprawie zasadnie ocenił, iż wskazywane przez stronę podstawy wstrzymania wykonania decyzji nie uzasadniają takiego rozstrzygnięcia. Strona skarżąca na żadnym etapie postępowania nie wykazała swojego słusznego interesu we wstrzymaniu wykonania decyzji o wydaleniu. Samo bowiem twierdzenie wskazujące, iż Skarżący obawia się powrotu do kraju pochodzenia, która to przesłanka była już badana w zakończonym decyzją ostateczną postępowaniu – nie dowodzi istnienia takiego interesu. Odnosząc się natomiast do kwestii "interesu społecznego", należy zauważyć, iż niewątpliwie w interesie społecznym leży dążenie do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wadliwej, ale też w "interesie społecznym" leży pewność obrotu prawnego oraz stabilność orzecznictwa w zakresie nadawania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany. Skoro organ ocenił, iż kolejny wniosek Strony o nadanie statusu uchodźcy zawierał te same podstawy co pierwszy wniosek, to organ ten był wręcz obowiązany do podjęcia negatywnej dla Strony decyzji. Nie sposób zarzucić naruszenia przepisów prawa materialnego przy dokonaniu przez organy ustalenia, że Skarżący nie wskazał żadnych nowych, istotnych okoliczności lub dowodów w sprawie, co pozwala przypuszczać, że złożenie wniosku nastąpiło w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium Polski. Odmawiając wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu na podstawie art. 33 ust. 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony organ nie przekroczył granic dozwolonego uznania administracyjnego, gdyż nie sposób doszukać się naruszenia słusznego interesu Skarżącego i interesu społecznego przy podjęciu takiej decyzji, skoro sam Skarżący takiego szczególnego interesu nie wskazywał. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów dotyczących naruszenia art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 78 Kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzje w niniejszej sprawie, wbrew zarzutom skargi, wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekającego w sprawie organu i nietrafne są zarzuty skargi dotyczące nieuwzględnienia wniosku dowodowego Strony, naruszenia powinności wyczerpującego zebrania dowodów, niedopuszczenia wszystkich dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz zasad oficjalności i prawdy obiektywnej. Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 ustawy p.p.s.a. i §18 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz.1348 ze zm.).