V SA/Wa 576/11
WyrokWSA w Warszawie2011-06-30
Skład orzekający: Ewa Wrzesińska – Jóźków, Małgorzata Rysz, Joanna Zabłocka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną może obejmować zarzuty dotyczące nieistnienia egzekwowanego obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanego, wadliwości tytułu wykonawczego lub wysokości kosztów egzekucyjnych?Ratio decidendi
Skarga na czynność egzekucyjną służy wyłącznie do kwestionowania zgodności z prawem dokonanych przez organ egzekucyjny czynności faktycznych, które nie mogą być zaskarżone innym środkiem prawnym przewidzianym w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku, błędu co do osoby, wadliwości tytułu wykonawczego czy wysokości kosztów egzekucyjnych nie podlegają rozpoznaniu w postępowaniu ze skargi na czynności egzekucyjne, lecz stanowią przedmiot postępowania w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę W. G.-B. na postanowienie Ministra Finansów utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G., które oddalało skargę skarżącej na czynność egzekucyjną Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. polegającą na zajęciu świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym nieprawidłowe zawiadomienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego, bezzasadne naliczenie kosztów egzekucyjnych, nieistnienie egzekwowanego obowiązku, błąd co do osoby zobowiązanego, wadliwość tytułu wykonawczego oraz objęcie jednym tytułem wykonawczym sumy opłat za określony okres.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska – Jóźków, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi W. G.-B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną; oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej przez W. G.-B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2011 r., utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia [...] września 2009 r. wydane w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne Naczelnika Urzędu Skarbowego w B.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. jako organ egzekucyjny prowadzi w stosunku do zobowiązanej W. G.-B. postępowanie egzekucyjne, w toku którego dokonał zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego zobowiązanej u dłużnika zajętej wierzytelności - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Pismem z dnia [...] lipca 2010 r. zobowiązana wniosła do organu egzekucyjnego skargę na czynność egzekucyjną Naczelnika Urzędu Skarbowego w B.
W skardze zarzuciła naruszenie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. przepisów art.79§1-§5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez nieprawidłowe zastosowanie i niedopełnienie obowiązków wynikających z tych przepisów. Wskazała, że zawiadomienie o zastosowaniu środka jest nieprawidłowe gdyż nie precyzuje egzekwowanego obowiązku. Zobowiązana wniosła o uchylenie zaskarżonego środka egzekucyjnego. W skardze zarzuciła również nieistnienie egzekwowanego obowiązku, błąd co do osoby zobowiązanego, wadliwości tytułu wykonawczego oraz błędną wysokość kosztów egzekucyjnych.
Skarga, stosownie do art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r. Nr 229, poz.1954 – dalej "u.p.e.a.") została przekazana do Dyrektora Izby Skarbowej w G.
Postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w G. oddalił skargę W. G.-B. jako niezasadną, wskazując, że badając dokonaną przez organ egzekucyjny czynność egzekucyjną nie dopatrzył się nieprawidłowości i naruszenia prawa. Organ orzekający wyjaśnił również, że podniesione w skardze kwestie dotyczące: nieistnienia egzekwowanego obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanego, wadliwości tytułu wykonawczego oraz wysokości kosztów egzekucyjnych nie mogą być badane w postępowaniu wszczętym skargą na czynność egzekucyjną oraz, że okoliczności te są przedmiotem badania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. w postępowaniu w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, w trybie art.34 u.p.e.a.
Rozpoznając sprawę w wyniku zażalenia wniesionego przez zobowiązaną, Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. W uzasadnieniu postanowienia Minister Finansów wskazał, że stosownie do art.54 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego. W postępowaniu tym bada się zgodność z przepisami prawa dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Podkreślił, że skarga może dotyczyć tylko tych okoliczności, które nie są podstawą wniesienia innego środka zaskarżenia. W związku z czym przedmiotem skargi mogą być tylko zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny oraz ewentualnego naruszenia przepisów regulujących sposób i formę dokonania czynności egzekucyjnych. W rozpoznawanej sprawie ocenie pod względem zgodności z prawem podlegało zajęcie wierzytelności zobowiązanej, zrealizowane na podstawie zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. Inspektorat w B. Sposób dokonania zajęcia wierzytelności i prawidłowości przeprowadzenia zajęcia organ orzekający rozpatrzył na podstawie regulacji zawartych w art.79 u.p.e.a. i stwierdził, że organ egzekucyjny dokonał czynności egzekucyjnych zgodnie z tym przepisem.
W skardze wniesionej na powyższe postanowienie Ministra Finansów do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. G.-B. zarzuciła, iż zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Urzędu Skarbowego w G. zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania:
1/ art.138§1 pkt1 ,art. 7, art. 77 §1 k.p.a., w związku z art. 54§1 i §5, art.18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,
2/ art.54§1 i §5 w zw. z art.79 §1- §4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,
3/ art.124§ 1 i §2 k.p.a.,
poprzez ich niewłaściwe zastosowanie.
Rozwijając zarzuty w motywach skargi, skarżąca wskazała, że zawiadomienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego jest nieprawidłowe, gdyż nie precyzuje egzekwowanego obowiązku. Ponadto organ naliczył w zawiadomieniu bezzasadnie i w zawyżonej wysokości koszty egzekucyjne. Podniosła ponadto, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym i zawiadomieniem o zastosowaniu środka egzekucyjnego nie powstał ponieważ skarżąca nie została prawidłowo powiadomiona o jego powstaniu. Zarzuciła również objęcie jednym tytułem wykonawczym sumy opłat za okres [...].04.2008r. – [...].12.2008 r. Zarzuciła, że została pozbawiona możliwości zaskarżenia wymiaru opłaty oraz, że nie parkowała w S. w okresie objętym tytułem wykonawczym.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa,v.art.145 §1 p.p.s.a.).
Rozważając w tym kontekście zarzuty podniesione w skardze stwierdzić należy, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem, w ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Podstawę do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne stanowi art. 54 § 1 u.p.e.a. Skarżąca wniosła skargę na czynność egzekucyjną zajęcia świadczenia emerytalnego w ZUS.
Egzekucja ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej została uregulowana w art.79 u.p.e.a. Dlatego prawidłowość dokonania czynności egzekucyjnych należy ocenić w świetle przepisów art. 79 u.p.e.a. Stosownie do przepisu art.79§1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego przez przesłanie do organu rentowego właściwego do spraw wypłaty zobowiązanemu świadczeń zawiadomienia o zajęciu tej części przysługujących zobowiązanemu świadczeń, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa organ rentowy, aby nie wypłacał zajętej części świadczenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. Pismem z dnia [...] lipca 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. zawiadomił Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. Inspektorat w B. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego W. G. –B. i wezwał ZUS aby nie wypłacał zajętej części świadczenia zobowiązanej lecz przekazywał ją organowi egzekucyjnemu. Zajęcie to zostało doręczone skarżącej wraz z odpisem tytułu wykonawczego dnia [...] lipca 2010 r., a Inspektoratowi ZUS dnia [...] lipca 2010 r. Tym samym spełniony został przez organ egzekucyjny obowiązek określony w art. 79 §4 pkt 1 u.p.e.a..
Zastosowany środek egzekucyjny jest środkiem egzekucyjnym przewidzianym w art.1a pkt 12 a) u.p.e.a. stanowiącym, że ilekroć w ustawie jest mowa o środku egzekucyjnym, rozumie się przez to w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, między innymi egzekucję ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej.
Elementy, które winno zawierać zawiadomienie o zajęciu świadczenia emerytalnego zostały określone w art.67 §2 u.p.e.a. Sprecyzowanie egzekwowanego obowiązku nie zostało wymienione w art.67 §2 u.p.e.a.
W związku z powyższym zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Sąd uznał za nieuzasadnione.
Podniesione w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzuty dotyczące nieprawidłowego wszczęcia egzekucji, nieistnienia egzekwowanego obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanego, wadliwości tytułu wykonawczego oraz wysokości kosztów egzekucyjnych nie podlegały rozpoznaniu, ponieważ zarzuty te nie mogą być rozpoznane w postępowaniu ze skargi na czynności egzekucyjne. Zarzuty te mogą ( i jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji) są przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym (art.33 u.p.e.a.).
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, regulując poszczególne etapy postępowania egzekucyjnego, umożliwia zobowiązanemu kwestionowanie podejmowanych w jego toku rozstrzygnięć. Uwzględniając zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia, należy przyjąć, że skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze faktycznym i to tylko takie, które nie mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Nieuzasadnione są również zarzuty naruszenia przepisów art. 7 i art. 77 §1 k.p.a. ponieważ odnoszą się one do nie wyjaśnienia ww. okoliczności, które mogą być przedmiotem postępowania na podstawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Za nieuzasadniony Sąd uznał również zarzut naruszenia przepisu art.124 k.p.a, bowiem wydane w sprawie postanowienia zarówno co do rozstrzygnięć jak i uzasadnień są prawidłowe.
Sąd oddalił wniosek o zawieszenie postępowania zgłoszony przez skarżącą w piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2011 r., uznając, że wskazane przez skarżącą okoliczności pozostają bez wpływu na ocenę prawidłowości dokonania czynności egzekucyjnych w zakresie badanym na podstawie skargi na czynności egzekucyjne.
Z wyżej omówionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło