V SA/Wa 576/18

WyrokWSA w Warszawie2018-10-18

Skład orzekający: Piotr Piszczek, Bożena Zwolenik, Tomasz Zawiślak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy samo podejrzenie popełnienia oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniami unijnymi, potwierdzone wszczęciem postępowania karnego przez prokuraturę, stanowi wystarczającą podstawę do zawieszenia uznania organizacji producentów owoców i warzyw?
Ratio decidendi
Samo podejrzenie popełnienia oszustwa, potwierdzone wszczęciem postępowania karnego przez prokuraturę, stanowi wystarczającą podstawę do zawieszenia uznania organizacji producentów owoców i warzyw. Jest to instrument ostrożnościowy mający na celu ochronę interesów finansowych Unii Europejskiej, a organy administracji nie posiadają kompetencji do oceny karnych przesłanek winy, lecz powinny opierać się na informacjach uzyskanych od prokuratury.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora ARiMR o zawieszeniu uznania organizacji producentów owoców i warzyw. Podstawą zawieszenia było wszczęcie przez prokuraturę postępowania w sprawie podejrzenia popełnienia oszustwa na szkodę ARiMR, co miało uzasadniać zastosowanie art. 115 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011. Strona skarżąca zarzucała organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując zasadność zawieszenia postępowania wyłącznie na podstawie informacji o wszczęciu śledztwa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2018 r. sprawy ze skargi Grupy [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia uznania organizacji producentów owoców i warzyw; oddala skargę. 1. Decyzją z dnia [...] października 2017 r. Dyrektor [...] OR ARiMR – stosownie do treści art. 2 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji owoców i warzyw oraz rynku chmielu (Dz. U. z 2016 r., poz. 58 ze zm.) w związku z art. 115 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157 z 15.06.2011 r., str. 1 ze zm.) oraz art. 104 kpa – zawiesił uznanie organizacji producentów owoców i warzyw grupie P. [...] Spółka z o.o. w K. W uzasadnieniu wskazano, iż ww. podmiot został uznany za organizację w grupie produktów "owoce" i "warzywa", co nastąpiło na mocy decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] września 2015 r. W trakcie czynności organy ARiMR uzyskały kserokopie niżej wymienionych dokumentów tj. - zawiadomienie o wszczęciu śledztwa sygn. akt [...] z dnia [...] marca 2015 r., - pismo Dyrektora OR ARiMR w L. znak: [...] z dnia [...] lipca 2015 r., - pismo prokuratury okręgowej w L. znak: [...] z dnia [...] lipca 2015 r., z których wynika, że Prokuratura Okręgowa w L. prowadzi śledztwo wobec G. [...] p. z o.o. z siedzibą w K., które zostało wszczęte w dniu [...] marca 2015 r. pod sygnaturą [...]. Przedmiotowa sprawa dotyczy usiłowania doprowadziła do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przedstawicieli Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Oddział w L. oraz doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. tj. o czyny z art. 286 § 1 kodeksu karnego w zw. z art. 294 § 1 kk w zb. z art. 297 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk i art. 13 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk w zb. z art. 297 §1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk. W/w śledztwo dotyczy całego okresu działalności G. [...] sp. z o.o. W związku z powyższym Dyrektor OT ARR w L. w dniu [...].12.2016 r. wydał zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie zawieszenia uznania organizacji producentów owoców i warzyw G. [...] sp. z o.o. na podstawie art. 115 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r., które stanowi, że "Państwa członkowskie mogą zawiesić uznanie organizacji producentów, zrzeszenia organizacji producentów lub grupy producentów lub zawiesić płatności na ich rzecz, jeśli istnieją w stosunku do tych organizacji podejrzenia popełnienia oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem (WE) nr 1234/2007". Następnie decyzją z dnia [...].01.2017 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w L. zawiesił uznanie G., na które to rozstrzygnięcie wniesiono odwołanie. W efekcie Prezes Agencji Rynku Rolnego w dniu [...].03.2017 r. wydał decyzję nr [...], którą uchylił w całości decyzją Dyrektora OT ARR w L. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że Dyrektor OT ARR w L. na etapie wydawania zaskarżonej decyzji nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego, natomiast uzasadnienie decyzji zawiera jedynie przytoczenie treści przepisu stanowiącego podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia tj. art. 115 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisjii (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. oraz informację otrzymane od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2016 r. pismem znak: [...] o prowadzonym śledztwie przez Prokuraturę Okręgową w L. Organ odwoławczy stwierdził, że Dyrektor OT ARR w L. nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co stanowi naruszenie wyrażonej w art. 7 kpa zasady praworządności. Jednocześnie organ odwoławczy jest zdania, iż organ I instancji naruszył art. 107 § 3 k.p.a. Uwzględniając wytyczne Organ II instancji w dniu [...].05.2017 r. Dyrektor OT ARR w L. zwrócił się z prośbą do Prokuratury Regionalnej w W. o udzielenie informacji nt. postępowań prokuratorskich prowadzonych w stosunku do G. [...] Sp. z o.o. lub osób ją tworzących. W odpowiedzi Prokuratura Regionalna w W. przesłała w dniu [...].06.2017 r. pismo w którym informuje, że pod sygn. [...] prowadzone jst śledztwo wszczęte w sprawie podejrzenia popełnienia w okresie od dnia 27.09.2011 r. do przełomu 2013/2014 roku w W., przestępstwa polegającego na przekładaniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w [...] Oddziale Regionalnym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W., nierzetelnych dokumentów, w celu otrzymania pomocy finansowej w kwocie przekraczającej 15 000 000 złotych i doprowadzenia w ten sposób Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do niekorzystnego rozporządzenia mieniem tj. o przestępstwo z art. 297 § 1 k.k. w zb. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Jednocześnie Prokuratura informuje, że do przedmiotowego postępowania dołączono postanowieniem z dnia [...].03.2017 r. śledztwo Prokuratury Okręgowej w L. prowadzone za sygn. [...] wszczęte w sprawie: - zaistniałego w okresie od dnia 15.10.2014 r. do dnia 18.02.2015 r. w E., woj. [...], w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, usiłowania doprowadzenia [...] Oddziału Regionalnego Agencji restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w E. do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem znacznej wartości w kwocie nie mniejszej niż 500 000 złotych przez wspólników G. [...] Sp. z o.o. z/s w K. za pomocą wprowadzenia w błąd poprzez przedłożenie wniosków o dofinansowanie inwestycji opartych na zawyżonych fakturach dotyczących zakupu maszyn i usług za rzecz G. w celu uzyskania wyższego niż należne dofinansowanie ze środków publicznych będących w dyspozycji agencji, należnych z tytułu posiadania statusu grupy producenckiej, przy czym, do wypłaty pieniędzy nie doszło wskutek prowadzonej przez agencję weryfikacji wniosków, tj. o czyn z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Mając powyższe na względzie, Dyrektor [...] Oddziału regionalnego ARiMR po przeanalizowaniu przedmiotowej sprawy zauważył, że w myśl art. 115 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r., kiedy Prokuratura Okręgowa w L. wszczęła postępowanie m.in. w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa wskazanego w art. 286 § 1 w zw. z art. 294 § 1 kk w sprawie usiłowania doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przedstawicieli ARiMR Oddział w L. przez wspólników G. [...] Sp. z o.o., to fakt ten uzasadnia zawieszenie uznania za organizację producentów. Organ zauważył, iż zasadniczym celem zawieszenia uznania na podstawie art. 115 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 543/2011 z uwagi na podejrzenie popełnienia oszustwa, jest zapewnienie skutecznej ochrony interesów finansowych UE. Czytelna treść przepisu art. 115 ust. 2 przywołanego rozporządzenia unijnego wyraźnie wskazuje już na samo podejrzenie popełnienia oszustwa, a nie na wniesienie aktu oskarżenia, czy też wydanie w sprawie wyroku przez właściwy sąd. Sam fakt, iż Prokuratura Okręgowa w L. prowadzi postepowanie w sprawie usiłowania doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przedstawicieli ARiMR oddział w L. przez wspólników G. [...] Sp. z o.o. stanowi o podejrzeniu popełnienia oszustwa. Mając na uwadze powyższe, zdaniem Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR zachodzi konieczność zawieszenia uznania za organizację producentów z urzędu na podstawie art. 115 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 543/2011. 2. Od powyższego rozstrzygnięcia strona wniosła odwołanie. 3. Decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. Prezes ARiMR – stosownie do treści art. 138 § 1 pkt 1 kpa – utrzymał w mocy zaskarżony akt administracyjny. Organ odwoławczy wyjaśnił, że bezspornym jest fakt, że Prokuratura Okręgowa w L. postanowieniem sygn. akt [...] z dnia [...] marca 2015 r. wszczęła postępowanie m.in. w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa wskazanego w art. 286 § 1 w zw. z art. 294 § 1 k.k. Również organ odwoławczy stwierdził, że w powyższym postepowaniu przygotowawczym ARiMR została uznana przez prokuraturę za pokrzywdzoną. W piśmie z dnia [...] marca 2015 r. Prokuratura wyraźnie zaznaczyła, że w związku z prowadzonym śledztwem o sygn. akt [...] ARiMR posiada status pokrzywdzonego. Prezes ARiMR wskazał, że organ I instancji w uzasadnieniu decyzji przywołał przepisy kodeksu karnego, w oparciu o które prokuratura prowadzi śledztwo i wyjaśnił, że ww. przepisy odnoszą się do oszustwa w stosunku do mienia znacznej wartości. Organ odwoławczy zaznaczył, że w doktrynie ustalony jest pogląd, iż "Przestępstwo oszustwa określone w art. 286 § 1 kk jest przestępstwem umyślnym, zaliczonym do tzw. celowościowej odmiany przestępstw kierunkowych. Charakterystyczny dla strony podmiotowej tego przestępstwa zamiar bezpośredni powinien obejmować zarówno cel działania sprawcy, jak i sam sposób działania zmierzającego do zrealizowania tego celu. Przypisanie przestępstwa z art. 286 § 1 kk wiąże się z wykazaniem, że sprawca obejmował swoją świadomością i zamiarem bezpośrednim kierunkowym wprowadzenie w błąd innej osoby oraz to, że doprowadza ją w ten sposób do niekorzystnego rozporządzenia mieniem (zob. postanowienie SN z 4 stycznia 2011 r., III KK 181/10, OSNKW 2011, nr 3, poz. 27)" (Ewa Monika Guzik-Makaruk, Emil W. Pływaczewski, Komentarz do art. 286 Kodeksu karnego, Filar M. (red.), Berent M., Bojarski J., Bojarski M., Czarnecki P., Filipkowski W., Górniok O., Guzik-Makaruk E.M., Hoc S., Hofmański P., Kalitowski M., Kulik M., Paprzycki L.K., pływaczewski E.W., Radecki W., Sakowicz A., Siwik Z., Stefańska B.J., Stefański R.A., Tyszkiewicz L., Wąsek A., Wilk L., Kodeks karny. Komenatrz, WK, 2016). Ponadto jak wynika z art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891 państwa członkowskie zawieszają płatności i uznanie organizacji producentów lub zrzeszenia organizacji producentów, które są przedmiotem dochodzenia prowadzonego przez organ krajowy w związku z zarzutem oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem (UE) nr 1308/2013, dopóki zarzut nie zostanie ustalony. Zatem podstawowym obowiązkiem organu administracyjnego jest zatem zapewnienie skutecznej ochrony interesów finansowych UE. Zdaniem Prezesa ARiMR Organ I instancji prawidłowo ustalił, że przestępstwo określone w art. 286 k.k. w zw. z art. 297 k.k., w związku z wydaniem przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w L. postanowienia o wszczęciu śledztwa z dnia [...] marca 2015 r., powinny zostać uznane za podejrzenie popełnienia oszustwa, o którym stanowi art. 115 ust. 2 ww. rozporządzenia. Dyrektor OR ARiMR prawidłowo zastosował wykładnię ww. art. 115 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 543/2011 i wyjaśnił stronie, iż unijny ustawodawca w wyraźny sposób w treści art. 115 ust. 2 wskazał, że samo podejrzenie popełnienia oszustwa jest już podstawą do zawieszenia uznania, aby skutecznie zabezpieczyć interesy finansowe Unii Europejskiej. Takie stanowisko zaprezentowane zostało również w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z di 8 marca 2017 r. sygn. akt V SA/WA 493/16, który stwierdził "iż zasadniczym celem zawieszenia postepowania na podstawie art. 115 ust. 2 rozporządzenia 543/2011 z uwagi na podejrzenie popełnienia przestępstwa jest zapewnienie skutecznej ochrony interesów finansowych UE. Prezentowane stanowisko strony skarżącej jakoby zaskarżona decyzja była przedwczesna, ponieważ w stosunku do żadnej z osób związana ze stroną nie wydano postanowienia o przedstawieniu jakichkolwiek zarzutów, Sąd uznał za bezpodstawne. Czytelna treść wskazanego wyżej przepisu art. 115 ust. 2 rozporządzenia 543/2011 wyraźnie wskazuje już na samo podejrzenie popełnienia przestępstwa a nie na wniesienie aktu oskarżenia czy też wydanie w sprawie wyroku przez Sąd". Prezes ARiMR podkreślił, że przywołany przepis rozporządzenia nr 543/2011 jako wykonawczy akt wtórnego prawa UE ma charakter wiążący dla polskiego porządku prawnego. Przepis ten obowiązuje bezpośrednio i nie jest tutaj wymagana dodatkowo jego transpozycja do prawa krajowego ani inne dodatkowe działanie legislacyjne. Zdaniem Organu odwoławczego odwołujący błędnie interpretuje ww. przepis prawa unijnego wyprowadzając z niego wniosek, iż powinno nastąpić chociażby skierowanie aktu oskarżenia do Sądu przez organy ścigania a następnie organ powinien zweryfikować tą informację, zapoznać się z materiałem dowodowym śledztwa i wtedy dopiero po wnikliwej analizie Organ I instancji mógłby dokonać ewentualnego zawieszenia uznania. Natomiast w treści art. 115 ust. 2 wskazano wprost na podejrzenie popełnienia oszustwa. Nie jest zatem uzasadniony zarzut odwołującego, że Organ I instancji nie uzasadnił zastosowania instytucji zawieszenia uznania. Skarżąca twierdzi, że w toku śledztwa nie postawiono żadnej osobie zarzutu popełnienia przestępstwa i trwa kompletowanie materiału dowodowego. Takie same argumenty przemawiają za zastosowaniem przez organ odwoławczy w przedmiotowej sprawie art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891, którego wykładnia przeprowadzona przez Prezesa ARiMR jest analogiczna jak interpretacja art. 115 ust. 2 rozporządzenia 543/2011. W ocenie Organu odwoławczego Dyrektor OR ARiMR w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyraźnie wyjaśnił, że nie wniesienie aktu oskarżenia, czy też wydanie w sprawie wyroku przez Sąd jest podstawą do zawieszenia uznania ale sam fakt podejrzenia popełnienia oszustwa, w stosunku do pomocy objętej rozporządzeniem (WE) nr 1234/2007. Natomiast bezsprzecznym faktem podejrzenia popełnienia oszustwa jest prowadzone przez Prokuraturę Okręgową w L. postępowanie w sprawie usiłowania doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przedstawicieli ARiMR Oddział w L. przez wspólników G. [...] Sp. z o.o. Prezes ARiMR bazując na literalnym brzmieniu słowa "podejrzenie" w rozumieniu słownika polskiego, zgodnie z którym podejrzenie to "posądzenie o coś", "przypuszczenie istnienia czegoś", wskazał, że samo przypuszczenie popełnienia oszustwa a nie udowodnienie oszustwa potwierdzone aktem oskarżenia bądź prawomocnym wyrokiem sądu, jest już wystarczającym powodem do zawieszenia uznania organizacji producentów. "Przez "podejrzenie" należy rozumieć wywołane obiektywnymi informacjami subiektywne odczucie organu procesowego wskazujące na prawdopodobieństwo, że zaistniało przestępstwo (Grzegorczyk, Kodeks, t. 1, 2014, s. 1037). Prawdopodobieństwo należy odróżnić od udowodnienia czy przekonania. Należy zauważyć, że dokonując analizy Kodeksu karnego, ustawodawca wielokrotnie posługuje się pojęciem prawdopodobieństwa, które stopniuje np.: "duże prawdopodobieństwo" (art. 249 § 1), "uzasadnione podejrzenie" (art. 303), "uzasadniają dostatecznie podejrzenie" (art.313 § 1). Z przedstawionego wykazu wyraźnie widać, że prawdopodobieństwo niezbędne do wszczęcia postępowania karnego nie musi być duże, wystarczy tu niewielki jego stopień (szerzej zob. J. Izydorczyk, "Prawdopodobieństwo popełnienia przestępstwa"..., s. 175-182), a także Michał Kurowski, Komentarz do art. 303 Kodeksu postepowania karnego, Świecki D. (red.), Augustyniak B., Eichstaedt K., Kurowski M., Kodeks postępowania karnego, Komentarz Tom I, WKP, 2017. 4. Skargę na powyższą decyzję – negując ją w całości – wniósł pełnomocnik Strony, który rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów: a. postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 75, art. 77 § 1 art. 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwie zastosowanie przy wydaniu zaskarżonej decyzji przez Dyrektora [...] OR ARiMR oraz Prezesa ARiMR i zawieszenie postępowanie dotyczącego uznania organizacji producentów owoców i warzyw G. [...] sp. z o.o. wyłącznie na podstawie powzięcia informacji o wszczęciu postępowania karnego przez organ ścigania i bez przeprowadzenia samodzielnego postępowania w tym zakresie, jakkolwiek w aktach Organu znajdują się stosowne dokumenty i Organ jest zobowiązany na podstawie wytycznych zawartych w ww. przepisach postępowania do dokonania samodzielnej oceny materiału dowodowego w tym zakresie, zgodnie z zasadą bezpośredniości materiału dowodowego, tym bardziej, że z treści zaskarżonej decyzji nie wynika aby Organ w ogóle dokonał analizy materiału dowodowego zgromadzonego przez organ ścigania, takie działanie jest niezgodne z ww. przepisami postępowania i godzi w zaufanie do organów administracji publicznej; b. postępowania, tj. art. 107 § 3 w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez nieuzasadnienie przez Organ I, jak też II instancji zasadności zastosowania fakultatywnej instytucji zawieszenia postępowania; gdyby kierować się działaniem Organu należałoby przyjąć, że każdy jeden przypadek jakiegokolwiek podejrzenia oszustwa uzasadnia zawieszenie postępowania, tymczasem ustawodawca celowo nie wprowadza obligatoryjnego zawieszenia postępowania, tylko fakultatywne, stąd od Organu oczekuje się, że powinien w sposób szczegółowy uzasadnić swoją decyzję, czego brak w niniejszym przypadku; c. prawa materialnego, tj. art. 115 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. poprzez jego zastosowanie i zawieszenie przez Dyrektora [...] OR ARiMR oraz utrzymanie w mocy ww. rozstrzygnięcia przez Prezesa ARiMR, postępowania dotyczącego uznania organizacji producentów owoców i warzyw G. [...] sp. z o.o. podczas gdy Organ nie wykazał, że zachodzą przesłanki do zastosowania instytucji fakultatywnego zawieszenia postępowania, o którym mowa w ww. przepisach Rozporządzenia. d. Prawa materialnego, tj. art. 60 Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. uzupełniającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniającego rozporządzenia wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 poprzez niewłaściwe zastosowanie przez Prezesa ARiMR i uznanie, że w niniejszym przypadku zachodzą podstawy do zastosowania ww. przepisów prawa. W efekcie pełnomocnik wniósł o uchylenie decyzji Organów obu instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W motywach wskazano argumenty przemawiające za uwzględnieniem skargi. 5. W odpowiedzi na skargę zażądano jej oddalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest fakt, iż Prokuratura Okręgowa w L. wszczęła postępowanie m.in. w sprawie doprowadzenia przez wspólników G. [...] sp. z o.o. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości na szkodę ARiMR (ARiMR ma status pokrzywdzonego). Zdaniem organów orzekających powyższe stanowi o spełnieniu przesłanki określonej w art. 115 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 543/2011 oraz analogicznej przesłanki określonej w art. 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891. Zakres uzyskanych od Prokuratury informacji został przez Sąd obszernie ukazany w punkcie 1 niniejszego uzasadnienia, a pełnomocnik tych informacji na rozprawie nie zakwestionował, co oznacza, że polegają one na prawdzie. W konsekwencji uzyskane dane mogą stanowić podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Należy również zwrócić uwagę, że w aktach administracyjnych sprawy widnieje wyrok (prawomocny) WSA w Warszawie z dnia 8 marca 2017 r., V SA/Wa 493/16 dotyczący zawieszenia płatności z wniosku Skarżącej o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów (...) za okres od 1 stycznia – 30 czerwca 2013 r., w wysokości 2 231 884,89 zł, w którym – u podstaw decyzji Organów i wyrok Sadu – legł fakt wszczęcia przez Prokuraturę Okręgową w L. postępowania o przestępstwo z art. 286 § 1 w zw. z art. 294 § 1 k.k. i zastosowania art. 115 ust. 2 z rozporządzenia Komisji nr 543/2011. W trosce o skrótowość uzasadnienia Sąd nie będzie relacjonował treści motywów wyroku z dnia 8 marca 2017 r., V SA/Wa 493/16, albowiem jego treść jest znana Agencji, jak też Skarżącej. Warto zwrócić uwagę, że zawarte w tym uzasadnieniu informacje o szczegółach postępowania karnego są mniej precyzyjne aniżeli te, które zawiera przedmiotowa sprawa. Sąd uznając poczynione ustalenia w wyroku z dnia 8 marca 2017 r. za własne dostrzega, że Skarżąca zgodziła się z ich trafnością, albowiem nie wniosła skargi kasacyjnej. Skoro wówczas była podstawa do procedowania w myśl art. 115 ust. 2 rozporządzenia 543/2011 z uwagi na popełnienie przestępstwa to przesłanka ta istnieje – w świetle dodatkowo uzyskanych dokumentów – także obecnie. Nie ulega wątpliwości, że podstawą prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia jest art. 115 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. zgodnie z którym państwa członkowskie mogą zawiesić uznane organizacji producentów, zrzeszenia organizacji producentów lub grupy producentów lub zawiesić płatności na ich rzecz, jeśli istnieją w stosunku do tych organizacji podejrzenia popełnienia oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem (WE) nr 1234/2007. Rozporządzeniem 543/2011 zostało uchylone przez Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 2017/891 uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji nr 534/2011. Tak więc wskazać należy, że odpowiednikiem nieobowiązującego art. 115 ust. 2 rozporządzenia 543/2011 jest art. 60 ust. 1 rozporządzenia 2017/891, który stanowi iż: państwa członkowskie zawieszają płatność i uznanie organizacji producentów lub zrzeszenia organizacji producentów, które są przedmiotem dochodzenia prowadzonego przez organ krajowy w związku z zarzutem oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem (UE) nr 1308/2013, dopóki zarzut nie zostanie ustalony. W odniesieniu do wskazanego przepisu art. 115 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 543/2011 wskazać trzeba, że zawieszenie płatności, o którym mowa w tym przepisie jest instrumentem ostrożnościowym mającym na celu ochronę interesów finansowych Unii Europejskiej. Należy zauważyć, że przedmiotowa regulacja ma charakter sektorowy i uwzględnia specyfikę sektora wsparcia grup producentów i warzyw, który charakteryzuje się przede wszystkim wysoką absorpcją środków unijnych oraz dużym ryzykiem występowania nieprawidłowości. Wysoki stopień ryzyka wynika ze specyfiki zasad przyznawania wsparcia finansowego, które jest udzielane w odniesieniu do poniesionych kosztów inwestycji i opiera się na deklaracjach i dokumentach księgowych. W związku z tym Komisja Europejska dostrzega wagę samego podejrzenia popełnienia oszustwa, wskazując na konieczność zgłaszania podejrzeń, uwzględniając dane dotyczące podejrzeń popełnienia oszustwa w oficjalnych statystykach, licząc się jednocześnie z tym, że nie zawsze wyrok sądu będzie potwierdzał fakt popełnienia oszustwa (por. Sprawozdanie Komisji dla rady Parlamentu Europejskiego Ochrona interesów finansowych Unii Europejskiej – zwalczanie nadużyć finansowych – Sprawozdanie roczne za 2009 r., KOM (2010) 382 wersja ostateczna). Należy również podnieść, że celem zawieszenia uznania przedmiotowej sprawie jest uzyskanie absolutnej pewności co do braku nieprawidłowości warunkującej przyznanie płatności, do czego potrzebna jest ostateczna ocena właściwych organów. Jest to cel adekwatny do celów każdej kontroli spełniania kryteriów kwalifikowalności, o której mowa w art. 112 rozporządzenia 543/2011. Do powyższego należy dodać, że ocena legalności wydanej decyzji wymaga oceny charakteru pojęcia "podejrzenia oszustwa", o którym mowa w art. 115 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 543/2011. Pojęcie to zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 3 rozporządzenia (WE) nr 1848/2006 z dnia 14 grudnia 2006 r. dotyczącym nieprawidłowości i odzyskiwania kwot niesłusznie wypłaconych w związku z finansowaniem wspólnej polityki rolnej oraz organizacji systemu informacyjnego w tej dziedzinie i uchylającym rozporządzenie Rady (EWG) nr 595/91. Zgodnie z tym przepisem pojęcie "podejrzenie popełnienia nadużycia finansowego" (oszustwa) ma znaczenie przypisane mu w art. 1a pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1681/94, zgodnie z którym jest to nieprawidłowość, która prowadzi do wszczęcia postępowania administracyjnego i/lub sądowego na poziomie krajowym w celu stwierdzenia zamierzonego działania, w szczególności nadużycia finansowego określonego w art. 1 ust. 1 lit. a) konwencji w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich sporządzonej na podstawie Traktatu o Unii Europejskiej. Wskazane w powyższym przepisie odniesienie do Konwencji w istotny sposób wyjaśnia charakter wskazanej przesłanki zawieszenia postepowania. Jak wynika z art. 1 pkt 1 lit. a Konwencji, nadużycia finansowe naruszające interesy finansowe Wspólnot Europejskiej polegają w odniesieniu do wydatków, polegają na jakimkolwiek umyślnym działaniu lub zaniechaniu dotyczącym: - wykorzystania lub przedstawienia fałszywych, nieścisłych lub niekompletnych oświadczeń lub dokumentów, które ma na celu sprzeniewierzenie lub bezprawne zatrzymanie środków z budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich lub budżetów zarządzanych przez, Wspólnoty Europejskie lub w ich imieniu; - nieujawnienia informacji z naruszeniem szczególnego obowiązku, w tym samym celu; - niewłaściwego wykorzystania takich środków do celów innych niż te, na które zostały pierwotnie przyznane. Dokonana prezentacja przepisów – w świetle informacji uzyskanych z Prokuratury w L. – pozwala uznać , iż charakter przesłanki zawieszenia determinuje sposób działania organu w stanie faktycznym, w którym wszczęte zostaje śledztwo w związku z podejrzeniem popełnienia oszustwa. Organ nie posiadający kompetencji do oceny karnych przesłanek winy, winien na podstawie otrzymanego postanowienia o wszczęciu śledztwa zastosować art. 115 ust. 2 rozporządzenia Komisji nr 543/2011 w celu zabezpieczenia interesów finansów UE poprzez ocenę w drodze decyzji administracyjnej czy spełnione są przesłanki zawieszenia, tj. czy występują przesłanki podejrzenia oszustwa. Przepis ten uprawnia organ do podjęcia przedmiotowego środka zapobiegawczo, przed dowiedzeniem winy, aby uniknąć dokonywania płatności, które będą musiały zostać odzyskane, jeśli podejrzanie oszustwa zostanie potwierdzone. Ta regulacja została zastąpiona art. 60 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r., który także w rozstrzygnięciu został prawidłowo zinterpretowany. Reasumując, należy stwierdzić, iż nie naruszono w sprawie: a) art. 7,8,75 i art. 77 § 1 oraz 80 k.p.a., gdyż to Prokurator decyduje w śledztwie o dostępie do materiału dowodowego (z uwagi na panującą tam zasadę tajności) zyskane zaś informacje (patrz pkt 1 uzasadnienia) zostały właściwie ocenione w świetle powołanych przepisów rozporządzeń unijnych; b) art. 107 § 3 w zw. z art. 11 i 8 k.p.a., gdyż jedyną podstawa rozstrzygnięć Organów I i II instancji były informacje Prokuratury. Dając im wiarę właściwie ten fakt ukazano w motywach zaskarżonych decyzji; c) nie naruszono też wskazanych przepisów prawa materialnego (patrz pkt 3 i 4 skargi) gdyż uzyskane z Prokuratury informacje – poprzez pryzmat skali niekorzystnego przez ARiMR rozporządzenia mieniem – pozwala na zastosowanie tych norm. Odnosząc się do zarzutów skargi koncentrujących się wokół tezy sprowadzającej się do uznania, że zawieszenie postępowania w sprawie przyznania płatności byłoby dopiero możliwe jeżeli by uznano określony podmiot za podejrzanego i wtedy przesłanka podejrzenia popełnienia przez G. oszustwa mogłaby zostać spełniona, stwierdzić należy, że w kontekście wskazanej powyżej argumentacji zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Tym samym należy uznać, że argumenty Strony zawarte w skardze nie zasługuje na uwzględnienie, a zatem – stosownie do treści art. 151 p.p.s.a. – należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło