V SA/Wa 579/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.) Asesor WSA - Joanna Gierak Protokolant - Rafał Dul po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2007 r. sprawy ze skargi Z. P. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy I. Oddala skargę. II. Zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie "na rzecz adw. A. Z. prowadzącego indywidualną kancelarię adwokacką" tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) zł, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł, tytułem 22 % podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) zł. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych - stosownie do treści art. 134 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 i art. 129 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) - stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, od decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. (postanowienie z dnia [...].11.2006 r. Nr [...]). W motywach wskazano, że w dniu 16.12.2005 r. do Urzędu wpłynął wniosek Z. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...].11.2005 r. o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Jak wynika to z akt administracyjnych decyzja I-instancyjna odebrana została przez ww. 21.11.2005 r., zaś wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nadano w urzędzie pocztowym 14.12.2005 r. Sytuacja ta zmusiła Kierownika Urzędu do wydania wskazanego postanowienia, albowiem strona nie zwróciła się do Organu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego. W skardze Z. P. - wskazując na konkretne dowody (załączając kserokopie dokumentów) - podniesiono: a) potrzebę przyznania uprawnień z tytułu pobytu w obozie w [...]. Skarżący wskazał, że w postępowaniu złożył całą dokumentację i obecnie nie może dostarczyć innych dowodów; b) konieczność uwzględnienia, iż jest starszym człowiekiem i z tej racji nie dotrzymał terminu do wniesienia środka zaskarżenia; c) niezbyt poprawne traktowanie osób starszych w Urzędzie ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych. W odpowiedzi na skargę - żądając jej oddalenia - podniesiono argumenty zbieżne z motywami wskazanego wyżej aktu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Ad a) i c). Sąd - na tym etapie postępowania - nie jest władny merytorycznie oceniać trafności rozstrzygnięcia. Mógłby to uczynić, o ile zostałby wniesiony w terminie środek zaskarżenia. Z kolei niewłaściwe zachowanie pracowników Urzędu może być przedmiotem osobnej skargi (vide art. 227 k.p.a.). Ad. b). Skoro spóźnione żądanie ponownego rozpatrzenia sprawy nie było połączone z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, to jedynym możliwym rozstrzygnięciem było wydanie postanowienia w trybie art. 134 k.p.a. Tak więc Kierownik Urzędu nie naruszył prawa. Wprawdzie Organ administracji na skutek spóźnionego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podjął czynności dowodowe, ale nie mogło to prowadzić do wydania decyzji merytorycznej w postępowaniu odwoławczym. Nie ulega wątpliwości, że przepisy określające terminy dla wnoszenia środków odwoławczych muszą być bezwzględnie przestrzegane. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 listopada 1999 r. (sygn. akt I SA 330/09; Lex nr 48749) wskazał, że: 1) Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. 2) Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem z decyzji, która korzysta z ochrony trwałości (art. 16 § 1 k.p.a.) Z kolei w uchwale składu 7 sędziów z dnia 12 października 1998 r. (sygn. akr OPS 11/98; ONSA 1999/1/4) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Odnosi się to w równym stopniu do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy merytoryczną decyzją w sytuacji, gdy upłynął termin wniesienia tego środka zaskarżenia stanowi rażące naruszenie art. 127 § 3 in fine w związku z art. 129 § 2 k.p.a. oraz art. 16 § 1 k.p.a. Wreszcie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 stycznia 1997 r. (sygn. akt I SA/Gd 1482/96; Lex nr 29004) zważył, że o ile skarżący wniósł odwołanie z uchybieniem 14-diowego terminu (art. 129 § 2 k.p.a.), to w takiej sytuacji organ nie ma innej możliwości jak tylko stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, co wynika z przepisu art. 134 k.p.a. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. W związku z powyższym - stosownie do treści art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzeczono jak w sentencji wyroku.