V SA/Wa 579/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Protokolant starszy sekretarz sądowy - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi T. N. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... stycznia 2012 r. nr ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych; oddala skargę. T. N. złożyła w dniu ... grudnia 2005 r. w Biurze Powiatowym ARiMR W. wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2006. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR W. decyzją nr ... z dnia ... lipca 2006 r. przyznał T. N. płatność w wysokości ... zł z tytułu realizacji pakietu S02d01 - uprawy sadownicze w tym jagodowe (bez certyfikatu zgodności). Płatność przyznana powyższą decyzją została zrealizowana na rachunek bankowy Wnioskodawcy. T. N. nie złożyła wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2007. W dniu ... marca 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR W. wydał decyzję nr ... o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2007. Postanowieniem nr ... z dnia ... sierpnia 2008 r. Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził uchybienie terminu na złożenie odwołania, które złożyła strona od decyzji Kierownika Biura. Strona nie wniosła skargi do WSA na przedmiotowe postanowienie, natomiast złożyła wniosek kontynuacyjny w dniu ... czerwca 2008 r. W dniu ... lipca 2008 r. w gospodarstwie płatnika została przeprowadzona kontrola na miejscu w wyniku której stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do uzyskania płatności jest mniejsza niż deklarowana we wniosku. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR W. decyzją nr ... z dnia ... lutego 2009 r. odmówił przyznania rolnikowi płatności rolnośrodowiskowej na rok 2008 z powodu złożenia wniosku po terminie. Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr ... w dniu ... maja 2009 r. o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Strona nie wniosła skargi do WSA. Zawiadomieniem nr ... z dnia ... sierpnia 2011 r. Strona została poinformowana o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w związku ze zmniejszeniem powierzchni gruntów rolnych objętych pięcioletnim zobowiązaniem do realizacji programu rolnośrodowiskowego. Decyzją nr ... z dnia ... września 2011 r. została ustalona w stosunku do strony kwota nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w wysokości ... zł powiększonej o odsetki liczone od dnia doręczenia decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności. Od powyższej decyzji strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do Prezesa ARiMR. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego organ ten zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR. W wyniku kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie Strony stwierdzono, że zobowiązana realizuje pakiet na powierzchni mniejszej niż powierzchnia, do której została przyznana płatność rolnośrodowiskowa na rok 2006. Zgodnie z § 17 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia rolnośrodowiskowego "..płatność rolnośrodowiskowa podlega wstrzymaniu i zwrotowi - jeżeli producent rolny zmniejszył powierzchnię użytków rolnych, na których powinien być realizowany program rolnośrodowiskowy przy czym wstrzymaniu i zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działek rolnych objętych zmniejszeniem". W konsekwencji zdaniem organu Skarżąca utraciła uprawnienie do zachowania przyznanej płatności rolnośrodowiskowej. W związku z tym, na mocy decyzji Prezesa ARiMR nr ... została ustalona kwota nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt w wysokości ... zł. Organ wskazał sposób, w jaki ustalono kwotę nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych. Odnosząc się do złożonej przez Stronę prośby o ponowne rozpatrzenie sprawy ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt organ stwierdził, iż nie zawiera wyjaśnień i argumentów nie znanych organowi odwoławczemu, a mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia. Tym samym nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie organu odwoławczego Strona składając w dniu ... grudnia 2005 r. w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W. wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, podpisała oświadczenie w tab. XI na stronie 7, "że znane mi są zasady oraz tryb realizacji programu rolnośrodowiskowego" oraz że "jestem świadomy skutków niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji programu rolno-środowiskowego", a zatem była świadoma ciążących na niej obowiązków, wynikających z przystąpienia do programu rolnośrodowiskowego. W odpowiedzi na argument dotyczący niewłaściwego ustalenia powierzchni działek, na których realizowany jest program rolnośrodowiskowy i zarzutów dotyczących przeprowadzonych kontroli na miejscu w gospodarstwie Strony organ wyjaśnił, że jest to kwestia dotycząca przyznania płatności rolnośrodowiskowej, natomiast w ocenie organu powyższy zarzut nie jest argumentem w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję oraz decyzję utrzymaną nią w mocy. W skardze domagała się uchylenia obydwu decyzji oraz nakazanie ponownego rozpatrzenia sprawy w oparciu o stan prawny i faktyczny zgodny z rzeczywistością. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sady administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy też postępowania – sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Natomiast w żadnym razie sąd nie jest władny by samodzielnie rozstrzygnąć indywidualną sprawę w zastępstwie organu administracyjnego. Podkreślenia wymaga również i to, że stosując przewidziane ustawą p.p.s.a. środki, w szczególności przepis art. 134 § 1, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. Rozpatrując sprawę w powyższych granicach należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.) Prezes Agencji ustala, w drodze decyzji administracyjnej, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjne. Wypłacone nienależnie środki finansowe z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt pochodzą ze środków z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy. Doręczenie Stronie decyzji nr ... musiało skutkować obowiązkiem zwrotu kwoty wysokości ... zł powiększonej o odsetki liczone od dnia doręczenia zaskarżonej decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności. Zgodnie z art. 71 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR), w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z art. 73 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, dalej zwanego "rozporządzeniem nr 796/2004". W myśl 73 ust. 3 rozporządzenia nr 796/2004 "odsetki naliczane są za okres między powiadomieniem rolnika o konieczności zwrotu oraz zwrotem lub potrąceniem. Stosowana stopa odsetek jest obliczana zgodnie z przepisami prawa krajowego, lecz nie jest ona niższa niż stopa procentowa stosowana w przepisach krajowych w odniesieniu do przypadku zwrotu kwot pieniężnych". Zarzuty skarżącej sprowadzają się do krytyki kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym skarżącej. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 31 ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, " w przypadku, gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie, co do ustaleń w nim zawartych, dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli, zgłosił umotywowane zastrzeżenia, co do ustaleń zawartych w raporcie, osobie, która go sporządziła". Skarżąca do raportu z czynności kontrolnych z dnia ...07.2008 r. oraz z dnia ...08.2008 r. zastrzeżeń nie zgłosiła, pomimo że została pouczona o możliwości zgłoszenia takich zastrzeżeń. Należy również zauważyć, że wyniki z tych dwóch kontroli się pokrywają. Np. dla działki nr ... różnica powierzchni stwierdzonej wynosi ... ha, a dla działki nr ... ha. Ponadto protokół z kontroli załączony do skargi nie może zostać uwzględniony w niniejszej sprawie, gdyż z niego wynikają jedynie powierzchnie działek ewidencyjnych. Natomiast w ramach przedmiotowego działania, jak to wynika z § 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, płatność rolnośrodowiskową przyznaje się do działek rolnych, co oznacza "zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw". Z powyższego wynika również, wbrew temu co twierdzi skarżąca, iż w ramach przedmiotowego działania nic uwzględnia się danych z Ksiąg wieczystych, czy też z Ewidencji Gruntów. Należy jeszcze podkreślić, jak to wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż zarzuty dotyczące wyników kontroli na miejscu dotyczą postępowania w sprawie przyznania płatności rolno środowiskowej, nie zaś postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Zarzuty te nie mogą zatem zostać uwzględnione dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. Wszelkie czynności podjęte w toku postępowania przez organ mają podstawy w przepisach obowiązującego prawa. Organ poczynił, w oparciu o dostępne dowody uzyskane w toku własnych czynności oraz w oparciu o dowody przedstawione przez stronę, wyczerpujące ustalenia w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy, ustalił, jakie normy obowiązują w znaczeniu dostatecznie określonym dla potrzeb rozstrzygnięcia sprawy, dokonał prawidłowej subsumcji faktów pod stosowne normy prawne oraz poczynił wiążące ustalenia - konsekwencji prawnych faktów uznanych za udowodnione. W celu zagwarantowania czynnego udziału w postępowaniu organ poinformował skarżącą o prawie wypowiadania się co zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań oraz przedstawiania nowych dowodów i tym samym podjął wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Wydanie decyzji zostało poprzedzone zebraniem obszernego materiału dowodowego i wyjaśnieniem okoliczności sprawy, co czyni zadość wymogom stawianym przez przepisy k.p.a. odnoszące się do zasad prowadzenia postępowania dowodowego. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.