V SA/Wa 579/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2014 r. sprawy ze skargi R. G. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... grudnia 2013 r. nr ... w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez R.G. dalej "Skarżący" albo "Strona" jest postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, dalej "Minister" z dnia [...] grudnia 2013 r., Nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2013 r. Nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. Nr [...] z dnia [...] września 2012 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2011 rok M.D.. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z dnia [...] marca 2011 r. M.D. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. wniosek o przyznanie płatności na rok 2011. W dniu [...] czerwca 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. wydał decyzję nr [...] o odmowie przyznania M.D. płatności nakładając równocześnie 3-letnie sankcje z powodu przedeklarowania powierzchni. Decyzję doręczono R.G. jako pełnomocnikowi strony. W dniu 13 lipca 2012 r. adwokat, C.G., pełnomocnik M.D., złożył odwołanie od ww. decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O.. W dniu [...] września 2012 r. Dyrektor O. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. wydał decyzję nr [...] o utrzymaniu ww. decyzji w mocy. Pismem z dnia 29 kwietnia 2013 r. R.G. zwrócił się do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji decyzji Dyrektora O. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] września 2012 r. Pismem z dnia 29 maja 2013 r. Prezes Agencji restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wezwał R.G. do wyjaśnienia, czy działa we własnym imieniu, czy w imieniu M.D.. Pismem z dnia 4 czerwca 2013 r. R.G. wyjaśnił, że pismo z dnia 29 kwietnia 2013 r. złożył we własnym imieniu. W dniu [...] czerwca 2013 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał postanowienie nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania zainicjowanego wnioskiem R.G. z dnia 29 kwietnia 2013 r. Pismem z dnia 8 lipca 2013 r. R.G. skierował, za pośrednictwem Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i Rozwoju Wsi zażalenie na ww. postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Pismem z dnia 20 września 2013 r. wezwano R.G. do uzupełnienia akt sprawy o pełnomocnictwo, na które powoływała się strona w zażaleniu. Przy piśmie z dnia 30 września 2013 r. R.G. przesłał pełnomocnictwo w którym ustanowił swoim pełnomocnikiem M.D.. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2013 r. Nr [...]. Wskazał, że przepis art. 61a kpa stanowi, że gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności rozpoczęte na żądanie strony składa się z dwóch etapów. Pierwszy dotyczy kwestii wszczęcia tego postępowania, drugi zaś – postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Zatem organ musi na początku ustalić, czy osoba składająca wniosek o stwierdzenie nieważności jest osobą uprawnioną do jego złożenia, jeśli tak jest następuje ustalenie osób będących stronami postępowania i rozstrzygnięcie sprawy. W przypadku kiedy organ ustali brak interesu prawnego, bez względu na to, czy istnieje interes faktyczny osoby składającej wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji powoduje to niedopuszczalność rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w tym przedmiocie. Zauważył, iż R.G. pismem z dnia 29 kwietnia 2013 r. zwrócił się do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. nr [...] z dnia [...] września 2012 r. utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. w sprawie przyznania M.D. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2011 r. Podkreślił, iż mając na uwadze znajdujące się w aktach niniejszej sprawy pełnomocnictwo z dnia 30 lipca 2010 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pismem z dnia 29 maja 2013 r. wezwał R.G. do złożenia wyjaśnień w sprawie poprzez wskazanie, czy działa we własnym imieniu, czy w imieniu i na rzecz M.D. jako jego pełnomocnik. W odpowiedzi na wezwanie R.G. wyjaśnił, że przedmiotowy wniosek o stwierdzenie nieważności złożył we własnym imieniu. W wyniku rozpatrzenia wniosku R.G. o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora O. Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. nr [...] z dnia [...] września 2012 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego w O. nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał w dniu [...] czerwca 2013 r. postanowienie nr [...], w którym odmówił wszczęcia postępowania zainicjowanego wnioskiem R.G., wskazując, że przedmiotowy wniosek jest niedopuszczalny z przyczyn podmiotowych. Uzasadniając swoje stanowisko Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podniósł, iż organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wtedy, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione do organu administracji publicznej, 2) żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub postępowanie nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn. Powołując przepis art. 28 kpa wskazał, iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Nie wszczyna się postępowania w sprawie indywidualnej załatwianej w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną w rozumieniu art. 28 kpa. Minister wskazał, iż Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po dokonaniu analizy interesu prawnego R.G. w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] zasadnie uznał, że wnioskodawca nie posiada interesu prawnego do kwestionowania w trybie nieważnościowym ww. decyzji. Organ nie znalazł bowiem związku materialnoprawnego pomiędzy obowiązującą normą prawa materialnoprawnego (przepisy dotyczące zasad przyznawania płatności), a sytuacją prawną wnioskodawcy. Ponadto – jak podkreślił R.G. nie był stroną postępowania wszczętego wnioskiem o przyznanie płatności na 2011 r., złożonym przez M.D., a jedynie jego pełnomocnikiem na tym etapie postępowania. Od postanowienia z dnia [...] grudnia 2013 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z art. 61 a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (D.U. z 2013 r. poz. 267) gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności rozpoczęte na żądanie strony składa się z dwóch etapów. Pierwszy dotyczy kwestii wszczęcia tego postępowania, drugi zaś – postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. W przypadku kiedy organ ustali brak interesu prawnego, bez względu na to, czy istnieje interes faktyczny osoby składającej wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, powoduje to niedopuszczalność rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w tym przedmiocie. W niniejszej sprawie R.G. pismem z dnia 29 kwietnia 2013 r. zwrócił się do Prezesa Agencji restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. nr [...] z dnia [...] września 2012 r. utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. w sprawie przyznania M.D. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2011 r. Pismem z dnia 29 maja 2013 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wezwał R.G. do wskazania, czy działa we własnym imieniu czy w imieniu i na rzecz M.D. jako jego pełnomocnik. W odpowiedzi na wezwanie R.G. wyjaśnił, że przedmiotowy wniosek o stwierdzenie nieważności złożył we własnym imieniu. Stosownie do treści art. 61a § 1 kpa organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub postępowanie nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn. Zgodnie z art. 28 kpa, stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Nie wszczyna się postępowania w sprawie indywidualnej załatwianej w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną w rozumieniu art. 28 kpa. Interes prawny jest to publiczne prawo podmiotowe rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnej korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza zatem ustalenie powszechnie obowiązującego przepisu prawa najczęściej materialnego, na podstawie którego formułuje się żądania i obowiązki. Tylko taki przepis prawa stanowiąc podstawę interesu prawnego, stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową w postępowaniu administracyjnym. Interes prawny nie jest zatem tożsamy z interesem faktycznym, który oznacza, że podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz to zainteresowanie nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Tym samym organy zasadnie uznały, że wnioskodawca nie posiada interesu prawnego do kwestionowania w trybie nieważnościowym decyzji z dnia [...] września 2012 r. Nr [...] R.G. nie był stroną postępowania wszczętego wnioskiem o przyznanie płatności za 2011 rok, złożonym przez M.D., ale jedynie jego pełnomocnikiem. W ocenie Sądu organ trafnie zastosował treść art. 61a § 1kpa. Tym samym zarzuty zawarte w skardze nie mogą zostać uwzględnione. Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę jako niezasadną.