V SA/Wa 580/18
WyrokWSA w Warszawie2018-09-26
Skład orzekający: Bożena Zwolenik, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Irena Jakubiec-Kudiura
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnikowi przysługuje płatność bezpośrednia do działki rolnej wchodzącej w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, jeśli nie posiada do niej tytułu prawnego na dzień 31 maja danego roku, pomimo trwającego sporu o własność tej działki?Ratio decidendi
Rolnikowi nie przysługuje płatność bezpośrednia do działki rolnej wchodzącej w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, jeśli nie wykaże posiadania do niej tytułu prawnego na dzień 31 maja danego roku. Spór o własność tej działki i podejmowane działania prawne w celu jej odzyskania nie mają wpływu na przyznanie płatności, jeśli nie zostanie udowodniony tytuł prawny do jej posiadania w wymaganym terminie.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich w ramach systemów wsparcia. Organ wykluczył z płatności jedną z działek, ponieważ wnioskodawca nie wykazał tytułu prawnego do niej na dzień 31 maja 2017 r., a działka ta znajdowała się w Zasobie Własności Rolnej Skarbu Państwa i nie była objęta umową dzierżawy. Rolnik twierdził, że jego małżonka jest właścicielką działki, a większość gospodarstwa została bezprawnie przejęta, w związku z czym toczy się postępowanie o zwrot nieruchomości. Organy obu instancji utrzymały w mocy decyzję o odmowie przyznania płatności do spornej działki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2018 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia ... lutego 2018 r. nr ... w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej przez J. S. (dalej: "Skarżący", "Strona", "Wnioskodawca") jest decyzja Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie (dalej: "Dyrektor Oddziału") z [...] lutego 2018 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ż. z/s w Z.(dalej: "Kierownik Biura") w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
[...] maja 2017 r. Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2017 na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2017 poz. 278), dalej: "ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego".
Pismem z [...] października 2017 r. wezwano Wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień wskazując, że działka nr [...] znajduje się w rejestrze Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa (ZWRSP), lecz wg stanu na dzień 31 maja 2017 r. nie została zawarta umowa dzierżawy i producent nie zgłosił tej działki w załączniku "Oświadczenie ANR".
26 października 2017 r. Skarżący złożył korektę wniosku oraz oświadczenie, że właścicielem działki jest jego małżonka – H. S. Wyjaśnił, iż użytkuje sporną działkę, zgodnie z toczącym się postępowaniem o zwrot całego gospodarstwa, które bezprawnie przejęła Agencja Nieruchomości Rolnych. Ponadto Wnioskodawca poinformował o wniosku złożonym w Starostwie Powiatowym w D. o zwrot wszystkich nieruchomości, które należą prawnie do małżonki. Do oświadczenia dołączono kopię aktu notarialnego rep. A nr [...] z [...] grudnia 2012 r., kopię odpisu zwykłego księgi wieczystej nr [...] - stan z 25 października 2017 r.
W wyniku rozpoznania wniosku, Kierownik Biura decyzją nr [...] z [...] stycznia 2018 r. przyznał Stronie jednolitą płatność obszarową w wysokości 1 758,51 zł, płatność za zazielenienie w wysokości 1.189,22 zł, płatność redystrybucyjną w wysokości 143,39 zł oraz stwierdził, że Wnioskodawca uczestniczy w systemie dla małych gospodarstw.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją, pismem z 24 stycznia 2018 r. Skarżący złożył odwołanie, podnosząc, że zgodnie z aktem notarialnym z [...] grudnia 2012 r. jego małżonka jest właścicielką gospodarstwa rolnego nabytego po rodzicach, w skład którego wchodzi działka rolna F o powierzchni 1,88 ha. Niestety większość tego gospodarstwa została bezprawnie przejęta przez Gminę L. na podstawie fikcyjnej decyzji. Od 2007 r. toczy się postępowanie o zwrot bezprawne przejętego gospodarstwa rolnego. Działka rolna F o powierzchni 1,88 ha zgodnie z wpisem do ksiąg wieczystych jest własnością Wnioskodawcy i jego małżonki.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek złożonego odwołania, Dyrektor Oddziału decyzją z [...] lutego 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję wydaną przez organ I instancji, uznając jej słuszność pod względem faktycznym i prawnym. W uzasadnieniu wskazał, iż z płatności wykluczono działkę rolną F o powierzchni 1,88 ha położoną na działce nr [...], bowiem Wnioskodawca nie wykazał, że na dzień 31 maja 2017 r. miał do tej działki tytuł prawny. Zgodnie z danymi przekazanymi przez Agencję Nieruchomości Rolnych działka ewidencyjna nie została rozdysponowana, a więc nie została zawarta żadna umowa dzierżawy. Zatem uznano, że działka jest użytkowana bez umowy z Agencją Nieruchomości Rolnych, a zatem zgodnie z art. 18 ust. 4 ustawy płatność do działki nie jest przyznawana. Powyższe skutkowało wykluczeniem spornej działki z płatności, jednakże bez sankcji za przedeklarowanie powierzchni. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 3,81 ha i do tej powierzchni przyznano płatności bezpośrednie.
Odnośnie płatności dodatkowej wyjaśniono, iż przysługuje ona rolnikowi, który spełnia minimalne wymagania dla przyznania płatności bezpośrednich, o których mowa w art. 7 i 8 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z art. 14 ust. 1 tej ustawy, płatność dodatkowa jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu tego rolnika jest większa niż 3 ha. Płatność dodatkowa przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika nie większej niż 30 ha oraz pomniejszonej o 3 ha. Tym samym płatność dodatkowa może być przyznana maksymalnie do 27 ha.
Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2017 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 5,69 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 3,81 ha. Ze względu na art. 14 ust. 2 ustawy powierzchnię tę pomniejszono o 3 ha i - wynosi ona 0,81 ha.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie:
1) art. 8 ust. 1 pkt. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez uznanie, że Skarżący nie posiadał działki ewidencyjnej nr [...], dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą nr [...] na dzień 31 maja 2017 r., w tym działki rolnej F o powierzchni 1,88 ha,
2) art. 3 ust. 2 ustawy z uwagi na nieuwzględnienie dokumentów wskazujących na prawo własności Skarżącego,
3) art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), dalej "K.p.a.", poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, tj.:
niewyjaśnienie w sposób dostateczny, czy Skarżący posiada przedmiotową nieruchomość oraz charakteru posiadania nieruchomości,
niewskazanie przez organ, dlaczego nie wziął pod uwagę przedłożonych przez Skarżącego dokumentów wskazujących na posiadane prawo własności Nieruchomości.
W motywach skargi Skarżący podniósł, iż organy obu instancji w sposób nieprawidłowy uznały, że wnioski płynące z przedstawionych przez niego dokumentów (Akt notarialny oraz aktualny odpis księgi wieczystej) nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy lub też zupełnie nie wzięły pod uwagę powyższych dokumentów. Jednocześnie w dalszym ciągu zarzucając Skarżącemu brak udowodnienia prawa do przedmiotowej działki. Trudno zatem wnioskować, jakie jeszcze dokumenty powinien przedstawić Skarżący w celu udowodnienia swojego prawa do nieruchomości.
Zdaniem Skarżącego, niekwestionowane w sprawie jest to, że podejmuje on działania prawne służące ochronie jego prawa własności, w drodze wyeliminowania z obiegu prawnego decyzji, na mocy której Gmina L. rzekomo przejęła część gospodarstwa rolnego. Dokumenty dotyczące postępowania administracyjnego zostały dołączone do niniejszej akt sprawy. Kwestie administracyjno-prawne nie spowodowały przeniesienia posiadania. Przedmiotowa nieruchomość w dalszym ciągu jest w posiadaniu Skarżącego.
Skarżący podkreślił, iż przesłanką przyznania płatności obszarowej, w świetle brzmienia art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy jest niewątpliwie posiadanie działki rolnej w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności. Skarżący konsekwentnie w toku postępowania deklarował, iż posiada i użytkuje rolniczo nieruchomość.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości swoje stanowisko w sprawie i argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie organ, po rozpatrzeniu wniosku Skarżącego z dnia [...] maja 2017 r., wykluczył z płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego działkę rolną F o powierzchni 1,88 ha położoną na działce nr [...] we wsi N., gmina L., powiat d., województwo w., ze względu na to, że Skarżący nie wykazał, że posiada do tej działki tytuł prawny na dzień 31 maja 2017 r. Jednocześnie organ ustalił, że działka rolna F o powierzchni 1,88 ha położona na działce nr [...], znajdująca się w rejestrze Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, nie została rozdysponowana przez Agencję Nieruchomości Rolnych, nie została zawarta żadna umowa dzierżawy.
Mimo wezwania Skarżący nie przedstawił umowy z Agencją Nieruchomości Rolnych. Stwierdził natomiast, że zgodnie z aktem notarialnym z [...] grudnia 2012 r. właścicielką gospodarstwa rolnego nabytego po rodzicach, w skład którego wchodzi działka rolna F o powierzchni 1,88 ha jest jego małżonka, a większość tego gospodarstwa została bezprawnie przejęta przez Gminę L. na podstawie fikcyjnej decyzji. Od 2007 r. toczy się postępowanie o zwrot bezprawnie przejętego gospodarstwa rolnego.
Zgodnie z art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatność bezpośrednia do działki rolnej wchodzącej w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa przysługuje rolnikowi, który na dzień 31 maja danego roku, ma do tej działki tytuł prawny.
Jednakże ani z dokumentów przedstawionych przez Skarżącego, ani z danych dotyczących gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa przekazanych przez Agencję Nieruchomości Rolnych nie wynika, aby Skarżący na dzień 31 maja 2017 r. posiadał tytuł prawny do przedmiotowej działki.
Natomiast podnoszone w toku postępowania argumenty dotyczące sporu o własność gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodzi przedmiotowa działka oraz podejmowane przez Skarżącego działania prawne służące ochronie Jego prawa własności, nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w tej sprawie.
Jak to wskazano wyżej fakt, iż przedmiotowa działka rolna wchodzi w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa uzasadnia zastosowanie wymogów określonych w art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Zasadnie zatem organ wykluczył przedmiotową działkę z płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania Sąd stwierdza, że organy obu instancji wydając zaskarżone decyzje odniosły się zarówno do zgromadzonego materiału dowodowego, jak i twierdzeń Skarżącego.
Wbrew zarzutom skargi organ w wyczerpujący sposób zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, zaskarżona decyzja zawiera ponadto wszystkie elementy przewidziane przepisami procedury administracyjnej, a uzasadnienie zawiera szczegółowe wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W sprawie nie doszło zatem do naruszenia wskazywanych w skardze przepisów K.p.a. Odmienna ocena materiału dowodowego, niż chciałby Skarżący, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Brak zatem podstaw do uwzględnienia skargi.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło