V SA/Wa 584/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi I. C. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. [...] Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] września 2015 r. nr [...], mocą którego oddalił on skargę I. C. na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym: Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. wszczął egzekucję administracyjną do majątku I. C., na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w B. Inspektorat w Ż., obejmujących należność z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne i odsetek. Odpisy ww. tytułów wykonawczych doręczono skarżącemu w dniu 5 sierpnia 2015 r. wraz z zawiadomieniem z dnia 4 sierpnia 2015r. nr [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną z rachunku bankowego w P. w W. Oddział w J.. Pismem z dnia 18 sierpnia 2015 r. I. C. wniósł skargę na przedmiotową czynność egzekucyjną. Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. nr [...] oddalił skargę. Dyrektor Izby uznał, iż zajęcie prawa majątkowego – wierzytelności z rachunku bankowego zostało dokonane zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W dniu 5 października 2015 r. skarżący złożył do Ministra Finansów zażalenie na powyższe postanowienie. Wskazał, że jest ono wadliwe ponieważ nie prowadzi on działalności gospodarczej i nie posiada kont bankowych o czym wiedzę posiadają stosowne organy, w tym ZUS. Nadto należności są nieistniejące. Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, że środek egzekucyjny został zastosowany prawidłowo zgodnie z art. 80 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wyjaśnił ,iż podstawę dokonania egzekucji stanowiły tytuły wykonawcze o numerach: [...] wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w B. Inspektorat w Ż., których odpisy doręczono skarżącemu w dniu 5 sierpnia 2015 r . Wskazał, że jakkolwiek zajęcia dokonano prawidłowo okazało się ono nieskuteczne, ponieważ bank powiadomił organ egzekucyjny, że nie prowadzi rachunku na rzecz zobowiązanego. Podkreślił, że w toku postępowania prowadzonego w związku ze skargą na czynności egzekucyjne nie podlegają rozpatrzeniu kwestie dotyczące istnienia egzekwowanego obowiązku. Organ podkreślił, że zarzuty te mogą stanowić przedmiot odrębnego postępowania w trybie art. 34 u.p.e.a. regulującego materię zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnych lub na podstawie art. 59 ustawy, w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Na postanowienie to skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podnosząc, że jest ono wadliwe, podważające zasadę praworządności i bezstronności oraz błędne merytorycznie. Wskazał, że organy unikają rozwiązywania zaistniałych problemów zasłaniając się względami proceduralnymi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest niezasadna. Należy wskazać, ze zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając wydane w sprawie rozstrzygnięcie Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Ministra Finansów jest zgodne z prawem. Skarżący złożył skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną z rachunku bankowego w P. w W. Oddział w J. wskazując, że zajęcie jest niezasadne, ponieważ nie prowadzi on działalności gospodarczej a także wskazując, że należność wierzyciela – ZUS w B. nie istnieje. Wskazać w związku z tym należy, że skarga na czynność egzekucyjną przysługuje w związku z treścią art. 54 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2005r. nr. 229 poz.1954 ze zm., dalej u.p.e.a.), przez co sprawa może zostać rozpatrzona tylko w tym zakresie. Zgodnie z treścią art. 1a pkt 2 u.p.e.a. pod pojęciem czynności egzekucyjnej należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania środka egzekucyjnego. Natomiast wszelkie działania, o których stanowi ten przepis, obejmują działania faktyczne oraz oświadczenia woli lub wiedzy organu egzekucyjnego, od których nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Z kolei środek egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym to konkretne narzędzie, przy użyciu którego dokonuje się egzekucji. Stosownie do art. 1a pkt 12) u.p.e.a. środki egzekucyjne dzieli się na te, które znajdują zastosowanie przy egzekucji należności pieniężnych i na te dla obowiązków o charakterze niepieniężnym. Jednym ze środków egzekucyjnych dotyczącym należności pieniężnych jest m.in. egzekucja z rachunku bankowego. Tym samym należy stwierdzić, że przewidziane art. 54 § 1 u.p.e.a. prawo zobowiązanego do złożenia skargi na tę czynność ograniczać się musi do jedynie określonych, faktycznych działań organu egzekucyjnego lub niezaskarżalnych zażaleniem oświadczeń woli lub wiedzy organu egzekucyjnego. Skarga na czynność administracyjną służy bowiem ochronie praw zobowiązanego w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym i ma za zadanie chronić go przed naruszeniami przepisów postępowania egzekucyjnego ze strony organu egzekucyjnego lub egzekutora wykonującego konkretną czynność. Jej istota sprowadza się do zarzutów formalnoprawnych odnoszących się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora. Wniesiona skarga tego warunku nie spełniała. Skarżący podniósł w niej generalny zarzut co do prawa prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazując na jego bliżej nieokreśloną wadliwość jak również kwestionując istnienie wierzytelności objętych tytułami wykonawczymi w oparciu, o które prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Stwierdzić należy, że sama czynność egzekucyjna przeprowadzona została zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym zgodnie z treścią art. 7, art. 1a pkt.12a i art. 80 wymienionej ustawy. Twierdzenia skarżącego na okoliczność nieistnienia wierzytelności nie mogą być skutecznie podniesione w postępowaniu ze skargi na czynność egzekucyjną. Regulacje prawne zawarte w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1966r. przewidują bowiem możliwość odrębnego zaskarżenia przez zobowiązanego, w drodze zarzutu, okoliczności wykonania obowiązku, umorzenia w całości albo w części obowiązku, przedawnienia, wygaśnięcia albo nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt.1 u.p.e.a). Zarówno postanowienia wierzyciela, jak i postanowienia organu egzekucyjnego wydane w odniesieniu do wniesionych zarzutów podlegają zaskarżeniu w postaci zażalenia w myśl art. 34 § 2 i 5 u.p.e.a. Ponadto zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. zobowiązany może żądać umorzenia postępowania egzekucyjnego m. in. gdy obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zobowiązanemu zażalenie (art. 59 § 5 u.p.e.a.). Wskazane możliwości prawne i podstawy ich podniesienia nie mogą stanowić elementu skargi na czynności egzekucyjne organu gdyż byłoby to nieuprawnionym powieleniem środków zaskarżenia, nieprzewidzianym dla zobowiązanego przez ustawodawcę. Tym samym skoro argumentacja skarżącego nie dotyczy w istocie czynności zajęcia prawa majątkowego tylko odnosi się do braku istnienia wierzytelności egzekwowanych w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym, zarzut taki nie podlega rozpoznaniu w postępowaniu ze skargi na czynność egzekucyjną. Ponadto brak jest podstaw do uznania, że skarżona czynność egzekucyjna jest wadliwa, bo skarżący nie prowadzi ( jak należy rozumieć w chwili obecnej działalności gospodarczej i nie posiada konta bankowego), ponieważ egzekwowane należności dotyczące składek na ubezpieczenie zdrowotne i odsetek dotyczą wskazanych w tytułach wykonawczych konkretnych okresów płatności od sierpnia 2014 do marca 2015 r., a skarżący nie wykazał, iż należności te go nie dotyczą, a nadto, że nie istnieją, w innym przewidzianym prawem postępowaniu, o czym była wyżej mowa. W tych warunkach podnoszone przez skarżącego zarzuty nie są zasadne i nie mogą stanowić skutecznej podstawy do wzruszenia zaskarżonego postanowienia. W tym stanie rzeczy działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.