V SA/Wa 589/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-12-11
Skład orzekający: Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, powinien zostać pozostawiony bez rozpatrzenia w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli skarga w danej kategorii spraw jest z mocy prawa wolna od tych kosztów?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych, podlega pozostawieniu bez rozpatrzenia w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, jeżeli skarga w danej kategorii spraw jest z mocy prawa wolna od tych kosztów. W takich przypadkach strona nie ma obowiązku uiszczania opłat sądowych, a zatem nie zachodzi potrzeba przyznawania prawa pomocy w tym zakresie. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu, jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżący J. N. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wskazał na trudną sytuację materialną, wynikającą z niskich dochodów, obciążeń rodzinnych oraz egzekucji komorniczej. Wniosek został złożony w związku ze skargą na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o którego wyznaczenie zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej. Wniosek w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych pozostawiono bez rozpatrzenia.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. N. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...].
Wyrokiem z 8 października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. N. na decyzję działającego w imieniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Prezesa tego Zakładu z [...] marca 2009 r.
Wnioskiem – sporządzonym na urzędowym formularzu PPF z 7 grudnia 2009 r. skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku oraz oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną i synem, nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych, oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, natomiast jego zona posiada samochód osobowy. Wnioskodawca oświadczył, iż źródłem dochodów jego rodziny są wynagrodzenia za pracę: jego w wysokości 2.100 zł brutto oraz żony w wysokości 1.690 zł brutto. Wskazał jednocześnie, iż ponosi opłaty na przedszkole syna – 377 zł miesięcznie oraz za telefony komórkowe w wysokości 155 zł miesięcznie, natomiast z jego wynagrodzenia prowadzona jest egzekucja komornicza.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Prawo pomocy stanowi wyjątek od obowiązującej w postępowaniu przed sądem administracyjnym zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., może zostać ono przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę opisaną przez skarżącego sytuację rodzinną i majątkową oraz porównując ją z obciążeniem wynikającym z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika uznać należało, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W szczególności stwierdzić trzeba, iż skarżący nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych, zaś uzyskiwane wynagrodzenie za pracę zostało pomniejszone w toku prowadzonej egzekucji komorniczej.
Natomiast wniosek skarżącego w części zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy. Zauważyć bowiem należy, iż skargi wnoszone w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych są wolne od kosztów sądowych z mocy samego prawa (art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a.), zatem wnioskodawca nie ma obowiązku ich uiszczania w całym postępowaniu, w tym również występując ze skargą kasacyjną. Wobec tego, wniosek w tym zakresie należało pozostawić bez rozpatrzenia.
Z wyłożonych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło