V SA/Wa 59/19

WyrokWSA w Warszawie2019-06-12

Skład orzekający: Beata Blankiewicz-Wóltańska, Andrzej Kania, Michał Sowiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podmiot skupujący mleko, działający jako płatnik opłaty za przekroczenie kwot produkcyjnych, odpowiada za niepobranie tej opłaty od producentów mleka, nawet jeśli producent nie uiścił jej dobrowolnie?
Ratio decidendi
Podmiot skupujący mleko, działający jako płatnik w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej, jest odpowiedzialny za niepobranie lub pobranie i niewpłacenie należnej opłaty za przekroczenie kwot produkcyjnych. Nawet jeśli producent mleka nie uiścił dobrowolnie opłaty, płatnik ma obowiązek ją pobrać, a w przypadku braku dobrowolnej wpłaty, może dochodzić jej wykonania w drodze egzekucji administracyjnej. Brak działań ze strony płatnika w celu wyegzekwowania opłaty skutkuje jego odpowiedzialnością.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR) utrzymującej w mocy decyzję o odpowiedzialności płatnika (Przedsiębiorstwa Produkcyjno Handlowo Usługowego "M." Sp. z o.o.) w związku z uchybieniem obowiązkowi wpłaty opłaty za przekroczenie kwoty krajowej dla dostawców hurtowych za rok kwotowy 2014/2015. Spółka kwestionowała swoją odpowiedzialność, twierdząc, że nie jest płatnikiem w rozumieniu przepisów i że organ nie wykazał wystarczająco, jakich konkretnie zobowiązań dotyczy postępowanie. Spółka podniosła również zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi P. w W. na decyzję Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości należnej opłaty za przekroczenie kwoty krajowej przeznaczonej dla dostawców hurtowych oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez Przedsiębiorstwo Produkcyjno Handlowo Usługowe "M." Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako Strona, Skarżąca, Spółka) jest decyzja Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (dalej jako organ II instancji) nr [...] z dnia [...]2018 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (OT KOWR) w W. nr [...] z dnia [...] 2018 r. o odpowiedzialności płatnika w związku z uchybieniem obowiązkowi określonemu w ustawie. Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: W ramach III raty należnej opłaty za rok kwotowy 2014/2015, którą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe "M" Sp. z o.o. zobowiązana była wnieść na konto OT KOWR w W. przed dniem [...] 2017 r. wpłynęła łącznie kwota 4.754.244,71 zł, która została zaliczona na należność główną. Na kwotę tę składały się wpłaty dokonane bezpośrednio przez producentów mleka, zaliczone w wysokościach wynikających z wydanych w stosunku do nich decyzji Dyrektora OT ARR w W., jak również wpłaty Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo-Usługowego "M." Sp. z o.o. tj.: • 112.513, 30 zł, PPHU "M." Sp. z o.o. (dowód : wyciąg z rachunku [...]nr [...] z dnia [...] 2016 r.), • 31.286,47 zł, Z.- K.W., (dowód : wyciąg z rachunku [...]nr [...] z dnia [...] 2016 r,); • 8.138,78 zł, (dowód : wyciąg z rachunku [...] nr [...] z dnia [...] 2016 r.); • 55.744,19 zł, Z.- T.M., (dowód : wyciąg z rachunku [...] nr [...] z dnia [...] 2017 r.); • 33.550,77 zł, Z.- C. W.; (dowód : wyciąg z rachunku [...] nr [...] z dnia [...] 2017 r.); • 14.509,39 zł, Z.- Ż. D., (dowód : wyciąg z rachunku [...] nr [...] z dnia [...] 2017 r.); • 7.827,05 zł, Z.- Z. W., (dowód : wyciąg z rachunku [...] nr [...] z dnia [...] 2017 r.); • 7.656,36 zł, Z.- W. W., (dowód : wyciąg z rachunku [...] nr [...] z dnia [...] 2017 r.); • 9.139,84 zł, Z.- K. I., (dowód : wyciąg z rachunku [...] nr [...] z dnia [...] 2017 r.); • 23.435,93 zł, Z.- Ż. I., (dowód : wyciąg z rachunku [...] nr [...] z dnia [...] 2017 r.); • 19.051,37 zł, Z.- S. M., (dowód : wyciąg z rachunku [...] nr [...] z dnia [...] 2017 r.); • 43.865,35 zł, Z.- K. A., (dowód : wyciąg z rachunku [...] nr [...] z dnia [...] 2017 r.); • 42.473,85 zł, Z.- P. W., (dowód : wyciąg z rachunku [...] nr [...] z dnia [...] 2017 r.); • 682,45 zł, Z.- W. A., (dowód : wyciąg z rachunku [...] nr [...] z dnia [...] 2017 r.); • 37.951,63 zł, PPHU "M." sp. z o.o. (dowód : wyciąg z rachunku [...] nr [...] z dnia [...] 2017 r.); • 34.405,42 zł, Z.- P. M., (dowód : wyciąg z rachunku [...] nr [...] z dnia [...] 2017 r.); • 42.346,56 zł, Z.- T. D., (dowód : wyciąg z rachunku [...] nr [...] z dnia [...] 2017 r.); • 26.509,79 zł, Z.- M. A., (dowód : wyciąg z rachunku [...] nr [...] z dnia [...] 2017 r.); • 13.174,49 zł, Z .- G. H., (dowód : wyciąg z rachunku [...] nr [...] z dnia [...]2017 r.); • 17.407,37 zł, Z.- W. T., (dowód : wyciąg z rachunku [...] nr [...] z dnia [..] 2017 r.); • 11.244,37 zł, Z .- K. R., (dowód : wyciąg z rachunku [...] nr [...] z dnia [...] 2017 r.); • 36.939,67 zł, Z.- M. E. A., (dowód : wyciąg z rachunku [...] nr [...] z dnia [...] 2017 r.); • 2.017,10 zł, Z.- O. I., (dowód : wyciąg z rachunku [...] nr [...] z dnia [...] 2017 r.); • 54.288,33 zł, Z.- O. D., (dowód : wyciąg z rachunku [...] nr [...] z dnia [...] 2017 r.); • 24.023,11 zł, Z .- M. L., (dowód : wyciąg z rachunku [...] nr [...] z dnia [...] 2017 r.); • 13.473,59 zł, Z.- S. M., (dowód : wyciąg z rachunku [...] nr [...] z dnia [...] 2017 r.); • 56.777,70 zł, Z.- D. D.l, (dowód : wyciąg z rachunku [...] nr [...] z dnia [...] 2017 r.); • 973.810,48, PPHU "M." sp. z o.o. (dowód : wyciąg z rachunku [...] nr [...] poinformował PPHU "M" Sp. z o.o. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia odpowiedzialności płatnika w związku z uchybieniem obowiązkowi określonemu w ustawie. W odpowiedzi na doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania, do Dyrektora OT KOWR w W. wpłynęło pismo, w którym Skarżący wskazał, iż Spółka nie jest płatnikiem, który ponosiłby odpowiedzialność za dostawców hurtowych, którym w roku kwotowym 2014/2015 naliczono opłatę. Strona również wskazała, iż z postanowienia nie sposób wywieść, jakich osób dokładnie dotyczy postępowanie. W dniu [...] 2018 r. Dyrektor OT KOWR w W. wydał w stosunku do Strony decyzję nr [...] o odpowiedzialności płatnika w związku z uchybieniem obowiązkowi określonemu w ustawie, od której Strona złożyła odwołanie w dniu [...] 2018 r. Dyrektor Generalny KOWR zwrócił się do Przedsiębiorstwa Produkcyjno- Handlowo-Usługowego "M." Sp. z o.o. z prośbą o przedstawienie dodatkowych wyjaśnień, w szczególności w zakresie czynności podjętych przez Spółkę mających na celu wyegzekwowanie kwoty III raty należnej opłaty za rok kwotowy 2014/2015 od producentów mleka, zobowiązanych do jej wniesienia, a którzy nie dopełnili obowiązku wynikającego z treści art. 36 ust. 2 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych oraz o wskazanie ewentualnych trudności, które wystąpiły w trakcie ich przeprowadzania, w tym przyczyn niewniesienia opłaty na rzecz Spółki oraz przyczyn bezskuteczności postępowania egzekucyjnego jeżeli takie było prowadzone. W odpowiedzi Skarżąca wskazała, iż w dalszym ciągu nie wie, jakich dokładnie zobowiązań dotyczy wszczęte przez organ I instancji postępowanie. Ponadto Strona wskazała, iż może składać wyjaśnienia jedynie na okoliczności, mające bezpośredni związek ze wszczętym postępowaniem, a nie w kwestiach z nim bezpośrednio niezwiązanych oraz, że udzielenie przez Stronę informacji o osobach trzecich może stanowić naruszenie ochrony danych osobowych. Decyzją Dyrektora Generalnego KOWR nr [...] z dnia [...] 2018 r. utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego KOWR w W. nr [...] z dnia [...] 2018 r. o odpowiedzialności płatnika w związku z uchybieniem obowiązkowi określonemu w ustawie. W uzasadnieniu Dyrektor Generalny KOWR wskazał, iż zgodnie z art 40 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych w sprawach nieuregulowanych w ustawie do opłat stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.; obecnie Dz. U. z 2019 r., poz. 900), z wyłączeniem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności oraz rozkładania płatności na raty, z zastrzeżeniem art. 15 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 595/ 2004. Stwierdzono też - stosownie do brzmienia art. 8 ustawy Ordynacji podatkowej - płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu. Jednocześnie, płatnik, który nie wykonał obowiązków, określonych w art. 8 ww. ustawy, odpowiada za podatek niepobrany lub podatek pobrany a niewpłacony (art. 30 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa). Natomiast - zgodnie z art. 30 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa - jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi okoliczność, że płatnik nie wykonał obowiązków określonych w art. 8, organ ten wydaje decyzję o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta, w której określa wysokość należności z tytułu niepobranego lub pobranego, a niewpłaconego podatku a terminem płatności dla płatników jest ostatni dzień, w którym, zgodnie z przepisami prawa podatkowego, powinna nastąpić wpłata należności z tytułu podatku (art. 47 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa). Ponadto - zgodnie z art. 53 § i 4 ww. ustawy - od zaległości podatkowych naliczane są odsetki za zwłokę. Odsetki te są naliczane od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku lub terminu, w którym płatnik był obowiązany dokonać wpłaty podatku na rachunek organu podatkowego. Organ stwierdził tym samym, że podmiot skupujący mleko jako płatnik jest obowiązany do samodzielnego obliczenia odsetek za zwłokę (art. 53 § 3 Ordynacji podatkowej) i wpłacenia ich bez wezwania do dyrektora OT KOWR (art. 55 § 1 Ordynacji podatkowej). Natomiast zgodnie z art. 54 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa, odsetek za zwłokę nie nalicza się, jeżeli wysokość odsetek nie przekraczałaby trzykrotności wartości opłaty pobieranej przez operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2016 poz. 1113 ze zm.) za traktowanie przesyłki listowej jako przesyłki poleconej. Organ odwoławczy uznał tym samym, że w omawianym zakresie organ I instancji na dzień wydania decyzji z[...] 2018 r. o odpowiedzialności płatnika w związku z uchybieniem obowiązkowi określonemu w ustawie, prawidłowo ustalił kwotę należności głównej niewpłaconą przez PPHU "M." Sp. z o.o. w wysokości 53.158,54 zł. Skarżąca Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa nr [...] z dnia [...] 2018 r., podnosząc naruszenie: I. prawa procesowego, które miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, polegające na naruszeniu: 1. art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania przez organ w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej; 2. art. 9 k.p.a. poprzez nienależyte informowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego; 3. art. 7 w zw. z art. 77 §1 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nieuwzględnienie słusznego interesu społecznego i interesu obywatela oraz zebranie i rozpoznanie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący, 4. art. 80 k.p.a. poprzez brak zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. II. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1. art. 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, dalej zwaną "o.p." poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, kiedy pobranie przedmiotowej wierzytelności jest niedopuszczalne w związku z tym, iż strona nie jest płatnikiem w rozumieniu tego przepisu; 2. art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych w brzmieniu obowiązującym z dnia 3 października 2015 r., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż pomimo braku otrzymania od dostawcy hurtowego opłaty ustalonej decyzją organu, podmiot skupujący był obowiązany przekazać ją z własnych środków organowi. Mając na uwadze powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora OT KOWR w W. nr [...] z dnia [...] 2018 r., jak również o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Generalny Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; zwanej dalej p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd ponadto stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a, lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach. Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga również to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, jednakże w mocy art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności z przepisami wyżej wskazanej ustawy p.p.s.a , jak i z normami prawa materialnego mającymi zastosowanie w sprawie, Sąd uznał, iż rozstrzygnięcie to zostało wydane prawidłowo, a tym samym skarga podlega oddaleniu. Na wstępie Sąd pragnie wskazać, że zgodnie z art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 lipca 2015r. o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015r. poz. 1419) do postępowań w sprawach indywidualnych związanych z kwotowaniem produkcji mleka, rozstrzyganych w drodze decyzji oraz rozliczenia przez Agencję Rynku Rolnego roku kwotowego 2014/2015 stosuje się przepisy dotychczasowe. W myśl art. 54 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa wykonuje czynności związane z kwotowaniem produkcji mleka i z przekroczeniem kwot produkcyjnych na rynku mleka w roku kwotowym 2014/2015. Art. 8 ust. 1 ustawy o KOWR wskazuje, że Dyrektor Generalny i dyrektorzy oddziałów terenowych Krajowego Ośrodka wydają decyzje administracyjne w zakresie określonym w odrębnych przepisach. W postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. w stosunku do: 1) dyrektorów oddziałów terenowych Krajowego Ośrodka - jest Dyrektor Generalny; 2) Dyrektora Generalnego - jest minister właściwy do spraw rozwoju wsi. Zgodnie z zasadą określoną w art. 15 ust. 1 rozporządzenia 595/2004 przed dniem 1 października każdego roku podmioty nabywające i, w przypadku sprzedaży bezpośredniej, producenci odpowiedzialni za opłaty wyrównawcze wpłacają do właściwego organu należną kwotę zgodnie z zasadami ustanowionymi przez państwo członkowskie; podmioty nabywające są odpowiedzialne za pobieranie opłat z tytułu nadwyżek w dostawach uiszczanych przez producentów na podstawie art. 79 rozporządzenia (WE) nr 1234/2007, zgodnie z art. 81 ust. 1 tego rozporządzenia. Bez uszczerbku dla stosowania art. 107-109 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej państwa członkowskie mogą zdecydować, że płatność należnej kwoty związanej z 12-miesięcznym okresem rozpoczynającym się w dniu [...] kwietnia 2014 r. jest dokonywana w trzech rocznych, nieoprocentowanych ratach. Pierwsza roczna opłata, stanowiąca co najmniej 1/3 łącznej należnej kwoty, wpłacana jest do dnia [...] września 2015 r. Do dnia [...] września 2016 r. wpłacana jest kwota stanowiąca co najmniej 2/3 łącznej należnej kwoty. Łączna należna kwota zostaje uregulowana do dnia [...] września 2017 r. (de facto do [...] października 2017 r., gdyż [...] września i [...] października stanowiły sobotę i niedzielę – dopisek Sądu). Państwa członkowskie zapewniają, by producenci byli beneficjentami takiego systemu płatności ratalnych. Zgodnie zaś z ust. 2 tego przepisu w przypadku niewywiązania się z terminu płatności określonego w ust. 1 należne sumy zostają obciążone odsetkami rocznymi, w wysokości równej trzymiesięcznym stopom referencyjnym obowiązującym na dzień 1 października każdego roku, zgodnie z załącznikiem 2, zwiększonym o jeden punkt procentowy. W myśl natomiast § 9 rozporządzenia podmiot skupujący w rozumieniu ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych przekazuje otrzymaną kwotę opłat, jednak nie mniejszą niż wynikającą z decyzji, o których mowa w § 6 ust. 1 (decyzja administracyjna o rozłożeniu opłaty na nieoprocentowane raty opłaty za przekroczenie kwot indywidualnych), na rachunek bankowy oddziału terenowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę dostawcy hurtowego w terminach określonych w art. 15 w ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia nr 595/2004. Z treści powyższych przepisów wynika, że podmioty skupujące są odpowiedzialne za pobieranie opłat z tytułu nadwyżek w dostawach (również opłat rozłożonych na raty) uiszczanych przez producentów a w przypadku braku dokonania płatności opłaty wyrównawczej w terminie, są obowiązane od kwoty tej zapłacić odsetki. Z art. 36 ust. 3 ustawy o organizacji rynku mleka wynika, że podmiot skupujący jest obowiązany przekazać opłatę na rachunek bankowy oddziału terenowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę dostawcy hurtowego w terminie określonym w art. 15 ust. 1 rozporządzenia 596/2004 tj. w sprawie do 2 października 2017 r.; podmioty odpowiedzialne za opłaty wyrównawcze wpłacają do właściwego organu kwotę zgodnie z zasadami ustanowionymi przez Państwo Członkowskie. Według przepisu art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o organizacji rynku mleka, w sprawach nieuregulowanych w ustawie do opłat stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 1997r. – Ordynacja podatkowa, z wyłączeniem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności oraz rozkładania na raty, z zastrzeżeniem art. 15 ust. 2 rozporządzenia 595/2004. Uprawnienia organu podatkowego przysługują dyrektorowi oddziału terenowego Agencji (I instancja) i Prezesowi ARR (II instancja). Obecnie po likwidacji ARR uprawnienia te przysługują na mocy powołanego art. 54 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa w zw. z art. 8 ust. 1 i 3 ustawy o KOWR dyrektorowi oddziału terenowego KOWR i Dyrektorowi Generalnemu KOWR. Zgodnie zaś z przepisem art. 30 § 4 O.p. organ ma obowiązek wydania decyzji o odpowiedzialności płatnika określającej wysokość niepobranego lub pobranego i niewpłaconego podatku, gdy stwierdzi, że płatnik nie wykonał obowiązków, o odpowiedzialności podatkowej podatnika. Ponadto, w myśl art. 53 § 1 i 4 O.p. naliczane są odsetki za zwłokę, przy czym podmiot skupujący ma obowiązek samodzielnego obliczenia odsetek (art. 53 § 3 O.p.) i wpłacenia ich bez wezwania. Zasadnie organ przyjął, że do podmiotu skupującego muszą znaleźć zastosowanie przepisy dot. płatnika (art. 8 O.p.). Zgodnie z art. 8 O.p. płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu. W sprawie sporne jest między stronami, czy Strona skarżąca jest płatnikiem oraz czy organ winien stwierdzić odpowiedzialność płatnika w związku z uchybieniem obowiązkowi określonemu w ustawie, czy też - jak wskazuje Skarżąca strona - pomimo braku otrzymania od dostawcy hurtowego opłaty ustalonej decyzją organu, podmiot skupujący był obowiązany przekazać ją z własnych środków organowi. Skarżąca jako podmiot skupujący, uczestniczący w realizacji mechanizmu kwotowania produkcji mleka, w oparciu o cyt. powyżej § 9 rozporządzenia zobowiązana była do wniesienia III raty opłaty (w tym określonej w drodze decyzji względem dostawców hurtowych), na rachunek bankowy do dnia [...] września 2017 r. (faktycznie do [...] października 2017 r.). Płatnik uchybił temu obowiązkowi, ponieważ nie przekazał części opłaty we wskazanym powyżej terminie. Odnosząc się do powyższego należy zwrócić uwagę na fakt, że zgodnie z cytowanym art. 40 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka przepisy Ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio a nie wprost, co w realiach sprawy niniejszej oznacza, że należy zbadać, jakie zadania i uprawnienia ma podmiot skupujący. Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka w odniesieniu do dostawców hurtowych, właściwi miejscowo dyrektorzy oddziałów terenowych Agencji do dnia 15 września, na podstawie informacji, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 5: 1) dokonują rozliczenia wykorzystania kwot indywidualnych przysługujących na dany dzień roku, według stanu na ostatni dzień roku kwotowego; 2) ustalają, w drodze decyzji, po uwzględnieniu krajowego współczynnika realokacji, o którym mowa w art. 35 ust. 1 pkt 1, wysokość należnych opłat; 3) przesyłają do podmiotów skupujących, także w wersji elektronicznej, zbiorcze informacje o wysokości należnych opłat. 2. Dostawca hurtowy, w terminie określonym w art. 15 ust. 1 rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 załącznika, jest obowiązany do wniesienia podmiotowi skupującemu opłaty ustalonej w decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 2. 3. Opłatę, o której mowa w ust. 2, podmiot skupujący jest obowiązany przekazać na rachunek bankowy oddziału terenowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę dostawcy hurtowego w terminie określonym w art. 15 ust. 1 rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 załącznika. 4. Jeżeli dostawca hurtowy nie przekazał podmiotowi skupującemu w całości opłaty, o której mowa w ust. 1 pkt 2, podmiot skupujący może rozłożyć opłatę na raty. 5. Decyzja, o której mowa w ust. 1 pkt 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu. 6. Upoważnionym do żądania wykonania, w drodze egzekucji administracyjnej, obowiązku wynikającego z decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 2, jest podmiot skupujący wskazany w tej decyzji. Mając powyższe na względzie to podmiot skupujący ma określone przepisami prawa uprawnienia polegające m.in. na możliwości dochodzenia należnej opłaty w drodze egzekucji administracyjnej . A więc to podmiot skupujący został upoważniony do żądania wykonania obowiązku wynikającego z decyzji o ustaleniu należnej opłaty skierowanej do dostawcy hurtowego, w przypadku, gdy dostawca hurtowy nie wniesie ustalonej w stosunku do niego opłaty dobrowolnie. Uprawnień tych nie posiadały organy ARR, ani obecnie organy KOWR. Nadanie podmiotowi skupującemu przymiotu płatnika miało na celu usprawnienie poboru opłat i zapobieżenie możliwości uchylania się od ich płacenia przez dostawców hurtowych. Kluczowe znaczenie w tym względzie mają cytowane art. 15 ust. 1 rozporządzenia 595/2004 oraz art. 36 ust. 6 ustawy o organizacji rynku mleka. Wobec powyższego strona zobowiązana była do pobrania od dostawców hurtowych opłat tytułem III raty należnej opłaty, ustalonych przez Dyrektora OT ARR w W.na postawie art. 36 ww. ustawy oraz § 9 rozporządzenia przed dniem 3 października 2017 r. Zgodnie z art. 30 § 1 O.p. płatnik, który nie wykonał obowiązków określonych w art. 8, odpowiada za podatek niepobrany lub podatek pobrany a niewpłacony. Skoro tak to Strona odpowiada za podatek niepobrany. Zgodnie zaś z cyt. przepisem art. 30 § 4 O.p. organ ma obowiązek wydania decyzji o odpowiedzialności płatnika, gdy stwierdzi, że płatnik nie wykonał obowiązków wynikających z art. 8 O.p. Reasumując, zasadne jest stanowisko organu, że Strona skarżąca jako podmiot uczestniczący w realizacji mechanizmu kwotowania produkcji mleka, w oparciu o przepisy ustawy o organizacji rynku mleka oraz rozporządzenia 595/2004 zobowiązana była do wpłacenia należnej kwoty na rachunek OT KOWR w W. przed dniem [...] października 2017 r. Pozbawione podstaw prawnych i faktycznych jest twierdzenie strony, że płatnik nie wykonał swoich obowiązków z powodu zawinienia samego dostawcy hurtowego (podatnika). W tym miejscu należy zauważyć, że płatnik nie ponosi odpowiedzialności tylko wówczas, gdy podatek nie został pobrany z winy podatnika. Za pobranie podatku odpowiada tylko płatnik. Odpowiedzialność płatnika wyłącza jedynie wina podatnika. W doktrynie przyjmuje się, że działanie zawinione przez podatnika, którego skutkiem jest niepobranie podatku przez płatnika, to np. sfałszowanie lub ukrycie danych faktycznych rzutujących na wysokość podstawy opodatkowania albo stawki podatkowej (por. J. B., R. D, L. E., C. K., P.P., M. P., S.P., W. S., Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. V). Tym samym o winie samego podatnika będzie mowa tylko wówczas, gdy płatnik nie miał żadnych instrumentów aby wykryć dane, które służyłyby do ustalenia podstawy naliczenia należnej opłaty. A więc będą to okoliczności zupełnie niezależne od płatnika. W sprawie natomiast niewątpliwie płatnik, jako podmiot skupujący bierze czynny udział w realizacji mechanizmu kwotowania produkcji mleka. Na podstawie cyt. powyżej art. 36 ustawy o organizacji rynku mleka posiada dane zbiorcze dotyczące należnych opłat i ma instrumenty do przymusowego wykonania decyzji nakładających należne opłaty. To, że dostawca hurtowy nie uiścił płatnikowi stosownej opłaty (czy też raty tej opłaty) nie zwalnia płatnika z ponoszenia odpowiedzialności. Jest to jedynie okoliczność faktyczna, równoznaczna z niepobraniem należnej opłaty, która to okoliczność w światle art. 30 ust. 4 O.p. obliguje organ do wydania decyzji stwierdzającej odpowiedzialność płatnika. Ustalenie, czy podatnicy, od których płatnik miał pobrać podatek, zapłacili ten podatek w prawidłowej wysokości jest istotne dopiero na etapie wykonania decyzji o odpowiedzialności płatnika, a nie na etapie orzekania o niej. Co więcej, konstrukcja opłaty naliczonej w związku z przekroczeniem przez dostawców hurtowych w roku kwotowym kwoty krajowej przeznaczonej dla dostawców hurtowych różni się od konstrukcji zobowiązań podatkowych. Dlatego też przepisy Ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio, tj. z uwzględnieniem specyfiki tej opłaty. To strona ma odpowiednie instrumenty prawne do wyegzekwowania należnej opłaty i w ten sposób odpowiada za swoje działania, a raczej za brak działań. Skarżąca bowiem po otrzymaniu informacji wskazującej wysokość należnej opłaty (decyzja w tym zakresie jest natychmiast wykonalna – art. 36 ust. 1 pkt 3 i art. 36 ust. 5 ustawy o organizacji rynku mleka) winna wystąpić o przymusowe wykonanie tej decyzji w drodze egzekucji administracyjnej i wbrew twierdzeniom Strony skarżącej nie ma tutaj potrzeby wydawania jakiegokolwiek dodatkowego aktu, który by ten fakt stwierdzał. Takie same uprawnienie przysługuje stronie, po wydaniu decyzji o rozłożeniu na raty tej należności dla dostawcy hurtowego i braku realizacji tej decyzji w terminie zakreślonym tą decyzją przez tego dostawcę. O wszystkich tych aktach strona jest informowana przez organy ARR (obecnie KOWR) przede wszystkim w formie elektronicznej i tym samym strona posiada stosowną wiedzę w tym zakresie. Co więcej, jak zasadnie wyjaśnił w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, Stronie skarżącej została przekazana stosowna informacja o należnych opłatach wydanych w stosunku do producentów mleka. Mając powyższe na względzie bezzasadne okazały się zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, gdyż wbrew twierdzeniom Strony skarżącej podmiot skupujący odpowiedzialny jest nie tylko za "przekazanie" opłaty. System procesu poboru należności ustanowił go bowiem płatnikiem. Nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. W sprawie bowiem przedmiotem sporu nie jest stan faktyczny, tylko interpretacja przepisów prawnych w kontekście prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Organy w sprawie działały na podstawie i w granicach prawa powszechnie obowiązującego w dniu wydania decyzji. Nie zaniechały również obowiązku prawidłowego rozważenia stanu faktycznego i prawnego rozstrzyganej sprawy oraz podjęcia wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Organy zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy oraz dokonały jego prawidłowej oceny w oparciu o całokształt materiału dowodowego, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W szczególności organ odwoławczy wyczerpująco opisał w uzasadnieniu stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy oraz w sposób szczegółowy wskazał na motywy, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. To, że rozstrzygnięcie nie zadowala stronę nie oznacza, że w sprawie zostały naruszone powołane w skardze przepisy procedury administracyjnej. W powyższym kontekście w ocenie Sądu organy nie dopuściły się również w prowadzonym postępowaniu obrazy zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym wskazanych w skardze art. 8 i art. 9 k.p.a. W związku z powyższym – w ocenie Sądu, a wbrew zarzutom skargi - organy prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, zbierając go wcześniej zgodnie z wymogami przepisów postępowania, w szczególności uwzględniając treść cyt. przepisów ustawy. Obowiązkiem organu jest rozpatrzenie całego materiału dowodowego, co w ocenie Sądu miało miejsce w sprawie. Organy orzekające odniosły się do wszystkich dokumentów i dowodów zgromadzonych w sprawie i dokonały oceny ich znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się tym samym naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, w stopniu wpływającym na wynik sprawy, ani naruszenia innych przepisów postępowania w stopniu mogącym istotnie wpłynąć na wynik sprawy. Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło