V SA/Wa 591/11
WyrokWSA w Warszawie2011-08-17
Skład orzekający: Barbara Mleczko – Jabłońska, Irena Jakubiec – Kudiura, Beata Blankiewicz – Wóltańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnik, który otrzymał płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na podstawie decyzji, która następnie została stwierdzona jako nieważna, jest zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranych środków, nawet jeśli błąd wynikał z pomyłki organu, ale rolnik mógł ten błąd wykryć?Ratio decidendi
Rolnik jest zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranych płatności bezpośrednich, jeśli decyzja przyznająca te płatności została ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego. Nawet jeśli błąd wynikał z pomyłki organu, obowiązek zwrotu nie jest wyłączony, gdy rolnik mógł ten błąd wykryć, co wynika z jego wiedzy o zasadach przyznawania płatności i złożenia wniosku w późniejszym terminie niż wymagany.Stan faktyczny
Rolniczka złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2008. Decyzją z maja 2009 r. przyznano jej płatności, w tym uzupełniającą płatność obszarową. Następnie stwierdzono nieważność tej decyzji, uznając, że rolniczce nie należała się płatność zwierzęca, ponieważ przejęła grunty od producenta, który nie otrzymał takiej płatności. W konsekwencji odmówiono przyznania tej płatności. Prezes ARiMR wszczął postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności i decyzją z października 2010 r. ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją z stycznia 2011 r. Rolniczka wniosła skargę do WSA, kwestionując obowiązek zwrotu płatności.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska, , Protokolant : specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oddala skargę.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] stycznia 2011 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z [...] października 2010 r. nr [...], która została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] maja 2008 r. E. M. (dalej: “Skarżąca") złożyła w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) w D. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2008. W przedmiotowym wniosku skarżąca zadeklarowała do płatności działki rolne o łącznej powierzchni 4,84 ha, w tym: 4,84 ha z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej, 1,8 ha z tytułu Uzupełniającej Płatności Obszarowej oraz 2,93 ha z tytułu Płatności Uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych. W związku ze skierowanym przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR wezwaniaem do złożenia wyjaśnień dotyczących powierzchni działek rolnych oraz zarejestrowanych zwierząt w systemie Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt, skarżąca oświadczyła, iż zwierzęta przejęła po ojcu w formie spadku, które były zarejestrowane w okresie referencyjnym przez ojca, oraz podtrzymała dane zawarte we wniosku o przyznanie płatności.
Decyzją z [...] maja 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w D. przyznał skarżącej płatności bezpośrednie do gruntów rolnych (Jednolitą Płatność Obszarową, Uzupełniającą Płatność Obszarową, Uzupełniającą Płatność Obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych) na rok 2008 w łącznej wysokości 1758,59 zł. Przyznane płatności zostały przekazane na konto skarżącej wskazane w krajowym systemie ewidencji producentów.
W dniu [...] grudnia 2009r. Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR w S. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] maja 2009 r. ze względu na nieprawidłowo przyznaną uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęcą ).
W wyniku przeprowadzonego postępowania Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu [...] marca 2010 r. stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. Za podstawę decyzji, wskazał przepis § 7 ust. 1 pkt. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008r. (Dz.U. Nr 44, poz. 265) z którego wynika, że płatność zwierzęca przysługuje rolnikowi, który występował uprzednio z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej, pod warunkiem, że nabył na własność wszystkie grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego będących własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą w okresie od dnia 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej do dnia 14 marca roku złożenia tego wniosku był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych. Dyrektor Z. Oddziału ARiMR w S. stwierdził, że skarżąca przejęła grunty od Producenta, który nie otrzymał płatności zwierzęcej, a więc skarżącej nie należała się płatność zwierzęca.
W konsekwencji powyższego decyzją z [...] maja 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w D. przyznał skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008 w wysokości 1162.70 zł. i jednocześnie odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na pasze uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Decyzja ta wobec nie złożenia środków odwoławczych stała sie ostateczna.
Następnie zawiadomieniem z [...] września 2010 r. Prezes ARiMR poinformował skarżącą o wszczęciu wobec niej, z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatnosci zwierzęcych za rok 2008 przynanych skarżącej na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w D. z [...] maja 2009 r.
Decyzją z [...] października 2010 r. Prezes ARiMR ustalił skarżącej kwotę nienależnie pobranych należności bezpośrednich do gruntów rolnych w łącznej wysokości 595,89 zł, z tytułu uzupełniającej patności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, powiększonej o odsetki naliczane od dnia doręczenia decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych należności.
W dniu [...] listopada 2010 r. skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że płatność zwierzęca powinna jej przysługiwać za rok 2008, ponieważ jest posiadaczem “formalnie wraz z numerem producenta od 2007 roku, a te zwierzęta przęjęte przeze mnie figurowały w edwidencji rejestru zwierząt od 2003 roku".
Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes ARiMR decyzją z [...] stycznia 2011 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie własne zawarte w decyzji z [...] października 2010 r. W uzasadnieniu podjętego stanowiska organ odwoławczy podkreślił, iż zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98. poz. 634 ze zm., dalej: ustawa o ARiMR), Prezes ARiMR ustala, w drodze decyzji administracyjnej, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:
pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;
krajowych, przeznaczonych na:
▪ współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,
▪ finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej.
Wypłacone skarżącej nienależnie środki publiczne z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej pochodzą z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji, a z tytułu Uzupełniającej Płatności Obszarowej - ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o ARiMR.
Organ, odnosząc się do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdził, ze nie zawiera on wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia, a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazał, że przyznane skarżącej środki finansowe decyzją, której następnie organ ostatecznie stwierdził nieważność mają charakter świadczenia nienależnie pobranego, a zatem podlegają zwrotowi.
Prezes omówił następnie przepisy regulujące sytuacje, w których obowiązek zwrotu nienależnych płatności nie ma zastosowania.
I tak wskazał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008, zwanego dalej rozporządzeniem Komisji (WE) nr 796/2004, oraz w związku z art. 136 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowych gruntów do produkcji surowców ( Dz. Urz. UE L 345 z 20.11.2004, str. 1, z późn. zm.), mających zastosowanie do zwrotu nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008, w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 3. Zwrot płatności uznanej za nienależną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze. W przedmiotowej sprawie jak wskazuje Prezes ARiMR, wypłata płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008, uznanych za nienależnie pobrane, nastąpiła w dniu [...] czerwca 2009 r., natomiast decyzja Dyrektora Z. Oddziału ARiMR z [...] marca 2010 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w D. z [...] maja 2009 r. została doręczona stronie w dniu [...] kwietnia 2010 r., a więc przed upływem czterech lat od daty płatności.
Organ stwierdził również, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania przepis art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 skutkujący brakiem obowiązku zwrotu przez skarżącą nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2008. Zgodnie z przywołanym przepisem organ wskazał, że obowiązek zwrotu nienależnej lub nadmiernej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika, jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej lub nadmiernej płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. Prezes ARiMR wskazał, iż płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008, przekazane na rachunek bankowy wskazany przez skarżącą w dniu [...] czerwca 2009 r. w wysokości 1758,59 zł wynikały z pomyłki ARiMR, bowiem decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] maja 2009 r., która została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Organ odwoławczy wskazał jednakże , iż skarżąca składając wniosek o przyznanie płatności na rok 2008 złożyła podpis pod oświadczeniem, że znane są jej zasady przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz zobowiązaniem do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR między innymi o każdym fakcie, który miałby wpływ na nienależne przyznanie płatności bezpośrednich, co oznacza, jak wskazał organ, że skarżąca wiedziała, że płatność uzupełniająca do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach na rok 2008 przysługuje, jeżeli na podstawie wniosku o przyznanie płatności gruntów rolnych złożonego w 2006 r. rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych, a skarżąca po raz pierwszy składała wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych w roku 2007 r. Organ wskazał, że wypłata nienależnych płatności nastąpiła na skutek błędu ARiMR, a błąd ten mógł zostać w zwykłych okolicznościach wykryty przez rolnika. Organ odwoławczy wskazał, iż w przedmiotowej sprawie kwota płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008 w wysokości 595,89 zł jest podlegającą zwrotowi płatnością nienależną w rozumieniu art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, a tym samym nie zachodzą negatywne przesłanki obowiązku zwrotu tej płatności, o których mowa w art. 73 ust.4 i ust. 5 powołanego rozporządzenia.
Niezależnie od powyższego organ podniósł również, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.) w myśl którego Prezes ARiMR odstępuje od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności obszarowych, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub płatności do krów i owiec, o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR w przypadku gdy kwota każdej z tych płatności nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 EUR. Ustalone zaskarżoną decyzją kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, w części dotyczącej Jednolitej Płatności Obszarowej jak i w części dotyczącej Uzupełniającej Płatności Obszarowej, przekraczają kwotę stanowiącą równowartość 100 EUR.
W skardze wniesionej do WSA w Warszawie na powyższą decyzję Prezesa ARiMR skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji, podnosząc, iż płatność zwierzęca jej przysługuje. Wskazała na okoliczności, które jej zdaniem uzasadniają ,iż przyznanie jej płatności zwierzęcej za rok 2008 było prawidłowe.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej: p.p.s.a., w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego ani też naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi.
Przede wszystkim należy zauważyć, iż postępowanie, które jest przedmiotem oceny Sądu, dotyczyło wyłącznie kwestii zwrotu nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż skarżąca na podstawie decyzji z [...] maja 2009 r. otrzymała płatności bezpośrednie do gruntów rolnych (Jednolitą Płatność Obszarową, Uzupełniającą Płatność Obszarową i Uzupełniającą Płatność Obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych) na rok 2008 w łącznej wysokości 1758,59 zł. Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z [...] marca 2010 r. stwierdził nieważność decyzji z [...] maja 2009 r. wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w D., który następnie decyzją z [...] maja 2010 r. odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych.
W tym stanie rzeczy Sąd nie jest uprawniony do kontroli legalności postępowania dotyczącego ostatecznie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej płatności na rok 2008 i odmawiającej przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych na ten rok, która to decyzja stała się decyzją ostateczną. W konsekwencji skarżąca nie może skutecznie w niniejszym postępowaniu podnosić argumentów przeciwko decyzji uchylającej (wydanej w postępowaniu stwierdzającym nieważność decyzji), bowiem nie odnoszą się do decyzji będącej przedmiotem kontroli Sądu w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008.
Zgodnie przepisem art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR Prezes Agencji ustala, w drodze decyzji administracyjnych, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków pochodzących z funduszy Unii Europejskiej oraz krajowych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej lub krajowych przeznaczonych na finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji z art. 29 ust. 1 jest więc ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. Sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków występuje niewątpliwie wówczas gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie decyzja ta zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego. Zaznaczyć i podkreślić jednakże należy, iż w takim przypadku zadaniem Prezesa Agencji nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne (to jest, czy nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną).
Wypłacone nienależnie skarżącej środki publiczne za 2008 rok z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej pochodzą z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, a z tytułu Uzupełniającej Płatności Obszarowej - z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy. W tym stanie Prezes ARiMR zobligowany był wydać decyzje w przedmiocie zwrotu nienależnych płatności.
Decyzja ma zatem oparcie w obowiązujących regulacjach prawnych.
Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy decyzją z [...] maja 2009 r. przyznano skarżącej płatności z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczanych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych za 2008 r. do powierzchni 1,57ha w wysokości 595,89 zł. Po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 28 maja 2009 r. w sprawie przyznania skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008 stwierdzono nieważność decyzji, wskazując na uchybienie przepisom § 5, § 6 i § 7 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
W wyniku wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] maja 2009 r. Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z [...] marca 2010 r. stwierdził nieważność ww. decyzji. Następnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w D. decyzją z [...] maja 2010 r. odmówił skarżącej przyznania płatności uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych za rok 2008. Skarżąca nie wniosła odwołania od decyzji odmawiającej jej przyznanie płatności na rok 2008. Decyzja ta stała się ostateczną w administracyjnym toku instancji, przez co skarżąca zgodziła się na poczynione tam ustalenia faktyczne i związane z tym konsekwencje.
W oparciu o powyższe Prezes Agencji prawidłowo wszczął postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych przez skarżącą środków finansowych, a następnie w dniu [...] października 2010 r., wydał decyzję w tym przedmiocie, wskazując i określając jednocześnie wypłacone kwoty jako nadmiernie pobrane.
Mając na względzie powyższy stan faktyczny Sąd stwierdza, iż Prezes ARiMR zasadnie uznał, że skarżąca utraciła prawo do uzyskania płatności na rok 2008, skoro decyzja z [...] marca 2010 r. przyznająca jej te płatności została decyzją ostateczną wyeliminowana z obrotu prawnego.
W oparciu o powyższe, zdaniem Sądu zasadnie Prezes Agencji przyjął, że uzyskana przez skarżącą płatność na rok 2008 uznana za nienależnie pobraną podlega zwrotowi w świetle art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o ARiMR.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a obowiązek organu wypełniał również normy prawa wspólnotowego - dyspozycję zawartą w art. 73 ust. 1 w zw. z ust. 3 rozporządzenia Nr 796/2004 Komisji (WE) z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE L 141 z 30 kwietnia 2004 r., str. 18), zgodnie z którym w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone za okres między powiadomieniem o obowiązku rolnika do zwrotu oraz zwrotem lub potrąceniem. Zaskarżona decyzja obowiązujących w tym względzie przepisów wspólnotowych nie narusza. Wskazać bowiem należy, że zwrot płatności uznanej za nienależną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy, a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze (art. 73 ust. 5 obowiązującego w sprawie rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004). W niniejszej sprawie niezależnie od oceny czy strona działała w dobrej wierze okres przedawnienia nie upłynął ponieważ wypłata płatności za rok 2008, uznanej następnie za nienależnie pobraną nastąpiła w dniu [...] czerwca 2009 r., natomiast decyzja z dnia [...] marca 2010 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji o przyznaniu płatności została skarżącej doręczona [...] kwietnia 2010 r., a więc przed upływem czterech lat od daty płatności.
W przedmiotowej sprawie zasadnie również przyjęto, że nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez skarżącą nienależnie pobranych płatności za 2008 rok. Na podstawie wskazanego przepisu obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika.
W rozpatrywanej sprawie, płatność zwierzęca przekazana na rachunek bankowy skarżącej w dniu [...] czerwca 2009 r. istotnie wynikała z pomyłki ARiMR. W takiej sytuacji skarżąca byłaby zwolniona z obowiązku zwrotu nienależnej płatności pod warunkiem "jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika" jak to stanowi art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Przesłanka ta nie została spełniona w niniejszej sprawie. Podkreślenia wymaga, że płatności skarżąca uzyskała na mocy decyzji, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. § 5 ust.1 pkt 2 rozporządzenia z 14 marca 2008 r., zgodnie z którym płatność uzupełniająca do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach na rok 2008 przysługuje, jeżeli na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w 2006 roku rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków rolnych, o czym skarżąca wiedziała potwierdzając ten fakt podpisem pod oświadczeniem, że znane są jej zasady przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a po raz pierwszy skarżąca składała wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych w 2007 roku.
Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że organy administracji obu instancji w sposób należyty oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, zaś wydane na jego podstawie decyzje odpowiadają prawu.
Z tych względów, w oparciu o art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło